“Báo cáo của ứng dụng quản lý tài chính cho biết nhiều ngày vợ chồng tôi không tiêu đồng nào”, Trang, 30 tuổi, kỹ sư CNTT ở phường An Hội Tây, TP HCM nói.
Nhiều năm nay, vợ chồng cô duy trì thói quen tự nấu ba bữa mỗi ngày, di chuyển bằng xe điện và hạn chế mua sắm không cần thiết. Căn chung cư họ đang ở được bố mẹ chồng mua cho nên tổng chi phí của họ khoảng 10-12 triệu đồng mỗi tháng, chiếm khoảng 20% thu nhập. Phần còn lại được chồng Trang phân bổ vào đầu tư chứng chỉ quỹ và cổ phiếu với mục tiêu gom tiền mua một bất động sản cho thuê, tạo dòng tiền thụ động, xây dựng quỹ hưu trí.
Song song đầu tư, họ xây “lá chắn” rủi ro bằng bảo hiểm xã hội và nhân thọ. Trang xin công ty đóng bảo hiểm xã hội ở mức 60% lương, chấp nhận mỗi tháng tự bỏ thêm 4-5 triệu đồng để tăng quyền lợi khi nghỉ hưu Quyết định này rút ra từ đại dịch, khi cô mất việc và sống nhờ khoản trợ cấp 7 triệu đồng suốt bốn tháng tìm việc. “Phụ nữ khó tránh giai đoạn gián đoạn sự nghiệp nên đóng mức cao giúp tôi nhận bảo hiểm thất nghiệp, thai sản và lương hưu tốt hơn”, cô nói.
Chuẩn bị về hưu sớm hơn cha mẹ
Theo báo cáo Retirement Survey & Insights 2025 của Goldman Sachs Asset Management (Mỹ), Gen Z bắt đầu tiết kiệm hưu trí ở độ tuổi trung bình 23, Millennial là 28, sớm hơn gần 10 năm so với Gen X (34 tuổi) và Baby Boomer (40 tuổi).
Tại Việt Nam, xu hướng chuẩn bị quỹ hưu trí và độc lập tài chính từ sớm đang ngày càng rõ nét ở người trẻ. Theo nghiên cứu “Mức độ sẵn sàng cho cuộc sống độc lập khi về già” do Viện Khoa học Lao động và Xã hội phối hợp cùng Prudential Việt Nam thực hiện, 52,6% người trẻ lên kế hoạch nghỉ hưu ở giai đoạn 45-55 tuổi. Dù vậy, mức độ tự tin về chuẩn bị tài chính cho tuổi già của nhóm 30-44 tuổi chỉ đạt 5,72 trên thang điểm 10.
Báo cáo “Tương lai hưu trí” năm 2024 của ngân hàng HSBC chỉ ra 39% người trẻ Việt cho biết họ sẵn sàng lựa chọn các kênh đầu tư có rủi ro cao hơn để thúc đẩy tốc độ tích lũy cho danh mục hưu trí cá nhân. Báo cáo này cũng 42% người thuộc tầng lớp trung lưu châu Á nói không sẵn sàng nghỉ hưu. Họ ước tính tiết kiệm hưu trí chỉ đủ trang trải 10 năm và 58% người nói sẽ phải tiếp tục làm việc sau khi nghỉ hưu.
Sự lo ngại này ảnh hưởng đến cách người trẻ chọn việc. Lương thưởng không còn là yếu tố quyết định duy nhất; nhiều ứng viên hỏi thẳng nhà tuyển dụng về bảo hiểm sức khỏe, bảo hiểm nhân thọ nhóm, tỷ lệ đóng bảo hiểm xã hội ngay từ vòng phỏng vấn. Trang Nguyễn cho biết cô và một số bạn bè ưu tiên làm việc cho công ty nước ngoài vì mức đóng bảo hiểm cao hơn.
