Mỗi khi vào mùa, quả vải gần như xuất hiện khắp các khu chợ và siêu thị. Loại quả này được nhiều người yêu thích nhờ phần thịt mọng nước, thơm ngọt và dễ ăn. Theo y học hiện đại, thịt quả vải có nhiều nước, glucose, protein, chất béo, vitamin C (trung bình có 40mg vitamin C trong 100g thịt quả), vitamin A, B, acid citric, đồng, sắt, kali phòng bệnh tim mạch, ung thư…
Trong đó, vitamin C ngăn ngừa dấu hiệu lão hóa, cải thiện sức khỏe làn da, tốt cho tóc, tăng cường miễn dịch. Các khoáng chất như kali, sắt, đồng, phốt pho, mangan cải thiện sức khỏe tim mạch, hạ huyết áp, thiếu máu.
Tuy nhiên, đằng sau vị ngon đặc trưng ấy là hàm lượng đường tự nhiên khá cao. Nếu ăn quá nhiều hoặc ăn không phù hợp với thể trạng, quả vải có thể khiến cơ thể gặp nhiều phản ứng bất lợi. Dưới đây là những nhóm người nên hạn chế ăn vải hoặc cần kiểm soát khẩu phần kỹ hơn bình thường.
Người mắc tiểu đường hoặc có đường huyết không ổn định: Vải chứa nhiều glucose và fructose – hai loại đường tự nhiên có thể làm đường huyết tăng nhanh nếu ăn với số lượng lớn.
Đặc biệt, việc ăn nhiều vải khi bụng đói dễ khiến cơ thể phản ứng mạnh hơn, nhất là ở người đang gặp vấn đề về chuyển hóa đường. Một số người sau khi ăn quá nhiều có thể xuất hiện cảm giác khát nước, choáng váng hoặc mệt mỏi bất thường.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng người bị tiểu đường không nhất thiết phải kiêng hoàn toàn quả vải, nhưng chỉ nên ăn lượng nhỏ và ưu tiên dùng sau bữa ăn chính. Những người đang sử dụng thuốc kiểm soát đường huyết hoặc insulin càng cần thận trọng hơn để tránh làm chỉ số đường máu biến động mạnh.
Người thường xuyên nóng trong, nổi mụn hoặc nhiệt miệng: Không ít người gặp tình trạng nổi mụn, táo bón hoặc khô miệng sau khi ăn nhiều vải liên tục vài ngày.
Theo quan niệm Đông y, vải thuộc nhóm trái cây có tính nóng. Khi kết hợp với thời tiết oi bức mùa hè và lượng đường cao trong quả, cơ thể dễ bị “bốc nhiệt” hơn bình thường.
Những người có cơ địa nóng trong, dễ nổi mụn hoặc đang bị nhiệt miệng thường cảm nhận rõ tình trạng này hơn. Nếu đang bị viêm lợi, nhiệt miệng hoặc mụn viêm kéo dài, nên hạn chế ăn nhiều vải cùng lúc. Ngoài ra, khi ăn vải nên uống đủ nước và tăng cường rau xanh để giúp cơ thể cân bằng tốt hơn.
Người bị thủy đậu: Vải có tính nóng, dễ gây phong nhiệt, làm tăng nguy cơ bội nhiễm và biến chứng ở người bị thủy đậu. Ngoài ra, vải có thể gây mất cân bằng cơ thể, dẫn đến nhiệt miệng, nóng trong, nổi mụn, làm bệnh thêm trầm trọng và ảnh hưởng thẩm mỹ.
Người thừa cân hoặc đang giảm cân: Nhiều người cho rằng trái cây luôn phù hợp với chế độ ăn kiêng, nhưng điều này không hoàn toàn đúng với quả vải.
Do có vị ngọt đậm nên lượng đường và calo trong vải không hề thấp. Nếu ăn liên tục nhiều quả trong lúc xem phim, trò chuyện hoặc ăn vặt, tổng năng lượng nạp vào cơ thể có thể tăng lên đáng kể mà người ăn không nhận ra.
Đây cũng là lý do nhiều chuyên gia khuyên người đang giảm cân nên ăn vải với lượng vừa phải, không nên dùng thay bữa ăn hoặc uống thêm các loại nước vải pha nhiều đường.
