Giờ đây, những thay đổi âm thầm nhưng sâu sắc đang diễn ra trong cách làm nông của người nông dân.
Họ vẫn ra đồng từ rất sớm như bao đời nay, vẫn để đôi bàn tay còn dính bùn, nhưng là để vuốt nhẹ màn hình điện thoại, kiểm tra dự báo mưa và điều chỉnh lịch gieo trồng. Cảnh tượng ấy không chỉ là một thay đổi về công cụ, mà còn cho thấy người dân bắt đầu chủ động hơn với những điều trước đây chỉ biết trông chờ.
Điều thay đổi không chỉ là công cụ, mà còn là cách người dân nhìn vào tương lai của mình. Nếu trước đây họ quen chấp nhận rủi ro như một phần tất yếu của nghề, thì hôm nay họ bắt đầu học cách dự đoán, thích ứng và giảm thiểu nó. Không phải ai cũng quen ngay với cách làm mới.
Có người mất hàng tuần mới quen đọc các chỉ số độ ẩm hay dự báo thời tiết trên ứng dụng. Có người nói vui rằng ngày trước đi làm đồng phải nhìn trời, giờ ngoài nhìn trời còn phải nhớ sạc pin điện thoại từ tối hôm trước. Ở những vùng thường xuyên chịu bão lũ như miền Trung, chỉ chậm vài ngày xuống giống đôi khi cũng đủ tạo ra khác biệt cho cả một vụ mùa.
Khi vượt qua được giai đoạn này, người dân không chỉ thấy năng suất ổn định hơn và rủi ro giảm đi, mà còn dần lấy lại cảm giác làm chủ chính mùa vụ của mình. Di sản của nghề nông không còn chỉ là thửa ruộng hay kinh nghiệm truyền đời, mà còn là khả năng thích nghi với những biến động chưa từng có trước đây. Đó là lúc mùa vụ không còn hoàn toàn phụ thuộc vào cảm tính hay may mắn, mà bắt đầu được đưa ra từ dữ liệu và khả năng dự đoán.
Có lẽ vì vậy mà nông nghiệp cũng bớt xa lạ hơn với người trẻ. Khi sản xuất không còn chỉ gắn với lao động thủ công, mà ngày càng gắn với dữ liệu, thị trường và cách quản lý mùa vụ, nghề nông bắt đầu được nhìn bằng một tâm thế khác.
Nhưng sự thay đổi không chỉ dừng lại ở dữ liệu. Trong nhiều mô hình nhà màng và tưới nhỏ giọt, rơm rạ, phân hữu cơ và cả lượng nước thừa sau tưới đều được tận dụng lại như một phần của chuỗi tuần hoàn khép kín, vừa giảm lãng phí vừa tăng hiệu quả kinh tế.
Những thay đổi nhỏ ấy cho thấy nông nghiệp bền vững không bắt đầu từ những khẩu hiệu lớn, mà từ cách người dân học cách sử dụng lại chính những gì mình từng bỏ đi.
Có người từng lo rằng càng nhiều máy móc và dữ liệu, con người sẽ càng xa rời ruộng đồng. Nhưng có lẽ điều ngược lại mới đang diễn ra. Khi hiểu rõ hơn về độ ẩm của đất, chu kỳ nước, thời điểm gieo trồng hay rủi ro thời tiết, người làm nông không rời xa thiên nhiên, mà đang học cách lắng nghe nó chính xác hơn.
Có lần tôi nghe những người làm nông lâu năm nói rằng ngày trước, chỉ cần nhìn màu mây, hướng gió hay độ nứt của mặt đất là đã có thể đoán được chuyện gieo trồng. Nhưng bây giờ, thời tiết thay đổi thất thường đến mức ngay cả những kinh nghiệm từng đúng suốt nhiều năm cũng không còn luôn đáng tin như trước. Có lẽ vì vậy mà người làm nông hôm nay không chỉ dựa vào trí nhớ của nhiều mùa vụ cũ, mà còn phải học thêm những cách đọc mới về đất, nước và thời tiết.
Điều khó khăn nhất không nằm ở việc học công nghệ mới, mà là chấp nhận rằng những kinh nghiệm từng đúng suốt nhiều năm không còn đủ để dự đoán tương lai.
