Đối sánh môn toán giai đoạn 2021-2025 cho thấy chất lượng có sự phân hóa rõ giữa các vùng, miền, thậm chí trong nhóm thành phố trực thuộc T.Ư cũng tồn tại khoảng cách đáng kể. Điều này đặt ra yêu cầu phải nhìn nhận sâu hơn, không chỉ ở điểm thi mà ở cấu trúc chất lượng dạy học và các yếu tố hệ thống phía sau.
Trong thời đại công nghiệp 4.0, khi trí tuệ nhân tạo và dữ liệu lớn chi phối đời sống, môn toán giữ vai trò nền tảng trong giáo dục phổ thông (GDPT). Không chỉ dừng ở tính toán, toán học rèn luyện cho học sinh tư duy logic, khả năng phân tích và giải quyết vấn đề – những năng lực cốt lõi của tư duy khoa học và tư duy thuật toán.
Toán học là ngôn ngữ của khoa học – công nghệ, hiện diện trong nhiều lĩnh vực như trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu, kỹ thuật, tài chính hay y học. Vì vậy, chất lượng dạy và học toán ảnh hưởng trực tiếp đến việc hình thành nguồn nhân lực công nghệ, đặc biệt là AI.
Nhiều quốc gia đã đổi mới mạnh mẽ dạy và học toán theo hướng phát triển năng lực: giảm ghi nhớ máy móc, tăng cường giải quyết vấn đề thực tiễn, mô hình hóa, tư duy thống kê và ứng dụng công nghệ số. Học sinh được khuyến khích khám phá, thảo luận, trình bày nhiều cách giải, làm dự án thực tiễn, thay vì học công thức, giải đề.
Chương trình GDPT 2018 đã tiếp cận theo hướng này. Tuy nhiên, quá trình triển khai còn phụ thuộc lớn vào năng lực giáo viên, điều kiện dạy học và cách thức kiểm tra, đánh giá. Chính vì vậy, kết quả thi toán còn là “tấm gương” của toàn bộ hệ thống giáo dục.
Trong kỷ nguyên số, toán là nền tảng để làm chủ công nghệ và giữ vai trò then chốt trong các kỳ thi, đặc biệt kỳ thi tốt nghiệp THPT. Tuy nhiên, so sánh toàn quốc chưa phản ánh rõ khác biệt vùng miền, nên cần đối sánh theo nhóm địa phương có điều kiện tương đồng.
Trước ngày 1.7.2025, Việt Nam có 6 thành phố trực thuộc T.Ư. Sau mốc này, có thêm 6 tỉnh được sáp nhập vào 6 thành phố. Vì vậy, khi phân tích kết quả môn toán giai đoạn 2021–2025, cần đặt trong bối cảnh nhóm 12 địa phương, để bảo đảm tính hợp lý thực tiễn phát triển giáo dục.
Điểm trung bình của nhóm được tính bằng trung bình cộng điểm toán của 12 địa phương theo từng năm, trong khi mức trung bình cả nước là kết quả của 63 địa phương. Kết quả cho thấy điểm trung bình của nhóm luôn cao hơn mặt bằng chung cả nước.
Tính bình quân 5 năm, mỗi địa phương được lấy điểm trung bình của 5 năm liên tiếp. Nhóm 12 địa phương đạt mức 6,24 điểm, cao hơn mức 5,93 của cả nước khoảng 0,3 điểm. Dù không lớn, khoảng cách này cho thấy đây là nhóm có chất lượng dạy và học toán khá tốt, phù hợp với điều kiện kinh tế – xã hội và đội ngũ giáo viên ở các đô thị, địa phương phát triển.
Tuy nhiên, chênh lệch trong nhóm vẫn rõ rệt. So với mức trung bình cả nước, có 10 địa phương cao hơn, trong khi Hậu Giang và Sóc Trăng thấp hơn. Nếu so với mức trung bình của nhóm, chỉ 7 địa phương vượt lên, chủ yếu là các đô thị lớn và địa phương có điều kiện kinh tế tốt như Hà Nội, Hải Phòng, Đà Nẵng, TP.HCM và các tỉnh công nghiệp. Những nơi này có hệ thống trường học đa dạng, môi trường cạnh tranh và khả năng tiếp cận giáo dục STEM (khoa học-công nghệ-kỹ thuật-toán học) tốt hơn.
Ngược lại, các địa phương như Huế, Cần Thơ, Quảng Nam, Hậu Giang, Sóc Trăng có điểm thấp hơn trung bình nhóm, chủ yếu do còn nhiều khu vực khó khăn, điều kiện dạy và học hạn chế.