Nói về xu hướng “chưa kịp giàu đã lo già” của người trẻ, ông Lâm Tuấn, giám đốc một công ty tư vấn tài chính ở Hà Nội, cho rằng lý do nằm ở hệ tư tưởng. “Thế hệ trước tin rằng nuôi con trưởng thành đồng nghĩa với việc có một quỹ hưu trí tự nhiên “, ông Tuấn nói. “Ngày nay, người trẻ chứng kiến cha mẹ vẫn phải hỗ trợ con đến tuổi trung niên, hoặc con cái gánh áp lực khi cha mẹ không có dự phòng, buộc họ phải chuẩn bị sớm cho tuổi già của chính mình”.
Một số lý do khác đến từ bản chất công việc và nhà ở. Nếu thế hệ trước gắn với một công việc trọn đời, người trẻ hiện nay đang ở trong nền kinh tế Gig, hợp đồng ngắn hạn và làn sóng AI xóa sổ nhiều công việc, buộc họ phải tự xây lưới an toàn tài chính.
Với Cát Phương, 34 tuổi, ở phường Tây Sơn Nhì, TP HCM, hành trình chuẩn bị cho tuổi già bắt đầu từ một tuần ốm liệt giường vì sốt siêu vi, cuối năm 2022. Thời điểm đó, Phương có thu nhập 36 triệu đồng mỗi tháng nhưng áp lực công việc khiến cô luôn thấy kiệt sức. “Tôi kẹt trong vòng luẩn quẩn kiếm tiền rồi tiêu tiền để bù đắp cho áp lực kiếm tiền”, cô nói.
Trận ốm buộc Phương phải dừng lại nhìn nhận bản thân. “Mở tài khoản ra xem, tôi giật mình khi thấy sau 6 năm đi làm chỉ tiết kiệm được 100 triệu đồng”, cô nói.
Sau đó, Phương đăng ký khóa thiền 10 ngày, cắt liên lạc với bên ngoài. Khoảng lặng này giúp cô định nghĩa lại thành công không phải chức danh hay mức lương cao hơn, mà là khả năng làm chủ thời gian và an tâm về tương lai.
Còn Trang, ý thức phòng vệ tài chính hình thành từ quan sát gia đình. Bố mẹ cô làm công nhân, lái xe, vừa phải nuôi con, vừa phụng dưỡng ông bà không có lương hưu. Mỗi lần về quê chứng kiến áp lực “bánh mì kẹp” của bố mẹ và tình cảnh của ông bà, Trang đặt câu hỏi về tuổi già của mình.
Suy nghĩ này rõ hơn sau chuyến đi Đài Loan, nơi cô biết đến mô hình “ngân hàng thời gian” – người trẻ chăm sóc người già để tích lũy số giờ hỗ trợ chính mình trong tương lai. “Tôi nhận ra tuổi già không phải chuyện của vài chục năm sau. Nó được quyết định từ những lựa chọn tài chính và sức khỏe từ hôm nay”, Trang nói.
Chuẩn bị từ hôm nay cho ngày về già
Theo chuyên gia tài chính cá nhân Minh Thủy (TP HCM), nhiều người trẻ hiện nay bắt đầu chuẩn bị cho tuổi hưu từ rất sớm với mong muốn không rơi vào tình cảnh “bánh mì kẹp”.
“Điểm khác biệt của người trẻ hiện nay là không còn đặt toàn bộ kỳ vọng vào lương hưu hay một nguồn thu nhập duy nhất. Họ chủ động xây dựng “rổ hưu trí” từ nhiều lớp bảo vệ và tích lũy khác nhau, từ an sinh xã hội đến các khoản đầu tư dài hạn”, chuyên gia nói.
Cát Phương đặt mục tiêu tự do tài chính ở tuổi 50. Sau khi chuyển sang ngành tài chính, cô cho thuê phòng trống để bù chi phí ăn uống, và áp dụng quy tắc 5-3-2: 50% sinh hoạt thiết yếu, 30% tiết kiệm/đầu tư, 20% hưởng thụ.