Sự chuyển đổi ấy không diễn ra trong một ngày, cũng không phải ai ban đầu cũng tin rằng vài con số trên màn hình có thể giúp mình bớt phụ thuộc vào trời đất. Khi thời tiết ngày càng khó lường và biến đổi khí hậu trở thành áp lực thường trực, người làm nông buộc phải thay đổi nhanh hơn những gì tư duy cũ từng cho phép.
Có những buổi sáng ở miền Trung, người dân vẫn ra đồng từ rất sớm như bao đời nay. Chỉ khác là giờ đây mùa vụ của họ không còn bắt đầu bằng sự chờ đợi may rủi. Có lẽ, thay đổi lớn nhất của nông nghiệp không nằm ở việc con người thắng được thời tiết, mà ở chỗ họ đã học cách không còn bất lực trước nó nữa.
Ngân hàng TNHH MTV HSBC Việt Nam (HSBC Việt Nam) vừa công bố báo cáo tài chính năm 2025 với lợi nhuận giảm về đáy 4 năm.
Thu nhập lãi thuần năm qua ghi nhận giảm 4,7%, còn 5.949 tỷ đồng. Lãi thuần từ dịch vụ cũng giảm gần 5%, xuống còn 853 tỷ đồng. Hai nguồn thu chủ lực trên cùng suy giảm kéo biên lợi nhuận đi xuống.
Ở diễn biến khác, hoạt động kinh doanh ngoại hối tăng hơn 30%, thu về 1.316 tỷ đồng. Hoạt động khác cũng cải thiện, song quy mô các mảng này chưa đủ bù đắp phần sụt giảm từ hoạt động cốt lõi.
Áp lực chi phí hoạt động gia tăng 11%, lên 3.989 tỷ đồng. Năm qua, ngân hàng được biết điều chỉnh giảm chi phí dự phòng rủi ro tín dụng đến 30% so với năm trước, dù vậy không đủ để “kéo đà” lợi nhuận.
Trừ các chi phí, lợi nhuận trước thuế HSBC đạt 4.141 tỷ đồng, giảm 6,9%. Lợi nhuận sau thuế còn 3.300 tỷ đồng, giảm 6,8%, là mức thấp nhất trong 4 năm trở lại đây. Hiệu quả sinh lời cũng đi xuống khi ROE giảm từ 18,47% xuống 16,79%.
Tại ngày 31/12/2025, tổng tài sản đạt 140.855 tỷ đồng, tăng 3,2% so với cuối năm trước. Dư nợ cho vay khách hàng đạt hơn 74.600 tỷ đồng, tăng 8,3%. Tiền gửi khách hàng ghi nhận 117.779 tỷ đồng, tăng 3,2%.
Về chất lượng tài sản, các chỉ số ghi nhận cải thiện; trong đó nợ xấu giảm còn 495 tỷ đồng, tỷ lệ nợ xấu từ 0,46% xuống 0,42%. Tỷ lệ nợ quá hạn cũng giảm từ 0,76% xuống 0,69%.
HSBC là một trong những ngân hàng ngoại sớm có mặt tại Việt Nam từ năm 1980. Năm 2009, ngân hàng chính thức thành lập Ngân hàng TNHH một thành viên HSBC (Việt Nam) - ngân hàng 100% vốn nước ngoài đầu tiên.
Hiện, quy mô nhân sự của ngân hàng này tại Việt Nam vào khoảng 1.400 người, giảm nhẹ so với năm trước. Tổng chi phí cho lương và thu nhập khác đạt 1.295 tỷ đồng, tăng 6,6%. Thu nhập bình quân đạt 925 triệu đồng/người/năm, tương đương khoảng 77 triệu đồng/người/tháng - mức cao nổi trội so với mặt bằng chung hiện nay.
Ghi nhận báo cáo tài chính của 27 ngân hàng trong nước, mức thù lao cao nhất đang vào khoảng 50 triệu đồng/người/tháng, mặt bằng chung ở mức 30 triệu đồng/người/tháng. Thực tế, con số thu nhập bình quân gần 1 tỷ đồng/người/năm chỉ mang tính tương đối. Thực tế, mức thù lao mỗi cá nhân sẽ khác nhau, tùy thuộc vào cấp bậc, phòng ban…
Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) mới đây đã điều chỉnh giảm mạnh lãi suất tiền gửi trực tuyến ở nhiều kỳ hạn 1-12 tháng trên ứng dụng ACB One.
