Khoảng 6h sáng 4/6, khu vực đường Xuân Thủy, Hà Nội, đã nhộn nhịp thí sinh và phụ huynh dự kỳ thi vào lớp 10 trường THPT chuyên thuộc trường Đại học Sư phạm Hà Nội. Thời tiết lúc này không quá nắng gắt nên việc di chuyển và chờ đợi của các gia đình bớt vất vả.
Dọc các lối vào điểm thi, phụ huynh đứng thành từng nhóm trò chuyện hoặc tranh thủ dặn dò con. Nhiều em mang theo tài liệu để xem nhanh công thức, ghi chú trước giờ thi, trong khi một số ngồi nghỉ ngơi, nghe nhạc hoặc trò chuyện với bạn bè.
Mang theo một vali, một túi đựng quần áo, chị Đỗ Thị Kiều và con trai Tài Anh, ở Khoái Châu, Hưng Yên, sẵn sàng cho kỳ thi kéo dài hai ngày. Sáng nay, mẹ con chị xuất phát từ nhà lúc 5h, vượt quãng đường hơn 50 km để tới trường Đại học Sư phạm Hà Nội sớm gần ba tiếng.
“Đi sớm cho yên tâm, tránh tắc đường”, chị nói, cho biết con đăng ký lớp chuyên Tiếng Anh với tỷ lệ chọi lên tới 1/30. Chị cho biết con chủ yếu học thêm online, do ở tỉnh chưa có nhiều lớp luyện thi vào trường chuyên.
“Biết là khó cạnh tranh với các bạn ở Hà Nội, tôi vẫn muốn cho con thử sức”, chị chia sẻ. Ngày 7/6, mẹ con chị tiếp tục lên Hà Nội, dự kỳ thi vào trường chuyên Ngoại ngữ.
Chị Hương, từ Ba Vì, Hà Nội, chở con bằng xe máy đi thi từ 5h sáng. Hai mẹ con không kịp ăn nên mua bánh mỳ khi tới trường lúc gần 6h30.
Người mẹ kể con gái lớn từng đỗ và học trường chuyên Sư phạm, nên em trai cũng có động lực để phấn đấu. Dự thi lớp chuyên Toán, có tỷ lệ chọi gần 1/16, chị Hương nói hồi hộp nhưng động viên con giữ bình tĩnh và “cố hết mình”.
Trưa nay, chị định nghỉ trưa tại trường, buổi tối hai mẹ con sẽ ở nhờ ký túc xá.
Năm 2026, trường THPT chuyên Sư phạm tuyển 490 học sinh lớp 10, đón gần 7.500 thí sinh. Theo thầy Vũ Văn Tiến, đây là con số kỷ lục của trường, và là kỳ thi lớp 10 riêng đông nhất cả nước (không tinh các kỳ thi do Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức). Các năm trước, số thí sinh ổn định khoảng 5.500-5.700.
Thầy Tiến cho biết mỗi năm, trường có khoảng 20-25% học sinh ngoại tỉnh dự thi. Thí sinh xa nhất năm nay đến từ đặc khu Phú Quốc của An Giang. Nam sinh này dự thi môn chuyên Tiếng Anh, đã có mặt từ Hà Nội hôm qua.
Để kỳ thi diễn ra suôn sẻ với lượng thí sinh lớn, trường Đại học Sư phạm Hà Nội tổ chức 9 điểm thi, kết hợp phân luồng giao thông và bố trí tình nguyện viên dày đặc để hỗ trợ thí sinh. Phụ huynh sẽ chờ con tại Hội trường 1/10 và nhà thi đấu của trường, có điều hòa và nước uống miễn phí.
Tỷ lệ chọi vào lớp chuyên Tiếng Anh năm nay lên tới 1/29,9, tức trung bình cứ 30 em đi thi mới có một em đỗ. Đây là mức cao nhất ở chuyên Sư phạm kể từ 2020, cũng dẫn đầu cả nước. Kế đó là lớp chuyên Sinh, với hơn 1/19, theo sau là Ngữ văn – 1/15,8, Hóa học – 1/13,4.
Thí sinh phải làm bốn bài thi trong hai ngày. Sáng nay, các em thi môn Tiếng Anh; chiều thi Văn. Ngày mai là bài thi môn Toán (sáng) và các môn chuyên (chiều). Cách tính điểm xét tuyển khác nhau tùy nhóm.
