Ông Bùi Hồng Trung, cựu Giám đốc Sở Giao thông vận tải Đà Nẵng, cho rằng giao thông không chỉ là câu chuyện hạ tầng mà còn là tấm gương phản chiếu văn hóa đô thị.
Tuổi Trẻ Online đã có cuộc trao đổi với ông về việc xây dựng văn hóa giao thông trở thành bản sắc riêng của thành phố.
* Thưa ông, vì sao ông cho rằng giao thông có thể phản chiếu rõ nhất văn hóa của một đô thị?
– Gần 30 năm công tác trong ngành giao thông, tôi luôn cho rằng giao thông không chỉ là chuyện đường sá, cầu cống hay phương tiện đi lại. Đây còn là nơi phản chiếu rõ nhất cách ứng xử của một cộng đồng dân cư.
Mỗi ngày, hàng triệu lượt người gặp nhau ở ngã tư, trên vỉa hè, tại bến xe hay trước đèn tín hiệu giao thông. Chính ở những không gian công cộng ấy, văn hóa của một đô thị được thể hiện chân thực nhất, là nơi kiểm nghiệm danh xưng “thành phố đáng sống” của Đà Nẵng.
Những hành động nhỏ trên đường phố thường tạo ra cảm nhận rất nhanh cho người dân, du khách và nhà đầu tư về một môi trường an toàn, trật tự và tử tế.
* Có những yếu tố nào góp phần hình thành nên những hình ảnh đẹp đó?
– Khi còn làm công tác quản lý, tôi có dịp nghiên cứu, học tập nhiều mô hình giao thông, trong đó có Đài Loan. Họ cũng có đặc điểm tương đồng với Việt Nam khi xe máy vẫn là phương tiện phổ biến dù hệ thống giao thông công cộng rất phát triển.
Từ những kinh nghiệm học hỏi đó, thành phố đã dành nhiều tâm sức xây dựng hạ tầng theo hướng “đô thị vị nhân sinh”, lấy con người làm trung tâm.
Có thể thấy từ khu vực chờ dành cho xe máy trước đèn tín hiệu, hệ thống biển báo chỉ hướng phân luồng từ xa, cho đến các giải pháp hỗ trợ người đi bộ qua đường… tất cả đều hướng tới mục tiêu xây dựng môi trường giao thông văn minh hơn.
Tôi cho rằng văn hóa Đà Nẵng có thể nhìn thấy trước tiên và rõ nhất ở văn hóa giao thông. Mà văn hóa giao thông có thể nhìn thấy dễ nhất ở việc nhường nhịn nhau trên đường, theo triết lý “phương tiện nào có lợi thế về thời gian thì nhường nhịn cho người ít có lợi thế về thời gian hơn”.
* Có những vấn đề nào cần cải thiện để tạo ra chuyển biến mạnh mẽ trong thời gian tới?
– Nhìn thẳng thực tế, tôi thấy còn nhiều việc phải làm. Tình trạng chen lấn, đi ngược chiều, sử dụng điện thoại khi lái xe, xả rác xuống đường, cãi vã sau va chạm gây ùn tắc hay lấn chiếm vỉa hè vẫn còn xuất hiện. Những hành vi tưởng nhỏ nhưng làm giảm chất lượng môi trường giao thông và hình ảnh đô thị.
Đang có một vấn đề nổi lên mà thành phố cần làm là siết chặt quản lý dịch vụ du lịch và ứng dụng công nghệ. Trong đó cần quản lý gắt gao dịch vụ cho thuê xe máy, bắt buộc các cơ sở phải kiểm tra bằng lái, hướng dẫn luật giao thông đa ngôn ngữ cho du khách và liên thông dữ liệu vi phạm để xử lý nghiêm. Đây là cách bảo vệ du khách, nhất là khách quốc tế và hình ảnh thành phố.
