Nhiều người có xu hướng tập luyện với cường độ cao ngay từ đầu hoặc tăng mức tạ quá nhanh để giảm cân, tăng cơ, cải thiện sinh lý trong khi hệ cơ xương khớp chưa kịp thích nghi với tải trọng mới. Việc bỏ qua các nguyên tắc sinh cơ học, tập luyện sai tư thế hoặc ép bản thân quá sức đang biến phòng tập thành “lò sản xuất chấn thương”.
Thực tế lâm sàng cho thấy, việc nâng tạ quá sức chịu đựng của cột sống không giúp tăng testosterone như nhiều nam giới lầm tưởng, mà trái lại, nó gây ra tình trạng “phản vệ nội tiết”. Khi cơ thể bị đặt vào trạng thái stress cực độ do quá tải (overtraining), nồng độ cortisol, hormone căng thẳng sẽ tăng vọt. Cortisol cao tỷ lệ nghịch với Testosterone; kết quả là sau những buổi tập “hành xác”, khả năng tình dục không những không cải thiện mà còn suy giảm, gây rối loạn cương dương và mất ham muốn ở cả hai giới.
Nếu tập luyện sai kỹ thuật hoặc quá tải kéo dài, hậu quả không chỉ là các chấn thương cấp tính như rách cơ, đứt dây chằng mà còn dẫn đến các bệnh lý cơ xương khớp mạn tính. Đáng sợ nhất là tình trạng thoát vị đĩa đệm cấp tính do áp lực nội đĩa đệm tăng đột ngột khi thực hiện các bài tập như Squat hay Deadlift sai tư thế.
Những tình trạng này không chỉ ảnh hưởng đến khả năng vận động mà còn làm giảm chất lượng cuộc sống. Trong những trường hợp nặng, một cú “rướn” sai lầm có thể dẫn đến hẹp ống sống, chèn ép rễ thần kinh nghiêm trọng gây liệt tại chỗ, mất kiểm soát bàng quang và đại tràng. Đây là những tổn thương không hồi phục, biến một người đang khỏe mạnh thành tàn phế chỉ trong một giây sơ sẩy. Lúc này, giấc mơ tăng cường sinh lý trở thành một bi kịch đau đớn.
Một nguyên nhân lớn khác dẫn đến tình trạng này là xu hướng tập luyện chỉ dựa trên video hướng dẫn chung trên mạng xã hội mà không có sự chỉnh sửa kỹ thuật trực tiếp. Các thuật toán video ngắn ưu tiên những động tác trông đẹp mắt, giật gân nhưng thường bỏ qua các bước căn bản về kiểm soát hơi thở và gồng core (nhóm cơ lõi).
Mỗi cơ thể là một thực thể sinh cơ học riêng biệt với chiều dài xương đùi, độ linh hoạt khớp vai và cấu trúc cột sống khác nhau. Việc sao chép máy móc một góc độ hạ người của một huấn luyện viên trên mạng có thể khiến tải trọng cơ học dồn không đúng lên cấu trúc khớp của bạn. Thay vì lực đi vào nhóm cơ đích, nó lại “xé” vào gân và dây chằng, vốn là những mô có tốc độ phục hồi chậm hơn cơ bắp gấp nhiều lần.
Mọi người cần hiểu tập luyện để “chăm sóc sức khỏe chủ động” khác hoàn toàn với “tập luyện theo phong trào”. Chăm sóc sức khỏe là một quá trình tích lũy bền bỉ, tính bằng năm thay vì bằng tuần. Trước khi bắt đầu, bạn cần phải nắm rõ cơ địa bản thân: mình có bị vẹo cột sống bẩm sinh không? Cổ chân có bị lật trong không? Có chấn thương cũ nào chưa lành hẳn không?
Một lộ trình khoa học phải được cá nhân hóa vì “không trường hợp nào giống nhau”. Một bài tập có thể là thuốc bổ với người này, nhưng lại là thuốc độc với người kia nếu cấu trúc xương khớp không tương thích.
