Đây trở thành “kim chỉ nam” cho các chương trình khám sức khỏe tầm soát, đưa y tế đến gần dân ngay từ tuyến cơ sở, hướng tới mục tiêu xây dựng một Việt Nam khỏe mạnh.
Vì hoàn cảnh khó khăn, các con làm lại ăn xa, suốt nhiều năm qua bà Đ.T.P. (61 tuổi, ngụ phường Trung Mỹ Tây) hiếm khi có điều kiện đi khám sức khỏe. Ở tuổi này, bà thường xuyên mệt khi gắng sức, kèm theo đau nhức xương khớp nhưng chưa từng được khám sức khỏe.
Được các bác sĩ từ Viện Tim TP.HCM trực tiếp khám miễn phí, trong đó có tầm soát chuyên sâu tim mạch tại trạm y tế địa phương vào ngày 17-4, bà H. mới phát hiện bản thân có bất thường về tim mạch và được chỉ định chuyển tuyến trên để tiếp tục kiểm tra chuyên sâu.
Bán vé số rong ruổi suốt nhiều năm, bà N.T.T. (62 tuổi, ngụ phường Tăng Nhơn Phú) quen với những cơn đau âm ỉ ở đầu gối, vai gáy và thỉnh thoảng đau đầu, choáng nhẹ. Với bà, đó chỉ là “bệnh tuổi già”, cố gắng chịu đựng để tiếp tục mưu sinh.
Chỉ đến khi tham gia một chương trình khám tầm soát miễn phí do Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú (TP.HCM) tổ chức, bà mới bất ngờ khi được các bác sĩ chẩn đoán tăng huyết áp và thoái hóa khớp.
“Nhờ chương trình khám tầm soát, tôi mới biết rõ tình trạng sức khỏe của mình sau nhiều năm chủ quan. Đây là việc làm rất ý nghĩa, giúp những người lao động khó khăn có cơ hội phát hiện bệnh sớm và yên tâm hơn trong cuộc sống”, bà T. nói.
Bác sĩ Phạm Xuân Hải – Phó giám đốc điều hành Trạm y tế phường Tăng Nhơn Phú – cho biết qua các đợt khám, nhiều người dân dù mắc bệnh nhưng không biết, chỉ khi đi khám sức khỏe mới biết như bệnh lao, ung thư…
Trong đợt khám sức khỏe sàng lọc miễn phí quy mô lớn nhất từ trước đến nay của TP.HCM tại 168 trạm y tế cùng sự hỗ trợ 104 bệnh viện trên địa bàn vào ngày 17-4, đã có gần 30.000 người dân được khám.
Kết quả ghi nhận 19.088 trường hợp có vấn đề sức khỏe, chiếm 64,3% số người được khám, đặc biệt có nhiều trường hợp lần đầu phát hiện bệnh. Trong số 19.088 trường hợp trên có 10.634 người cần tiếp tục theo dõi tại trạm y tế, 8.447 trường hợp được chỉ định khám chuyên khoa, chuyển tuyến hoặc điều trị tiếp.
Đáng chú ý, nhóm bệnh lý mạn tính không lây như tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch… chiếm tỉ lệ cao nhất với 16.175 lượt khám. Qua sàng lọc, hơn 7.100 trường hợp cần được quản lý theo dõi lâu dài và gần 5.000 người cần tiếp tục điều trị.
PGS Nguyễn Hoài Nam – Chủ tịch Hội Tĩnh mạch học TP.HCM – cho rằng khi điều kiện sống hiện nay đã ổn định, sức khỏe chính là “tài sản” cần được ưu tiên hàng đầu.
Với việc tầm soát sức khỏe quy mô lớn cần được thực hiện một cách khoa học, bài bản, có kế hoạch rõ ràng, có quy trình chuyên môn và đặc biệt phải có sự tham gia, thẩm định của hội đồng chuyên gia. Không thể mỗi nơi làm một kiểu, nơi khám sơ sài rồi cho kết luận sớm, điều này có thể không phản ánh đúng thực trạng sức khỏe người dân.
Bên cạnh kiểm tra sức khỏe định kỳ, PGS Nam cho rằng yếu tố quan trọng không kém là phòng bệnh từ sớm, từ lối sống hằng ngày. Theo đó cần chú ý đến các bệnh tiêu hóa do thói quen ăn uống còn chưa hợp lý và vấn đề vận động khi người Việt mình còn khá ít vận động.