Đồng thời sớm thực hiện chuyển đổi số trong quản lý giao thông. Trong đó xây dựng bản đồ số an toàn giao thông cho phép người dân phản ánh điểm đen, vỉa hè bị chiếm dụng. Mọi phản ánh phải được xử lý công khai để khuyến khích sự tham gia của cộng đồng.
* Như vậy, Đà Nẵng cần chuẩn bị những “món ngon” nào để thực sự có đặc sản riêng cho giao thông thành phố?
– Đã đến lúc Đà Nẵng không chỉ xem văn hóa giao thông là nhiệm vụ của ngành chức năng mà cần coi đây là một phần của bản sắc thành phố. Khi người dân tự hào về cách ứng xử văn minh trên đường phố, văn hóa giao thông sẽ trở thành một “thương hiệu mềm” của Đà Nẵng, giống như sự thân thiện, hiếu khách mà thành phố đã gây dựng trong nhiều năm qua.
Muốn làm được điều đó, cần bắt đầu từ những hành động rất cụ thể: tôn trọng luật giao thông, nhường nhịn nhau khi tham gia giao thông, trả lại vỉa hè cho người đi bộ và giáo dục ý thức giao thông cho thế hệ trẻ ngay từ trường học và gia đình.
Những “đặc sản” cần xây dựng và lan tỏa như một “chuẩn văn hóa giao thông Đà Nẵng” mới với những quy tắc ngắn gọn, dễ nhớ, tập trung vào các hành vi cốt lõi như dừng đúng vạch, không sử dụng điện thoại khi lái xe, nhường người đi bộ, không leo vỉa hè, biết xin lỗi khi xảy ra va chạm…
Có thể nâng tầm các phong trào hiện nay bằng những thông điệp gần gũi như “Người Đà Nẵng ra đường văn minh – về nhà an toàn”.
Song song đó là cá thể hóa trách nhiệm đến từng khu dân cư, trường học, khu du lịch và doanh nghiệp vận tải. Mỗi nơi đều phải có phần việc cụ thể trong việc xây dựng văn hóa giao thông.
THACO Auto chính thức giới thiệu thế hệ hoàn toàn mới của Peugeot 3008 và Peugeot 5008 tại thị trường Việt Nam.
Peugeot 3008 được phân phối với hai phiên bản Premium và GT, có giá bán lần lượt 1,279 tỉ và 1,429 tỉ đồng.
Trong khi đó, Peugeot 5008 mới cũng có hai phiên bản Premium và GT với giá tương ứng 1,379 tỉ và 1,529 tỉ đồng. Khách hàng mua một trong hai mẫu xe trong tháng 6 và 7 sẽ được ưu đãi trực tiếp 30 triệu đồng.
Đây là lần đầu tiên bộ đôi SUV thế hệ mới được lắp ráp và phân phối tại Việt Nam. Đồng thời Việt Nam cũng trở thành thị trường đầu tiên trong khu vực ASEAN đón nhận hai sản phẩm này.
Bước sang thế hệ mới, Peugeot 3008 thay đổi đáng kể về thiết kế với phong cách SUV coupe hiện đại hơn. Phần đầu xe nổi bật với lưới tản nhiệt đồng màu thân xe, cụm đèn pixel LED cùng dải đèn định vị ban ngày lấy cảm hứng từ hình ảnh "móng vuốt sư tử" đặc trưng của thương hiệu Pháp.
Danh sách tiện nghi trên Peugeot 3008 mới còn có ghế da Nappa, hệ thống âm thanh Focal Premium Hi-Fi 10 loa, cửa sổ trời toàn cảnh, đèn viền nội thất, sạc điện thoại không dây và hệ thống lọc không khí AQS.
Xe được trang bị ghế da Nappa, ghế trước chỉnh điện tích hợp sưởi, thông gió, massage và nhớ vị trí. Hàng ghế thứ hai có chức năng sưởi, kết hợp hệ thống điều hòa tự động 3 vùng độc lập.
