Tháng 6, lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng, với kỳ hạn 12 tháng, đang ở quanh mức 6,5-7,5% một năm, tăng từ 1-3% so với cuối năm ngoái. Bên cạnh biểu công khai, nhiều đơn vị tư nhân có chính sách chào mời khách gửi tiền lãi suất 8% một năm, áp dụng với số tiền chỉ từ vài trăm triệu đồng.
Trong bối cảnh lãi suất tăng cao, thị trường chứng khoán vẫn ghi nhận nhiều doanh nghiệp trả cổ tức tiền mặt với lợi suất vượt gửi tiền ở ngân hàng, thậm chí gấp nhiều lần nếu tính theo mốc 7,5% mỗi năm. Lợi suất cổ tức được tính bằng tỷ lệ chi trả chia giá cổ phiếu.
Theo ghi nhận của VnExpress, Công ty cổ phần Sản xuất và Thương mại Nam Hoa là doanh nghiệp có lợi suất cổ tức tiền mặt cho năm 2025 cao nhất trên sàn chứng khoán năm nay, với mức 27,3%, gấp 3 lần gửi ngân hàng. Nhà sản xuất đồ chơi gỗ này đã chia thưởng cho cổ đông tổng tỷ lệ 30% bằng tiền mặt, tức mỗi cổ phiếu nhận 3.000 đồng, trong khi thị giá của NHT trên sàn chỉ khoảng 11.000 đồng.
Xếp sau về lợi suất cổ tức tiền mặt là Phốt Pho Apatit, công ty con thuộc tập đoàn Hóa chất Đức Giang. Doanh nghiệp này trước đó đã tạm ứng cổ tức năm 2025 tỷ lệ 100% bằng tiền, với lợi suất tính theo thị giá cổ phiếu là gần 16%. Đến nay, công ty này vẫn chưa tổ chức phiên họp thường niên.
Dịch vụ Trực tuyến FPT (FPT Online) cũng là một công ty niêm yết thường xuyên chi trả cổ tức với lợi suất cao. Năm nay, doanh nghiệp dự kiến trả cho cổ đông bằng tiền tỷ lệ 100%, tức mỗi cổ phiếu nhận 10.000 đồng. Lợi suất từ việc chia lợi nhuận mà FPT Online mang lại là khoảng 14%.
VEAM hay Khoáng sản Hà Giang cũng có lợi suất cổ tức khoảng 15%, gấp đôi việc gửi ngân hàng. Ngoài những cái tên kể trên, một số cổ phiếu “quốc dân” với nhà đầu tư như Sabeco, Nhựa Bình Minh hay Dược Hậu Giang cũng nằm trong danh sách.
Theo đánh giá của ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc khối Ngân hàng đầu tư Chứng khoán An Bình (ABS), các doanh nghiệp trả cổ tức với lợi suất cao thường là những đơn vị có thể duy trì được sự tăng trưởng ổn định trong một thời gian dài. Nhờ dòng tiền đều đặn, họ có khả năng chi trả cổ tức bằng tiền mặt một cách bền vững. Tuy nhiên, các công ty này thường khó ghi nhận sự đột biến trong kết quả kinh doanh.
Đồng quan điểm, Chứng khoán Mirae Asset cũng đánh giá những doanh nghiệp này là “một mặt hàng đáng lưu tâm” trong danh mục nhờ nền tảng tài chính vững vàng. “Các doanh nghiệp có mức cổ tức với lợi suất cao, đặc biệt là vượt lãi tiền gửi phù hợp với chiến lược đầu tư giá trị”, Mirae Asset nêu.
Dù có tình hình tài chính ổn định, ông Nguyễn Thế Minh cũng nêu lên một thực trạng rằng nhiều nhà đầu tư lại cảm thấy nhóm cổ phiếu này không hấp dẫn do thanh khoản thấp. Tuy nhiên, chuyên gia này nhận định các công ty trên thường có cơ cấu cổ đông cô đặc và thường nắm giữ trong dài hạn. “Các doanh nghiệp trả cổ tức cao thường thu hút những nhà đầu tư tổ chức, dẫn đến lượng cổ phiếu tự do không quá cao, dẫn đến giá trị giao dịch thấp”, ông Minh nói.
