Cú rẽ ngang ở tuổi ngoài 20 ấy đã đưa ông trở thành người giải mã thành công cấu trúc nguyên tử của ribosome, giành giải Nobel Hóa học năm 2009.
Venkatraman Ramakrishnan sinh năm 1952 tại Chidambaram, một thị trấn ở bang Tamil Nadu, miền nam Ấn Độ. Cha mẹ ông đều là nhà khoa học. Ngày nhỏ, do cha mẹ thường xuyên đi công tác và nghiên cứu xa, ông được ông bà và dì nuôi dưỡng.
Thời trung học, ông từng tụt từ nhóm đầu xuống gần cuối lớp do mải đọc tiểu thuyết, chơi đùa và mơ mộng. Chỉ sau khi gặp thầy giáo dạy toán và khoa học T.C. Patel, Ramakrishnan mới tìm lại niềm vui học tập. Hai năm cuối phổ thông, ông bứt tốc và tốt nghiệp với vị trí thứ hai toàn trường.
Tuy vậy, ông trượt kỳ thi vào các Viện Công nghệ Ấn Độ (IIT). Năm 16 tuổi, Ramakrishnan vào học ngành Vật lý tại Đại học Maharaja Sayajirao. Ba năm sau, ông sang Mỹ học tiến sĩ tại Đại học Ohio và lấy bằng vào năm 1976. Nhưng càng đi sâu vào Vật lý lý thuyết, ông càng cảm thấy mình đang chọn sai ngành.
“Tháng nào tôi cũng đọc tạp chí Scientific American và thấy Sinh học đang có những khám phá tuyệt vời”, ông kể.
Quyết định rẽ hướng sang Sinh học ở tuổi ngoài 20 khiến ông trở thành “kẻ tay ngang” trong mắt nhiều người. Không có kiến thức nền tảng, Ramakrishnan bắt đầu lại gần như từ số 0. Ông tham gia các lớp học sinh học cơ bản: di truyền học, hóa sinh, và sinh học phân tử; rồi chuyển sang nghiên cứu tại Đại học California, San Diego.
Năm 1978, tại Đại học Yale, Ramakrishnan bắt đầu nghiên cứu ribosome – bào quan xuất hiện trong tất cả các tế bào của sinh vật sống. Chúng thực hiện quá trình sinh tổng hợp protein của tế bào. Các ribosome được cấu tạo từ các rARN và ribosome protein. Chúng dịch mã mARN thành chuỗi polypeptide (đơn vị cấu thành protein). Ribosome được xem như là nhà máy tổng hợp protein dựa trên các thông tin di truyền của gene.
Nhưng vào thời điểm đó, ribosome gần như là một bí ẩn. Nó quá lớn, quá phức tạp, gồm hàng trăm nghìn nguyên tử. Nhiều người tin rằng việc nhìn thấy cấu trúc đầy đủ của nó là điều không thể.
Song, Ramakrishnan vẫn bị cuốn hút. “Điều hấp dẫn nhất ở chỗ đây là một vấn đề nền tảng của sinh học. Chỉ cần tiến thêm được một chút thôi, chúng tôi cũng thấy những gì mình làm là xứng đáng”, ông nói.
Suốt hơn 20 năm, ông đi qua nhiều phòng thí nghiệm, từ Oak Ridge, Brookhaven đến Đại học Utah, cuối cùng là Phòng thí nghiệm Sinh học Phân tử MRC ở Cambridge, Anh. Ở mỗi nơi, ông đều tiếp tục “gặm nhấm” bài toán ribosome.
Năm 1999, Ramakrishnan ở lại Cambridge, chấp nhận sống xa gia đình để tập trung toàn lực vào việc giải cấu trúc tiểu đơn vị 30S của ribosome – phần then chốt trong việc đọc thông tin di truyền, đánh cược toàn bộ sự nghiệp vào một dự án mà nhiều người cho là “điên rồ”.