Trong nhiều thập kỷ, các nhà quan sát ngành công nghiệp ôtô mô tả thị trường xe mới của California không chỉ là thị trường lớn nhất toàn nước Mỹ mà còn là thị trường đi đầu. Câu nói "Xu hướng ôtô bắt đầu từ California" vốn được lặp đi lặp lại nhiều lần đến nỗi ít ai nghi ngờ tính xác thực của nó. Nhưng giả định lâu đời đó về ngành công nghiệp ôtô Mỹ sắp bị đảo ngược.
Khoảng cách doanh số của các vị trí dẫn đầu đang dần thu hẹp
Dữ liệu mới của J.D. Power cho thấy Texas đang nhanh chóng thu hẹp khoảng cách về doanh số bán lẻ ôtô và đã vượt qua California về tổng số tiền người tiêu dùng chi tiêu. Nếu xu hướng hiện tại tiếp tục, Texas sẽ trở thành thị trường ôtô lớn nhất tại Mỹ, đánh dấu một sự thay đổi cơ bản không chỉ về địa điểm mua xe mà còn cả về loại xe.
Những xu hướng này có ý nghĩa gì đối với tương lai của ngành công nghiệp ôtô và văn hóa xe hơi như mọi người đã biết? Báo cáo Phân tích chuyên sâu về nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) ôtô của J.D. Power đưa ra góc nhìn dựa trên dữ liệu về xu hướng dịch chuyển địa lý của doanh số xe mới.
Thị phần bán lẻ xe hạng nhẹ của California giảm từ 12,5% xuống còn 11,4% hiện nay, trong khi thị phần của Texas tăng từ 9,3% lên 10,8%. Khoảng cách đã thu hẹp từ 3 điểm xuống chỉ còn 0,6 điểm phần trăm trong vòng chưa đầy 6 tháng. Dựa trên dự báo doanh số bán lẻ 16,3 triệu chiếc trong năm nay, California dự kiến giảm khoảng 158.000 chiếc trong khi Texas sẽ tăng khoảng 197.000 chiếc so với mức trung bình năm 2019.
Điều đáng chú ý hơn nữa là Texas chiếm vị trí hàng đầu về tổng chi tiêu của người tiêu dùng cho xe mới, dẫn trước California: 10,7% so với 9,9%.
Cơ cấu phân khúc dịch chuyển: Không chỉ là câu chuyện của xe bán tải
Sự vươn lên của thị trường Texas không đơn thuần đến từ áp lực tăng trưởng dân số, dù đây là một động lực lớn. Nó còn phản ánh những khác biệt sâu sắc trong cơ cấu sản phẩm và giá giao dịch thực tế - những chỉ dấu có thể định hình cục diện của thị trường xe mới trên toàn nước Mỹ.
Thị hiếu đặc biệt chuộng xe bán tải của người tiêu dùng Texas là lý do cốt lõi giúp bang này ghi nhận mức chi tiêu trên mỗi giao dịch cao vượt trội. Tại đây, xe bán tải chiếm tới 27% lượng xe bán ra, bỏ xa tỷ lệ 17% tại California. Tuy nhiên, bức tranh thực tế còn phức tạp hơn thế.
Ngay cả ở các phân khúc khác ngoài bán tải, người mua xe tại Texas vẫn có xu hướng nghiêng về các thương hiệu phổ thông. Trái lại, California là thị trường đặt nặng yếu tố định vị thương hiệu, nơi người dùng chuộng các dòng xe sang và có tỷ lệ thuê xe cao hơn hẳn.
Nhiều năm qua, California vốn là "thành trì" lớn cuối cùng của dòng sedan - phân khúc đang lao dốc không phanh trên toàn quốc. Khi tầm ảnh hưởng của California dần lép vế trước Texas, làn sóng chuyển dịch sang xe bán tải và SUV được dự báo sẽ còn tăng tốc mạnh mẽ. Điều này vô hình trung sẽ càng làm khó các hãng xe trong việc cân đối bài toán chi phí để phát triển các mẫu sedan thế hệ mới.