Theo biểu lãi suất mới, kỳ hạn 1-3 tháng chỉ còn 4,5-4,7%/năm, thay vì mức tối đa 4,75%/năm trước đó. Lãi suất kỳ hạn 6-12 tháng giảm xuống còn 4,9-5,7%/năm. Biểu lãi suất này áp dụng cho tiền gửi online dưới 200 triệu đồng, trong khi khách gửi số tiền lớn được cộng thêm lãi suất theo bậc thang.
Với khoản tiền gửi từ 5 tỷ đồng trở lên, lãi suất online cao nhất ACB niêm yết là 5,9%/năm cho kỳ hạn 12 tháng. Trong khi đó, lãi suất tại quầy phổ biến ở mức 4-5,4%/năm, còn mức 7%/năm chỉ áp dụng cho khách hàng gửi từ 200 tỷ đồng kỳ hạn 13 tháng.
Từ đầu tháng đến nay, thị trường ghi nhận một số ngân hàng điều chỉnh lãi suất gửi tiền như Sacombank, Saigonbank, OCB và ACB. Trong đó, Saigonbank giảm lãi suất ở hầu hết các kỳ hạn nhưng tăng lãi suất kỳ hạn 13 tháng lên 7,9%/năm; Sacombank sau khi tăng lãi suất đã điều chỉnh giảm trở lại; còn OCB tăng lãi suất huy động ở các kỳ hạn từ 1-36 tháng.
Theo biểu lãi suất các ngân hàng niêm yết ngày 21/5, ở nhóm kỳ hạn ngắn 1 tháng, mặt bằng lãi suất huy động trực tuyến tại các ngân hàng hiện dao động khá mạnh, từ 1,6%/năm đến 4,75%/năm.
Nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Agribank, BIDV, VietinBank và Vietcombank cùng niêm yết mức 4,75%/năm. Đây cũng là mức lãi suất cao phổ biến ở nhiều ngân hàng tư nhân như OCB, Sacombank hay MSB. Trong khi đó, SCB tiếp tục duy trì mức thấp nhất thị trường với chỉ 1,6%/năm.
Ở kỳ hạn 3 tháng, xu hướng tương tự tiếp tục được duy trì khi nhiều ngân hàng niêm yết quanh vùng 4,65-4,75%/năm. Các ngân hàng như LPBank, PGBank, NCB hay OCB đều áp dụng mức 4,75%/năm. Riêng ACB sau đợt điều chỉnh gần đây chỉ còn niêm yết 4,7%/năm cho kỳ hạn này. SCB tiếp tục nằm ở nhóm thấp nhất với 1,9%/năm.
Bước sang kỳ hạn 6 tháng, chênh lệch lãi suất giữa các ngân hàng bắt đầu nới rộng. Dẫn đầu thị trường là MBV với mức 7,2%/năm, theo sau là LPBank và PGBank cùng niêm yết 6,9%/năm, trong khi nhóm Big 4 dao động quanh 5,8-6,6%/năm.
Tại kỳ hạn 9 tháng, cuộc đua lãi suất tiếp tục tập trung ở nhóm ngân hàng quy mô vừa và nhỏ. MBV vẫn dẫn đầu với mức 7,2%/năm, tiếp đến là LPBank và PGBank cùng ở mức 6,9%/năm. Nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Agribank, VietinBank và Vietcombank đồng loạt niêm yết 6,6%/năm. Một số ngân hàng như HDBank hay KienlongBank giữ lãi suất quanh vùng 4,8-5,2%/năm.
Ở kỳ hạn 12 tháng, mức lãi suất từ 6,5-7%/năm đang trở nên phổ biến hơn tại nhiều ngân hàng tư nhân. MBV tiếp tục dẫn đầu với 7,2%/năm, trong khi LPBank, PGBank và VIB cùng niêm yết 7%/năm. Nhóm ngân hàng quốc doanh giữ mặt bằng quanh 5,9-6,8%/năm.
