Tờ The New York Times ngày 20.7 dẫn lời một số quan chức Mỹ ẩn danh cho hay Lầu Năm Góc đã không công khai thông tin hàng chục binh sĩ Mỹ bị thương chỉ trong một tuần trong cuộc xung đột với Iran.
Trong tuần lễ trước khi Iran tiến hành cuộc tấn công tại Jordan hôm 17.7 khiến 2 binh sĩ Mỹ bị thương và một binh sĩ khác mất tích, Iran còn tiến hành 3 cuộc không kích nhắm vào lực lượng Mỹ tại Jordan.
Ba cuộc tấn công đó khiến hàng chục binh sĩ Mỹ bị thương và một số trực thăng bị hư hại, nhưng Lầu Năm Góc không công khai thông tin.
Vụ việc này là ví dụ mới nhất về sự căng thẳng giữa điều mà Lầu Năm Góc cho là cần thiết để đảm bảo an ninh chiến dịch và nghĩa vụ của chính phủ trong việc công khai về diễn biến của cuộc chiến.
Trong các tuyên bố sau những cuộc không kích nhằm vào các địa điểm quân sự của Iran hồi tuần trước, Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) cho biết họ đang trả đũa các cuộc tấn công của Iran nhằm vào các tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz. CENTCOM không hề đề cập các cuộc tấn công của Iran vào các căn cứ trong khu vực, bao gồm cả ở Jordan.
Một quan chức quân đội Mỹ cho biết CENTCOM không bắt buộc phải công bố thông tin về các quân nhân bị thương, đặc biệt là khi họ nhanh chóng trở lại làm nhiệm vụ.
Theo một quan chức khác trong quân đội Mỹ, rằng việc tiết lộ thông tin có thể giúp Iran nhắm mục tiêu bằng các tên lửa đạn đạo và máy bay không người lái (UAV) vào Jordan và các căn cứ khác ở Trung Đông, nơi có hàng ngàn binh sĩ Mỹ đóng quân.
CENTCOM cũng đã ngừng thông báo về số lượng mục tiêu đã bị không kích hằng ngày tại Iran cũng vì lý do đó, theo vị quan chức. Lầu Năm Góc chưa bình luận về thông tin trên.
Theo CNN, đã có 17 binh sĩ Mỹ thiệt mạng trong cuộc xung đột với Iran. Số liệu của CENTCOM cho thấy hơn 400 binh sĩ Mỹ bị thương trong cuộc xung đột này.
Liên quan diễn biến xung đột, quân đội Mỹ ngày 20.7 cho biết đã tiến hành đợt không kích ngày thứ 9 liên tiếp tại Iran. Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo Iran “lại bị tấn công rất mạnh mẽ” nhằm đáp trả việc 3 binh sĩ Mỹ thiệt mạng.
Phản ứng sau đợt tấn công trên, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) cho biết lực lượng này đã phóng tên lửa đạn đạo nhắm vào máy bay Mỹ ở sân bay Aqaba (Jordan), cũng như tấn công tài sản, thiết bị của quân đội Mỹ tại các cơ sở ở Kuwait và Syria.
Cũng trong ngày 20.7, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết Tehran theo đuổi cả xung đột lẫn ngoại giao dựa trên lợi ích quốc gia, sau khi được hỏi liệu cánh cửa đàm phán với Mỹ có đóng lại hay chưa.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hôm 4/6 đã công bố một bức thư ngỏ gửi tới Tổng thống Vladimir Putin, trong đó đề xuất hai nhà lãnh đạo gặp nhau để thống nhất chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 4 năm qua, đồng thời cảnh báo rằng Kiev sẵn sàng tiếp tục chiến đấu nếu ngược lại.
"Ukraine đề xuất chấm dứt cuộc chiến thông qua sự gắn kết trực tiếp giữa chúng tôi và ông. Tôi đề xuất một cuộc gặp... Nếu cá nhân ông không tự đưa ra kết luận rằng đã đến lúc phải chấm dứt cuộc chiến, Ukraine sẽ tiếp tục chiến đấu vì sự sinh tồn của mình”, ông Zelensky viết.
Theo một bài đăng trên Telegram, Điện Kremlin đã phản hồi bức thư của Tổng thống Ukraine rằng: "Nếu ông Zelensky muốn gặp ông Putin, ông ấy có thể đến Moscow”.
