Mazda vừa chính thức mở bán CX-5 thế hệ mới tại Nhật Bản, đánh dấu lần đầu tiên mẫu SUV này bước vào giai đoạn điện hóa bằng hệ truyền động hybrid. Đây cũng là thị trường châu Á đầu tiên phân phối mẫu xe này sau màn ra mắt toàn cầu hồi năm ngoái.
Theo công bố từ hãng xe Nhật Bản, Mazda CX-5 mới bắt đầu nhận đặt hàng tại quê nhà từ ngày 21.5.2026. Trước đó, thế hệ thứ ba của mẫu SUV, crossover cỡ trung này đã ra mắt toàn cầu lần đầu tiên tại châu Âu vào tháng 7.2025. Sau đó không lâu, xe tiếp tục được giới thiệu, mở bán tại Bắc Mỹ.
So với thế hệ tiền nhiệm vốn đã có mặt trên thị trường từ năm 2016, Mazda CX-5 mới thay đổi gần như hoàn toàn theo hướng hiện đại và thực dụng hơn. Dù vẫn giữ phong cách thiết kế Kodo quen thuộc, tuy nhiên nhiều chi tiết ngoại thất được làm vuông vức, khỏe khoắn hơn nhằm tăng cảm giác rộng rãi cũng như phù hợp với xu hướng SUV hiện nay.
Mazda CX-5 thế hệ thứ 3 thay đổi gần như hoàn toàn so với thế hệ trước đó
ẢNH: MAZDA
Kích thước xe cũng tăng đáng kể. Theo thông số Mazda công bố, CX-5 mới dài 4.690 mm, rộng 1.860 mm, cao 1.695 mm và chiều dài cơ sở đạt 2.815 mm. So với đời cũ, trục cơ sở tăng khoảng 75 mm, giúp không gian hàng ghế sau và khoang hành lý cải thiện đáng kể. Dung tích khoang hành lý đạt 583 lít, tăng tương đối so với trước.
Không gian nội thất cũng là khu vực thay đổi mạnh nhất trên mẫu C-SUV thế hệ mới. Mazda lần đầu đưa màn hình giải trí trung tâm cỡ lớn 15,6 inch vào ca-bin CX-5; tích hợp Google built-in, hỗ trợ Google Maps, Google Play cùng trợ lý giọng nói Gemini AI tại một số thị trường. Phiên bản tiêu chuẩn dùng màn hình 12,9 inch.
Đáng chú ý, hãng xe Nhật gần như loại bỏ toàn bộ cụm nút bấm vật lý và cả núm xoay điều khiển trung tâm, chi tiết từng được xem là “đặc sản” trên các mẫu Mazda nhiều năm qua. Thay đổi này đang tạo ra khá nhiều tranh luận trong cộng đồng người dùng Mazda quốc tế. Nhiều ý kiến cho rằng CX-5 mới hiện đại hơn nhưng cũng có người tiếc cách bố trí tối giản, tập trung trải nghiệm lái ở đời cũ.
Bên cạnh thiết kế và công nghệ, hệ truyền động mới là điểm đáng chú ý nhất trên CX-5 thế hệ mới. Tại Nhật Bản và châu Âu, xe được trang bị động cơ xăng e-SKYACTIV G dung tích 2.5 lít kết hợp hệ thống mild hybrid – Mazda M Hybrid 24V (tại châu Âu và Nhật Bản).
Theo thông số công bố, động cơ này trên các phiên bản bán ra tại Nhật cho công suất khoảng 176 mã lực, mô-men xoắn 234 Nm. Trong khi, tại châu Âu động cơ chỉ đạt công suất khoảng 140 mã lực. Tất cả thị trường, xe đều sử dụng kèm hộp số tự động 6 cấp và hệ dẫn động cầu trước hoặc AWD tùy phiên bản. Mức tiêu thụ nhiên liệu trung bình khoảng 7 lít/100 km đối với bản dẫn động cầu trước.
Riêng tại thị trường như Mỹ, Mazda CX-5 hiện mới phân phối các phiên bản sử dụng động cơ thuần xăng 2.5 lít hút khí tự nhiên, cho công suất 187 mã lực. Mazda cho biết hãng đang phát triển hệ truyền động hybrid hoàn toàn mới sử dụng động cơ Skyactiv-Z và dự kiến ra mắt trước năm 2027.
