AFP ngày 2.5 dẫn thông báo từ Không quân Mỹ cho hay phi cơ “đã chính thức hoàn tất quá trình điều chỉnh và thử nghiệm bay, hiện đang được sơn. Theo kế hoạch, máy bay sẽ ra mắt với màu sơn mới đỏ, trắng và xanh lam vào mùa hè này”.
Người phát ngôn của L3Harris Technologies, nhà thầu chính trong dự án hoán cải máy bay 747-8i được Qatar tặng cho Mỹ, cũng thông báo đã hoàn thành “các sửa đổi chuyên sâu và tích hợp hệ thống thực thi nhiệm vụ” cho máy bay. Nó dự kiến được dùng làm chuyên cơ Không lực Một tạm thời.
“Văn phòng Tổng thống sẽ nhận được một máy bay an toàn và bảo mật được trang bị hệ thống liên lạc mới, cung cấp khả năng kết nối ổn định và an toàn để ứng phó với các sự kiện ở bất cứ đâu trên thế giới mà không bị gián đoạn”, người phát ngôn L3Harris nêu thêm.
Vào tháng 5.2025, Lầu Năm Góc cho biết Qatar đã đề nghị tặng máy bay trên cho Mỹ và Bộ trưởng Chiến tranh Pete Hegseth đã chấp nhận, khẳng định quyết định này “phù hợp với mọi luật và quy định liên bang”.
Máy bay từ Qatar được ví như “cung điện bay” và có giá khoảng 400 triệu USD. Việc hoán cải thành Không lực Một được thực hiện trong bối cảnh Tập đoàn Boeing đang chậm tiến độ bàn giao 2 chiếc Không lực Một cho chính phủ.
Một số nghị sĩ Dân chủ bày tỏ lo ngại về món quà từ Qatar, viện dẫn các rủi ro an ninh và có thể vi phạm quy định. Hiến pháp Mỹ cấm tổng thống nhận quà từ nước ngoài mà không được quốc hội phê duyệt. Các chuyên gia pháp lý cho rằng việc nhận máy bay còn tạo ra những lo ngại đạo đức. Mỗi khi ông Trump làm việc với phía Qatar trong nhiệm kỳ tổng thống, món quà này sẽ luôn là một phần của cuộc tranh luận công khai.
Tuy nhiên, ông Trump đã phủ nhận việc có bất kỳ vấn đề đạo đức nào liên quan đến việc chấp nhận chiếc máy bay này, cho rằng chỉ “kẻ ngốc” mới không chấp nhận đề nghị từ Qatar.
Các thành viên của Hội đồng Khoa học Quốc gia đã nhận được một email vào ngày 24.4 từ Văn phòng Nhân sự Tổng thống "thay mặt Tổng thống Donald J. Trump" thông báo rằng vị trí của họ đã bị "chấm dứt, có hiệu lực ngay lập tức".
"Thành thật mà nói, tôi không hoàn toàn ngạc nhiên", thành viên hội đồng bị sa thải Keivan Stassun cho hay trong một email. Ông Stassun, làm việc tại Đại học Vanderbilt, nói thêm rằng quyết định này "vô cùng thất vọng".
Hội đồng Khoa học Quốc gia được thành lập năm 1950 để tư vấn cho tổng thống và Quốc hội Mỹ về chính sách khoa học và kỹ thuật, phê duyệt các khoản tài trợ lớn và định hướng tương lai của NSF.
Hội đồng thường bao gồm 25 thành viên được tổng thống bổ nhiệm, phục vụ nhiệm kỳ 6 năm luân phiên. Các nhà khoa học bị sa thải đến từ giới học thuật và công nghiệp, chuyên về các lĩnh vực bao gồm thiên văn học, toán học, hóa học và kỹ thuật hàng không vũ trụ.
Theo thành viên bị miễn nhiệm Yolanda Gil, tất cả các thành viên trong hội đồng hiện tại gồm 22 người đều bị cho thôi việc. Bà Gil cho hay hội đồng đã lên kế hoạch họp trực tiếp vào tuần tới và đang hoàn thiện báo cáo về tình hình khoa học của Mỹ.
"Tôi nghĩ đây là một dấu hiệu nữa cho thấy những thay đổi sâu rộng mà chính quyền đang dự định đối với NSF", bà Gil, làm việc tại Viện Khoa học Thông tin của Đại học Nam California, nói.
Chính quyền Tổng thống Trump đã cố gắng cắt giảm ngân sách 9 tỉ USD của quỹ khoa học này xuống hơn một nửa vào năm ngoái. Quốc hội đã duy trì nguồn tài trợ cho NSF, nhưng một đợt cắt giảm tương tự lại đang được xem xét cho năm tới, theo AP.
"Tôi không cho rằng tất cả đều sai, vẫn có những điều đã diễn ra đúng", Phó tổng thống JD Vance trả lời phỏng vấn Fox News ngày 13/4, đề cập cuộc đàm phán cấp cao giữa Mỹ và Iran tại Islamabad, Pakistan, cuối tuần trước. "Chúng tôi đạt được nhiều tiến triển, làm rõ thêm nhiều vấn đề".
Theo ông Vance, phía Mỹ nêu rõ những điều khoản nào là bắt buộc để Tổng thống Donald Trump cảm thấy đây là một thỏa thuận tốt, như Mỹ kiểm soát lượng uranium đã làm giàu của Iran và thiết lập cơ chế để xác thực Tehran không phát triển vũ khí hạt nhân trong tương lai. Washington cũng liệt kê các điều khoản có thể nhượng bộ hay linh hoạt.
