Cyprus, nước đang giữ chức chủ tịch luân phiên Liên minh châu Âu (EU), ngày 22.4 thông báo rằng đại sứ của các nước thành viên đã đồng ý khởi động quy trình để chính thức thông qua gói vay cho Ukraine và cấm vận Nga, theo tờ The Guardian. Lễ ký quyết định chính thức dự kiến diễn ra vào chiều 23.4.
Gói vay trị giá đến 90 tỉ euro này thực tế đã được EU đồng ý vào tháng 12.2025 nhưng Thủ tướng Hungary Viktor Orban với sự ủng hộ của Slovakia đã bất ngờ “quay xe”, phủ quyết tại phiên họp vào tháng 3 do mâu thuẫn với Ukraine về đường ống dẫn dầu Druzhba.
Đường ống dẫn dầu từ Nga sang hai nước châu Âu này, có công suất 1,2 – 1,4 triệu thùng mỗi ngày, là nguồn cung quan trọng cho Hungary và Slovakia. Ukraine nói rằng đường ống bị hư hại nặng do chiến sự và đang được sửa chữa gấp rút.
Hungary và Slovakia cáo buộc Ukraine trì hoãn nên đã phủ quyết gói vay của EU, nguồn tiền cực kỳ cần thiết cho chính quyền Kyiv. Gói vay dự kiến sẽ bù đắp cho 2/3 nhu cầu tài chính của Ukraine trong năm 2026 và 2027. Ukraine sẽ không phải trả lãi và chỉ trả tiền gốc khi nào Nga bồi thường thiệt hại do chiến sự gây ra. Hiện tại, ước tính 210 tỉ euro tài sản ngân hàng trung ương Nga đang bị đóng băng tại EU.
Công ty dầu mỏ MOL của Hungary chiều 22.4 cho biết đơn vị điều hành đường ống phía Ukraine đã thông báo rằng dầu thô từ đường ống Druzhba đang chảy từ Belarus sang và dự kiến đến Hungary và Slovakia “sớm nhất vào ngày mai”.
Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky hoan nghênh việc EU cho Ukraine vay 90 tỉ euro, cho rằng việc hỗ trợ Kyiv và gây sức ép lên Moscow là điều cần thiết để chấm dứt chiến sự.
Nút thắt được tháo gỡ sau khi ông Orban bị đối thủ chính trị Peter Magyar vượt qua trong cuộc bầu cử hôm 12.4. Ông Magyar được cho là thận trọng hơn trong mối quan hệ với Nga, chỉ trích việc ông Orban duy trì quan hệ gần gũi quá mức, đặc biệt là về năng lượng, với Moscow.
Kèm theo gói vay, EU cũng nhất trí về gói cấm vận thứ 20 lên Nga, trong đó có những giới hạn về hàng hải và năng lượng, các biện pháp về tài chính, thương mại và công nghiệp.
Trong một tuyên bố ngày 21.4, NATO nhấn mạnh "cam kết mạnh mẽ" đối với việc thực hiện đầy đủ Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT), đồng thời cáo buộc Nga vi phạm các thỏa thuận kiểm soát vũ khí và đưa ra những phát ngôn hạt nhân "thiếu trách nhiệm". NATO cũng cho rằng Trung Quốc đang mở rộng nhanh kho vũ khí hạt nhân nhưng thiếu minh bạch.
Tuyên bố được đưa ra trước thềm hội nghị rà soát NPT tại Liên Hiệp Quốc ở New York (Mỹ) vào tuần tới, trong bối cảnh môi trường an ninh toàn cầu gia tăng bất ổn. Hội nghị được kỳ vọng thúc đẩy minh bạch và giảm rủi ro hạt nhân, dù hai kỳ họp gần nhất không đạt đồng thuận, theo Reuters.