Trong trường hợp muốn cải thiện đời sống tình dục, chìa khóa không nằm ở những mức tạ khổng lồ. Bạn nên tập thể dục thường xuyên ở mức độ vừa phải (như chạy bộ, bơi lội, yoga), hạn chế tuyệt đối rượu bia, thuốc lá và duy trì chế độ ăn giàu kẽm, magnesium thay vì chạy theo các phương pháp phản khoa học.
Ngày 3.4, Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu cho biết đã phối hợp cùng Bệnh viện Răng hàm mặt TP.HCM thực hiện thành công ca phẫu thuật lấy sỏi tuyến dưới hàm cho bệnh nhân. Đây là trường hợp đầu tiên được triển khai tại đơn vị.
Bệnh nhân là chị L.T.K.T (42 tuổi, ở phường Rạch Dừa) nhập viện trong tình trạng sưng vùng hàm mặt bên phải. Qua thăm khám lâm sàng, các bác sĩ ghi nhận khối sưng lớn, mềm, ấn đau, gây ảnh hưởng đến sinh hoạt và ăn uống của người bệnh.
Kết quả chụp CT Scan cho thấy tại vùng sàn miệng phải có sỏi kích thước khoảng 10 x 8 mm. Đây là kích thước tương đối lớn đối với sỏi tuyến nước bọt, gây tắc nghẽn dòng chảy nước bọt, dẫn đến viêm tuyến và hình thành khối sưng đau kéo dài. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật nhằm loại bỏ sỏi.
Tiến sĩ - bác sĩ Phạm Nguyễn Gia Lộc - Khoa Phẫu thuật hàm mặt, Bệnh viện Răng hàm mặt TP.HCM, cùng ê kíp Khoa Liên chuyên khoa và Khoa Phẫu thuật - Gây mê hồi sức Bệnh viện đa khoa Vũng Tàu đã phẫu thuật lấy viên sỏi ra an toàn, bảo tồn tối đa chức năng tuyến nước bọt.
Theo Tiến sĩ - bác sĩ Phạm Nguyễn Gia Lộc, sỏi tuyến nước bọt, đặc biệt là tuyến dưới hàm, là bệnh lý có thể gặp ở nhiều đối tượng. Triệu chứng thường bao gồm sưng đau vùng hàm, nhất là khi ăn, có thể kèm theo nhiễm trùng nếu tình trạng tắc nghẽn kéo dài.
Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời sẽ giúp hạn chế biến chứng, đồng thời giảm thiểu can thiệp phẫu thuật phức tạp. Sỏi tuyến dưới hàm có thể tiến triển âm thầm nhưng dễ gây biến chứng nếu không được điều trị kịp thời.
Hiện bệnh nhân được theo dõi và chăm sóc hậu phẫu, tiên lượng phục hồi tốt.
Trứng là nguồn protein hoàn chỉnh, chứa đầy đủ các axit amin thiết yếu mà cơ thể cần. Ăn trứng vào buổi sáng giúp duy trì năng lượng và hỗ trợ xây dựng cơ bắp, theo thông tin từ trang Harvard Health Publishing (Mỹ).
Bác sĩ Frank Hu, chuyên gia dinh dưỡng tại Harvard T.H. Chan School of Public Health, cho biết protein từ trứng có giá trị sinh học cao, giúp cơ thể hấp thu hiệu quả hơn so với nhiều nguồn thực phẩm khác.
Một lợi ích đáng chú ý khác của việc ăn trứng là khả năng tạo cảm giác no. Bữa sáng giàu protein có thể giúp giảm cảm giác thèm ăn trong ngày, từ đó hỗ trợ kiểm soát cân nặng, theo Mayo Clinic (Mỹ).
Trứng chứa choline - dưỡng chất quan trọng cho hoạt động của não. Theo các chuyên gia từ Cleveland Clinic (Mỹ), choline góp phần hỗ trợ trí nhớ và chức năng thần kinh.
Chuyên gia dinh dưỡng Joan Salge Blake, giáo sư lâm sàng tại Đại học Boston (Mỹ), cho biết việc bổ sung choline từ trứng vào bữa sáng có thể giúp cải thiện khả năng tập trung, đặc biệt ở người làm việc trí óc.