Năm ngoái, lớp chuyên Tin (thi bằng Toán), Văn, Anh cùng lấy 21/30 điểm, cao nhất trường THPT chuyên Đại học Sư phạm, còn thấp nhất là lớp Tin (thi bằng Tin) với 17 điểm.
Điểm chuẩn lớp 10 được Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội công bố lúc 20h ngày 19/6. Đây là tổng điểm bốn môn Toán, Văn, Ngoại ngữ và môn chuyên (hệ số 2), tối đa 50.
Năm ngoái, lớp chuyên Hóa của trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam (Ams) lấy cao nhất với 42,75 điểm. Thí sinh phải đạt trung bình 8,55 điểm mới đỗ lớp này. Tiếp theo là lớp chuyên Tiếng Anh, cũng của trường Ams, với 41,15 điểm.
Lớp chuyên Lịch sử của trường THPT chuyên Sơn Tây có đầu vào thấp nhất, chỉ 24 điểm, tức trung bình 4,8 điểm một môn.
Những em trúng tuyển làm thủ tục nhập học trực tuyến hoặc trực tiếp từ ngày 25 đến 27/6. Các trường chưa đủ chỉ tiêu sẽ họp xét duyệt điểm chuẩn bổ sung vào ngày 3/7.
Sở cho biết nhận đơn phúc khảo của thí sinh đến ngày 25/6. Chậm nhất ngày 9/7, các em biết kết quả.
Kỳ thi vào lớp 10 ở Hà Nội diễn ra ngày 30-31/5 với khoảng 124.000 thí sinh, trong đó gần 17.000 thí sinh đăng ký thi thêm môn chuyên vào ngày 1/6.
Bốn trường chuyên tuyển 2.730 học sinh, nhận tổng hơn 20.500 lượt đăng ký (mỗi thí sinh được đăng ký tối đa hai trường/hai nguyện vọng nếu không trùng lịch thi).
Căn cứ số liệu này và chỉ tiêu tuyển sinh vào lớp 10 của từng trường, học sinh có thể biết được "tỷ lệ chọi" vào trường mình đã đăng ký dự tuyển. Tuy nhiên, các em không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký.
Việc đăng ký dự thi lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội năm học 2026 - 2027 (theo hình thức trực tuyến) đã diễn ra từ ngày 10.4 hết ngày 17.4 vừa qua. Sau thời gian này, học sinh không được thay đổi nguyện vọng đã đăng ký.
Theo Sở GD-ĐT Hà Nội, năm nay, toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tham gia xét hoàn thành chương trình giáo dục THCS. Trong đó, gần 130.000 em đăng ký dự thi tuyển sinh vào lớp 10 công lập. Thành phố dự kiến tổ chức khoảng 250 điểm thi với trên 5.400 phòng thi để đáp ứng quy mô kỳ thi.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập không chuyên tiếp tục thực hiện theo phương thức thi tuyển với 3 bài thi độc lập gồm toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Thời gian tổ chức thi vào ngày 30 và 31.5. Dự kiến chậm nhất ngày 22.6, Sở GD-ĐT sẽ công bố điểm thi và điểm chuẩn trúng tuyển.
Chi tiết số lượng học sinh đăng ký vào từng trường THPT công lập không chuyên như sau:
Chi tiết số lượng học sinh đăng ký vào từng trường THPT công lập chuyên như sau:
Không thể phủ nhận rằng cả hai phương án thi chung và thi riêng đều có những ưu điểm riêng. Nếu tổ chức một kỳ thi "2 trong 1" (vừa xét tốt nghiệp THPT vùa tuyển sinh ĐH, CĐ) thì lợi ích lớn nhất là tiết kiệm nguồn lực xã hội. Học sinh chỉ phải ôn tập và dự thi một lần; phụ huynh giảm chi phí đi lại, ăn ở; địa phương không phải tổ chức nhiều kỳ thi quy mô lớn; các trường đại học cũng có thêm một nguồn dữ liệu chuẩn hóa để xét tuyển. Đây cũng là lý do mô hình này được lựa chọn sau nhiều năm cải cách thi cử.
Tuy nhiên, hạn chế của kỳ thi chung là phải cùng lúc thực hiện hai mục tiêu khác nhau. Xét tốt nghiệp đòi hỏi đề thi bảo đảm chuẩn đầu ra của chương trình phổ thông, trong khi tuyển sinh đại học, nhất là những ngành có tính cạnh tranh cao, lại cần khả năng phân loại rất tốt. Đó là bài toán không dễ giải.
