Anh Sơn mắc bệnh vảy nến thể mảng đã 10 năm nay. Dù đã kiên trì điều trị các loại thuốc bôi tại chỗ cũng như thuốc toàn thân cổ điển nhưng bệnh tình không tiến triển. Năm 2024, anh được chuyển tới Bệnh viện 19-8 điều trị với tình trạng vảy da trên nền da đỏ rải rác toàn thân.
ThS.BSCKII Phạm Ngọc Hảo, Trưởng Khoa Da liễu – Dị ứng – Miễn dịch, Bệnh viện 19-8, cho biết, thời điểm mới nhập viện, bệnh nhân rơi vào trạng thái rất bi quan, mặc cảm. Anh không dám hòa nhập với cộng đồng, thậm chí không dám bắt tay người khác do cơ thể liên tục xuất hiện những mảng da dày sừng, tróc vảy.
“Rất may bệnh nhân chưa có biểu hiện đau khớp. Sau khi làm các xét nghiệm, chúng tôi quyết định cho bệnh nhân sử dụng thuốc sinh học. Sau 6 tháng sử dụng , tình trạng bệnh đã tiến triển rõ rệt”, BS Hảo chia sẻ.
Thuốc sinh học điều trị bệnh vảy nến là liệu pháp mới điều trị cho người mắc bệnh vảy nến từ nhẹ đến nặng.
Ca bệnh được bác sĩ Hảo chia sẻ tại hội thảo khoa học: “Tối ưu hóa hiệu quả của phòng khám chuyên đề vảy nến – từ bằng chứng khoa học đến thực tế điều trị” diễn ra chiều 27/5.
Theo BS Hảo, bệnh vảy nến không nguy hiểm đến tính mạng nhưng có thể ảnh hưởng đến thẩm mỹ. Thời gian cần thiết để điều trị các tổn thương da hoặc da đầu có thể ảnh hưởng xấu đến chất lượng cuộc sống. Nhiều bệnh nhân cảm thấy mặc cảm, tự ti, thậm chí có trường hợp bi quan, muốn tìm đến cái chết.
Tuy nhiên, nếu được phát hiện sớm, điều trị sớm bằng các biện pháp tiên tiến, bệnh nhân sẽ gần như trở về cuộc sống bình thường, kéo dài thời gian tái phát, không có nguy cơ mắc các bệnh lý kèm theo.
Khoảng 2% dân số Việt mắc bệnh vảy nến
Phát biểu tại hội thảo, PGS.TS Nguyễn Tiến Quang, Giám đốc Bệnh viện 19-8, cho biết, vảy nến là bệnh da mãn tính, ảnh hưởng nặng nề tới chất lượng cuộc sống của người bệnh. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), thế giới có khoảng 125 triệu người mắc bệnh vảy nến, chiếm khoảng 2-3% dân số toàn cầu.
Tại Việt Nam, ước tính khoảng 2% dân số mắc bệnh vảy nến. Số lượng người bệnh có xu hướng gia tăng trong những năm gần đây.
Không chỉ gây tổn thương ngoài da, vảy nến còn liên quan đến nhiều bệnh lý đồng mắc như viêm khớp vảy nến, tim mạch, rối loạn chuyển hóa, đái tháo đường, béo phì và các rối loạn tâm lý như lo âu, trầm cảm.
Nhiều nghiên cứu cho thấy có tới 30% bệnh nhân vảy nến có thể tiến triển thành viêm khớp vảy nến nếu không được phát hiện và điều trị kịp thời.
“Trong những năm gần đây, chuyên ngành da liễu đã có nhiều bước tiến quan trọng với sự ra đời của các thuốc sinh học, các chiến lược điều trị cá thể hóa và mô hình quản lý bệnh nhân theo chuyên đề. Điều này đã mở ra cơ hội giúp người bệnh đạt được mục tiêu điều trị cao hơn, kiểm soát bệnh bền vững hơn và cải thiện rõ rệt chất lượng cuộc sống”, PGS Quang nói.