Trong thư gửi Tổng thống Putin, Tổng thống Ukraine đề xuất ấn định một ngày rõ ràng cho cuộc gặp và nói thêm rằng một số quốc gia "theo truyền thống từng là nơi tiếp đón các nhà lãnh đạo để giải quyết các vấn đề xung đột và hòa bình" như Thụy Sĩ, Thổ Nhĩ Kỳ và các nước thuộc thế giới Ả rập.
Bức thư của Tổng thống Zelensky được công bố trong bối cảnh Tổng thống Putin gặp gỡ đại diện của các hãng thông tấn lớn trong khuôn khổ Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St. Petersburg ở Nga.
Tại cuộc gặp, Tổng thống Putin từ chối trả lời câu hỏi trực tiếp về việc liệu Tổng thống Zelensky có thể đóng vai trò là đại diện hợp pháp của Ukraine để ký hiệp ước hòa bình với Nga hay không. Ông Putin gọi đó là “câu hỏi dành cho luật sư”.
“Chúng tôi chắc chắn chỉ có thể ký với những người hoàn toàn hợp pháp để ký các văn kiện kiểu như vậy”, ông Putin nhấn mạnh.
Tổng thống Zelensky được bầu vào năm 2019 với nhiệm kỳ 5 năm. Nga nhiều lần đặt câu hỏi về tính chính danh của ông Zelensky sau năm 2024, thời điểm nhiệm kỳ đó lẽ ra đã kết thúc.
Các cuộc bầu cử ở Ukraine trên thực tế đã bị đình chỉ do tình trạng thiết quân luật kể từ khi Nga phát động chiến dịch quân sự năm 2022.
Có một số trở ngại thực tế đối với việc tổ chức bầu cử ở Ukraine như bảo đảm an ninh trong suốt chiến dịch vận động và ngày bỏ phiếu, cũng như xử lý vấn đề hàng triệu người tị nạn Ukraine buộc phải ra nước ngoài.
Trước đó, Trợ lý Tổng thống Nga Yury Ushakov xác nhận, Nga sẵn sàng mời Tổng thống Ukraine Zelensky tới Moscow nếu ông muốn tiến hành đàm phán với Tổng thống Putin. Quan chức Nga nêu rõ Moscow chưa bao giờ từ chối sự trao đổi như vậy và sẵn sàng bảo đảm an toàn cho ông Zelensky để hai nhà lãnh đạo có thể đàm phán.
Ông cũng cho biết bất kỳ cuộc gặp nào giữa ông Putin và ông Zelensky đều cần được chuẩn bị kỹ lưỡng và hướng tới kết quả cụ thể.
Tuy nhiên, Tổng thống Zelensky từng bác bỏ một lời mời tương tự vào năm ngoái, nói rằng ông không thể tới thủ đô của một quốc gia đang xung đột với Ukraine. Khi đó, ông gợi ý Tổng thống Putin nên tới Kiev.
Năm ngoái, ông Putin đã từ chối đề xuất đàm phán tại Thổ Nhĩ Kỳ của ông Zelensky, thay vào đó mời Tổng thống Ukraine tới Moscow, lời mời mà ông Zelensky cũng đã từ chối.
Hai nhà lãnh đạo Nga và Ukraine chưa từng gặp trực tiếp kể từ khi xung đột bùng nổ. Lần gặp trước đó giữa 2 ông là trong khuôn khổ đàm phán Định dạng Normandy năm 2019.
"Tôi cho rằng hỗ trợ quân sự cho Ukraine và nỗ lực nâng cao năng lực răn đe là đúng đắn. Điều khiến tôi nuối tiếc là châu Âu chưa vận dụng tối đa tiềm năng ngoại giao của mình. Chỉ trông chờ Tổng thống Mỹ Donald Trump duy trì liên lạc với Nga là không đủ", cựu thủ tướng Đức Angela Merkel nói trong cuộc phỏng vấn được công bố ngày 18/5.
Bà Merkel, người giữ chức thủ tướng Đức giai đoạn 2005-2021, từng đề xuất thiết lập khuôn khổ đối thoại ngoại giao giữa Liên minh châu Âu (EU) và Nga khi dự họp tại Hội đồng châu Âu tháng 10/2021. Tuy nhiên, sáng kiến này không trở thành hiện thực do bất đồng quan điểm trong nội bộ khối về cách ứng xử với Moskva.
Cựu thủ tướng Đức cho rằng ngoại giao luôn là phần không thể tách rời của xử lý xung đột, kể cả trong Chiến tranh Lạnh. "Chúng ta phải liên tục cố gắng cho đến khi đạt được đồng thuận", bà nói.