Với kỳ hạn dài 18 tháng, mặt bằng lãi suất tiếp tục nghiêng về nhóm ngân hàng tư nhân quy mô nhỏ và vừa. MBV giữ vị trí cao nhất với 7,2%/năm, trong khi LPBank niêm yết 7,1%/năm. Nhóm Big 4 duy trì quanh 5,9-6,8%/năm. Một số ngân hàng như Techcombank, TPBank hay VPBank áp dụng lãi suất từ 5,85-6,25%/năm cho kỳ hạn này. Trong khi đó, SCB vẫn duy trì mức thấp nhất thị trường với 3,9%/năm.
Cơ quan quản lý kênh đào Panama cho biết một số doanh nghiệp gần đây đã chi tới 4 triệu USD để đưa tàu đi qua, do eo biển Hormuz vẫn gần như bị phong tỏa.
Thông thường, tàu hàng đi qua kênh đào Panama sẽ trả mức phí cố định, dao động từ 300.000 đến 400.000 USD tùy loại tàu, thông qua đặt chỗ trước. Tuy nhiên, các công ty không có đặt chỗ vẫn có thể đi qua bằng cách trả thêm phí bổ sung, thông qua đấu giá giành suất. Suất đi ưu tiên sớm được trao cho bên ra giá cao nhất, thay vì chờ nhiều ngày ngoài khơi Thành phố Panama để đến lượt.
Trước đây, để đi sớm hơn, doanh nghiệp trả thêm khoảng 250.000 - 300.000 USD. Nhưng những tuần gần đây, nhu cầu có suất đi qua mà không đặt chỗ trước tăng mạnh, do eo biển Hormuz bị phong tỏa buộc các tàu hàng chuyển hướng.
Do đó, phí bổ sung trung bình đã tăng lên khoảng 425.000 USD và những suất đấu giá cao nhất lên đến 4 triệu USD, tức gấp khoảng 10 lần. Quản lý kênh đào Panama Ricaurte Vásquez lấy ví dụ một trong các công ty ra giá cao nhất là nhà vận tải năng lượng.
"Đó là một con tàu chở nhiên liệu tới châu Âu, nhưng họ đã chuyển hướng sang Singapore vì nơi đó đang thiếu nhiên liệu", ông tiết lộ. Trong khi, các công ty dầu mỏ khác cũng đã trả thêm phí bổ sung hơn 3 triệu USD để đẩy có suất đi nhanh qua kênh, trong bối cảnh giá dầu tăng mạnh.
Ông Vásquez cho biết không có tình trạng tàu ùn ứ tại kênh đào. Chi phí tăng chủ yếu do các thay đổi lộ trình phút chót và nhu cầu cấp bách, cần di chuyển nhanh hơn khi thương mại hỗn loạn. Ông nhấn mạnh rằng mức phí này không phải là mức giá chung của thị trường. "Họ tự quyết định sẽ trả giá cao đến đâu", ông nói.
"Với tất cả các vụ đánh bom, tên lửa, máy bay không người lái..., các công ty cho rằng việc đi qua kênh đào Panama an toàn và ít tốn kém hơn", Rodrigo Noriega, nhà phân tích kiêm luật sư tại thành phố Panama, bình luận.
Theo ông, phí bổ sung để tàu hành được ưu tiên đi nhanh qua Kênh đào Panama có thể còn tăng, nếu xung đột tiếp tục kéo dài và giá dầu tăng vọt. Giá dầu Brent có thời điểm vượt 107 USD mỗi thùng trong tuần này, tăng mạnh so với khoảng 66 USD mỗi thùng hồi cùng kỳ 2025.
"Không ai thực sự lường trước được những tác động cuộc chiến sẽ gây ra đối với thương mại toàn cầu", ông bình luận. Ông Rodrigo Noriega cũng cho rằng chính phủ cũng đang "tối đa hóa những gì có thể kiếm được từ Kênh đào Panama".
Dù đang tăng thu từ những cuộc đấu giá bán suất đi nhanh, Panama cũng chịu tác động tiêu cực từ căng thẳng địa chính trị. Hôm 22/4, Bộ Ngoại giao nước này cáo buộc Iran đã "cưỡng ép chiếm giữ" trái phép một con tàu treo cờ Panama, thuộc công ty MSC Francesca tại Eo biển Hormuz (Italy).