Cô hoạch định kế hoạch hưu trí qua bốn bước: khảo sát mức sống người lớn tuổi (khoảng 15 triệu đồng/tháng); tính trượt giá lạm phát sau 15 năm; tính tổng vốn cần có để lãi gửi ngân hàng (6%/năm) đủ chi trả; và rải vốn vào chứng chỉ quỹ, bất động sản ngay từ bây giờ. Cô cũng duy trì bảo hiểm nhân thọ như khoản bổ sung an toàn khi đáo hạn.
“Thu nhập thấp hơn thời làm truyền thông, nhưng vì đã biết cách giữ tiền và để tiền sinh sôi nên cuộc sống không còn áp lực như trước”, Cát Phương nói.
Chính Trang Nguyễn cũng nhận ra sự thay đổi của bố mẹ trong hai năm nay khi họ bắt đầu chuẩn bị tài chính cho tuổi hưu. “Mặc dù bố mẹ bắt đầu làm việc này từ tuổi 50, muộn hơn tôi hơn 20 năm nhưng có vẫn hơn không. Việc này giúp cởi bỏ gánh nặng cho cả hai thế hệ”, cô nói.
Đây cũng là lời khuyên của chuyên gia Lâm Tuấn, hãy nghĩ tới kế hoạch hưu trí ngay từ lúc có thu nhập ổn định đầu tiên. Người trẻ chưa cần nghĩ đến “nghỉ hưu giàu có”, mà nên đi từng bước: xóa nợ xấu, lập quỹ dự phòng 6-12 tháng, tích lũy tài sản tăng dần và tạo nguồn thu nhập thụ động.
“Thế hệ trẻ ngày nay đang dần chuyển từ tư duy ‘kiếm bao nhiêu tiêu bấy nhiêu’ sang ‘kiếm tiền – giữ tiền – để tiền sinh ra tiền'”, ông Tuấn nói.
Từ những căn nhà cũ kỹ, khu vườn bỏ hoang hay đồ vật tưởng chừng vô giá trị, nhiều người trên thế giới đã vô tình phát hiện ra những "kho báu" khiến ai nghe cũng phải bất ngờ.
Những câu chuyện tưởng như chỉ có trong phim lại trở thành sự thật, khi giá trị ẩn giấu phía sau đôi khi lên tới hàng chục, thậm chí hàng trăm nghìn Euro.
Điển hình vào năm 2020 những đứa trẻ giấu đến nhà nhà ông bà ở vùng Centre-Val de Loire, Pháp. Tai đây khi đang chơi trốn tìm một nhóm trẻ nhỏ đã vô tình phát hiện "kho báu" trị giá khoảng 100.000 Euro (khonagr 3 tỷ đồng) khi đang chơi đùa trong phòng cũ.
Theo kênh BFM TV, trong lúc dựng lều bằng những tấm ga trải giường cũ theo lời bố, các em bất ngờ cảm nhận một vật thể nặng bất thường nằm ẩn dưới các nếp vải. Ban đầu, lũ trẻ không mấy quan tâm và tiếp tục chơi, nhưng sau đó đã kể lại cho gia đình.
Khi người thân kiểm tra, họ không khỏi sững sờ khi phát hiện bên trong chính là hai thỏi vàng, mỗi thỏi nặng khoảng 1 kg.
Ban đầu, gia đình cho rằng đây có thể là kỷ vật của người thân đã khuất, nhưng sau khi xác minh, chuyên gia cho biết số vàng này được mua từ năm 1967.
Câu chuyện "kho báu trong ga trải giường cũ" nhanh chóng thu hút sự chú ý, trở thành một phát hiện may mắn hiếm có ngay trong chính ngôi nhà của gia đình.
Theo đoạn video do CBS News đăng tải, con trai 6 tuổi X Æ A-Xii của tỷ phú Elon Musk đã xuất hiện cùng cha tại Đại lễ đường Nhân dân ở thủ đô Bắc Kinh (Trung Quốc) vào ngày 14/5.