TS.BS Diệp Bảo Tuấn – Giám đốc Bệnh viện Ung bướu TP.HCM – cũng cho rằng tầm soát và phát hiện bệnh sớm chính là yếu tố “then chốt” quyết định hiệu quả điều trị.
Nhiều chương trình khám sức khỏe cộng đồng và tầm soát miễn phí đã được triển khai giúp tạo điều kiện để người dân chủ động kiểm tra sức khỏe định kỳ. Khi phát hiện bệnh ở giai đoạn sớm, kết quả điều trị tối ưu hơn, đồng thời góp phần giảm thiểu đáng kể gánh nặng bệnh tật cho cộng đồng và hệ thống y tế.
“Tôi kỳ vọng từ năm 2026, với các chính sách của Nhà nước và TP.HCM, mỗi người dân sẽ được khám sức khỏe định kỳ mỗi năm ít nhất một lần, từ đó phát hiện sớm nhiều trường hợp cần điều trị, trong đó có ung thư”, BS Tuấn nói.
PGS Tăng Chí Thượng – Giám đốc Sở Y tế TP.HCM – cho hay trong nhiều năm qua ngành y tế thành phố đã đạt được nhiều thành tựu quan trọng trong công tác khám chữa bệnh.
Tuy nhiên, nếu hệ thống y tế chỉ tập trung vào điều trị khi người dân đã mắc bệnh thì sẽ luôn đối mặt với tình trạng quá tải, chi phí cao và hiệu quả chăm sóc sức khỏe khó đạt mức tối ưu.
Chính vì vậy, ngành y tế thành phố xác định: khám sức khỏe, khám tầm soát, khám sàng lọc và quản lý sức khỏe người dân là một nhiệm vụ trọng tâm, có ý nghĩa chiến lược lâu dài, song hành với hoạt động khám chữa bệnh.
Theo Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan, Nghị quyết 72 được tiếp cận trên cơ sở lấy sức khỏe người dân là trọng tâm cho sự phục vụ, triển khai thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp trong lĩnh vực y tế. Đồng thời, nghị quyết cũng thể hiện rõ tinh thần tháo gỡ những “điểm nghẽn” trong lĩnh vực y tế mà thời gian dài vừa qua chưa được giải quyết một cách căn cơ.
Trong đó nghị quyết đã đề cập đến các nội dung chuyển đổi trong công tác y tế, theo hướng thay vì tập trung chủ yếu vào khám bệnh, chữa bệnh chuyển sang chăm sóc sức khỏe toàn diện; nâng cao vai trò, tầm quan trọng của công tác phòng bệnh; chăm sóc sức khỏe của người dân từ sớm, từ xa.
Công tác chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe của nhân dân sẽ gắn chặt với quản lý, chăm sóc sức khỏe toàn diện theo vòng đời.
Để thực hiện được nhiệm vụ này, Bộ trưởng Bộ Y tế cho rằng cần tập trung tháo gỡ những “điểm nghẽn”. Thực tiễn thời gian qua cho thấy những bất cập về thể chế đã tạo ra nhiều nút thắt trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ của ngành y tế.
Vì vậy các vấn đề còn vướng mắc, cũng như định hướng phát triển ngành y tế trong chặng đường tới sẽ được tập trung giải quyết thông qua việc hoàn thiện thể chế, chính sách và cơ chế huy động, phân bổ nguồn lực.
Tinh thần xuyên suốt là khi ban hành chính sách phải bảo đảm sự tham gia, phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước và các chủ thể liên quan; đồng thời kết hợp hiệu quả nguồn lực công – tư, phát huy vai trò của người dân trong tổ chức thực hiện nhiệm vụ chăm sóc, bảo vệ và nâng cao sức khỏe nhân dân.
Đối với Bộ Y tế, bà Lan cho hay thời gian tới bộ tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định, cơ chế nhằm tháo gỡ các “điểm nghẽn”, bảo đảm triển khai đồng bộ các giải pháp đã nêu trong nghị quyết.
Các bác sĩ cảnh báo ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng, loét miệng do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua.
Theo thông tin từ Bệnh viện K, anh N.V.V. (33 tuổi, trú tại Lào Cai) đến khám tại bệnh viện trong tình trạng đau, loét lưỡi kéo dài khoảng 4 tháng. Bệnh nhân đã uống, bôi thuốc nhiều loại đều không đỡ.