Điểm gây chú ý là dù đã chuyển sang hybrid, Mazda vẫn duy trì hộp số tự động 6 cấp truyền thống thay vì dùng CVT như nhiều mẫu SUV hybrid phổ thông hiện nay. Theo giới chuyên môn, đây là cách hãng xe Nhật cố giữ cảm giác lái đặc trưng theo triết lý “Jinba Ittai” (sự kết nối giữa người lái và chiếc xe).
Ra mắt lần đầu vào năm 2012, Mazda CX-5 là mẫu xe đầu tiên ứng dụng toàn diện ngôn ngữ thiết kế Kodo cùng công nghệ Skyactiv của Mazda. Sau hơn một thập niên, mẫu SUV này đã trở thành sản phẩm bán chạy nhất của hãng trên toàn cầu với doanh số cộng dồn hơn 5 triệu xe tại hơn 100 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Việc đưa CX-5 sang thế hệ mới và bổ sung công nghệ hybrid được xem là bước đi cần thiết của Mazda trong bối cảnh phân khúc SUV/crossover cỡ trung ngày càng cạnh tranh khốc liệt. Nhiều đối thủ như Honda CR-V, Toyota RAV4 hay Hyundai Tucson đều đã sớm mở rộng dải sản phẩm hybrid nhằm đáp ứng xu hướng tiết kiệm nhiên liệu và giảm phát thải.
Tại Việt Nam, Mazda CX-5 hiện được THACO AUTO phân phối với tổng cộng 8 phiên bản, giá bán dao động từ 699 – 979 triệu đồng. Xe thuộc bản nâng cấp của thế hệ thứ hai, từng ra mắt toàn cầu từ năm 2016. Dù vậy, CX-5 hiện vẫn là mẫu SUV/crossover cỡ trung sử dụng động cơ đốt trong được người dùng Việt ưa chuộng nhất. Trong năm 2025, doanh số cộng dồn của mẫu xe này đạt gần 17.300 xe, tiếp tục dẫn đầu phân khúc, vượt nhiều đối thủ như Honda CR-V, Hyundai Tucson hay Ford Territory.
Những ngày gần đây, cùng với thông tin xăng sinh học E10 sắp được phân phối rộng rãi hơn trên thị trường, nhiều video và bài đăng trên các diễn đàn, hội nhóm mạng xã hội bắt đầu lan truyền lời khuyên người dùng nên "lắc xe" hoặc "lắc bình xăng xe" trước khi khởi động động cơ sau thời gian dài không sử dụng. Điều này khiến không ít người dùng ô tô, xe máy hoang mang, lo ngại loại nhiên liệu mới có thể gây thêm rắc rối trong quá trình sử dụng.
Thực tế, theo cập nhật của PV Thanh Niên, nguồn gốc chính của những nội dung lan truyền trên mạng xã hội xuất phát từ đoạn trả lời phỏng vấn của một chuyên gia trong ngành ô tô, xe máy. Theo vị này, nếu xe sử dụng xăng E10 nhưng để lâu ngày không sử dụng, ethanol trong nhiên liệu có thể tách khỏi xăng, lắng xuống dưới đáy bình. Từ đó, chuyên gia này đề xuất người dùng nên lắc nhẹ xe trước khi đề máy nhằm giúp nhiên liệu "hòa đều" trở lại.
Lời khuyên này nhanh chóng thu hút sự chú ý của nhiều người dùng, đặc biệt trong bối cảnh không ít tài xế Việt vẫn còn tâm lý dè chừng với nhiên liệu sinh học sau giai đoạn phổ cập xăng E5 trước đây.
Về bản chất, xăng E10 là nhiên liệu pha 10% ethanol với xăng khoáng. Ethanol có đặc tính dễ hấp thụ hơi ẩm từ môi trường hơn so với xăng thông thường. Trong một số điều kiện nhất định như nhiên liệu tồn chứa quá lâu, môi trường ẩm hoặc bình chứa không kín, hỗn hợp có thể xảy ra hiện tượng phân lớp, còn gọi là "tách pha". Khi đó, ethanol hòa cùng nước có xu hướng lắng xuống phía dưới bình nhiên liệu. Đây cũng là lý do một số chuyên gia khuyên người dùng cần "lắc đều" bình xăng trước khi khởi động động cơ.