Đây là nơi diễn ra buổi gặp mặt cấp cao của các lãnh đạo doanh nghiệp Mỹ với Thủ tướng Trung Quốc.
Tỷ phú Elon Musk nắm tay con trai trong lúc tiến vào cuộc họp có sự tham dự của nhiều lãnh đạo công nghệ hàng đầu nước Mỹ như CEO Tim Cook và CEO Jensen Huang.
Trong video, cậu bé 6 tuổi mặc áo sơ mi trắng kết hợp với áo gile lụa kiểu Trung Quốc màu xanh có thêu họa tiết xanh lá, kết hợp cùng quần tối màu và giày thể thao. Trên người X Æ A-Xii còn đeo một chiếc túi hình rồng màu nâu.
Khi theo cha tham dự buổi họp cấp cao, cậu bé liên tục mỉm cười, chạy theo Elon Musk. Sự xuất hiện của cậu bé 6 tuổi giữa khu vực gồm các chính trị gia và doanh nhân trở thành khoảnh khắc nhận được nhiều quan tâm đặc biệt, thu hút hàng triệu lượt xem trên các nền tảng mạng xã hội.
Trên trang chính thức, tỷ phú người Mỹ cũng tiết lộ thông tin gây chú ý. Ông cho biết, con trai 6 tuổi của mình đang học tiếng Trung Quốc phổ thông.
Bên cạnh đó, trang phục của X Æ A-Xii trở thành chủ đề lên xu hướng được nhiều người tìm kiếm. Tờ Shanghai Daily cho biết, chiếc túi hình mặt rồng của con trai tỷ phú cầm trên tay là một sản phẩm thủ công do cộng đồng thiểu số ở tỉnh Quảng Tây làm. Mỗi chiếc có giá khoảng 47 USD. Công ty sản xuất chiếc túi chỉ còn khoảng 100 chiếc trong kho.
Khi hình ảnh con trai ông Elon Musk cầm túi lan truyền với tốc độ chóng mặt, doanh số bán hàng của công ty này cũng tăng cao gấp 10 lần.
"Sau đoạn video gây bão, mẫu túi đã cháy hàng. Đây là mẫu túi được thiết kế trong chuyến đi nghiên cứu tại Cam Túc dựa trên yếu tố của búp bê đầu hổ - một di sản văn hóa phi vật thể", người đại diện thương hiệu cho hay.
Cũng theo vị này, sản phẩm là sự kết hợp của nhiều yếu tố văn hóa truyền thống Trung Quốc. Họ hy vọng thông qua sản phẩm, người tiêu dùng sẽ cảm nhận văn hóa truyền thống địa phương rõ nét hơn.
Ngoài ra, chiếc áo gile màu xanh nhạt với đường thêu tinh xảo cũng là một sản phẩm đến từ thương hiệu nội địa của Trung Quốc. Mẫu thiết kế của áo mang tên Hạnh Lâm Xuân Yến, có giá bán lẻ 1.880 tệ (7,2 triệu đồng) mỗi chiếc.
Được biết, đây không phải lần đầu tiên X Æ A-Xii được người cha nổi tiếng đưa tới những sự kiện lớn. Tỷ phú Mỹ thường xuyên đi cùng con trai tới những cuộc họp và sự kiện quan trọng.
Trước đó vào tháng 2/2025, cậu bé từng xuất hiện Phòng Bầu dục khi Tổng thống Donald Trump ký sắc lệnh hành pháp.
X Æ A-Xii sinh năm 2020, là con trai của tỷ phú Musk và nghệ sĩ người Canada Grimes.
Trung Quốc từ lâu đã nổi tiếng với những công trình kiến trúc táo bạo và khác thường. Từ các khu chung cư khổng lồ có sức chứa hàng chục nghìn cư dân, những tòa nhà mà tàu điện chạy xuyên qua, cho đến các công trình được xây dựng ngay giữa những nút giao thông đông đúc, quốc gia này chưa bao giờ thiếu những ý tưởng kiến trúc gây kinh ngạc.