Ngay khi tiếp nhận người bệnh, các bác sĩ phát hiện trong khoang miệng của người bệnh có khối u sùi loét. Kết quả thăm khám, đánh giá cho thấy bệnh nhân được chẩn đoán mắc ung thư biểu mô vảy ở bờ lưỡi bên phải, may mắn là bệnh nhân chưa di căn hạch.
Theo bác sĩ Ngô Xuân Quý, Trưởng khoa ngoại đầu - cổ, Bệnh viện K, ung thư lưỡi là một trong những bệnh lý ác tính phổ biến nhất ở vùng khoang miệng. Tuy nhiên ở giai đoạn đầu, bệnh rất dễ bị nhầm lẫn với các tổn thương lành tính như nhiệt miệng, loét miệng do cọ xát răng, khiến người bệnh chủ quan bỏ qua.
Trường hợp của người bệnh V., khối sùi loét ở bờ lưỡi phải đã có kích thước 2x2,5cm. Kết quả chụp cộng hưởng từ (MRI) hàm mặt cho thấy kích thước u là 26x10mm.
Kết quả giải phẫu bệnh là ung thư biểu mô vảy sừng hóa xâm nhập độ 2. Rất may mắn, ở trường hợp của bệnh nhân V., bác sĩ chưa phát hiện thấy di căn. Bệnh nhân được chỉ định phẫu thuật vi phẫu, cắt bán phần lưỡi phải kèm theo vét hạch cổ phải, tạo hình.
"Bệnh nhân được chẩn đoán phát hiện ở giai đoạn II, khối u kích thước trung bình, chưa di căn hạch cổ và chưa di căn xa. Giai đoạn này bệnh vẫn còn khu trú, nếu được điều trị đúng phác đồ thì tỉ lệ chữa khỏi rất cao, dao động từ 70 - 80%", bác sĩ Quý cho hay.
Theo các bác sĩ, đối với ung thư lưỡi giai đoạn khu trú, phẫu thuật là phương pháp đóng vai trò quyết định đến việc điều trị triệt căn bệnh.
Mục tiêu đặt ra đầu tiên của phẫu thuật là phải cắt bỏ khối u rộng rãi để vùng rìa của phần mô được xử lý hoàn toàn, loại bỏ toàn bộ tổn thương, từ đó giảm tối đa nguy cơ tái phát.
Các bác sĩ đã chỉ định cắt bán phần lưỡi phải kết hợp vét hạch cổ phải nhằm ngăn chặn nguy cơ khối u tiếp tục xâm lấn hoặc tái phát.
Sau khi phẫu thuật triệt căn, các bác sĩ sẽ thực hiện kỹ thuật tạo hình vi phẫu, lấy một vạt mô tự thân, đưa lên vùng lưỡi bị khuyết để tạo hình lại. Bác sĩ đã lấy vạt da cánh tay của bệnh nhân để tạo hình lưỡi, vạt được thiết kế vừa vặn, để đảm bảo tốt chức năng nói - nuốt, không ảnh hưởng đến đường thở, không phải mở khí quản.
Ca phẫu thuật thành công, 5 ngày sau mổ bệnh nhân có thể tự ăn uống qua đường miệng, nói chuyện khá tốt với người xung quanh.
Bác sĩ cũng khuyến cáo những dấu hiệu sớm của bệnh ung thư lưỡi thường khá mờ nhạt và dễ bị nhầm lẫn với các bệnh lý khoang miệng thông thường. Việc phát hiện sớm bệnh có ảnh hưởng lớn đến kết quả điều trị.
Do vậy, khi gặp bất cứ triệu chứng bất thường nào ở lưỡi má hoặc bất kỳ vị trí nào vùng khoang miệng như loét miệng, mụn nhỏ, khối sùi loét,... cần đến ngay cơ sở y tế uy tín để được thăm khám và điều trị kịp thời.
Theo Đài CNN ngày 15-6, độ tuổi tối thiểu để sử dụng mạng xã hội là 13, nhưng gần 40% trẻ trong độ tuổi 8-12 tuổi hiện vẫn đang mất thời gian trên không gian mạng.
Các chuyên gia cảnh báo việc tiếp cận các nền tảng số quá sớm có thể khiến trẻ đối mặt nguy cơ thử rượu bia, thuốc lá, cần sa và các chất gây nghiện khác ở độ tuổi nhỏ hơn.