Khi ấy, nhiều nhóm nghiên cứu lớn trên thế giới cũng đang chạy đua giải mã ribosome. Nhóm của Ramakrishnan làm việc gần như không nghỉ. Đầu năm 2000, họ làm đông lạnh hơn 1.000 tinh thể, chia ca 12 tiếng trong phòng thí nghiệm, thức trắng nhiều đêm tại các máy gia tốc synchrotron để thu thập dữ liệu.
Khi nhìn thấy những tín hiệu đầu tiên đủ rõ để xác định vị trí các nguyên tử, Ramakrishnan nhảy cẫng lên giữa phòng làm việc. “Chúng ta sẽ nổi tiếng!”, ông hét lên.
Chỉ vài tuần sau, nhóm hoàn thành mô hình nguyên tử đầu tiên của tiểu đơn vị 30S. Lần đầu tiên trong lịch sử, con người có thể nhìn thấy chi tiết cách ribosome hoạt động.
Khám phá này nhanh chóng được công bố trên tạp chí Nature và gây chấn động giới khoa học. Nó không chỉ giải quyết một trong những câu hỏi đau đầu nhất của sinh học mà còn giúp lý giải cách nhiều loại kháng sinh tiêu diệt vi khuẩn.
Nhiều loại kháng sinh hoạt động bằng cách bám vào ribosome của vi khuẩn, ngăn chúng tạo ra protein. Nhờ cấu trúc mà Ramakrishnan và đồng nghiệp giải mã, các nhà nghiên cứu có thể quan sát trực tiếp vị trí của kháng sinh trên ribosome. Từ đó, họ hiểu vì sao vi khuẩn kháng thuốc và có thể thiết kế các loại kháng sinh mới hiệu quả hơn. Một số thuốc phát triển theo hướng này đã bước vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.
Năm 2009, Ramakrishnan cùng hai cộng sự là Tom Steitz và Ada Yonath nhận giải Nobel Hóa học cho “những nghiên cứu về cấu trúc và chức năng của ribosome”.
Sáng ngày công bố giải Nobel Hóa học, Ramakrishnan đến phòng thí nghiệm trong tâm trạng cáu kỉnh vì xe đạp bị thủng lốp. Khi nhận được điện thoại từ Thụy Điển, ông thậm chí còn tưởng đó là một trò đùa và khen người gọi có “giọng Thụy Điển rất chuẩn”. Chỉ đến khi nghe giọng của Måns Ehrenberg, thành viên Hội đồng Nobel mà ông quen biết, Ramakrishnan mới tin đó là sự thật.
Dù nhận giải thưởng danh giá nhất thế giới, ông chưa bao giờ coi Nobel là đích đến.
“Sau cùng, giải Nobel không chỉ là sự ghi nhận cho những gì tôi đã làm, mà còn là lời nhắc rằng tôi phải tiếp tục đi tìm những câu hỏi mới”, ông nói.
Năm 2010, Chính phủ Ấn Độ trao cho ông huân chương Padma Vibhushan – phần thưởng dân sự cao quý thứ hai của nước này. Ông được phong tước hiệp sĩ tại Anh. Hiện ở tuổi ngoài 70, Ramakrishnan vẫn tiếp tục nghiên cứu, viết sách.
Thông tin trên được đại tá Chu An Thanh, Trưởng Phòng Cảnh sát kinh tế Công an TP Hà Nội, cho biết tại hội nghị thông tin báo chí về tình hình, kết quả công tác bảo đảm an ninh, trật tự quý 1-2026 vào chiều 6-4.
Theo cơ quan điều tra, trong quá trình phá vụ án đường dây giết mổ, tiêu thụ heo bệnh, lực lượng chức năng xác định Công ty Cường Phát là đầu mối tiếp nhận lượng heo từ cơ sở giết mổ của các nghi phạm liên quan.
Ngoài ra, Công ty Cường Phát được xác định có tham gia thu mua heo với giá rẻ, chủ yếu là heo yếu, có dấu hiệu bệnh hoặc đang trong vùng dịch.
"Các nghi phạm đã bàn bạc, thỏa thuận thu mua heo giá thấp để đưa về giết mổ, sau đó bán ra thị trường nhằm hưởng chênh lệch", đại tá Thanh cho biết.