Khoảng cách giữa địa phương cao nhất và thấp nhất lên tới hơn 1,2 điểm, phản ánh rõ sự khác biệt về điều kiện phát triển và chất lượng giáo dục. Nhìn chung, các vùng kinh tế phát triển vẫn có lợi thế rõ rệt, trong khi một số khu vực còn nhiều thách thức. Dữ liệu điểm và thứ hạng môn toán của 12 địa phương thể hiện ở bảng sau.
Nếu đặt kết quả môn toán năm 2025 của 6 thành phố trực thuộc T.Ư (mới) trong tương quan xếp hạng với 34 tỉnh, thành phố mới sau sáp nhập, có thể rút ra một số nhận định tổng quan sau.
Trước hết, phần lớn các thành phố trực thuộc trung ương đều nằm trong nhóm dẫn đầu cả nước về môn toán. Hà Nội đạt 5,29 điểm (hạng 2/34), TP.HCM 5,26 điểm (hạng 3/34), và Hải Phòng 5,13 điểm (hạng 4/34). Ba đô thị lớn này đều thuộc top 5, cho thấy lợi thế rõ rệt về dạy và học toán.
Tiếp theo là Huế (4,90 điểm, hạng 7) và Đà Nẵng (4,89 điểm, hạng 8), tiếp tục khẳng định mặt bằng dạy học toán ở các đô thị lớn nhìn chung vẫn ở mức cao so với cả nước.
Trong khi đó, Cần Thơ chỉ đạt 4,32 điểm, xếp hạng 27/34, thấp hơn đáng kể. Kết quả này phản ánh phần nào thực trạng chung của khu vực đồng bằng sông Cửu Long, nơi điểm toán thường thấp hơn nhiều vùng khác.
Nhìn tổng thể, 5/6 thành phố trực thuộc T.Ư nằm trong top 10 toàn quốc về môn toán năm 2025, cho thấy lợi thế của đô thị lớn về điều kiện giáo dục, đội ngũ và môi trường học tập. Tuy nhiên, khoảng cách giữa Cần Thơ và các thành phố còn lại cũng cho thấy chênh lệch vùng miền vẫn tồn tại.
Đáng lưu ý, sau sáp nhập, sự chênh lệch này có thể bị “che lấp” trong số liệu trung bình. Nếu thiếu phân tích chi tiết theo vùng, nguy cơ bỏ sót các “vùng trũng” giáo dục là rất lớn.
Để lý giải sự khác biệt trên, cần nhìn từ 3 cấp độ: lớp học, nhà trường và hệ thống.
Ở cấp lớp học, phương pháp dạy học vẫn là yếu tố quyết định. Nhiều nơi vẫn nặng về luyện tập dạng bài, trong khi yêu cầu mới là phát triển tư duy và năng lực. Khi đề thi thay đổi, những hạn chế này bộc lộ rõ và những học sinh yếu sẽ mất tự tin khi gặp dạng đề thi mới.
Ở cấp nhà trường, sự khác biệt về điều kiện cơ sở vật chất, quy mô lớp học, và văn hóa học tập ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả. Những trường có môi trường học tập tích cực, chú trọng STEM thường có kết quả tốt hơn.
Ở cấp hệ thống, việc phân bổ giáo viên, đầu tư nguồn lực và chính sách hỗ trợ vùng khó khăn đóng vai trò then chốt. Những địa phương thiếu giáo viên toán giỏi thường gặp khó khăn kéo dài, khó cải thiện trong ngắn hạn.
Triển lãm ảnh nghệ thuật "Tự hào thành phố mang tên Bác" mới được khánh thành tại thư viện Trường tiểu học Trần Khánh Dư, phường Tân Định, TP.HCM hôm qua (19.5). Hội nhiếp ảnh TP.HCM đã mang tới triển lãm 50 hình ảnh đẹp về thành phố, ở các lĩnh vực - tượng trưng cho dấu ấn kỷ niệm 50 năm thành phố vinh dự được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
Buổi lễ ra mắt triển lãm ảnh nghệ thuật diễn ra với nhiều cung bậc cảm xúc, được chắp cánh bằng âm nhạc, khi có sự tham gia của đại tá, nhà văn, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội nhiếp ảnh TP.HCM và ca sĩ Nguyễn Phi Hùng, người thể hiện nhiều ca khúc hay viết về thành phố mang tên Bác.
Đại tá, nhà văn, nghệ sĩ nhiếp ảnh Đoàn Hoài Trung, Chủ tịch Hội nhiếp ảnh TP.HCM, cho biết ông chứng kiến nhiều đổi thay của TP.HCM trong 50 năm qua và gửi thông điệp tới các em học sinh hãy cùng cố gắng rèn luyện, học tập, để dựng xây thành phố ngày càng hiện đại, tươi đẹp hơn.