Người có hệ tiêu hóa kém: Ăn quá nhiều vải trong thời gian ngắn có thể khiến một số người bị đầy bụng, khó tiêu hoặc cảm giác nóng rát vùng dạ dày.
Đặc biệt, người có hệ tiêu hóa yếu thường dễ bị khó chịu hơn nếu ăn vải lúc đói. Một số trường hợp còn xuất hiện tiêu chảy hoặc buồn nôn khi ăn quá nhiều trong cùng một thời điểm. Để hạn chế ảnh hưởng đến tiêu hóa, nên ăn vải sau bữa ăn nhẹ và tránh kết hợp cùng nhiều món quá ngọt khác.
Người mắc bệnh tự miễn dịch: Vải giàu vitamin C và chất chống oxy hóa mạnh, nhưng với người mắc bệnh tự miễn (như lupus, viêm khớp dạng thấp, đa xơ cứng), ăn nhiều vải có thể làm tăng triệu chứng, khiến hệ miễn dịch tấn công tế bào lành, gây tổn thương cơ thể.
Trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai: Vải là loại quả được nhiều trẻ yêu thích vì dễ ăn và có vị ngọt hấp dẫn. Tuy nhiên, cơ thể trẻ nhỏ nhạy cảm hơn với lượng đường cao nên nếu ăn quá nhiều dễ gặp tình trạng nóng trong hoặc rối loạn tiêu hóa.
Với phụ nữ mang thai, vải không nằm trong nhóm thực phẩm phải kiêng tuyệt đối, nhưng việc ăn quá nhiều có thể khiến cơ thể nóng hơn, dễ mệt mỏi hoặc ảnh hưởng đến đường huyết thai kỳ.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ chỉ nên ăn lượng vừa phải, chia nhỏ khẩu phần và không nên ăn liên tục nhiều ngày.
Khi cho trẻ ăn vải, người lớn cũng cần bỏ hạt cẩn thận để tránh nguy cơ hóc nghẹn.
Huấn luyện viên thể dục, chuyên gia tư vấn sức khỏe Toby King (Anh) cho biết các bài tập yêu cầu gồng cơ mạnh như squat, nâng tạ hoặc tác động sâu vào cơ bụng khiến người tập vô thức siết chặt cơ sàn chậu.
"Nhiều nam giới có xu hướng gồng người khi nâng vật nặng và duy trì trạng thái này cả ngày. Lâu dần, cơ sàn chậu hoạt động quá mức, cản trở khả năng cương cứng, thậm chí gây đau nhức", chuyên gia nói.
Một số bài tập như ép chân (leg press), lăn bụng (ab wheel), nâng chân khi treo người hoặc plank cũng gây tác động tương tự do yêu cầu giữ căng cơ bụng liên tục. Với những người thường xuyên đạp xe hoặc tập ba môn phối hợp, việc ngồi lâu trên yên xe sai tư thế tạo áp lực lên dây thần kinh và mô cơ vùng nhạy cảm.
Bên cạnh yếu tố thể chất, tâm lý lo lắng về sự suy giảm sinh lý cũng làm gia tăng căng thẳng, khiến cơ sàn chậu khó thư giãn và tạo thành vòng luẩn quẩn.
Dù vậy, người tập không cần tránh hoàn toàn các bài squat hay nâng tạ. Chuyên gia khuyên nên điều chỉnh chế độ luyện tập, hạn chế các động tác tác động mạnh đến vùng háng, đùi trong và cơ hông sâu nếu đang có triệu chứng đau tức.
Người tập cần học cách thư giãn cơ sàn chậu bằng các bài tập thở, giãn cơ mông và hông như tư thế em bé (Child’s Pose) hoặc tư thế em bé hạnh phúc (Happy Baby). Ngoài ra, bài tập "Kegel ngược" tập trung thả lỏng sàn chậu thông qua hít thở sâu bằng cơ hoành cũng giúp giảm căng thẳng cho khu vực này.
Bác sĩ Tia Dankberg tại Viện vật lý trị liệu Brooks Rehabilitation (Mỹ) cho biết không có nhóm cơ nào hoạt động độc lập. Các biện pháp can thiệp thường bao gồm bài tập kéo giãn, cải thiện độ linh hoạt của lồng ngực và hông, qua đó giảm áp lực lên sàn chậu. Trong trường hợp cần thiết, người tập nên khám bác sĩ vật lý trị liệu để xác định nguyên nhân cụ thể.