Sau khi thu mua, số heo này được sơ chế, đóng gói, dán nhãn của doanh nghiệp rồi đưa đi tiêu thụ. Một phần sản phẩm được bán lại cho các đơn vị trung gian để cung cấp cho bếp ăn tập thể.
Cơ quan điều tra bước đầu xác định từ Công ty Cường Phát, thịt heo tiếp tục được phân phối tới một số doanh nghiệp khác như Công ty suất ăn công nghiệp Hà Nội, Công ty thực phẩm Khánh Ngọc, Công ty thực phẩm Hương Sơn…
Các đơn vị này sau đó cung cấp cho bếp ăn tập thể, cơ sở chế biến thực phẩm và người tiêu dùng.
Trong đó, Công ty dịch vụ suất ăn công nghiệp Hà Nội được xác định có cung cấp thực phẩm cho khoảng 26 trường học công lập. Công ty Khánh Ngọc chủ yếu cung cấp cho các bếp ăn trường mầm non tư thục trên địa bàn Hà Nội.
Tuy nhiên đại tá Chu An Thanh cho biết đến nay, cơ quan điều tra chưa chứng minh được sự câu kết giữa Cường Phát và các đơn vị nhập thịt heo để đưa vào bếp ăn tập thể hay trường học. Nội dung này Công an Hà Nội vẫn đang xác minh.
Trước đó, ngày 29-3, Công an TP Hà Nội cho biết Cơ quan cảnh sát điều tra đã ra quyết định khởi tố vụ án, khởi tố 8 bị can trong đường dây giết mổ, tiêu thụ heo bệnh xảy ra tại thành phố.
Trong đó, Nguyễn Thị Hiền (31 tuổi, trú tại Hà Nội), Đỗ Văn Thanh (43 tuổi, trú tại Phú Thọ), Nguyễn Thị Bình (53 tuổi, trú tại Hà Nội), Nguyễn Văn Thành (55 tuổi, trú tại Hà Nội, Giám đốc Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát) bị khởi tố về tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Lê Ngọc Anh (52 tuổi, Trạm trưởng Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm soát giết mổ - Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y Hà Nội), Nguyễn Phong Nam (43 tuổi, cán bộ trung tâm), Nguyễn Thị Phương Lan (42 tuổi, cán bộ trung tâm) bị khởi tố về tội lạm dụng chức vụ, quyền hạn chiếm đoạt tài sản.
Riêng Vũ Kim Tuấn (53 tuổi, cán bộ Trung tâm chẩn đoán, xét nghiệm và kiểm dịch động vật - Chi cục Chăn nuôi thủy sản và thú y tỉnh Phú Thọ) bị khởi tố về tội giả mạo trong công tác.
Ngày 17-3, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an thành phố Hà Nội tiến hành kiểm tra hoạt động giết mổ heo tại lò mổ của bà Nguyễn Thị Hiền trong cơ sở giết mổ gia súc tập trung Vạn Phúc (thôn 3, xã Nam Phù, Hà Nội).
Đây là một lò mổ cung cấp lượng thịt heo lớn chủ yếu cho các chợ đầu mối, chợ dân sinh và các cung ty cung cấp thực phẩm lớn của thành phố.
Quá trình kiểm tra, phát hiện Nguyễn Thị Hiền đã giết mổ heo mắc dịch tả heo châu Phi.
Công an cáo buộc Hiền cùng một số nghi phạm đã cấu kết chặt chẽ, hình thành đường dây khép kín từ khâu thu gom heo bệnh tại các tỉnh như Phú Thọ, Tuyên Quang vận chuyển về Hà Nội, giết mổ tập trung và đưa ra tiêu thụ trên thị trường.
Bên cạnh đó, các nghi phạm đã móc nối với một số cán bộ kiểm dịch để bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép heo bệnh, thậm chí heo đã chết được đưa vào giết mổ.
Từ đầu năm 2026 đến nay, các nghi phạm đã tiêu thụ khoảng 3.600 con heo mắc dịch bệnh (tương đương gần 300 tấn).