Tuy nhiên, trên thực tế, hiện tượng này không dễ xảy ra trong điều kiện sử dụng bình thường. Xăng E10 hiện đã được sử dụng phổ biến nhiều năm tại Mỹ, châu Âu, Thái Lan hay Philippines. Các nhà sản xuất ô tô, xe máy hiện nay cũng đều đã tính toán khả năng tương thích với nhiên liệu pha ethanol ở tỷ lệ nhất định.
Ngay tại Việt Nam, nhiều mẫu ô tô và xe máy đời mới cũng được nhà sản xuất xác nhận có thể sử dụng xăng E10 mà không cần thay đổi kết cấu động cơ hay hệ thống nhiên liệu. Điều đó cho thấy, nguy cơ "tách pha" thường chỉ xuất hiện trong các trường hợp đặc thù hơn, chẳng hạn phương tiện để quá lâu không vận hành, nhiên liệu tồn chứa nhiều tháng hoặc điều kiện bảo quản không phù hợp.
Tuy vậy, các hãng xe cũng nhấn mạnh, thực tế bình xăng xe ô tô không phải một "can nhựa" đơn thuần và không khí có thể tự do đi vào. Trái lại, chi tiết này ngày nay được thiết kế kín kẽ nhờ hệ thống EVAP (Evaporative Emission Control System). Đây được xem là một lá chắn chính xác và chủ động ngăn chặn, hạn chế tối đa không khí ẩm vào bình xăng. Ngoài ra, các kỹ thuật viên cũng cho biết, để hiện tượng tách pha hay tách nước xảy ra, lượng nước hấp thụ trong bình xăng phải vượt ngưỡng 0.5%. Lấy ví dụ dễ hiểu, một bình xăng 50 lít, lượng nước tích tụ phải đạt 250 ml (tương đương một cốc nước lớn). Đây là điều kiện cực kỳ khó xảy ra.
Trên thực tế, việc có các tranh luận quanh xăng E10 là điều không quá bất ngờ. Trước đây, khi xăng E5 bắt đầu phổ biến, thị trường cũng từng xuất hiện nhiều lo ngại liên quan đến khả năng vận hành, mức tiêu hao nhiên liệu hay độ bền động cơ. Một phần nguyên nhân đến từ tâm lý e ngại với nhiên liệu mới, đặc biệt khi phần lớn người dùng khó tự kiểm chứng các thông tin kỹ thuật lan truyền trên mạng xã hội.
Tuy nhiên, nhiều ý kiến cho rằng việc thổi phồng các hiện tượng như "tách lớp ethanol" hay biến chuyện "lắc xe" thành thao tác bắt buộc có thể khiến người dùng hiểu sai bản chất vấn đề. Bởi trong đa số trường hợp sử dụng thông thường, xăng E10 không tạo ra khác biệt quá lớn so với xăng khoáng truyền thống.
Quan trọng hơn, các loại nhiên liệu pha ethanol hiện nay đều đã có tiêu chuẩn kỹ thuật, quy trình phối trộn và bảo quản riêng. Nếu được sử dụng đúng cách, E10 vẫn là loại nhiên liệu được nhiều quốc gia áp dụng nhằm giảm phát thải và từng bước thay thế nhiên liệu hóa thạch truyền thống.
Với người dùng ô tô, xe máy, điều cần thiết lúc này có lẽ không phải là học thêm những "mẹo" sử dụng mang tính truyền miệng, mà là hiểu đúng đặc tính của loại nhiên liệu mới để tránh tâm lý hoang mang không cần thiết.
Ông Bùi Hồng Trung, cựu Giám đốc Sở Giao thông vận tải Đà Nẵng, cho rằng giao thông không chỉ là câu chuyện hạ tầng mà còn là tấm gương phản chiếu văn hóa đô thị.
Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trao đổi với ông về việc xây dựng văn hóa giao thông trở thành bản sắc riêng của thành phố.