Ví dụ, tại Sabeco, riêng Thaibev (công ty đến từ Thái Lan) và SCIC đã nắm giữ gần 90% cổ phần. Các công ty như VEAM, Nhiệt điện Quảng Ninh hay Khoán sản Hà Giang đều ghi nhận các cổ đông Nhà nước đang sở hữu hơn 88% vốn. Vì vậy, đa phần các công ty trong nhóm cổ tức cao bằng tiền mặt chỉ có thanh khoản vài chục đến vài trăm nghìn đơn vị mỗi phiên. Đặc biệt, một số mã như HGM, NHT hay PAT chỉ có vài nghìn khớp lệnh trong ngày.
Chuyên gia của Chứng khoán An Bình đánh giá việc đầu tư vào những cổ phiếu có mức lợi suất cao là hoàn toàn hợp lý, nếu xét ở góc độ dài hạn. Các mã này phù hợp với những nhà đầu tư tìm kiếm sự ổn định, muốn có dòng tiền đều đặn và ưu tiên bảo toàn tài sản hơn là theo đuổi mức tăng trưởng quá cao. Có thể xem đây là một dạng đầu tư gần giống với tài sản tạo thu nhập cố định (fixed income), dù bản chất vẫn là cổ phiếu.
Ông Thế Minh chia sẻ thêm nhà đầu tư có thể sử dụng lợi suất cổ tức như một chỉ báo để giao dịch. Khi giá cổ phiếu giảm thì lợi suất cổ tức sẽ tăng lên. Đến một thời điểm nào đó, khoản lợi nhuận này có thể vượt xa lãi suất ngân hàng hoặc đạt mức rất hấp dẫn thì nhà đầu tư có thể mua vào. Sau đó, khi thị giá phục hồi, lợi suất giảm xuống thì họ bán ra để chốt lời.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm, Giám đốc Khối Tư vấn đầu tư KHCN Chứng khoán Thiên Việt (TVS), đánh giá nhà đầu tư khi mua nhóm cổ phiếu này sẽ gần như không phải quan tâm đánh giá trong ngắn hạn. Tuy nhiên, họ cần lựa chọn những doanh nghiệp đầu ngành, có nền tảng tài chính tốt, dòng tiền ổn định và triển vọng kinh doanh khả quan.
Ông Nguyễn Thế Minh cũng nói việc lợi suất phụ thuộc vào giá là “con dao hai lưỡi” của nhóm cổ phiếu này. “Nếu thị giá giảm mạnh, khoản lỗ từ giá vốn có thể xóa sạch phần lợi tức nhận được”, chuyên gia của Yuanta nêu.
Trong khi đó, ông Nguyễn Trọng Đình Tâm lại cho rằng việc các công ty trả cổ tức tỷ lệ cao sẽ chịu áp lực khi duy trì tài chính để chi trả cho các cổ đông. Trường hợp triển vọng kinh doanh đi xuống, một công ty khó duy trì mức trả cổ tức cao.
VN-Index đang giao dịch ở mức P/E dự phóng khoảng 13 lần, trong khi lợi nhuận doanh nghiệp niêm yết năm 2026 được kỳ vọng tăng khoảng 15%. Chỉ số này cho biết nhà đầu tư sẵn sàng trả bao nhiêu tiền cho 1 đồng lợi nhuận, từ đó giúp đánh giá cổ phiếu đang đắt hay rẻ
Tuy nhiên hơn 70% số cổ phiếu trên thị trường đang giao dịch dưới mức P/E 10 lần - mức định giá thấp thường chỉ xuất hiện trong các giai đoạn khủng hoảng như khủng hoảng trái phiếu và bất động sản năm 2022, thuế đối ứng của Mỹ năm 2025.
Theo VinaCapital, một phần nguyên nhân đến từ đà tăng mạnh của nhóm cổ phiếu thuộc hệ sinh thái Vingroup. Tỉ trọng vốn hóa VN-Index của 4 cổ phiếu VIC, VHM, VRE, VPL tăng từ 8% của 2 năm trước lên gần 30% như hiện nay. Năm 2025, VN-Index tăng 41% nhưng nếu loại nhóm Vingroup thì mức tăng chỉ còn khoảng 10%.
Xu hướng này tiếp tục trong năm 2026, qua đó nới rộng chênh lệch định giá giữa VN-Index (P/E 13 lần với tăng trưởng lợi nhuận 15%) và phần còn lại của thị trường (P/E 10 lần với tăng trưởng lợi nhuận 16%).
