“Một trong những điều chúng ta sẽ bàn là Mỹ cấp giấy phép để các bạn sản xuất Patriot. Điều đó thật tuyệt, đúng không? Như vậy, các bạn không thể phàn nàn rằng chúng tôi không cung cấp đủ nữa”, Tổng thống Mỹ Donald Trump ngày 8/7 nói với người đồng cấp Ukraine Volodymyr Zelensky tại cuộc gặp bên lề hội nghị thượng đỉnh NATO ở Thổ Nhĩ Kỳ.
“Chúng tôi thậm chí còn chưa thông báo cho công ty sản xuất tên lửa Patriot về việc này, nhưng rồi mọi chuyện sẽ ổn thôi”, ông chủ Nhà Trắng tiếp tục. Tại Mỹ, Lockheed Martin là nhà thầu chính trong sản xuất đạn tên lửa đánh chặn dùng cho hệ thống Patriot.
Patriot là hệ thống vũ khí đắt nhất mà Mỹ và đồng minh viện trợ cho Ukraine. Mỗi tổ hợp có giá gần 1,1 tỷ USD, trong đó tên lửa có chi phí 690 triệu USD và các thành phần khác tốn khoảng 400 triệu USD. Mỗi khẩu đội Patriot hoàn chỉnh gồm một xe chỉ huy, đài radar điều khiển hỏa lực, xe phát điện, đài thông tin liên lạc cùng 6-8 bệ phóng.
Các hệ thống Patriot Ukraine được trang bị đạn tên lửa PAC-3 MSE hiện đại nhất do Mỹ sản xuất, có tầm bắn tối đa 120 km đối với máy bay và 60 km đối với tên lửa đạn đạo. Ukraine nhiều lần ca ngợi hiệu quả của Patriot, nhấn mạnh đây là vũ khí duy nhất đối phó được tên lửa siêu vượt âm Kinzhal và tên lửa đạn đạo chiến thuật Iskander-M của Nga.
Tuy nhiên, Kiev gần đây gặp khó khăn trong việc đánh chặn các cuộc tấn công bằng tên lửa đạn đạo của Moskva, khi nguồn dự trữ tên lửa đánh chặn Patriot do Mỹ sản xuất ngày càng cạn kiệt. Ông Zelensky cuối tháng 5 đã gửi thư cho ông Trump kêu gọi Mỹ chuyển thêm tên lửa.
Việc được Mỹ cấp phép có thể giúp Ukraine tự chủ dây chuyền sản xuất đạn tên lửa PAC-3 MSE. Hiện chưa rõ thỏa thuận này có thể hoàn tất trong bao lâu.
Trước những đòn không kích dữ dội từ Moskva, Kiev đang nỗ lực xoay chuyển cục diện bằng cách ổn định tiền tuyến và tập kích bằng máy bay không người lái sâu trong lãnh thổ đối thủ. Giới chức Ukraine ngày 8/7 tuyên bố đã tấn công vào các cơ sở lọc dầu, tàu dầu Nga trên biển Azov và cùng nhiều trạm bơm dầu.
Người phát ngôn Điện Kremlin Dmitry Peskov cùng ngày cho biết các đòn tập kích này “rất nguy hiểm” và Nga đang triển khai biện pháp để giảm thiểu nguy cơ từ những cuộc tấn công như vậy.
Trong khi đó, Tổng thống Trump cho rằng những cuộc tấn công leo thang này có thể góp phần chấm dứt cuộc xung đột đã kéo dài hơn 4 năm. Ông Trump cũng nhắc lại quan điểm rằng cả ông Zelensky lẫn Tổng thống Nga Vladimir Putin đều mong muốn đạt được một thỏa thuận.
Tổng thống Zelensky cho biết ông muốn thảo luận “một số điều rất quan trọng” với ông chủ Nhà Trắng tại cuộc gặp. “Tôi tin chắc ngài sẽ làm mọi việc để dừng cuộc chiến lại”, ông Zelensky nói.
Trong hội nghị ở khu định cư Do Thái tại Bờ Tây hôm 29/5, Thủ tướng Benjamin Netanyahu tuyên bố quân đội Israel đang gia tăng sức ép đối với nhóm vũ trang Hamas.