Đoạn clip tiểu phẩm tuyên truyền phòng chống cá độ bóng đá mùa World Cup do Công an TP.HCM và TikToker "Thanh Đau Đầu" thực hiện - Ảnh: PA05 Công an TP.HCM
Trong bối cảnh World Cup 2026 đang diễn ra hết sức sôi động, kéo theo nguy cơ phát sinh các hoạt động cá độ trực tuyến, mới đây Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao Công an TP.HCM đã kết hợp với TikToker "Thanh Đau Đầu" thực hiện một đoạn video clip ngắn thu hút sự quan tâm của cộng đồng mạng sau khi được đăng tải.
Thay vì truyền tải các quy định pháp luật theo cách "truyền thống", đoạn video clip xây dựng tình huống gần gũi xoay quanh tâm lý muốn thử vận may bằng cá độ bóng đá của một người trẻ.
Thông qua phần đối thoại trực tiếp, cán bộ công an đã giải thích các quy định liên quan đến hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng, đồng thời cảnh báo những hệ lụy pháp lý và kinh tế mà người tham gia có thể phải đối mặt.
Qua đoạn clip, cơ quan công an nhắc nhở hành vi đánh bạc trên không gian mạng (qua website, ứng dụng, mạng xã hội...) có thể bị phạt tù từ 6 tháng đến 3 năm và còn có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng - 100 triệu đồng;
Trong khi đó, đối với hành vi tổ chức đánh bạc có thể bị phạt tù từ 1 năm đến 5 năm và phạt tiền đến 300 triệu đồng.
Điểm đáng chú ý là toàn bộ thông điệp được thể hiện dưới dạng tiểu phẩm ngắn, sử dụng ngôn ngữ đời thường, phù hợp với thói quen tiếp nhận thông tin của người dùng mạng xã hội, đặc biệt là giới trẻ.
Thời gian quan, các đơn vị nghiệp vụ, địa phương Công an TP.HCM đã chủ động đổi mới trong công tác tuyên truyền pháp luật, góp phần đưa kiến thức pháp luật đến gần hơn với người dân thông qua các nền tảng số.
Video clip tuyên truyền pháp luật về hành vi đánh bạc, tổ chức đánh bạc trên không gian mạng - Clip do PA05 Công an TP.HCM cung cấp
Sáng sớm, Alessandro Perasso, 31 tuổi, chạy xe hơn 5 km từ khách sạn đến một khu chợ tại Đà Nẵng để ăn thử món bò né cho bữa sáng. Lần thứ hai trở lại Việt Nam, du khách người Italy này cho biết mục tiêu chính của chuyến đi là trải nghiệm văn hóa ăn sáng đường phố, theo xu hướng "#vietnambreakfast" (bữa sáng kiểu Việt Nam) đang thịnh hành trên mạng xã hội.
Tại Italy, nhịp sống buổi sáng của Perasso thường bắt đầu sau 8h với bữa sáng chỉ có cà phê kèm bánh ngọt hoặc yến mạch tại nhà. "Ở nhà, thực đơn của tôi giống hệt nhau trong cả tháng. Tại Việt Nam, tôi đau đầu bởi danh sách hàng chục món từ bún, cháo, phở, xôi đến bánh mì để thay đổi hàng ngày", anh nói. "Đủ loại đồ uống cà phê, trà hay hoa quả cũng khiến tôi nhiều lúc không biết chọn gì".
Perasso cho biết một suất bò né gồm bánh mì, trứng ốp la, thịt bò và nước sốt có giá 50.000 đồng (gần 2 USD). Tại Italy, món ăn có lượng đạm tương đương giá từ 15 đến 20 USD.
Ngoài hương vị, anh còn thấy thích thú với văn hóa cộng đồng của người Việt. Mọi người ngồi sát nhau trên những chiếc ghế nhựa ven đường, vừa ăn vừa trò chuyện trước giờ đi làm là điều hiếm thấy ở quê nhà.