Trứng còn chứa lutein và zeaxanthin - 2 chất chống oxy hóa có lợi cho mắt. Các hợp chất này giúp bảo vệ võng mạc và giảm nguy cơ thoái hóa điểm vàng.
Ngoài protein, trứng còn cung cấp nhiều vitamin như B12, D, cùng các khoáng chất như sắt và kẽm. Những dưỡng chất này góp phần hỗ trợ hệ miễn dịch và sức khỏe tổng thể.
Các chuyên gia khuyến cáo nên ăn trứng với lượng vừa phải, khoảng 1-2 quả mỗi ngày, kết hợp với rau xanh hoặc thực phẩm giàu chất xơ để cân bằng dinh dưỡng. Người có bệnh lý đặc biệt nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng tiêu thụ phù hợp, theo Mayo Clinic.
Trứng luộc là món ăn quen thuộc, dễ tìm nhưng mang lại nhiều lợi ích nếu được đưa vào bữa sáng hợp lý. Đây là lựa chọn đơn giản giúp khởi đầu ngày mới khỏe mạnh và đầy năng lượng.
Sau tuổi 50, bạn nên giảm lượng muối tiêu thụ. Natri là yếu tố góp phần gây tăng huyết áp - tình trạng rất phổ biến ở người lớn tuổi. Giảm lượng muối khoảng một thìa cà phê mỗi ngày có thể phòng ngừa tăng huyết áp. Các thực phẩm tiềm ẩn natri nên hạn chế gồm snack mặn như khoai tây chiên, bánh quy mặn, pizza, súp đóng hộp, thực phẩm đông lạnh chế biến sẵn...
Thực phẩm giàu chất béo bão hòa
Càng lớn tuổi, hạn chế chất béo không lành mạnh càng quan trọng. Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa - thường có trong sữa nguyên kem và thịt chế biến - có thể làm tăng nguy cơ tử vong, đặc biệt do bệnh tim mạch.
Chất béo bão hòa cũng có trong thực phẩm nguồn gốc động vật như thịt đỏ, thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói, thịt nguội), da gia cầm, đồ chiên rán...
Thực phẩm nhiều đường bổ sung
Nữ giới nên hạn chế đường nạp vào cơ thể khoảng 25 g và nam giới là 36 g một ngày. Sau tuổi 50, ăn quá nhiều đường có thể làm tăng nguy cơ tiểu đường, bệnh tim mạch, viêm mạn tính và suy giảm nhận thức.
Các thực phẩm nên hạn chế gồm bánh ngọt, sản phẩm sữa có đường như sữa chua vị trái cây, ngũ cốc ăn sáng, đồ uống có đường như soda, cà phê sữa và trà đường...
Thực phẩm siêu chế biến
Chúng thường chứa nhiều muối, chất béo và đường - những thành phần nên hạn chế khi lớn tuổi. Ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến có thể thúc đẩy lão hóa nhanh hơn. Các thực phẩm nên cân nhắc giảm gồm bơ đậu phộng chế biến sẵn, xúc xích, khoai tây chiên giòn...
Rượu bia
Uống nhiều rượu bia có liên quan đến suy giảm nhận thức nhanh hơn và khiến cơ thể lão hóa sớm. Khi lớn tuổi, quá trình chuyển hóa thay đổi khiến cơ thể nhạy cảm hơn với rượu, làm tăng nguy cơ té ngã và tai nạn. Rượu bia còn có thể tương tác với thuốc điều trị mà người lớn tuổi thường sử dụng.
Từ tuổi 50, hãy ưu tiên thực phẩm nguyên chất, giàu dinh dưỡng. Cần ăn đủ protein để hạn chế mất cơ và dùng các loại thảo mộc, gia vị thay cho muối để tăng hương vị món ăn. Chế độ ăn nên tập trung vào trái cây, rau củ, sữa và chế phẩm từ sữa, ngũ cốc nguyên hạt, thịt nạc và nguồn protein thực vật...
Nếu đang mắc bệnh hoặc lo ngại nguy cơ sức khỏe, bạn nên tham khảo chuyên gia dinh dưỡng để xây dựng chế độ ăn phù hợp theo tuổi tác.