Ca sĩ Nguyễn Phi Hùng cùng hát với các em ca khúc "Như có Bác Hồ trong ngày vui đại thắng", "Một vòng Việt Nam", "Nối vòng tay lớn". Nam ca sĩ cùng học sinh tham quan triển lãm ảnh nghệ thuật "Tự hào thành phố mang tên Bác" và động viên các em hãy nuôi dưỡng ước mơ trong mình và biến những điều mình ấp ủ thành sự thật.
Cô Lê Thị Thu Hằng, Hiệu trưởng Trường tiểu học Trần Khánh Dư, cho biết triển lãm được trưng bày tại thư viện nhà trường, chào mừng kỷ niệm 136 năm ngày sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh (19.5.1890 - 19.5.2026); 115 năm Ngày Bác Hồ ra đi tìm đường cứu nước (5.6.1911 - 5.6.2026); 50 năm thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức được mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh.
50 hình ảnh được trưng bày trong triển lãm được Hội nhiếp ảnh TP.HCM tuyển chọn, nằm trong số các tác phẩm đoạt giải và trưng bày triển lãm Liên hoan ảnh nghệ thuật khu vực TP.HCM lần thứ XV năm 2025, có tác phẩm được trao tặng huy chương vàng, huy chương bạc, đồng, giải khuyến khích...
Cô Lê Thị Thu Hằng chia sẻ mỗi hình ảnh hy vọng sẽ kể tới một câu chuyện cho các em học sinh về thành phố trong kỷ nguyên mới, vun đắp trong các em tình yêu thành phố, khát vọng dựng xây đất nước.
Sau khi quy chế tuyển sinh ĐH 2026 được ban hành trong đó có những thay đổi về việc sử dụng chứng chỉ tiếng Anh trong xét tuyển đại học, đến thời điểm này, nhiều trường đại học đã công bố thông tin về việc quy đổi chứng chỉ IELTS sang điểm thi môn tiếng Anh.
Trong phương án tuyển sinh mà các trường ĐH công khai trên trang web, thông tin quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm thi môn ngoại ngữ cũng được công bố. Trong đó IELTS là chứng chỉ phổ biến nhất đối với thí sinh hiện nay.
Được biết, năm 2026, Bộ GD-ĐT quy định khi quy đổi chứng chỉ ngoại ngữ sang điểm ngoại ngữ phải có ít nhất 5 mức chênh lệch nhằm đảm bảo công bằng.
Chứng chỉ IELTS với quy định mức điểm cụ thể cũng là một trong những chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế mà nhiều trường đại học sử dụng để xét chuẩn đầu ra cho sinh viên, đảm đủ đủ điều kiện tốt nghiệp đại học. Đặc biệt, khi du học, thì chứng chỉ IELTS là điều khó có thể thiếu của học sinh.
Do đó, việc đầu tư cho con học IELTS từ sớm để chuẩn bị cho các kỳ thi lớn, đồng thời có thêm lợi thế khi gia nhập thị trường lao động là lựa chọn của nhiều gia đình. Song, nên học và thi từ bao giờ là phù hợp; học từ tiểu học, THCS có được không; phương pháp học nào phù hợp... luôn là điều nhiều người quan tâm.
Lúc 14 giờ 30 ngày 5.5.2026, Báo Thanh Niên tổ chức chương trình Tư vấn trực tuyến Chọn ngành cho tương lai, chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? sẽ mang đến cho quý khán giả những thông tin hữu ích.
4 khách mời tham gia chương trình gồm:
Chị Hà Đặng Như Quỳnh, 9.0 IELTS, hiện là nghiên cứu sinh Giáo dục học tại ĐH Reading (Vương quốc Anh). Chị Như Quỳnh tốt nghiệp á khoa Sư phạm Anh, Trường ĐH Sư phạm TP.HCM. Chị cũng tốt nghiệp thạc sĩ hạng ưu chuyên ngành giảng dạy tiếng Anh, ĐH Nottingham, Vương quốc Anh.
Thạc sĩ Đỗ Thị Ngọc Anh, 8.5 IELTS. Chị đoạt học bổng và tốt nghiệp cử nhân kinh tế loại ưu, ĐH Tài chính (trực thuộc Chính phủ Nga). Chị cũng từng giành học bổng và tốt nghiệp thạc sĩ tài chính loại xuất sắc ĐH UWE Bristol, Vương quốc Anh. Chị có chứng chỉ giảng dạy tiếng Anh quốc tế TESOL & TEFL, từng đạt danh hiệu "Đại sứ quốc tế" thời đại học…
Tiến sĩ Đỗ Hữu Nguyên Lộc, Chủ tịch Hội nghiên cứu và Giảng dạy tiếng Anh TP.HCM, là người góp phần đưa Hội nghiên cứu và Giảng dạy tiếng Anh TP.HCM trở thành thành viên liên kết của 2 hiệp hội sư phạm tiếng Anh lớn nhất thế giới là Hiệp hội TESOL Quốc tế (Mỹ) và Hiệp hội giáo viên dạy tiếng Anh như một ngoại ngữ - IATEFL (Vương quốc Anh).