Marquez Ryan, 36 tuổi, người Mỹ, sống tại TP HCM lại chọn trải nghiệm mua đồ ăn mang đi. Thời mới sang Việt Nam, anh ngạc nhiên khi thấy người dân bản địa có thể mua đồ ăn ở bất kỳ con ngõ nào và tranh thủ ăn nhanh khi dừng đèn đỏ hoặc ngồi phía sau xe máy.
"Bữa sáng kiểu Mỹ rất khó mang đi. Ngũ cốc, cháo yến mạch hay cháo ngô ăn kèm xúc xích đều cần không gian ngồi ăn cố định", Ryan cho biết.
Chi phí là yếu tố khiến Ryan thay đổi thói quen. Tại Mỹ, bữa sáng bên ngoài tốn khoảng 25 USD (khoảng 600.000 đồng). Ở TP HCM, anh chi 20.000-60.000 đồng cho một ổ bánh mì hoặc hộp xôi. "Tôi luôn phân vân mỗi khi thức dậy vì không biết nên chọn món nào", anh nói.
Hai tuần qua, trên các nền tảng mạng xã hội như Instagram và TikTok xuất hiện xu hướng "thử trải nghiệm bữa sáng bản địa". Các nội dung có từ khóa (hashtag) #vietnambreakfast đạt hàng chục triệu lượt xem. Nhiều người nước ngoài còn đặt thử thách "một tháng ăn sáng kiểu Việt không trùng lặp món nào". Xu hướng này một lần nữa chứng minh ẩm thực đa dạng là một trong những yếu tố thu hút của Việt Nam đối với cộng đồng khách quốc tế.
Năm 2025, Việt Nam xếp thứ 4 trong danh sách những quốc gia có nền ẩm thực hấp dẫn nhất thế giới theo xếp hạng của CN Traveller, vượt qua nhiều cường quốc như Pháp, Tây Ban Nha và Nhật Bản. Bò kho, bún bò Huế và cơm tấm được gọi tên trong danh sách 100 món ăn sáng ngon nhất thế giới năm 2025, theo công bố của Taste Atlas.
Ẩm thực Việt Nam năm 2026 cũng được các thẩm định viên Michelin đánh giá là "trưởng thành, đa tầng và có bản sắc", nơi kỹ thuật hiện đại giao thoa cùng tính bền vững.
Theo PGS TS Phạm Ngọc Trung, nguyên Trưởng khoa Văn hóa phát triển, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, sự đa dạng của các món ăn sáng của người Việt xuất phát từ đặc điểm địa lý, khí hậu và phương thức sản xuất.
Việt Nam nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, người dân bắt đầu ngày mới từ sớm khi thời tiết mát mẻ. Do đó, nhu cầu ăn sáng no để có sức lao động là rất lớn. Tại các quốc gia phương Tây có mùa đông lạnh, giờ làm việc bắt đầu muộn hơn (9-10h), dẫn đến thói quen ăn sáng đơn giản.
Nguồn nguyên liệu nông nghiệp phong phú theo mùa cũng tạo điều kiện cho sự biến tấu của hàng trăm món ăn. "Việc khách quốc tế thích nghi với bữa sáng Việt Nam cho thấy ẩm thực đường phố đã trở thành cầu nối văn hóa và sản phẩm du lịch có sức hút", ông Trung nói.
Theo chuyên gia, sự khác biệt về tư duy dinh dưỡng giữa các nền văn hóa là lý do khiến du khách phương Tây bối rối khi lựa chọn ẩm thực sáng tại Việt Nam.
Ray Kuschert, 58 tuổi, nhà văn người Australia sống tại TP HCM hơn 10 năm đồng tình với phân tích của PGS TS Phạm Ngọc Trung. Người Australia thường ăn nhẹ vào buổi sáng và tập trung năng lượng vào bữa tối. Ngược lại, người Việt coi trọng bữa sáng, chuộng các món ăn no, giàu năng lượng như cơm tấm, xôi, bún, phở để chuẩn bị cho một ngày làm việc dài.
"Thời gian đầu, tôi thấy lạ lẫm khi mọi người ăn cơm vào buổi sáng. Nhưng khi thử thích nghi, tôi nhận ra việc này rất hợp lý", ông Ray nói.
Sau một thập kỷ sống tại đây, ông cho biết mình vẫn chưa khám phá hết danh mục các món ăn sáng theo từng vùng miền của Việt Nam.