Số thịt này được đưa vào các chợ đầu mối, chợ dân sinh và bán cho Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát. Công ty này đã cung cấp thực phẩm cho một số trường học trên địa bàn thành phố Hà Nội.
Nhiều người suy nghĩ rằng "có áp lực mới có kim cương" nhưng không phải mọi áp lực đều tạo nên kim cương mà đôi khi, nó chỉ khiến một tâm hồn non trẻ rạn vỡ...
Trong suy nghĩ của không ít phụ huynh, con cái là "dự án tương lai" cần được đầu tư và tối ưu hóa. Mùa thi vì thế không chỉ là thử thách của học sinh mà còn là "cuộc đua" âm thầm của cha mẹ. Những câu nói tưởng như vô hại: "Con phải vào trường top", "không được thua bạn bè", "ba mẹ đã hy sinh rất nhiều cho con"… lại vô tình trở thành những gánh nặng đè lên vai trẻ.
Áp lực ấy không chỉ đến từ lời nói mà còn từ cách so sánh, kỳ vọng và cả những khoản đầu tư lớn cho việc học thêm, luyện thi. Có những gia đình chi hàng chục triệu đồng cho các lớp ôn luyện, vô hình trung biến việc học thành một "cuộc đặt cược" mà đứa trẻ buộc phải thắng. Khi kết quả không như mong muốn, cảm giác thất bại không chỉ là của riêng học sinh, mà còn là nỗi ám ảnh "phụ lòng cha mẹ".
Điều đáng lo ngại là nhiều phụ huynh nhầm lẫn giữa động lực và áp lực. Động lực giúp con tiến lên, còn áp lực quá mức lại khiến con sợ hãi, thu mình và mất phương hướng. Trong trạng thái căng thẳng kéo dài, trẻ dễ rơi vào lo âu, trầm cảm, thậm chí có những suy nghĩ tiêu cực. Những vụ việc đau lòng xảy ra thời gian qua không phải là cá biệt, mà là hồi chuông cảnh báo về một cách giáo dục đang đi chệch hướng ngay từ phía cha mẹ các em.
Một giáo viên dạy toán tại phường Tây Thạnh, TP.HCM kể với người viết: "Có phụ huynh (con học lớp 10) bao giờ cũng cằn nhằn điểm môn toán của con. Mỗi lần trả bài kiểm tra mà điểm không cao là học sinh về nhà bị la mắng thậm tệ. Nhưng phụ huynh lại không thấy được sự tiến bộ về điểm số trong việc học toán của con mình".
Thực tế, không phải đứa trẻ nào cũng có cùng năng lực, cùng đam mê hay cùng tốc độ phát triển. Khi cha mẹ áp đặt một "khuôn mẫu thành công" duy nhất, vô tình họ đã phủ nhận sự khác biệt tự nhiên của con mình.
Hình ảnh kim cương thường được dùng để nói về sự rèn giũa qua áp lực. Nhưng không phải viên đá nào cũng cần trở thành kim cương mới có giá trị. Có những viên đá mang vẻ đẹp riêng từ sự bình dị, bền bỉ và phù hợp với vị trí của nó trong cuộc sống.
Mỗi đứa trẻ là một cá thể độc lập với những thế mạnh khác nhau. Có em học giỏi, có em giàu cảm xúc, có em khéo léo, có em sáng tạo. Giá trị của một con người không thể chỉ đo bằng điểm số hay một kỳ thi. Khi bị đặt trong áp lực phải "trở thành ai đó", trẻ dễ đánh mất chính mình và quên đi việc khám phá năng lực thật sự.
Điều trẻ cần không phải là những kỳ vọng khổng lồ, mà là sự đồng hành và thấu hiểu. Một lời động viên đúng lúc, một cái ôm khi con thất bại, hay đơn giản là sự công nhận nỗ lực của con... đôi khi có giá trị hơn bất kỳ lớp học thêm nào.
Khi được sống trong môi trường an toàn về tâm lý, trẻ sẽ có đủ tự tin để phát triển theo cách riêng của mình. Không phải ai vào trường THPT mong muốn, trường đại học danh tiếng, hay đạt điểm số tuyệt đối mới là thành công. Một người sống tử tế, có kỹ năng, có trách nhiệm với bản thân và cộng đồng thì đó cũng là một giá trị đáng trân trọng.