PGS.TS Lê Hữu Doanh, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương, cho biết, bệnh viện đã hỗ trợ cơ sở y tế tuyến dưới thành lập các phòng khám chuyên đề. Hiện có gần 30 phòng khám vảy nến ở các tỉnh thành. Đến nay, đã có gần 30 phòng khám chuyên đề trên cả nước.
Nhiều người có xu hướng tập luyện với cường độ cao ngay từ đầu hoặc tăng mức tạ quá nhanh để giảm cân, tăng cơ, cải thiện sinh lý trong khi hệ cơ xương khớp chưa kịp thích nghi với tải trọng mới. Việc bỏ qua các nguyên tắc sinh cơ học, tập luyện sai tư thế hoặc ép bản thân quá sức đang biến phòng tập thành "lò sản xuất chấn thương".
Thực tế lâm sàng cho thấy, việc nâng tạ quá sức chịu đựng của cột sống không giúp tăng testosterone như nhiều nam giới lầm tưởng, mà trái lại, nó gây ra tình trạng "phản vệ nội tiết". Khi cơ thể bị đặt vào trạng thái stress cực độ do quá tải (overtraining), nồng độ cortisol, hormone căng thẳng sẽ tăng vọt. Cortisol cao tỷ lệ nghịch với Testosterone; kết quả là sau những buổi tập "hành xác", khả năng tình dục không những không cải thiện mà còn suy giảm, gây rối loạn cương dương và mất ham muốn ở cả hai giới.
Nếu tập luyện sai kỹ thuật hoặc quá tải kéo dài, hậu quả không chỉ là các chấn thương cấp tính như rách cơ, đứt dây chằng mà còn dẫn đến các bệnh lý cơ xương khớp mạn tính. Đáng sợ nhất là tình trạng thoát vị đĩa đệm cấp tính do áp lực nội đĩa đệm tăng đột ngột khi thực hiện các bài tập như Squat hay Deadlift sai tư thế.
Những tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống. Trong những trường hợp nặng, một cú "rướn" sai lầm có thể dẫn đến hẹp ống sống, chèn ép rễ thần kinh nghiêm trọng gây liệt tại chỗ, mất kiểm soát bàng quang và đại tràng. Đây là những tổn thương không hồi phục, biến một người đang khỏe mạnh thành tàn phế chỉ trong một giây sơ sẩy. Lúc này, giấc mơ tăng cường sinh lý trở thành một bi kịch đau đớn.
Một nguyên nhân lớn khác dẫn đến tình trạng này là xu hướng tập luyện chỉ dựa trên video hướng dẫn chung trên mạng xã hội mà không có sự chỉnh sửa kỹ thuật trực tiếp. Các thuật toán video ngắn ưu tiên những động tác trông đẹp mắt, giật gân nhưng thường bỏ qua các bước căn bản về kiểm soát hơi thở và gồng core (nhóm cơ lõi).
Mỗi cơ thể là một thực thể sinh cơ học riêng biệt với chiều dài xương đùi, độ linh hoạt khớp vai và cấu trúc cột sống khác nhau. Việc sao chép máy móc một góc độ hạ người của một huấn luyện viên trên mạng có thể khiến tải trọng cơ học dồn không đúng lên cấu trúc khớp của bạn. Thay vì lực đi vào nhóm cơ đích, nó lại "xé" vào gân và dây chằng, vốn là những mô có tốc độ phục hồi chậm hơn cơ bắp gấp nhiều lần.
Mọi người cần hiểu tập luyện để "chăm sóc sức khỏe chủ động" khác hoàn toàn với "tập luyện theo phong trào". Chăm sóc sức khỏe là một quá trình tích lũy bền bỉ, tính bằng năm thay vì bằng tuần. Trước khi bắt đầu, bạn cần phải nắm rõ cơ địa bản thân: mình có bị vẹo cột sống bẩm sinh không? Cổ chân có bị lật trong không? Có chấn thương cũ nào chưa lành hẳn không?