* Thưa ông, vì sao ông cho rằng giao thông có thể phản chiếu rõ nhất văn hóa của một đô thị?
- Gần 30 năm công tác trong ngành giao thông, tôi luôn cho rằng giao thông không chỉ là chuyện đường sá, cầu cống hay phương tiện đi lại. Đây còn là nơi phản chiếu rõ nhất cách ứng xử của một cộng đồng dân cư.
Mỗi ngày, hàng triệu lượt người gặp nhau ở ngã tư, trên vỉa hè, tại bến xe hay trước đèn tín hiệu giao thông. Chính ở những không gian công cộng ấy, văn hóa của một đô thị được thể hiện chân thực nhất, là nơi kiểm nghiệm danh xưng "thành phố đáng sống" của Đà Nẵng.
Những hành động nhỏ trên đường phố thường tạo ra cảm nhận rất nhanh cho người dân, du khách và nhà đầu tư về một môi trường an toàn, trật tự và tử tế.
* Có những yếu tố nào góp phần hình thành nên những hình ảnh đẹp đó?
- Khi còn làm công tác quản lý, tôi có dịp nghiên cứu, học tập nhiều mô hình giao thông, trong đó có Đài Loan. Họ cũng có đặc điểm tương đồng với Việt Nam khi xe máy vẫn là phương tiện phổ biến dù hệ thống giao thông công cộng rất phát triển.
Từ những kinh nghiệm học hỏi đó, thành phố đã dành nhiều tâm sức xây dựng hạ tầng theo hướng "đô thị vị nhân sinh", lấy con người làm trung tâm.
Có thể thấy từ khu vực chờ dành cho xe máy trước đèn tín hiệu, hệ thống biển báo chỉ hướng phân luồng từ xa, cho đến các giải pháp hỗ trợ người đi bộ qua đường... tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường giao thông văn minh hơn.
Tôi cho rằng văn hóa Đà Nẵng có thể nhìn thấy trước tiên và rõ nhất ở văn hóa giao thông. Mà văn hóa giao thông có thể nhìn thấy dễ nhất ở việc nhường nhịn nhau trên đường, theo triết lý "phương tiện nào có lợi thế về thời gian thì nhường nhịn cho người ít có lợi thế về thời gian hơn".
* Có những vấn đề nào cần cải thiện để tạo ra chuyển biến mạnh mẽ trong thời gian tới?
- Nhìn thẳng thực tế, tôi thấy còn nhiều việc phải làm. Tình trạng chen lấn, đi ngược chiều, sử dụng điện thoại khi lái xe, xả rác xuống đường, cãi vã sau va chạm gây ùn tắc hay lấn chiếm vỉa hè vẫn còn xuất hiện. Những hành vi tưởng nhỏ nhưng làm giảm chất lượng môi trường giao thông và hình ảnh đô thị.
Đang có một vấn đề nổi lên mà thành phố cần làm là siết chặt quản lý dịch vụ du lịch và ứng dụng công nghệ. Trong đó cần quản lý gắt gao dịch vụ cho thuê xe máy, bắt buộc các cơ sở phải kiểm tra bằng lái, hướng dẫn luật giao thông đa ngôn ngữ cho du khách và liên thông dữ liệu vi phạm để xử lý nghiêm. Đây là cách bảo vệ du khách, nhất là khách quốc tế và hình ảnh thành phố.
Đồng thời sớm thực hiện chuyển đổi số trong quản lý giao thông. Trong đó xây dựng bản đồ số an toàn giao thông cho phép người dân phản ánh điểm đen, vỉa hè bị chiếm dụng. Mọi phản ánh phải được xử lý công khai để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.
* Như vậy, Đà Nẵng cần chuẩn bị những "món ngon" nào để thực sự có đặc sản riêng cho giao thông thành phố?
- Đã đến lúc Đà Nẵng không chỉ xem văn hóa giao thông là nhiệm vụ của ngành chức năng mà cần coi đây là một phần của bản sắc thành phố. Khi người dân tự hào về cách ứng xử văn minh trên đường phố, văn hóa giao thông sẽ trở thành một "thương hiệu mềm" của Đà Nẵng, giống như sự thân thiện, hiếu khách mà thành phố đã gây dựng trong nhiều năm qua.