Ở chiều ngược lại, nếu tách thành hai kỳ thi riêng sẽ giúp mỗi kỳ thi phục vụ đúng mục tiêu của mình. Kỳ thi tốt nghiệp THPT tập trung đánh giá việc hoàn thành chương trình phổ thông; còn các trường đại học có thể xây dựng phương thức tuyển sinh phù hợp với từng ngành đào tạo. Nhưng cái giá phải trả cũng không nhỏ. Học sinh có thể phải trải qua nhiều kỳ thi hơn; áp lực ôn tập tăng lên; chi phí xã hội lớn hơn; đồng thời việc tổ chức nhiều kỳ thi độc lập cũng đặt ra những yêu cầu mới về nhân lực, kinh phí và công tác quản lý.
Rõ ràng, không có mô hình nào hoàn hảo tuyệt đối. Điều quan trọng là lựa chọn phương án phù hợp nhất với điều kiện thực tiễn của Việt Nam trong từng giai đoạn.
Nhìn vào thực tế hiện nay có thể thấy, kỳ thi tốt nghiệp THPT không còn "gánh" toàn bộ nhiệm vụ tuyển sinh đại học như nhiều năm trước. Bộ GD-ĐT vẫn tổ chức kỳ thi để đánh giá kết quả học tập của học sinh sau 12 năm phổ thông và tạo một nguồn dữ liệu chung. Tuy nhiên, quyền tự chủ tuyển sinh của các trường đại học ngày càng được mở rộng. Nhiều trường vẫn sử dụng điểm thi tốt nghiệp làm căn cứ xét tuyển bên cạnh đó nhiều trường kết hợp điểm thi với học bạ, chứng chỉ ngoại ngữ quốc tế, kết quả đánh giá năng lực, đánh giá tư duy hoặc tổ chức kỳ thi riêng. Không ít trường áp dụng đồng thời nhiều phương thức tuyển sinh để lựa chọn thí sinh phù hợp.
Có thể nói, kết quả kỳ thi tốt nghiệp hiện nay đang được ứng xử khá linh hoạt. Trường nào thấy phù hợp thì sử dụng; trường nào cần mức độ phân loại cao hơn thì có thêm công cụ khác. Chính sự đa dạng này đã góp phần giảm áp lực cho kỳ thi duy nhất, đồng thời vẫn bảo đảm quyền tự chủ của các cơ sở đào tạo. Đó cũng là lý do nhiều chuyên gia cho rằng chưa nhất thiết phải vội vàng thay đổi toàn bộ mô hình chỉ vì một số vấn đề phát sinh trong quá trình tổ chức.
Thực tế, câu chuyện gộp hay tách kỳ thi không phải bây giờ mới được đặt ra. Trước đây, ngành giáo dục đã nhiều lần lấy ý kiến chuyên gia, nhà quản lý, giáo viên và xã hội. Tương tự, việc thi môn toán theo hình thức tự luận hay trắc nghiệm cũng từng trải qua nhiều vòng tranh luận, phân tích ưu - nhược điểm trước khi đi đến quyết định.
Điều đó cho thấy những chính sách lớn không được xây dựng từ cảm xúc nhất thời mà từ quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và tổng kết thực tiễn. Bởi vậy, nếu hôm nay lại đặt vấn đề thay đổi, điều cần chứng minh trước hết là mô hình hiện hành thực sự không còn phù hợp, chứ không chỉ vì xuất hiện một vài vụ việc tiêu cực.
Nếu nguyên nhân nằm ở khâu tổ chức thì phải siết chặt tổ chức; nếu lỗ hổng nằm ở quy chế thì phải bổ sung quy chế; nếu thiếu công nghệ giám sát thì cần đầu tư công nghệ; nếu chế tài chưa đủ sức răn đe thì phải hoàn thiện chế tài...
Lịch sử cải cách giáo dục Việt Nam từng cho thấy nhiều vấn đề đã được bàn bạc rất kỹ trước khi đi đến thống nhất. Vì thế, mỗi lần điều chỉnh chính sách cần hết sức thận trọng, tránh tình trạng thay đổi theo dư luận hoặc theo từng sự cố cụ thể.