"Chúng ta đang kiểm soát 60% lãnh thổ tại Dải Gaza. Trước đây là 50%, sau đó tăng lên 60%. Chỉ thị của tôi là tiến từng bước một, trước mắt là 70%", ông nói giữa những tiếng hô hào kêu gọi Israel kiểm soát toàn bộ khu vực.
Theo thông tin được Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) cung cấp cho các tổ chức viện trợ quốc tế hồi cuối tháng 4, Tel Aviv trên thực tế đã kiểm soát khoảng 64% diện tích Dải Gaza. Israel tiếp tục mở rộng vùng kiểm soát quân sự có thể buộc khoảng hai triệu người Palestine phải tập trung trong khu vực ngày càng thu hẹp, mở ra các nguy cơ về khủng hoảng nhân đạo.
Theo thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ làm trung gian, có hiệu lực từ tháng 10/2025, quân đội Israel phải rút về ranh giới được gọi là "đường vàng", phân định giữa khoảng 53% diện tích Gaza đặt dưới giám sát của Israel và phần lãnh thổ còn lại do lực lượng địa phương quản lý.
Hamas hôm 27/5 cáo buộc Israel đã dịch chuyển ranh giới, cho rằng đây là hành động vi phạm nghiêm trọng thỏa thuận và là nỗ lực áp đặt hiện trạng mới bằng vũ lực, nhằm củng cố quyền kiểm soát quân sự đối với Gaza.
Israel và Hamas đều có nghĩa vụ tuân thủ lệnh ngừng bắn, nhưng tiến trình thực hiện thỏa thuận đã đình trệ trong nhiều tháng. Giai đoạn tiếp theo của kế hoạch dự kiến gồm Hamas từ bỏ vũ khí và quân đội Israel rút dần khỏi các khu vực chiếm đóng, song đàm phán về thực thi cả hai điều khoản đều đang bế tắc.
Nickolay Mladenov, nhà ngoại giao Bulgaria phụ trách triển khai thỏa thuận, cảnh báo rằng nếu đàm phán không đạt được tiến triển, "đường vàng" có thể trở thành "hàng rào" gây chia cắt lâu dài trên Gaza. Ông cho biết dân thường vẫn thiệt mạng và nhiều gia đình tiếp tục sống trong lo sợ trước các cuộc không kích của Israel.
Israel liên tục tiến hành các đợt tấn công nhằm vào Gaza kể từ khi lệnh ngừng bắn có hiệu lực, lập luận rằng Hamas đang tái vũ trang và tái thiết lực lượng. Theo cơ quan y tế Palestine, hơn 850 người đã thiệt mạng trong các cuộc tấn công này.
Hải quân Mỹ hôm 30/6 cho biết tuần dương hạm USS Mobile Bay và tàu đổ bộ tấn công USS Peleliu sẽ bị đánh chìm ở vùng biển ngoài khơi Hawaii trong khuôn khổ cuộc diễn tập hàng hải quốc tế Vành đai Thái Bình Dương (RIMPAC) lần thứ 30.
Cuộc diễn tập được tổ chức từ ngày 24/6 đến 31/7, song hải quân Mỹ chưa công bố thời điểm đánh chìm USS Mobile Bay.
Đánh chìm tàu chiến (SINKEX) là nội dung quan trọng trong những cuộc diễn tập bắn đạn thật trên biển của Mỹ và đồng minh, giúp các lực lượng tham gia thuần thục kỹ năng tác chiến thực tế và vận hành hệ thống chiến đấu, vốn không thể tái hiện trên thiết bị mô phỏng.
Tàu mục tiêu trong SINKEX được tháo bỏ vũ khí, thiết bị điện tử và hệ thống nhiên liệu, khiến chúng ít có nguy cơ cháy nổ, khó bị phá hủy khung thân và đánh chìm hơn so với tàu chiến bình thường. Điều này cho phép kéo dài thời gian công kích, tạo điều kiện cho nhiều lực lượng cùng tung đòn tấn công.