Trợ lý Tổng thư ký NATO Boris Ruge cho rằng việc Nga sử dụng tên lửa có khả năng mang đầu đạn hạt nhân trong xung đột Ukraine là dấu hiệu "phát tín hiệu hạt nhân" đáng lo ngại, đồng thời nhấn mạnh Moscow đã rút khỏi nhiều cơ chế kiểm soát vũ khí.
Phía Nga hồi tháng 2 khẳng định vẫn là một cường quốc hạt nhân "có trách nhiệm" sau khi hiệp ước New START hết hiệu lực, đồng thời chỉ trích kế hoạch mở rộng năng lực hạt nhân của Pháp là "gây bất ổn nghiêm trọng". NATO bác bỏ, cho rằng đây là phản ứng "hợp lý và minh bạch" trước các mối đe dọa hiện nay.
Ông Ruge bảo vệ động thái của Pháp, gọi đó là "phản ứng có chừng mực, hợp lý và minh bạch trước những mối đe dọa mà chúng ta đang phải đối mặt". "Chúng tôi là một liên minh phòng thủ. Chúng tôi không phô trương vũ khí hạt nhân. Chúng tôi không tham gia vào những lời lẽ hạt nhân thiếu trách nhiệm, điều mà chúng ta thường xuyên nghe thấy từ Tổng thống Nga Vladimir Putin", ông nói.
Trong khi đó, một phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Trung Quốc ngày 21.4 bác bỏ cáo buộc và khẳng định: "Chúng tôi luôn duy trì sức mạnh hạt nhân ở mức tối thiểu cần thiết cho an ninh quốc gia và sẽ không bao giờ tham gia vào cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân".
Trong báo cáo quốc gia về việc thực hiện NPT được Bộ Ngoại giao Trung Quốc công bố ngày 20.4, Bắc Kinh đã kêu gọi Mỹ thể hiện "sự chân thành" trong việc giải quyết vấn đề hạt nhân của Iran, đồng thời cảnh báo về các cuộc thảo luận của Nhật Bản về việc sở hữu vũ khí hạt nhân, theo tờ South China Morning Post.
Báo cáo cũng bác bỏ đề xuất đàm phán kiểm soát vũ khí hạt nhân 3 bên Trung - Mỹ - Nga, cho rằng những đề xuất đó là "không công bằng, vô lý và không khả thi". Trung Quốc cho rằng các nước sở hữu kho vũ khí lớn nhất cần tiếp tục cắt giảm đáng kể.
Theo ước tính của Liên đoàn các nhà khoa học Mỹ, Nga hiện sở hữu khoảng 4.400 đầu đạn hạt nhân, Mỹ có 3.700 và Trung Quốc có khoảng 620, Pháp có khoảng 290 và Anh có khoảng 225 đầu đạn.
"Lệnh phong tỏa cảng biển Iran vẫn có hiệu lực đầy đủ cho đến khi hai bên ký kết xong thỏa thuận", Tổng thống Mỹ đăng bài trên mạng xã hội ngày 24/5. "Tôi đã thông báo với các đại diện của mình rằng không nên vội vàng đạt được thỏa thuận khi thời gian đang có lợi cho chúng ta".
Bình luận mới của Tổng thống Trump đưa ra chỉ một ngày sau khi ông tuyên bố thỏa thuận với Iran, trong đó có mở lại eo biển Hormuz, "cơ bản đã xong và đang chờ hoàn tất những bước cuối cùng". Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 24/5 nói rằng thế giới sắp đón chờ tin tốt và thỏa thuận với Tehran có thể sắp được công bố "trong vài giờ tới".
Tuy nhiên, ông Trump một lần nữa hạ thấp kỳ vọng đó, khi tuyên bố trên mạng xã hội rằng thỏa thuận "chưa được đàm phán xong hoàn toàn". "Nếu tôi đạt thỏa thuận với Iran, đó sẽ là thỏa thuận tốt và đúng đắn", ông nhấn mạnh.
Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, đồng minh của ông Trump, cùng ngày cho biết ông và Tổng thống Mỹ đã nhất trí "bất kỳ thỏa thuận cuối cùng nào với Iran đều phải loại bỏ hoàn toàn mối đe dọa hạt nhân".
Giới chức Iran xác nhận sự tồn tại của một bản dự thảo thỏa thuận với Mỹ, nhưng nhấn mạnh rằng các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran sẽ được gác lại và chỉ đem ra bàn thảo sau 60 ngày kể từ khi hai bên ký kết bất kỳ thỏa thuận nào.
Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian ngày 24/5 phát biểu trên đài truyền hình quốc gia rằng Tehran "sẵn sàng đảm bảo với thế giới rằng chúng tôi không theo đuổi việc phát triển vũ khí hạt nhân", nhưng chưa rõ liệu lời hứa này có được đưa vào văn bản chính thức của thỏa thuận hay không.
Iran đang sở hữu kho dự trữ hơn 400 kg uranium làm giàu cấp độ cao, được cho là gần ngưỡng cần thiết để chế tạo vũ khí hạt nhân. Các quan chức Israel cho biết lượng uranium này đủ để Iran sản xuất 11 quả bom hạt nhân nếu làm giàu thêm.
Chính quyền quận Triều Dương, Bắc Kinh hôm nay cho biết phi công họ Lưu, 66 tuổi, "đã mắc chứng mất ngủ và lo âu trong suốt thời gian dài". "Nhật ký của ông ấy có nhiều đoạn đề cập đến việc muốn 'kết thúc cuộc đời mình'", giới chức Triều Dương cho hay.
Ông Lưu, cư dân Bắc Kinh, hôm 26/6 điều khiển máy bay hạng nhẹ Sunward SA60L Aurora đâm vào CITIC Tower, tòa nhà 109 tầng cao nhất thủ đô Trung Quốc. Sự cố khiến những người làm việc trong tòa nhà phải sơ tán.
Hình ảnh hiện trường cho thấy một số tấm kính của cao ốc bị hư hại, mảnh vỡ và phần đuôi máy bay rơi xuống chân tòa nhà. Xe cứu hỏa, xe cảnh sát và xe cứu thương cũng được triển khai đến hiện trường.
Ông Lưu thiệt mạng trong sự việc, 13 người bị thương nhưng không bị nguy hiểm đến tính mạng.
Theo giới chức, ông Lưu là lao động tự do, đã ly hôn và sống một mình. Ông được cấp giấy phép lái máy bay thể thao năm 2021 và giấy phép lái máy bay tư nhân năm 2024.
Chiều hôm xảy ra sự việc, ông điều khiển phi cơ cất cánh từ một sân bay phục vụ hoạt động hàng không ở quận Bình Cốc, phía đông Bắc Kinh.
"Ban đầu, ông Lưu thực hiện chuyến bay có giám sát viên đi cùng, sau đó cất cánh một mình. Trong chuyến bay đơn, ông rời khu vực hoạt động được chỉ định và mất liên lạc với sân bay trước khi phi cơ đâm vào tòa nhà chọc trời", thông báo về kết quả điều tra có đoạn.
"Sự việc được xác định là hành vi gây nguy hiểm cho an toàn công cộng xuất phát từ lý do cá nhân", chính quyền quận Triều Dương cho hay.
Quận ngoại thành Bình Cốc nằm gần ranh giới với tỉnh Hà Bắc và thành phố Thiên Tân, cách CITIC Tower khoảng 70 km về phía đông bắc. Chính quyền quận Triều Dương không giải thích vì sao máy bay có thể bay từ Bình Cốc vào một trong những khu vực nhạy cảm và đông dân cư nhất của thủ đô.
Các trường đào tạo phi công trên khắp Trung Quốc cho biết trong tuần này họ đã được yêu cầu tạm dừng hoạt động đào tạo bay và tiến hành kiểm tra an toàn.