Mùa thi sẽ còn lặp lại mỗi năm, nhưng những bi kịch không đáng có thì hoàn toàn có thể tránh được. Khi cha mẹ biết tiết chế kỳ vọng, nhà trường chú trọng hơn đến sức khỏe tinh thần, và xã hội nhìn nhận thành công một cách đa chiều hơn thì áp lực sẽ không còn đè nặng lên vai thí sinh. Bởi suy cho cùng, điều quan trọng nhất không phải là con trở thành "kim cương", mà là con được lớn lên một cách lành mạnh và hạnh phúc.
Anh T.H.T, một phụ huynh hiện sống tại phố Tân Mai (Hà Nội), cho biết trường học cách nhà chỉ chừng 100 m nhưng năm nay, việc phân tuyến tuyển sinh mới khiến con anh phải đi học xa từ 2 - 3 km.
Cụ thể, gia đình anh đã sống tại ngõ 120 phố Tân Mai (Hà Nội) gần 30 năm nay. Hiện đại gia đình có khoảng 10 con và cháu đi học ở các trường mầm non, tiểu học Tân Mai, THCS Tân Mai chỉ cách nhà chừng 100 m. Khoảng cách từ nhà đến trường gần nên hằng ngày các con đi bộ đi học và về nhà, không cần người lớn đưa đón.
Năm học 2026 - 2027, riêng gia đình anh T. có 2 con vào lớp 1 và lớp 6. Nhưng theo phân tuyến tuyển sinh mới, con học lớp 1 sẽ phải học Trường tiểu học Tam Trinh. Con học lớp 6 học Trường THCS Thịnh Liệt. Cả hai trường này đều cách nhà hơn 2 - 3 km theo 2 hướng khác nhau trong khi trường tiểu học, THCS ngay cạnh nhà là Trường tiểu học Tân Mai và THCS Tân Mai lại không được học.
Tương tự, bà P.T.L ở ngõ 147 Tân Mai cho hay cháu bà chuẩn bị vào lớp 1 nhưng có thể không được học tại Trường tiểu học Tân Mai cách nhà chỉ 500 m mà phải sang Trường tiểu học Tam Trinh, cách khoảng 3,5 km.
Điều này đồng nghĩa với việc các gia đình phải cắt cử người đưa đón con thay vì các cháu tự đi bộ "vài bước chân" như trước kia. Việc đi lại của các cháu cũng vất vả hơn và tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn.
Theo các phụ huynh, họ không quan tâm nhiều đến việc thay đổi phân tuyến tuyển sinh thế nào, họ chỉ muốn con cháu được học gần nhà. Nếu không có trường gần nhà đã đành, còn nếu trường ngay cạnh nhà mà không được học vì không đúng phường, phải học trường "đúng tuyến" nhưng cách xa nhà thì rất bất hợp lý.
Trao đổi với PV Thanh Niên, anh T.H.T cho biết, hiện gia đình anh và các hộ trên cùng dãy phố đã được hứa sẽ xem xét và có giải pháp giải quyết nguyện vọng học trường gần nhà. Tuy nhiên, phụ huynh cho biết, vẫn phải tiếp tục chờ đợi đến ngày tuyển sinh chính thức mới "ngã ngũ" được.
Được biết, việc điều chỉnh phân tuyến tuyển sinh xuất phát từ quá trình sắp xếp lại đơn vị hành chính trên địa bàn.
Sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, sáp nhập phường, phố Tân Mai phân chia theo dãy số, trong đó hộ dân ở dãy số lẻ thuộc P.Tương Mai còn dãy số chẵn thuộc P. Hoàng Mai. Vì thế, dù nhà dân và trường học chỉ cách nhau 100 m nhưng đã thuộc 2 phường khác nhau. Nhà các phụ huynh nói trên thuộc dãy số chẵn nên thuộc tuyến tuyển sinh ở P.Hoàng Mai nên theo phân tuyến tuyển sinh thì phải học ở 2 trường thuộc phường này.