Trong nghiên cứu đăng trên tạp chí American Journal of Psychiatry, ông Jason M. Nagata - Phó giáo sư nhi khoa tại Đại học California - cùng cộng sự đã theo dõi thói quen sử dụng mạng xã hội của thanh thiếu niên từ 9 đến 16 tuổi trong vòng 4 năm.
Nhóm nghiên cứu chia người tham gia thành 4 nhóm theo thời điểm và mức độ sử dụng mạng xã hội. Trong đó, nhóm bắt đầu dùng từ khoảng 9 tuổi được xếp vào nhóm "tiếp cận sớm".
Kết quả cho thấy những trẻ thuộc nhóm này và sử dụng mạng xã hội hơn 3 giờ/ngày có khả năng thử cần sa cao gấp 17 lần và thử thuốc lá cao gấp 14 lần so với các nhóm còn lại.
Theo ông Nagata, một trong những nguyên nhân đến từ việc trẻ tiếp xúc với quảng cáo hoặc bài đăng trên mạng xã hội có nội dung "bình thường hóa" việc sử dụng chất kích thích.
"Khi tham gia mạng xã hội, trẻ có thể nhìn thấy quảng cáo hoặc các bài đăng mô tả việc sử dụng chất kích thích như một điều thú vị hay phổ biến. Điều đó có thể khiến các em dễ tò mò và muốn thử", ông nhận định.
Dữ liệu nghiên cứu cũng cho thấy hơn 50% thanh thiếu niên từng nhìn thấy quảng cáo đồ uống có cồn và gần 61% cho biết bạn bè đồng trang lứa thường đăng tải nội dung liên quan đến rượu bia.
Phần lớn nội dung này đều thể hiện hình ảnh tích cực, trong khi đó, những hệ lụy tiêu cực của việc sử dụng chất kích thích lại ít được đề cập.
Một nghiên cứu tại Úc còn ghi nhận gần 40.000 quảng cáo đồ uống có cồn được đăng trên Facebook và Instagram chỉ trong một năm, phần lớn đi kèm các nút tương tác như "Mua ngay".
Xu Bo, nhà sáng lập kiêm chủ tịch công ty game nổi tiếng tại Trung Quốc Duoyi Network, công khai bức ảnh chụp chung của hơn 100 người con sinh bằng phương pháp mang thai hộ lên mạng xã hội, theo truyền thông Trung Quốc, hôm 7/7.
Bức ảnh chụp những đứa trẻ có ngoại hình tương đồng, mặc đồ giống nhau, cắt tóc ngắn, thậm chí cùng biểu cảm gương mặt, ngồi trong một căn phòng lớn, xung quanh là nhóm phụ nữ được cho là bảo mẫu.
Động thái này diễn ra ngay sau phán quyết sơ thẩm ngày 3/3 của tòa án Cáp Nhĩ Tân liên quan vụ tranh chấp tài sản hàng trăm triệu nhân dân tệ giữa ông và người tình cũ Tang Jing. Tòa án yêu cầu bà Tang hoàn trả 244 triệu nhân dân tệ, đồng thời buộc ông Từ chi trả 15 triệu nhân dân tệ tiền cấp dưỡng trên cơ sở đôi bên cùng chịu trách nhiệm nuôi nấng con cái. Qua việc tung ảnh, nhà sáng lập Duoyi Network muốn bác bỏ thông tin từ bà Tang và tờ The Wall Street Journal trước đó cho rằng ông có tới 300 người con.
Trong cuộc chiến pháp lý kéo dài, ông Từ khẳng định bản thân chỉ có 2 con chung với bà Tang thông qua hợp đồng hiến tinh trùng, 11 trẻ còn lại do bà tự nhận tinh trùng ở nước ngoài nên ông không có nghĩa vụ nuôi dưỡng. Ngược lại, vào tháng 11/2025, người phụ nữ này đã tố cáo vị tỷ phú bạo hành con cái nhằm giành quyền nuôi trẻ.
Để chứng minh việc vận hành "siêu gia đình" không tốn kém như lời cáo buộc, phía ông Từ công khai danh mục tài chính với chi phí nuôi dưỡng mỗi trẻ chỉ khoảng 24.000 đến 29.000 nhân dân tệ một năm, chưa tính lương nhân viên và tiền điện nước.