Một lộ trình khoa học phải được cá nhân hóa vì "không trường hợp nào giống nhau". Một bài tập có thể là thuốc bổ với người này, nhưng lại là thuốc độc với người kia nếu cấu trúc xương khớp không tương thích.
Trong trường hợp muốn cải thiện đời sống tình dục, chìa khóa không nằm ở những mức tạ khổng lồ. Bạn nên tập thể dục thường xuyên ở mức độ vừa phải (như chạy bộ, bơi lội, yoga), hạn chế tuyệt đối rượu bia, thuốc lá và duy trì chế độ ăn giàu kẽm, magnesium thay vì chạy theo các phương pháp phản khoa học.
Chiều 11/5, trao đổi với phóng viên Dân trí, Thạc sĩ Trần Thị Mỹ Giêng, Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Đa khoa Thiện Hạnh (Đắk Lắk), xác nhận đơn vị đã điều trị cho một bệnh nhi 5 tuổi bị viêm kết mạc dị ứng cấp tính do tiếp xúc với hóa chất từ đồ chơi, ở mức độ 1.
Trước đó, khoảng 22h ngày 9/5, bé N.L.P.V. (5 tuổi, trú tại phường Buôn Ma Thuột) được gia đình đưa vào bệnh viện cấp cứu trong tình trạng sưng và đau nhức hai mắt.
Theo lời kể của gia đình với bác sĩ, bé V. đã chơi trò thổi bong bóng xà phòng và không may để dung dịch tiếp xúc với mắt. Chỉ khoảng 10 phút sau, cháu bé bắt đầu ngứa rát, chảy nước mắt liên tục, hai mí mắt sưng đỏ dần.
Dù người nhà nhanh chóng rửa mắt cho bé dưới vòi nước, tình trạng vẫn ngày càng nghiêm trọng khiến gia đình hoảng hốt đưa con nhập viện.
Thạc sĩ Trần Thị Mỹ Giêng cho biết, qua thăm khám, bệnh nhi vẫn tỉnh táo nhưng cả hai mắt đều sưng đỏ, đau rát và bị viêm kết mạc. Rất may, bác sĩ chưa ghi nhận tổn thương giác mạc.
“Sau 2 ngày điều trị, sức khỏe cháu bé đã ổn định. Trưa nay (11/5), bệnh viện đã cho xuất viện, kê thuốc và hẹn tái khám. May mắn, dung dịch bong bóng xà phòng dù chưa rõ chứa loại hóa chất gì nhưng mới chỉ tác động bên ngoài mắt, chưa xâm nhập sâu gây tổn thương”, bác sĩ thông tin.
Qua vụ việc, bác sĩ Giêng khuyến cáo hiện nay tại nhiều tuyến đường, cổng trường, xuất hiện không ít loại đồ chơi trẻ em giá rẻ, không rõ nguồn gốc xuất xứ. Người mua cũng khó biết bên trong chứa những loại hóa chất gì nên phụ huynh cần thận trọng, lựa chọn đồ chơi an toàn cho trẻ nhỏ.
Theo bác sĩ, người lớn cần giám sát khi trẻ vui chơi, đặc biệt với các loại đồ chơi có chứa chất lỏng. Sau khi chơi, phụ huynh nên hướng dẫn trẻ rửa tay sạch sẽ, tránh đưa tay lên mắt, mũi hoặc miệng. Trong trường hợp hóa chất dính vào mắt hay miệng, cần nhanh chóng rửa sạch cho trẻ, tuyệt đối không tự ý dùng thuốc mà phải đưa đến cơ sở y tế để được xử lý kịp thời.
Chị Mỹ Linh (28 tuổi, mẹ bé V.) đã đăng tải câu chuyện con gái bị dị ứng, sưng phù mắt sau khi chơi đồ chơi thổi bong bóng xà phòng lên mạng xã hội để cảnh báo các phụ huynh khác.
Theo chị Linh, món đồ chơi này do bà ngoại mua cho cháu. Chỉ vài phút sau khi chơi, bé V. bất ngờ chạy vào nhà khóc thét vì đau rát ở mắt.
