Mổ gắp quả cóc cứu bé trai

"Không tồn tại ranh giới an toàn giữa khu vực hút thuốc và không hút thuốc trong không gian kín. Người không hút thuốc vẫn có nguy cơ hít phải khói thuốc thụ động dù đứng ngoài phòng hút thuốc", Bà Đinh Thị Thu Thủy, Phó vụ trưởng Vụ Pháp chế, Bộ Y tế, nói tại hội thảo chuyên đề sau lễ phát động Ngày Thế giới không thuốc lá và Tuần lễ Quốc gia không thuốc lá năm 2026, hôm 29/5.

Báo cáo giám sát năm 2025 của Trường Đại học Y tế công cộng tại các cơ sở ăn uống, giải trí, nồng độ bụi mịn PM2.5 tại nơi cho phép hút thuốc lên tới 64,64 µg/m³, cao gần gấp 4 lần so với các địa điểm cấm hút thuốc hoàn toàn trong nhà (16,98 µg/m³).

Khảo sát năm 2026 tại sân bay, tàu hỏa và du thuyền cho thấy các khu vực dành riêng cho người hút thuốc (DSA) gần như không phát huy hiệu quả ngăn khói thuốc. Do dùng chung hệ thống thông gió và tác động từ việc đóng mở cửa, khói thuốc vẫn liên tục phát tán sang khu vực bên cạnh.

Nồng độ PM2.5 tại phòng hút thuốc trong sân bay lên tới 262,59 µg/m³, cao hơn 10 lần mức an toàn khuyến nghị của WHO, theo bà Thủy. Trên tàu hỏa, con số này là 121,76 µg/m³ và trên du thuyền là 63,79 µg/m³.

Từ thực trạng trên, các chuyên gia y tế và đại diện WHO khuyến nghị Việt Nam sớm sửa đổi quy định hiện hành, tiến tới loại bỏ hoàn toàn phòng hút thuốc trong nhà tại nhà hàng, khách sạn, sân bay và phương tiện công cộng nhằm bảo vệ quyền được hít thở không khí sạch của người dân.

Tại lễ phát động, chùa Bổ Đà (Bắc Ninh) - ngôi chùa cổ nổi tiếng miền Bắc, lưu giữ vườn tháp và kho mộc bản Phật giáo cổ lớn nhất Việt Nam, đón hàng chục nghìn lượt du khách và phật tử hành hương - được lựa chọn là nơi thí điểm mô hình du lịch không khói thuốc.

Theo kế hoạch kéo dài đến cuối năm 2026, toàn bộ khu vực di tích sẽ được lắp đặt biển báo cấm hút thuốc, pano tuyên truyền. Cán bộ quản lý và người dân địa phương được tập huấn về môi trường không khói thuốc. Các tình nguyện viên cũng sẽ nhắc nhở du khách nếu phát hiện hút thuốc trong khuôn viên chùa.

Ông Nguyễn Văn Bình, Phó giám đốc Sở Y tế Bắc Ninh, cho biết tỉnh đang mở rộng các mô hình "không khói thuốc" tại di tích, điểm du lịch và nơi công cộng nhằm xây dựng hình ảnh điểm đến văn minh, an toàn cho du khách. Giai đoạn 2026-2030, Bắc Ninh đặt mục tiêu giảm tỷ lệ hút thuốc ở nam giới xuống dưới 36%, đồng thời đưa tỷ lệ tiếp xúc khói thuốc thụ động trên phương tiện công cộng và trong trường học về 0%.

Còn bà Đoàn Thị Thu Huyền, Giám đốc Quốc gia Tổ chức Campaign for Tobacco-Free Kids tại Việt Nam, nói thực tiễn cho thấy môi trường không khói thuốc không làm giảm sức hút của các điểm đến di sản mà còn nâng cao trải nghiệm của nhân dân và du khách. Việc xây dựng chùa Bổ Đà thành điểm du lịch không khói thuốc được kỳ vọng sẽ góp phần lan tỏa thông điệp sống lành mạnh, hạn chế tác hại của hút thuốc lá thụ động tại cộng đồng.

WHO năm nay phát động chiến dịch toàn cầu với thông điệp "Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo", kêu gọi các quốc gia tăng cường kiểm soát thuốc lá truyền thống và thuốc lá điện tử để bảo vệ giới trẻ khỏi nghiện nicotine.