Báo cáo cho rằng điều này hoàn toàn trái ngược với thực tế vì nền kinh tế Việt Nam vẫn duy trì sức chống chịu tốt và xuất khẩu công nghệ cao tiếp tục tăng mạnh.
Ngoài ra lợi nhuận sau thuế của các doanh nghiệp niêm yết quý 1-2026 tăng 51% so với cùng kỳ, vượt xa mức kỳ vọng đồng thuận của thị trường là khoảng 15%. Mức tăng này một phần đến từ Vinhomes, tuy nhiên ngay cả khi loại trừ VHM, lợi nhuận toàn thị trường vẫn tăng khoảng 30%.
Việt Nam đang triển khai nhiều cải cách nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp nhà nước, đáp ứng các tiêu chí nâng hạng của FTSE, cũng như tháo gỡ để tái khởi động các dự án bất động sản bị đình trệ.
Theo VinaCapital, thị trường chứng khoán hiện vẫn chưa phản ánh đầy đủ tác động của các cải cách này. Lợi ích từ các chính sách có thể được hiện thực hóa dần theo thời gian thông qua thanh khoản cải thiện, số lượng doanh nghiệp niêm yết gia tăng, tái cơ cấu doanh nghiệp Nhà nước và việc khơi thông các dự án chậm tiến độ.
VinaCapital cho rằng thị trường đang đối mặt với một số khó khăn như gián đoạn vận tải kéo dài tại eo biển Hormuz, thâm hụt thương mại của Việt Nam tăng từ 3% GDP trước chiến sự lên 6% GDP vào giữa tháng 5, áp lực lạm phát và dòng vốn ngoại liên tục rút ròng.
Quỹ này tin rằng Chính phủ Việt Nam có đủ năng lực ứng phó với các thách thức này và kỳ vọng tăng trưởng GDP năm nay đạt 7%.
Xuất khẩu công nghệ cao được xem là một trong những trụ cột giúp Việt Nam duy trì sức chống chịu trong năm 2026. Khoảng cách tăng trưởng đang ngày càng rõ giữa các nền kinh tế có xuất khẩu công nghệ cao bứt phá như Việt Nam, Hàn Quốc và Đài Loan, so với các nền kinh tế chịu áp lực lớn hơn từ nhập khẩu năng lượng như Ấn Độ và Philippines.
Xuất khẩu máy tính và điện tử của Việt Nam tăng gần 50% trong năm 2025 và duy trì đà tăng sang năm 2026. Theo VinaCapital, phần lớn thâm hụt thương mại hiện nay chủ yếu xuất phát từ việc gia tăng nhập nguyên vật liệu sản xuất và tư liệu vốn phục vụ cho sản xuất các sản phẩm công nghệ cao.
Việc nhập khẩu linh kiện sản xuất hàng công nghệ cao tạo hiệu ứng “đường cong J”. Cán cân thương mại ban đầu xấu đi, trước khi cải thiện trở lại khi các máy móc, thiết bị và linh kiện nhập khẩu được đưa vào sản xuất hàng xuất khẩu.
Điều này giúp lý giải vì sao thị trường tiền tệ và chứng khoán phần nào không quá lo ngại trước mức tăng gần đây của thâm hụt thương mại.
Từ ngày 1/6, xăng E10 được triển khai kinh doanh rộng rãi trên toàn quốc, thay thế xăng RON 95. Bên cạnh đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được sản xuất, cung ứng đến hết năm 2030 để phù hợp với các dòng xe đời cũ.
Nhu cầu xăng E5 RON 92 tăng
Không ít người sử dụng xe máy đời cũ chủ động tìm mua xăng E5 RON 92 do lo ngại về khả năng tương thích với xăng E10. Tuy nhiên, nhiều điểm bán chỉ còn cung cấp xăng E10 và dầu diesel, trong khi xăng E5 RON 92 chỉ được duy trì tại một số ít cửa hàng với một cột bơm.
Nhiều chủ phương tiện cho biết họ lựa chọn xăng E5 RON 92 do xe đời cũ và muốn tiếp tục theo dõi khả năng tương thích của xăng E10 với động cơ trước khi chuyển đổi.