“Trước đây tôi cũng khá chủ quan, thường mua những món đồ chơi trôi nổi cho con mà không để ý nguồn gốc xuất xứ. Đây thực sự là bài học lớn với gia đình. May mắn con chỉ bị dị ứng, nếu xảy ra hậu quả nặng hơn chắc tôi sẽ ân hận cả đời”, chị Linh chia sẻ.
Bài chia sẻ của người mẹ nhanh chóng thu hút sự quan tâm lớn từ cộng đồng mạng. Nhiều phụ huynh bày tỏ lo lắng khi một món đồ chơi quen thuộc, tưởng chừng vô hại như bong bóng xà phòng lại có thể khiến trẻ bị dị ứng nghiêm trọng và phải nhập viện cấp cứu.
Các chuyên gia khuyến nghị nên ưu tiên những bữa tối nhẹ, cân bằng dinh dưỡng để vừa dễ tiêu hóa vừa hỗ trợ kiểm soát đường huyết.
Theo Hiệp hội Tiểu đường Mỹ, bữa tối lý tưởng nên kết hợp rau, protein nạc và tinh bột nguyên hạt hoặc tinh bột hấp thu chậm. Cách ăn này giúp làm chậm quá trình hấp thu glucose, hạn chế tình trạng đường huyết tăng đột ngột sau ăn.
Tiến sĩ Alison Evert, chuyên gia dinh dưỡng, điều phối viên chương trình giáo dục bệnh tiểu đường tại Đại học Washington (Mỹ), cho biết không có một món ăn nào phù hợp cho tất cả mọi người. Tuy nhiên, nguyên tắc chung là "một nửa đĩa là rau không chứa nhiều tinh bột, một phần tư là protein nạc và một phần tư là tinh bột giàu chất xơ".
Canh rau ngót nấu thịt băm là món ăn quen thuộc với nhiều gia đình. Rau ngót giàu chất xơ, vitamin C và kali, trong khi thịt nạc cung cấp protein giúp kéo dài cảm giác no.
Theo Trường Y tế Công cộng Harvard T.H. Chan (Mỹ), bữa ăn giàu chất xơ kết hợp protein có thể làm chậm tốc độ hấp thu carbohydrate, từ đó hỗ trợ ổn định đường huyết sau ăn.
Cá hấp là nguồn protein chất lượng cao nhưng ít chất béo bão hòa. Khi ăn cùng các loại rau luộc như cải xanh, bông cải hoặc mồng tơi sẽ tạo thành bữa tối nhẹ bụng, giàu vitamin và khoáng chất.
Tiến sĩ Joan Salge Blake, chuyên gia dinh dưỡng, giảng viên Đại học Boston (Mỹ), cho biết protein từ cá kết hợp rau xanh giúp no lâu hơn mà không tạo gánh nặng cho hệ tiêu hóa, đặc biệt phù hợp vào buổi tối.
Ức gà luộc xé kết hợp bắp cải, cà rốt, dưa leo và rau thơm tạo nên món ăn ít năng lượng nhưng giàu protein và chất xơ.
Theo Liên đoàn Tiểu đường Quốc tế (IDF), việc tăng lượng rau trong mỗi bữa ăn là một trong những cách đơn giản giúp giảm tải lượng đường hấp thu, đồng thời hỗ trợ kiểm soát cân nặng - yếu tố rất quan trọng trong phòng ngừa và điều trị tiểu đường loại 2.
Các chuyên gia cũng lưu ý, ngoài lựa chọn món ăn phù hợp, thời điểm ăn tối cũng rất quan trọng. Nên ăn trước giờ ngủ khoảng 2 - 3 giờ, hạn chế nước ngọt, món chiên rán và khẩu phần quá lớn. Duy trì vận động nhẹ khoảng 10 - 15 phút sau bữa ăn, như đi bộ chậm, cũng góp phần giúp cơ thể sử dụng glucose hiệu quả hơn và hạn chế đường huyết tăng cao trong đêm.