"Chúng tôi có những cuộc trao đổi khá tích cực. Tôi nghĩ đây có thể là lần đầu tiên trong lịch sử mà Mỹ và Iran gặp nhau ở cấp độ cao như vậy", ông Vance tiếp tục, thêm rằng phái đoàn Mỹ rời bàn đàm phán sau khi xác định rằng các đại diện từ Iran không có đủ thẩm quyền để chốt một thỏa thuận.
"Họ phải quay về Tehran, xin ý kiến từ Lãnh tụ Tối cao hoặc ai đó khác, để thực sự được phê chuẩn các điều khoản", ông Vance nói. "Các cuộc đàm phán có tiếp diễn hay có đạt được thỏa thuận hay không tùy thuộc vào Iran, vì chúng tôi đã đưa ra rất nhiều đề xuất".
Ông Vance nhấn mạnh rằng Tổng thống Trump sẵn sàng hướng tới một mối quan hệ bình thường hơn với Iran, nếu các điều kiện then chốt được đáp ứng.
Mỹ và Iran ngày 11/4 có cuộc đàm phán tại Islamabad kéo dài khoảng 21 giờ. Dẫn đầu phía Mỹ là Phó tổng thống Vance, còn trưởng phái đoàn đàm phán của Iran là Chủ tịch Quốc hội Mohammad Baqer Qalibaf. Hai bên cuối cùng không đạt được đồng thuận về các vấn đề then chốt, trong đó có quyền kiểm soát eo biển Hormuz và việc Iran có được tiếp tục làm giàu uranium hay không.
Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi nói các bên "chỉ còn cách Bản ghi nhớ Islamabad trong gang tấc" thì vấp phải những yêu cầu quá mức và sự thay đổi điều kiện đàm phán từ phái đoàn Mỹ.
Reuters dẫn các nguồn thạo tin cho biết cuộc đàm phán Mỹ - Iran ở Pakistan không có đột phá, nhưng nỗ lực đối thoại vẫn được duy trì.
Tổng thống Trump ngày 13/4 cho biết phía Iran "đã gọi điện sáng nay" cho ông và "bày tỏ mong muốn đạt một thỏa thuận". Tehran chưa bình luận về thông tin này.
Báo Tribune của Pháp ngày 31/3 đưa tin phần lớn máy bay không người lái (UAV) tự sát dòng Shahed của Iran bị tiêm kích Rafale bắn hạ trên vịnh Ba Tư, trước khi tiến vào không phận Các tiểu vương quốc Arab Thống nhất (UAE). Không rõ phi đội Pháp bắn hạ bao nhiêu phi cơ Iran với số lượng tên lửa đã tiêu hao.
Với giá 691.000-806.000 USD mỗi quả, tổng chi phí tên lửa MICA mà tiêm kích Pháp đã sử dụng là khoảng 55-65 triệu USD. Trong khi đó, mỗi chiếc Shahed-136 Iran có giá ước tính 20.000-50.000 USD tùy biến thể.
Bộ Quốc phòng Pháp chưa bình luận về thông tin.
Quân đội Pháp ngày 3/3 thông báo đã điều động tiêm kích Rafale đồn trú ở UAE để đối phó đòn tập kích của Iran, bảo vệ các căn cứ của họ ở nước sở tại. Truyền thông Pháp đưa tin ít nhất 12 chiếc Rafale đã nhận nhiệm vụ trên.
Số trận đánh mà tiêm kích Rafale phải khai hỏa 4-6 quả MICA trong hai tuần cuối tháng 3 ít hơn nhiều so với đầu xung đột. Viện Nghiên cứu Chiến tranh, có trụ sở tại Mỹ, nhận định đây là dấu hiệu cho thấy năng lực triển khai UAV và tên lửa của Iran đã hứng chịu thiệt hại do những đòn không kích dữ dội do Mỹ - Israel tiến hành.
Tuy nhiên, số tên lửa MICA mà tiêm kích Pháp đã phóng vẫn bị coi là nhiều quá mức, dẫn đến chi phí đánh chặn không tương xứng với giá trị mục tiêu. Bộ Quốc phòng Pháp gần đây quyết định dùng trực thăng vũ trang Fennec và Caracal trang bị súng 12,7 mm để đối phó UAV Iran.
Phương án trên được đánh giá là ít tốn kém hơn sử dụng tiêm kích mang tên lửa MICA, do lực lượng Pháp có thể tận dụng các vũ khí quen thuộc với giá rẻ hơn. Điều này cũng giúp bảo toàn kho tên lửa đối không đắt tiền để hạ mục tiêu quan trọng hoặc thực hiện nhiệm vụ khó hơn.
Tuy nhiên, sử dụng trực thăng chống UAV không phải giải pháp có thể áp dụng rộng rãi, do chỉ đạt hiệu quả cao nhất trong hoạt động phòng thủ xung quanh căn cứ hoặc địa điểm có yêu cầu bảo vệ chặt chẽ. Hoạt động này còn phụ thuộc vào mạng lưới radar cảnh giới, thời tiết, tầm nhìn, trình độ tổ lái và không phù hợp để bảo vệ khu vực từ xa.
Tên lửa đối không MICA được Pháp biên chế từ năm 1996, có khối lượng hơn 110 kg, mang theo đầu đạn nặng 12 kg, tầm bắn từ tiêm kích là 60-80 km. Quả đạn được trang bị đầu dò radar chủ động hoặc hồng ngoại, tùy biến thể.