Tiến sĩ Lộc cũng là một trong những cá nhân góp phần tạo cơ hội kết nối quốc tế, trao đổi tri thức và tiếp cận nguồn học liệu giảng dạy, tài nguyên nghiên cứu phong phú cho cộng đồng giáo viên tại TP.HCM.
Em Phạm Vũ Thiên Di, 11 tuổi, học sinh lớp 6 Trường THCS-THPT Trần Đại Nghĩa, phường Sài Gòn, TP.HCM - ngôi trường mơ ước của nhiều học sinh.
Chương trình Tư vấn trực tuyến chủ đề Học IELTS thế nào chuẩn bị cho các kỳ thi lớn? được phát sóng trực tuyến tại website Báo Thanh Niên thanhnien.vn, qua fanpage Facebook và qua kênh YouTube, TikTok của Báo Thanh Niên lúc 14 giờ 30 ngày 5.5.2026.
Kính mời quý vị khán giả chú ý đón xem. Khi chương trình diễn ra, quý vị khán giả có thể đặt câu hỏi cho các khách mời bằng cách để lại bình luận phía dưới. Chúng tôi xin gửi tới các khách mời để giải đáp ngay trong chương trình.
Theo đó, công tác tuyển sinh lớp 1 và 6 được triển khai theo lộ trình cụ thể, đảm bảo đồng bộ dữ liệu, tạo thuận lợi cho phụ huynh trong quá trình đăng ký, xác nhận và nhập học cho học sinh. Cụ thể như sau:
Giai đoạn 1 (từ ngày 14-4 đến 25-5): Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM triển khai kế hoạch tổng thể tuyển sinh lớp 1 và 6. UBND xã, phường xây dựng hệ thống kết nối với cổng tuyển sinh tại địa chỉ: tuyensinhdaucap.hcm.edu.vn, đồng thời tổ chức tập huấn cho các đơn vị tham gia.
Giai đoạn 2 (từ ngày 27-5 đến 7-6): Phụ huynh đăng ký nguyện vọng trực tuyến trên hệ thống. Việc đăng ký được thực hiện song song cho cả diện đại trà và chương trình đặc thù.
Chương trình đặc thù gồm: chương trình chất lượng cao, tiên tiến, hội nhập khu vực và quốc tế; chương trình tiếng Anh tích hợp theo đề án 5695; chương trình tăng cường tiếng Pháp; các trường có mô hình đặc thù như Trường tiểu học - THCS - THPT Nam Sài Gòn, Trường THCS - THPT Lương Thế Vinh.
Giai đoạn 3 (từ ngày 8 đến 15-6): UBND cấp xã và các trường thuộc diện đặc thù tiến hành xét tuyển và công bố kết quả. Dữ liệu phải được đồng bộ lên hệ thống trước 17h ngày 15-6.
Giai đoạn 4 (từ ngày 16 đến 23-6): Các trường tiếp nhận hồ sơ nhập học, phụ huynh xác nhận trực tuyến. Những học sinh đã xác nhận sẽ không tham gia xét tuyển đại trà.
Giai đoạn 5 (từ ngày 24-6 đến 10-7): Phân bổ học sinh diện đại trà. UBND cấp xã sử dụng dữ liệu từ hệ thống, bản đồ số và địa chỉ VNeID để phân bổ học sinh vào các trường phù hợp, ưu tiên gần nơi cư trú. Kết quả phải được đồng bộ lên hệ thống trước 17h ngày 10-7.
Giai đoạn 6 (từ ngày 11 đến 20-7): Phụ huynh đăng nhập hệ thống để xem kết quả phân bổ và xác nhận nhập học trực tuyến. Sau đó nộp hồ sơ trực tiếp tại trường theo danh sách.
Giai đoạn 7 (từ ngày 21 đến 23-7): Các trường tổng hợp kết quả tuyển sinh gửi về UBND cấp xã. Sau khi phê duyệt, UBND cấp xã báo cáo toàn bộ kết quả về Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM.
Giai đoạn 8 (trước khai giảng): Các đơn vị rà soát học sinh chưa được phân bổ, tổ chức tuyển sinh bổ sung nếu còn chỉ tiêu, đảm bảo tất cả học sinh đều có chỗ học trước khi năm học mới bắt đầu.