Sau phản ánh của người dân, UBND P.Hoàng Mai đã có báo cáo gửi Sở GD-ĐT Hà Nội. Theo đó, việc phân tuyến tuyển sinh năm học tới được thực hiện theo phương thức "xét tuyển theo nơi cư trú" của học sinh trên địa bàn phường, có ứng dụng trí tuệ nhân tạo và bản đồ số GIS nhằm xác định chính xác khoảng cách từ nơi ở của học sinh đến trường.
Cụ thể, ưu tiên 1 là học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại địa bàn có khoảng cách đến trường gần nhất. Ưu tiên 2 là học sinh trong độ tuổi tuyển sinh cư trú tại các khu vực giáp ranh có khoảng cách đến trường ở địa bàn khác ngắn hơn khoảng cách tới trường gần nhất trên địa bàn cư trú.
Đối với nguyện vọng của phụ huynh khu vực tổ dân phố từ số 2 đến số 21 Tân Mai muốn đăng ký cho con học tại Trường tiểu học Tân Mai, UBND P.Hoàng Mai cho rằng đây là nguyện vọng chính đáng và cho biết sẽ tiếp tục phối hợp với các phường liên quan để xem xét, hỗ trợ trên cơ sở quy định cũng như điều kiện thực tế.
Tại một hội nghị, ông Nghiêm Văn Bình, Trưởng phòng Quản lý thi và kiểm định chất lượng giáo dục (Sở GD-ĐT Hà Nội), cho biết việc ứng dụng GIS để phân tuyến tuyển sinh sẽ đảm bảo khoảng cách trường học gần nhà nhất cho học sinh.
Trên hệ thống tuyển sinh chung của thành phố sẽ "tư vấn" cho phụ huynh 2 phương án lựa chọn, gồm: trường gần nhất trên địa bàn cư trú và trường thuộc khu vực giáp ranh nhưng gần hơn trường trên địa bàn cư trú (nếu có); lựa chọn của phụ huynh và học sinh sẽ được xét độc lập theo khoảng cách và chỉ tiêu tuyển sinh, không phụ thuộc thứ tự đăng ký.
Vì vậy, nếu trường gần hơn còn chỉ tiêu thì học sinh chắc chắn sẽ được vào học. Trong trường hợp xảy ra quá tải tuyển sinh, các địa phương sẽ báo cáo thành phố để thống nhất phương án xử lý.
Liên quan đến việc này, một cán bộ của Sở GD-ĐT Hà Nội cho hay, sở sẽ ban hành hướng dẫn để các phường, xã triển khai thống nhất trên toàn thành phố. Hệ thống tuyển sinh của sở đang được làm sạch dữ liệu thông qua việc phụ huynh kê khai chính xác tọa độ nơi cư trú thực tế. Khi dữ liệu được hoàn thiện, hệ thống sẽ xác định chính xác khoảng cách từ nơi ở của học sinh tới trường.
Dự kiến từ ngày 8 - 10.6, phụ huynh và học sinh có thể đăng ký thử nghiệm để làm quen với hệ thống tuyển sinh đầu cấp. Trong thời gian này, các cơ quan quản lý giáo dục cũng sẽ tiếp tục đánh giá tổng thể để có những điều chỉnh phù hợp.
"Điều quan trọng nhất hiện nay là phụ huynh cần khai báo chính xác nơi cư trú thực tế. Chỉ khi dữ liệu dân cư được xác thực đầy đủ, hệ thống mới có thể đưa ra phương án phân trường tối ưu", đại diện Sở GD-ĐT chia sẻ.
Như vậy, muốn thực hiện đúng chủ trương học sinh được học trường gần nhà nhất thì bản đồ số không thể chỉ áp dụng theo từng phường, xã mà phải áp dụng phải trên toàn thành phố và do thành phố điều tiết chỉ tiêu.
Nếu bản đồ số xác định theo từng phường thì cũng không khác biệt so với cách phân tuyến tuyển sinh theo địa bàn trước đây.