Hải quân Mỹ thường sử dụng tàu loại biên làm mục tiêu trong SINKEX. Chúng được chuẩn bị theo tiêu chuẩn nghiêm ngặt, chỉ được đánh chìm ở vùng biển sâu ít nhất 2.000 m và cách đất liền gần 100 km. Trước cuộc diễn tập, giới chức sẽ khảo sát vùng biển để đảm bảo hoạt động không gây tổn hại cho con người và động vật biển trong khu vực thao trường.
USS Mobile Bay là chiếc thứ 7 thuộc lớp tuần dương hạm Ticonderoga, có chiều dài 173 m, chiều rộng khoảng 17 m, lượng giãn nước đầy tải gần 10.000 tấn. Tàu được hạ thủy năm 1985, đưa vào biên chế hải quân Mỹ sau đó hai năm và bị loại biên hồi năm 2023.
Chiến hạm lớp Ticonderoga được trang bị lá chắn Aegis, hệ thống mang tính xương sống trong mạng lưới phòng thủ đa tầng của hải quân Mỹ. Mỗi chiếc có giá xuất xưởng khoảng một tỷ USD.
Đây là lớp tàu mặt nước duy nhất của Mỹ có khả năng chỉ huy và kiểm soát phòng không, đồng thời đóng vai trò đầu não điều phối mọi hoạt động phòng thủ đường không trong các nhóm tác chiến tàu sân bay. Mỗi tàu được trang bị 122 bệ phóng thẳng đứng cho tên lửa, so với 90-96 ống trên tàu khu trục lớp Arleigh Burke.
Tổng cộng 27 tàu tuần dương lớp Ticonderoga đã được chế tạo. Trong số này chỉ còn 7 tàu trong biên chế hải quân Mỹ, số còn lại đã bị loại biên để chờ tháo dỡ hoặc đánh chìm trong diễn tập.
Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan Rutthapol Naowarat ngày 3/6 cho biết cựu thủ tướng Thái Lan Thaksin Shinawatra có tên trong danh sách hưởng ân xá nhân dịp sinh nhật Hoàng hậu Suthida. Ông đủ điều kiện được trả tự do hoàn toàn ngay lập tức do thời gian thụ án còn lại trong án phạt không quá một năm.
Ông Thaksin, 76 tuổi, được phóng thích trước thời hạn hồi tháng 5 với điều kiện phải đeo thiết bị giám sát điện tử cho đến khi kết thúc 4 tháng quản chế, dự kiến hoàn tất vào ngày 9/9.
Theo truyền thông Thái Lan, việc tháo thiết bị giám sát về lý thuyết cần chờ rà soát bởi một ủy ban ba thành viên theo quy định của sắc lệnh. Ủy ban này có tối đa 120 ngày để xác minh những người đủ điều kiện và hoàn tất hồ sơ cần thiết.
Tuy nhiên, Bộ trưởng Rutthapol nói trường hợp của ông Thaksin đã có thể tháo bỏ thiết bị giám sát điện tử ngay lập tức. Cựu thủ tướng Thái Lan cũng không còn phải trình diện định kỳ với cơ quan giám sát lệnh quản chế.
Ông Thaksin cần chờ nhận giấy chứng nhận hoàn tất án phạt, tài liệu pháp lý xác nhận ông được trả tự do hợp pháp. Văn bản này có thể ảnh hưởng đến hồ sơ tiền án cũng như khả năng xuất nhập cảnh của ông.
Ông Thaksin giữ chức thủ tướng Thái Lan từ năm 2001 nhưng bị lật đổ trong cuộc đảo chính quân sự năm 2006. Ông trở về Thái Lan hồi tháng 8/2023 sau hơn một thập kỷ lưu vong.
Cựu thủ tướng bị kết án 8 năm tù vì tội lạm quyền, nhưng được ân xá xuống còn một năm tù. Tuy nhiên, ông chỉ ở tù vài giờ trước khi được chuyển đến bệnh viện vì đau tim và tức ngực. Ông được ân xá sau 6 tháng nằm trong phòng VIP của bệnh viện.
Tòa án Tối cao Thái Lan hồi tháng 9/2025 phán quyết rằng việc cựu thủ tướng Thaksin được chuyển từ nhà tù sang điều trị tại bệnh viện hồi năm 2023 là trái pháp luật. Ông bị đưa đến nhà tù để thụ án đủ thời hạn, nhưng được phóng thích sớm hồi đầu tháng 5.