Ở chiều ngược lại, dù bang giàu dầu mỏ như Texas thường được cho là "đất chết" của xe xanh, thị trường xe điện tại đây lại ghi nhận sức chống chịu tốt ngoài mong đợi. Texas hiện là một trong số ít các thị trường giữ được thị phần xe điện tương đối ổn định, ngay cả khi phân khúc này tại các bang khác đang chứng kiến mức sụt giảm nghiêm trọng.
Bài toán tài chính và cuộc chiến thị phần xe trả góp
Bên cạnh cơ cấu phân khúc và thị hiếu tiêu dùng, cách thức xuống tiền mua xe mới của người dân California và Texas cũng có sự khác biệt bản chất. Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở tỷ lệ thuê xe dài hạn.
Chính sách thuế của bang Texas khiến hình thức thuê xe mới trở nên đắt đỏ một cách vô lý. Hệ quả là có tới 69% người mua xe tại Texas chọn trả thẳng bằng tiền mặt hoặc tự thu xếp các nguồn vay bên ngoài - cao hơn 23 điểm phần trăm so với California, nơi thuê xe vốn là một kênh tiếp cận xe mới phổ biến. Tại California, các giao dịch thuê xe chiếm tới 30%, là phương thức sở hữu xe phổ biến thứ hai chỉ sau trả thẳng.
Tương tự, kỳ hạn vay mua xe trung bình tại Texas cũng dài hơn California 1,5 tháng. Đặc biệt, các đại lý ôtô tại Texas bỏ túi trung bình 2.200 USD doanh thu từ dịch vụ tài chính và bảo hiểm (F&I) trên mỗi chiếc xe bán ra, cao hơn 400 USD so với các đồng nghiệp ở California. Điều này biến mảng tài chính xe hơi thành mắt xích cốt lõi trong bài toán lợi nhuận toàn ngành, nhất là khi Texas đang vươn lên trở thành thị trường ôtô thống trị tại Mỹ.
Trọng tâm mới của thị trường
Bức tranh toàn cảnh đang phản ánh một cuộc tái định hình sâu sắc về cả địa lý lẫn kinh tế. "Kim chỉ nam" của thị trường ôtô Mỹ đang dịch chuyển khỏi cái nôi truyền thống ở Bờ Tây để hướng về một vùng đất mới giàu động lực tăng trưởng. Với quy mô dân số mở rộng, nền tảng kinh tế vững chắc và thị hiếu tiêu dùng không ngừng tiến hóa, Texas đang ngày càng đóng vai trò định hình hướng đi cho toàn ngành.
Từ thập niên 1950, California đã là "thánh địa" của văn hóa xe hơi Mỹ. Nơi đây từng là chiếc nôi sản sinh ra những chiếc hot rod (xe độ động cơ lớn), phong trào độ xe và làn sóng xe nhập khẩu từ Nhật Bản - tất cả hòa cùng những giai điệu bất hủ của nhóm Beach Boys. Không chỉ là nơi đặt đại bản doanh của nhiều hãng xe lớn, đây còn là nơi đón nhận dòng xe hybrid và sau đó là xe điện với cánh tay rộng mở, sớm hơn rất nhiều so với phần còn lại của nước Mỹ.
Nhưng giờ đây, mọi thứ đang đảo chiều. Nếu xu hướng hiện tại tiếp diễn, Texas không chỉ vượt mặt California về doanh số mà còn định nghĩa lại các đặc tính của thị trường ôtô Mỹ. Đối với các nhà sản xuất và các bên liên quan trong ngành, thông điệp hiện tại đã quá rõ ràng: thấu hiểu thị trường Texas không còn là một lựa chọn, mà là yêu cầu bắt buộc để sinh tồn.