Muốn làm được điều đó, cần bắt đầu từ những hành động rất cụ thể: tôn trọng luật giao thông, nhường nhịn nhau khi tham gia giao thông, trả lại vỉa hè cho người đi bộ và giáo dục ý thức giao thông cho thế hệ trẻ ngay từ trường học và gia đình.
Những "đặc sản" cần xây dựng và lan tỏa như một "chuẩn văn hóa giao thông Đà Nẵng" mới với những quy tắc ngắn gọn, dễ nhớ, tập trung vào các hành vi cốt lõi như dừng đúng vạch, không sử dụng điện thoại khi lái xe, nhường người đi bộ, không leo vỉa hè, biết xin lỗi khi xảy ra va chạm...
Có thể nâng tầm các phong trào hiện nay bằng những thông điệp gần gũi như "Người Đà Nẵng ra đường văn minh - về nhà an toàn".
Song song đó là cá thể hóa trách nhiệm đến từng khu dân cư, trường học, khu du lịch và doanh nghiệp vận tải. Mỗi nơi đều phải có phần việc cụ thể trong việc xây dựng văn hóa giao thông.
Theo chia sẻ của một số tư vấn bán hàng, Hyundai Tucson có thể được bổ sung thêm phiên bản hybrid vào giữa năm nay. Thông tin này chưa được TC Motor xác nhận nhưng tại một số thị trường quốc tế, mẫu C-SUV này đã có biến thể xăng lai điện từ năm 2021.
Trang bị của xe chưa được hé lộ và theo phía đại lý, Hyundai Tucson Hybrid có thể được chốt giá lên tới hơn 1 tỷ đồng. Điều này không mấy ngạc nhiên, khi các biến thể sử dụng động cơ đốt trong của mẫu xe Hàn Quốc đang có giá bán dao động trong khoảng 769-989 triệu đồng.
Tuy nhiên, TC Motor hoàn toàn có thể sản xuất Tucson Hybrid dựa trên phiên bản Xăng Đặc biệt tầm trung (giá từ 859 triệu đồng), nhằm giúp xe có mức giá dễ tiếp cận hơn.
Chiến lược này đã được áp dụng với Santa Fe Hybrid được ra mắt vào cuối năm ngoái. Xe được phát triển từ bản Prestige (1,265 tỷ đồng), có giá niêm yết 1,369 tỷ đồng, chỉ cao hơn 4 triệu đồng so với biến thể Calligraphy 2.5 Turbo (1,365 tỷ đồng).
Việc lắp ráp trong nước sẽ giúp TC Motor chủ động về hàm lượng “option” của Tucson Hybrid. Tham khảo thị trường quốc tế, mẫu xe này sử dụng động cơ xăng, tăng áp, dung tích 1.6L kết hợp với mô-tơ điện và hộp số tự động 6 cấp, đem lại tổng công suất 226 mã lực và mô-men xoắn cực đại đạt 367Nm.
Việc bổ sung thêm phiên bản tiết kiệm nhiên liệu có thể gia tăng khả năng cạnh tranh cho Hyundai Tucson, đặc biệt khi người dùng đang dành nhiều sự chú ý tới phân khúc SUV hạng C. Đồng thời, nhóm xe này cũng đang quy tụ nhiều sản phẩm sử dụng hệ truyền động hybrid, hoặc hybrid sạc ngoài.
Đơn cử như các mẫu xe Trung Quốc như BYD Sealion 6 hay Jaecoo J7 PHEV đang sử dụng hệ truyền động hybrid sạc ngoài, trong đó mô-tơ điện đảm nhận nhiều vai trò vận hành. Kết hợp với bộ pin có dung lượng 18,3kWh, bộ đôi này đều có phạm vi di chuyển lên tới hơn 100km ở chế độ thuần điện.
Tại phân khúc SUV hạng C, Hyundai Tucson không phải là sản phẩm nổi bật về doanh số, khi đặt lên bàn cân cùng Mazda CX-5, Ford Territory, Mitsubishi Destinator hay VinFast VF 7. Tuy nhiên, Tucson đang là dòng xe chủ lực của Hyundai Thành Công, khi tiêu thụ tổng cộng 2.519 chiếc trong quý I.