Tin Gốc: Vnexpress

Vì vậy, bên cạnh việc ăn uống hợp lý, những việc làm ngay sau bữa ăn cũng rất quan trọng trong việc kiểm soát đường huyết, theo trang NDTV (Ấn Độ).

Trong 15 phút đầu sau khi ăn, đường huyết bắt đầu tăng, hệ tiêu hóa hoạt động mạnh và các hormone chuyển hóa được kích hoạt.

Ông Abhay Inderjit Ahluwalia, Giám đốc Khoa Nội tiết, Bệnh viện Fortis Memorial Research Institute (Ấn Độ), cho biết duy trì những thói quen đơn giản sau khi ăn giúp cơ thể sử dụng đường hiệu quả hơn và hỗ trợ sức khỏe chuyển hóa về lâu dài.

Sau khi ăn, cơ thể không chỉ chịu tác động từ thực phẩm mà còn phụ thuộc vào mức độ vận động và tư thế.

Những thói quen tốt trong 15 phút đầu giúp quá trình tiêu hóa diễn ra thuận lợi và hạn chế đường huyết tăng quá cao.

Bạn nên đi bộ từ 10 đến 15 phút với tốc độ thoải mái, giữ tư thế ngồi hoặc đứng thay vì nằm ngay sau bữa ăn.

Cơ thể cũng cần được bổ sung nước với lượng vừa phải theo nhu cầu. Đồng thời, nên tránh tập thể dục cường độ cao và dành vài phút thư giãn trước khi quay lại công việc.

Đi bộ sau bữa ăn là thói quen đơn giản nhưng mang lại hiệu quả rõ rệt. Khi cơ bắp vận động nhẹ, chúng sẽ sử dụng glucose trong máu tốt hơn. Nhờ đó, đường huyết sau ăn không tăng quá nhanh.

Lợi ích này đặc biệt rõ ở người mắc tiểu đường, tiền tiểu đường, kháng insulin, béo phì hoặc hội chứng chuyển hóa. Người khỏe mạnh cũng có thể duy trì thói quen này để bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Điều quan trọng là chỉ nên vận động nhẹ. Tập luyện quá sức ngay sau khi ăn có thể làm giảm lượng máu đến hệ tiêu hóa, gây đầy bụng, đau bụng hoặc buồn nôn.

Giữ tư thế ngồi hoặc đứng sau khi ăn giúp thức ăn di chuyển thuận lợi hơn trong đường tiêu hóa.

Thói quen này cũng làm giảm nguy cơ trào ngược dạ dày và cảm giác ợ nóng, nhất là ở người mắc bệnh trào ngược dạ dày thực quản.

Uống đủ nước sau bữa ăn cũng giúp cơ thể duy trì quá trình tiêu hóa bình thường. Tuy nhiên, không cần uống quá nhiều nước trong thời gian ngắn.

Bên cạnh đó, cơ thể cũng cần vài phút nghỉ ngơi trước khi quay lại công việc căng thẳng. Áp lực tinh thần ngay sau bữa ăn có thể ảnh hưởng đến khả năng điều hòa đường huyết ở những người nhạy cảm.

Thói quen này đặc biệt có ý nghĩa với người mắc tiểu đường loại 2, tiền tiểu đường, béo phì và hội chứng buồng trứng đa nang.

Đường huyết tăng cao sau bữa ăn trong nhiều năm có thể làm tổn thương mạch máu, tim, thận, mắt và thần kinh.

Chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng những thói quen sau bữa ăn không thể thay thế chế độ ăn cân đối, ngủ đủ giấc, duy trì cân nặng hợp lý và tập thể dục thường xuyên. Tuy nhiên, chỉ với vài phút sau mỗi bữa sáng, bữa trưa và bữa tối, bạn có thể hình thành một thói quen đơn giản để hỗ trợ kiểm soát đường huyết, giúp tiêu hóa tốt hơn và bảo vệ sức khỏe lâu dài.

Tin Gốc: Thanh Niên

Bảo hiểm xã hội (BHXH) Việt Nam vừa ban hành công văn gửi BHXH các tỉnh, thành phố về việc tăng cường bảo đảm quyền lợi cho người tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) khi khám, chữa bệnh.