Khi các nhóm đàm phán của Mỹ đang tập trung tìm giải pháp ngoại giao cho xung đột Trung Đông, EU được kỳ vọng có thể đảm nhận vai trò trung gian giữa Nga và Ukraine. Moskva và Kiev thời gian qua cũng phát tín hiệu ủng hộ khả năng này.
Tổng thống Nga Vladimir Putin ngày 10/5 bày tỏ ủng hộ cựu thủ tướng Đức Gerhard Schroder làm trung gian đàm phán, nhưng đề xuất này đã bị Berlin bác bỏ. Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov sau đó tuyên bố Nga không kỳ vọng EU đóng vai trò trung gian hòa bình, cho rằng liên minh đứng về phía Ukraine.
Kinh nghiệm đàm phán trước đây của bà Merkel với Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cũng giúp cựu thủ tướng Đức được xem là ứng viên tiềm năng cho vai trò đặc phái viên hòa bình của EU.
Cựu thủ tướng Merkel cho biết chưa nhận được đề nghị nào. Bà cũng nhấn mạnh chỉ "những người đang nắm quyền lực chính trị" mới có đủ uy tín để tiến hành đàm phán hiệu quả.
Thủ tướng Đức Friedrich Merz đầu tuần này nói EU chưa có kế hoạch bổ nhiệm một nhà đàm phán đại diện cho toàn bộ khối, song vẫn để ngỏ phương án này. Ông thêm rằng ưu tiên hiện nay là thúc đẩy Nga sẵn sàng ngồi vào bàn đàm phán.
Quân đội Iran đưa ra tuyên bố cứng rắn như trên vài giờ sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nói rằng Washington sẽ giáng một đòn "cực kỳ mạnh" vào Iran trong vòng vài tuần, dù Iran "về cơ bản đã bị tàn phá" và Mỹ đang trên đà đạt được các mục tiêu quân sự của mình, theo Reuters.
Phát ngôn viên Bộ chỉ huy Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran Ebrahim Zolfaqari đáp lại rằng đánh giá của Mỹ và Israel về khả năng quân sự của Iran là "chưa đầy đủ". Ông nói thêm rằng Iran sẽ tăng cường các hành động quân sự, với các cuộc tấn công "nghiêm trọng hơn, rộng lớn hơn và tàn phá hơn" dành cho các đối thủ của mình.
Trước đó, quân đội Israel thông báo hệ thống phòng không đã đáp trả các đợt phóng tên lửa của Iran vào sáng sớm 2.4, trong đó có ít nhất 2 cuộc tấn công sau khi Tổng thống Trump đưa ra tuyên bố trên.
Sau vụ tấn công đầu tiên, cảnh sát Israel cho hay họ đã được gọi đến "một số" địa điểm bị ảnh hưởng ở miền trung Israel. AFP dẫn một số nguồn tin cho hay có 4 người bị thương nhẹ ở khu vực Tel Aviv.
Truyền thông Israel cho rằng thiệt hại trên một khu vực tương đối rộng là do việc sử dụng bom chùm. Iran và Israel trước đây đã cáo buộc lẫn nhau sử dụng bom chùm.
Trong vòng khoảng 6 giờ sau vụ tấn công đầu tiên, quân đội Israel tuyên bố đã "xác định được tên lửa phóng từ Iran về phía lãnh thổ Nhà nước Israel" thêm 3 lần nữa, kích hoạt còi báo động không kích trên phần lớn miền bắc và miền trung Israel.
Bộ Tư lệnh Hậu phương của quân đội Israel sau đó thông báo người dân "được phép rời khỏi các khu vực được bảo vệ ở tất cả các khu vực trên cả nước". Hiện chưa có báo cáo ngay lập tức về thương vong hoặc thiệt hại do các vụ tấn công sau đó.
Tại miền bắc Israel, vào sáng sớm 2.4 cũng có còi báo động không kích cảnh báo về các cuộc tấn công sắp tới từ Lebanon, theo Bộ Chỉ huy Hậu phương.
Lực lượng Hezbollah ở Lebanon, một đồng minh của Iran tham gia cuộc chiến vào ngày 2.3, đã nhận trách nhiệm về vụ phóng rốc két nhắm vào quân đội Israel ở khu vực biên giới và một cuộc tấn công bằng máy bay không người lái vào một ngôi làng. Hiện chưa có báo cáo về thương vong hay thiệt hại nào, theo AFP.