Giữa những thiết kế đầy sáng tạo ấy, "Kim tự tháp Côn Sơn" nổi lên như một trong những công trình kỳ lạ và ấn tượng nhất, thu hút sự quan tâm của du khách cũng như giới yêu kiến trúc trên khắp thế giới.
Tọa lạc tại khu Hoa Kiều – một trong những khu đô thị phát triển năng động nhất của thành phố Côn Sơn, tỉnh Giang Tô, công trình được biết đến rộng rãi với tên gọi "Kim tự tháp Côn Sơn". Hoàn thành vào năm 2013, tòa nhà nhanh chóng trở thành biểu tượng kiến trúc đặc sắc và là một trong những điểm tham quan nổi tiếng của địa phương.
Khác với những kim tự tháp cổ điển có 4 mặt nghiêng đối xứng, Kim tự tháp Côn Sơn cao 18 tầng được thiết kế với hai mặt ngoài thẳng đứng, trong khi hai mặt còn lại có độ dốc lớn. Các căn hộ được xếp tầng theo dạng bậc thang nghiêng khoảng 45 độ, tạo nên diện mạo độc đáo và hiệu ứng thị giác ấn tượng khi nhìn từ xa.
Điểm đặc biệt của "Kim tự tháp Côn Sơn" nằm ở thiết kế bất đối xứng. Hai mặt ngoài của công trình được xây dựng theo phương thẳng đứng, trong khi hai mặt còn lại được tạo thành từ những tầng giật cấp dốc xuống, khiến tổng thể tòa nhà trông giống như những bậc thang khổng lồ. Chính cấu trúc này đã tạo nên diện mạo độc đáo, giúp công trình trở thành một trong những biểu tượng kiến trúc nổi tiếng của thành phố.
Theo Masters Architects Office - đơn vị chịu trách nhiệm thiết kế dự án, ý tưởng xây dựng xuất phát từ hình ảnh ruộng bậc thang truyền thống của Trung Quốc. Cảm hứng này được thể hiện rõ qua các tầng xếp chồng lên nhau theo kiểu bậc thang, mang đến sự kết hợp giữa yếu tố hiện đại và nét đặc trưng của văn hóa bản địa.
Không chỉ gây chú ý bởi hình dáng bên ngoài, các căn hộ nằm ở phần sườn dốc của tòa nhà còn sở hữu ban công rộng rãi với tầm nhìn thoáng đãng. Thiết kế này giúp cư dân có không gian mở và mang lại cảm giác sang trọng hơn so với những khu chung cư thông thường.
Ông Huang, người sống trong căn hộ tầng 3, cho biết: "Đây là một cách sống đặc biệt. Bạn bè tôi thường đến nhà tôi ngồi chơi trên sân. Chúng tôi thường uống trà và thư giãn".
Tuy nhiên, thiết kế khác biệt cũng kéo theo không ít thách thức về mặt kỹ thuật và vận hành. Hình dáng đặc biệt của tòa nhà khiến việc đảm bảo thông gió và chiếu sáng tự nhiên cho các không gian bên trong trở nên phức tạp hơn so với các chung cư thông thường.
Bên cạnh đó, kết cấu giật cấp và hệ thống giao thông nội bộ cũng đặt ra những yêu cầu khắt khe về an toàn phòng cháy chữa cháy.
Dù còn tồn tại những hạn chế nhất định, "Kim tự tháp Côn Sơn" vẫn được xem là minh chứng cho xu hướng kiến trúc hiện đại đầy táo bạo của Trung Quốc. Với thiết kế lấy cảm hứng từ ruộng bậc thang truyền thống, công trình không chỉ mang giá trị thẩm mỹ mà còn trở thành điểm tham quan hấp dẫn, góp phần đưa thành phố Côn Sơn ghi dấu trên bản đồ kiến trúc thế giới.