Sau thị trường Indonesia, thế hệ mới nhất của dòng xe côn tay thể thao Suzuki Satria đang cho thấy những tín hiệu gia nhập thị trường Việt Nam. Phía Suzuki Việt Nam chưa công bố kế hoạch về việc trình làng mẫu xe này, tuy nhiên dữ liệu về nhãn năng lượng thể hiện mức tiêu thụ nhiên liệu kiểu loại xe mô tô hai bánh vừa được Cục Đăng kiểm Việt Nam cập nhật mới đây đã hé lộ thông tin về Suzuki Satria thế hệ mới.
Cụ thể, theo dữ liệu Cục Đăng kiểm Việt Nam, có hai phiên bản Suzuki Satria mới được đơn vị này công bố mẫu nhãn năng lượng thể hiện mức tiêu thụ nhiên liệu, gồm Suzuki Satria và Satria Pro đều có mã số kiểu loại là FU150 và cùng động cơ. Trong đó, bản Suzuki Satria có khối lượng 112 kg và tiêu thụ nhiên liệu trên nhãn năng lượng công bố ở mức 2,94 lít/100km. Bản Satria Pro có trọng lượng 115 kg, nặng hơn 3 kg so với bản thường và tiêu hao nhiên liệu trung bình 3,17 lít/100 km. Trước đó, Suzuki Satria thế hệ mới cũng đã được hãng xe Nhật Bản đăng ký bản quyền kiểu dáng tại Việt Nam.
Trước đó, vào tháng 11 năm ngoái tại Indonesia, Suzuki Satria 2026 được PT Suzuki Indomobil Sales sản xuất, phân phối 2 phiên bản, gồm Suzuki Satria F150 và Satria Pro. Cả hai đều dùng chung động cơ xăng DOHC 4 van, dung tích 147cc, làm mát bằng chất lỏng, tích hợp hệ thống phun xăng điện tử Fi.
Theo thông tin nhà sản xuất công bố, động cơ này sản sinh công suất 18,1 mã lực tại 10.000 vòng/phút và mô-men xoắn cực đại 13.8 Nm tại 8.500 vòng/phút, đi kèm hộp số hộp số 6 cấp, tích hợp hệ thống Clutch Assist System hỗ trợ giảm lực bóp côn và giảm trượt khi dồn số, tạo cảm giác lái xe êm ái cho người lái.
Trong đó, bản Satria Pro có khá nhiều thay đổi về diện mạo thiết kế và bổ sung hàng loạt trang bị tính năng mới so với đời cũ như đèn pha LED cỡ lớn, màn hình LCD tích hợp tính năng Suzuki Ride Connect hệ thống khóa thông minh Smartkey, cổng sạc cho các thiết bị di động…
Đáng chú ý, đại diện PT Suzuki Indomobil Sales từng cho biết, Suzuki Satria mới nhất là sản phẩm toàn cầu, do đó xe sản xuất tại Indonesia sẽ được xuất khẩu sang một số quốc gia trong khu vực cũng như trên thế giới. "Suzuki Satria được khách hàng tại các quốc gia trong khu vực ASEAN rất ưa chuộng, do đó chúng tôi nhắm đến các thị trường trong khu vực ASEAN trước tiên". Ông Teuku Agha, Trưởng phòng Kinh doanh và Tiếp thị của PT Suzuki Indomobil Sales chia sẻ.
Tại thị trường Việt Nam, những năm gần đây Suzuki đã loại bỏ nhiều mẫu mã trong danh mục xe máy của hãng, trong đó có cả Raider 150. Dù vậy hãng xe Nhật Bản vẫn đang phân phối Satria F150 mẫu cũ. Việc được cấp nhãn năng lượng thể hiện mức tiêu thụ nhiên liệu cho cả hai phiên bản cho thấy nhiều khả năng Suzuki Satria thế hệ mới đã hoàn tất khâu kiểm định và sẽ sớm được mở bán tại Việt Nam trong thời gian tới.