Sử dụng chiếc Honda Wave Thái đời 1999, anh Nguyễn Quyền (phường Từ Liêm, Hà Nội) cho biết những ngày gần đây anh đã đi qua nhiều cửa hàng xăng dầu để tìm mua xăng E5 RON 92. Theo anh, dù xăng E10 đã được triển khai rộng rãi trên toàn quốc, anh vẫn muốn sử dụng xăng E5 cho chiếc xe đời cũ.
"Các cơ quan chức năng và doanh nghiệp khẳng định xăng E10 phù hợp với hầu hết phương tiện đang lưu hành. Tuy nhiên, xe của tôi đã sử dụng khá lâu, động cơ cũng đã cũ nên tôi vẫn muốn sử dụng xăng E5 để đảm bảo an toàn cho động cơ xe", anh chia sẻ.
Anh Quyền cho biết việc tìm mua xăng E5 hiện không còn thuận tiện như trước do nhiều cửa hàng đã chuyển sang kinh doanh xăng E10. Dù vậy, anh vẫn ưu tiên tìm các điểm bán còn cung cấp xăng E5 để đổ nhiên liệu cho chiếc xe cũ của mình.
Thực tế, thời gian gần đây, nhu cầu tìm mua xăng E5 RON 92 bất ngờ tăng trở lại, đặc biệt từ nhóm người sử dụng xe đời cũ. Trên các diễn đàn và hội nhóm về xe máy, nhiều chủ phương tiện liên tục chia sẻ thông tin, hỏi thăm địa chỉ các cửa hàng còn bán xăng E5 RON 92.
Một số người cho biết họ muốn tiếp tục sử dụng loại nhiên liệu quen thuộc cho các dòng xe đã sử dụng nhiều năm, đồng thời chờ thêm thời gian để đánh giá mức độ phù hợp của xăng E10 với động cơ trước khi chuyển đổi.
Nhiều cây xăng tại Hà Nội bán trở lại xăng E5
Trước nhu cầu tăng cao của nhiều người, trao đổi với phóng viên Dân trí, bà Hoàng Thị Như Quỳnh - Trưởng phòng kinh doanh tổng hợp PV OIL Hà Nội cho biết doanh nghiệp vừa mở bán xăng E5 tại 2 cửa hàng xăng dầu ở Nghĩa Tân và Thái Thịnh. Một số cửa hàng khác cũng sẽ mở bán xăng E5 trong thời gian tới để đáp ứng nhu cầu của người tiêu dùng.
Tương tự, theo ghi nhận tại Hà Nội, một số cửa hàng xăng dầu của Petrolimex và Mipecorp vẫn duy trì bán xăng E5. Trên ứng dụng "Quanh tôi" của Cục Quản lý và phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) cũng đã cập nhật thêm nhiều điểm bán xăng E5 tại Hà Nội.
Thời điểm đầu tháng 6, Hà Nội có khoảng 9 cửa hàng bán xăng E5 thì đến nay (ngày 17/6), đã có thêm 28 cửa hàng mở bán mặt hàng này, theo cập nhật trên ứng dụng "Quanh tôi".
Ngoài Hà Nội, người dân tại các tỉnh thành có thể sử dụng ứng dụng "Quanh tôi" và lựa chọn bộ lọc riêng cho xăng E5 RON 92 kèm địa phương cụ thể. Sau khi kích hoạt tính năng này, hệ thống sẽ hiển thị danh sách các cửa hàng còn kinh doanh xăng E5 cùng khoảng cách, địa chỉ, giá bán và chức năng chỉ đường.
Theo đại diện Bộ Công Thương, nhiều người tiêu dùng đang mang tâm lý hoang mang, bị "cuốn theo" xu hướng xăng E10 và cho rằng đây sẽ là lựa chọn duy nhất. Tuy nhiên, không phải tất cả phương tiện đều bắt buộc sử dụng nhiên liệu mới.
Trước đây, khi triển khai Quyết định 53, xăng RON 92 được chọn để phối trộn vì có chỉ số octan (đại lượng tiêu chuẩn dùng để đo lường khả năng chống kích nổ của nhiên liệu khi bị nén) phổ biến và cao nhất ở thời điểm đó, hoàn toàn đáp ứng tốt nhu cầu của các phương tiện đương thời.
Dù ngày nay các hãng xe khuyến cáo dùng xăng RON 95 để giảm khả năng kích nổ và tối ưu hiệu suất cho buồng đốt áp lực lớn, điều này chỉ đúng với các động cơ hiện đại. Đối với các dòng xe đời cũ, động cơ vẫn hoạt động ổn định với xăng RON 92.