Vị tỷ phú sinh năm 1977 vốn nổi tiếng với tư tưởng cực đoan khi tuyên bố mục tiêu tạo ra 50 con trai "chất lượng cao" để đào tạo thành tầng lớp tinh hoa. Hồ sơ tại tòa án Los Angeles (Mỹ) tiết lộ ông sẵn sàng chi khoảng 20 triệu USD để hiện thực hóa tham vọng xây dựng một đế chế gia tộc hùng mạnh với 100 người thừa kế mang quốc tịch Mỹ.
Dù chi đậm cho dịch vụ mang thai hộ, ông Từ thừa nhận chưa từng gặp mặt những đứa trẻ sơ sinh đang được bảo mẫu chăm sóc tại Irvine do bận công việc. Thẩm phán Amy Pellman tại Mỹ đã bác đơn xin nhận quyền làm cha mẹ chính thức của ông vì cho rằng hành vi này đi ngược lại mục đích nhân đạo của việc sinh con hộ. Quyết định này đẩy những đứa trẻ vào tình trạng bất định về mặt pháp lý, dù chúng được sinh ra trong một quy trình khép kín gồm các công ty môi giới, luật sư và phòng khám y khoa hiện đại.
Tại Trung Quốc, nơi mang thai hộ bị cấm đoán, giới thượng lưu đang tìm cách lách luật bằng việc chi trả khoảng 200.000 USD cho mỗi đứa trẻ sinh ra tại Mỹ. Với chi phí này, ước tính ông trùm game online Xu Bo đã tiêu tốn ít nhất 20 triệu USD (gần 500 tỷ đồng) để thực hiện tham vọng có 100 đứa con nối dõi.
Quy trình được vận hành trơn tru bởi một hệ sinh thái dịch vụ khép kín bao gồm các công ty môi giới, văn phòng luật, phòng khám y khoa và đội ngũ bảo mẫu chuyên nghiệp. Động lực của làn sóng này không chỉ dừng lại ở khao khát có con nối dõi. Tu chính án thứ 14 của Hiến pháp Mỹ, quy định bất kỳ ai sinh ra trên lãnh thổ Mỹ đều đương nhiên có quốc tịch, đã trở thành "nam châm" thu hút những người muốn tấm hộ chiếu Mỹ cho thế hệ sau như một phương án bảo đảm tài sản và an ninh gia tộc.
Số liệu từ Đại học Emory chỉ ra trong giai đoạn 2014-2020, công dân Trung Quốc chiếm tới 41% tổng số các ca mang thai hộ quốc tế tại Mỹ, tăng gấp 4 lần so với giai đoạn trước đó. Nathan Zhang, người sáng lập mạng lưới IVF USA, nhận định rằng xu hướng này đang chuyển dịch từ nhu cầu lách chính sách một con trước đây sang tham vọng xây dựng "triều đại gia tộc" theo mô hình của những tỷ phú phương Tây đông con như Elon Musk. Thậm chí, một số khách hàng còn đưa ra yêu cầu "điên rồ" về việc tạo ra 100 đến 200 đứa trẻ nhằm phục vụ mục đích kinh doanh gia đình, biến con cái thành những "nhân sự" cốt cán trong tương lai.
Thị trường béo bở này đã thu hút sự chú ý của dòng vốn đầu tư mạo hiểm, bao gồm cả quỹ quản lý tài sản của tỷ phú Peter Thiel, rót vốn vào chuỗi phòng khám hỗ trợ sinh sản quốc tế. Tuy nhiên, sự thương mại hóa quá mức đang vấp phải những rào cản đạo đức nghiêm trọng. Amanda Troxler, một luật sư tại Los Angeles, cho biết văn phòng cô từng từ chối một khách hàng Trung Quốc yêu cầu "giảm giá số lượng lớn" cho đơn hàng 10 đứa trẻ, khẳng định rằng hoạt động pháp lý này không phải là một siêu thị bán sỉ.
Mặc dù chính phủ Trung Quốc cảnh báo về những hệ lụy đạo đức xã hội, FBI cùng Bộ An ninh Nội địa Mỹ đang bắt đầu rà soát gắt gao hơn, ngành công nghiệp này vẫn vận hành nhờ sự thiếu vắng các quy định kiểm soát liên bang chặt chẽ về số lượng con cái tối đa mà một cá nhân có thể ủy thác. Những nhà môi giới vẫn tiếp tục chào mời các gói dịch vụ trọn gói cho phép cha mẹ nhận con mà không cần đặt chân đến Mỹ.