Theo BHXH Việt Nam, thời gian qua, đơn vị nhận được nhiều phản ánh về việc người có thẻ BHYT chưa được bảo đảm đầy đủ quyền lợi tại một số cơ sở khám, chữa bệnh. Trong đó, có tình trạng người bệnh phải tự mua thuốc, thiết bị y tế hoặc tự thanh toán chi phí dịch vụ kỹ thuật dù thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT.

Ngoài ra, một số cơ sở khám, chữa bệnh chưa bảo đảm điều kiện chống nắng nóng cho người bệnh; vẫn yêu cầu người bệnh cấp cứu hoặc các trường hợp không phải chuyển tuyến theo quy định phải xuất trình giấy chuyển cơ sở khám, chữa bệnh BHYT; chưa thực hiện kê đơn thuốc ngoại trú trên 30 ngày đối với người đủ điều kiện; đồng thời chưa áp dụng ngay chính sách miễn cùng chi trả cho người bệnh khi đã đáp ứng điều kiện theo quy định.

Để bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người tham gia BHYT, BHXH Việt Nam yêu cầu BHXH các địa phương phối hợp với các cơ sở khám, chữa bệnh triển khai nhiều giải pháp.

Trước hết, các đơn vị cần tăng cường tuyên truyền để người tham gia BHYT nắm rõ quyền lợi, qua đó nâng cao vai trò giám sát của người bệnh trong quá trình khám, chữa bệnh và thanh toán chi phí.

BHXH Việt Nam cũng yêu cầu tiếp tục phối hợp với Sở Y tế và các cơ sở khám, chữa bệnh thực hiện nghiêm các biện pháp chống nắng nóng, bảo đảm khu vực khám bệnh và điều trị nội trú thông thoáng, đủ điều kiện phục vụ người bệnh.

Đặc biệt, không để xảy ra tình trạng chỉ khu khám dịch vụ hoặc phòng điều trị theo yêu cầu được trang bị điều hòa, trong khi khu vực khám, điều trị cho người bệnh BHYT không đáp ứng điều kiện cần thiết.

Đối với người mắc bệnh mạn tính, BHXH các tỉnh được yêu cầu rà soát việc thực hiện kê đơn thuốc ngoại trú tối đa 90 ngày theo quy định tại Thông tư 26/2025/TT-BYT đối với các trường hợp đủ điều kiện. Việc này nhằm giảm số lần đi khám, tiết kiệm thời gian, chi phí cho người bệnh và góp phần giảm tải cho bệnh viện.

BHXH Việt Nam cũng nhấn mạnh các cơ sở khám, chữa bệnh không được yêu cầu người bệnh cấp cứu hoặc các trường hợp thuộc diện không phải có giấy chuyển tuyến quay về cơ sở y tế ban đầu để hoàn tất thủ tục chuyển viện.

Đáng chú ý, công văn yêu cầu các cơ sở khám, chữa bệnh phải bảo đảm cung ứng đầy đủ thuốc, thiết bị y tế và các dịch vụ thuộc phạm vi chi trả của quỹ BHYT theo đúng năng lực chuyên môn.

Trường hợp không đủ khả năng cung ứng hoặc vượt quá chuyên môn, cơ sở y tế phải chuyển người bệnh đến nơi đủ điều kiện điều trị, không để người bệnh phải tự chi trả các khoản chi phí thuộc quyền lợi BHYT, trừ những trường hợp pháp luật có quy định khác hoặc người bệnh tự nguyện lựa chọn dịch vụ ngoài phạm vi thanh toán của quỹ BHYT.

Bên cạnh đó, các cơ sở khám, chữa bệnh phải thực hiện miễn cùng chi trả ngay tại thời điểm người bệnh đã đủ điều kiện theo quy định, không được yêu cầu người bệnh tiếp tục thanh toán khoản cùng chi trả vượt quá mức được miễn.

BHXH Việt Nam đề nghị BHXH các tỉnh, thành phố tổ chức thực hiện nghiêm các nội dung trên, đồng thời kịp thời kiến nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý các trường hợp vi phạm theo quy định. Những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai cần được báo cáo về BHXH Việt Nam để được hướng dẫn, giải quyết.

Tin Gốc: Thanh Niên