Từ 15h ngày 4/6, giá xăng E5 RON 92 giảm 1.470 đồng/lít còn 21.780 đồng/lít, xăng E10 RON 95-III được doanh nghiệp điều chỉnh giảm 1.330 đồng/lít còn 22.330 đồng/lít. Dầu diesel giảm 790 đồng/lít còn 26.860 đồng/lít, dầu mazut giảm 800 đồng/lít về mức 19.640 đồng/kg.
Như vậy, giá các mặt hàng này đã giảm mạnh liên tiếp trong 2 kỳ điều hành gần đây, trong đó giá xăng đã giảm tới hơn 2.700 đồng/lít. Hiện mặt bằng giá xăng dầu của Việt Nam đang ở mức thấp hơn so với các quốc gia trong khu vực.
Lý giải nguyên nhân giá xăng dầu giảm liên tiếp, liên Bộ Công Thương, Bộ Tài chính cho biết thị trường xăng dầu thế giới kỳ điều hành lần này chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố.
Yếu tố chủ yếu là diễn biến của cuộc đàm phán chấm dứt xung đột giữa Mỹ và Iran; Mỹ và Iran tiếp tục tấn công qua lại nhau trong khi đang đàm phán; xung đột quân sự giữa Nga với Ukraine vẫn tiếp diễn… Cơ quan quản lý cho biết các yếu tố nêu trên khiến giá thành phẩm xăng dầu thế giới những ngày qua tăng, giảm tùy từng mặt hàng.
Cụ thể, giá thành phẩm xăng dầu thế giới bình quân giữa kỳ điều hành giá ngày 28/5 và kỳ điều hành ngày 4/6 là 116,77 USD/thùng với xăng RON 92 dùng để pha chế xăng E5 RON 92 (giảm 9,45 USD/thùng, giảm 7,49%).
Bộ Công Thương cho biết đến ngày 4/6, giá xăng tại các nước lân cận Việt Nam dao động ở mức cao hơn: Thái Lan khoảng 34.664 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 31.731 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Lào 37.121 đồng/lít và Trung Quốc 35.667 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), trong khi Việt Nam ở mức 21.784 đồng/lít.
Đối với dầu, Thái Lan khoảng 33.223 đồng/lít (Chính phủ trợ giá), Campuchia 31.731 đồng/lít, Lào 34.005 đồng/lít, Trung Quốc 32.573 đồng/lít (Chính phủ khống chế giá), còn Việt Nam là 26.866 đồng/lít. Nhìn chung, giá xăng dầu tại Việt Nam hiện vẫn thấp hơn so với các nước láng giềng và trong khu vực.
Ở kỳ điều hành này, cơ quan quản lý quyết định trích lập quỹ bình ổn giá xăng dầu (nguồn tạm ứng từ ngân sách Nhà nước). Cụ thể, trích lập 500 đồng/lít với xăng sinh học; 300 đồng/lít với dầu diesel và dầu mazut.
Bộ Công Thương cho biết sẽ phối hợp với các cơ quan chức năng kiểm tra, giám sát việc thực hiện trách nhiệm bảo đảm nguồn cung xăng dầu cho thị trường của các thương nhân kinh doanh xăng dầu và sẽ xử lý nghiêm các hành vi vi phạm (nếu có).
Liên Bộ Công Thương - Tài chính đang tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường để thông báo giá xăng dầu phù hợp, đúng chỉ đạo và kịp thời đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ.
Từ 1/6, việc chuyển đổi sang sử dụng xăng sinh học E10 đã được triển khai trên toàn quốc theo đúng lộ trình. Bên cạnh đó, xăng E5 RON 92 vẫn tiếp tục được sản xuất, cung ứng đến hết năm 2030.
Sau 4 ngày triển khai bắt buộc trên toàn quốc, cả nước đã tiêu thụ khoảng 151 triệu lít xăng. Trong đó bao gồm 141,5 triệu lít xăng E10 và 9,5 triệu lít xăng E5. Như vậy, trung bình một ngày tiêu thụ khoảng 35,4 triệu lít xăng E10 và 2,4 triệu lít xăng E5. Trung bình tiêu thụ xăng trước 1/6 toàn quốc là 32 triệu lít/ngày.
