Ngày 20-5, Đại học Quốc gia TP.HCM phối hợp Học viện Chính trị khu vực II (Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh) tổ chức hội thảo khoa học “Thị thực nhân tài và chính sách thu hút nguồn lực chất lượng cao phục vụ phát triển đất nước”.
Phát biểu tại hội thảo, ông Ngô Đông Hải – Phó trưởng Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương – cho rằng nhiều quốc gia trên thế giới đã triển khai mạnh các chính sách thị thực nhân tài nhằm thu hút chuyên gia, nhà khoa học, doanh nhân sáng tạo và lao động trình độ cao, tạo ra một cuộc cạnh tranh thực chất về nhân lực tri thức.
Việt Nam hiện cũng đang nghiên cứu hoàn thiện chính sách thị thực nhân tài nhằm thu hút chuyên gia quốc tế và trí thức Việt Nam ở nước ngoài tham gia vào quá trình phát triển đất nước. Tuy nhiên theo ông Hải, nhiều chính sách hiện nay vẫn còn phân tán, thiếu tính đột phá và chưa đáp ứng yêu cầu cạnh tranh quốc tế.
Một số hạn chế như thiếu cơ chế đặc thù về cư trú, lao động, tài chính và điều kiện sống lâu dài cho chuyên gia quốc tế, môi trường làm việc và chính sách đãi ngộ chưa có tính cạnh tranh, hệ sinh thái thu hút nhân tài chưa đồng bộ, sự liên kết giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học…
Ngoài ra, Việt Nam hiện cũng thiếu các trung tâm đổi mới sáng tạo quy mô lớn và chưa hình thành được các cụm nhân tài tập trung.
Từ thực tiễn này, ông Hải đề xuất cần nghiên cứu toàn diện kinh nghiệm của các quốc gia đã thành công trong thu hút nhân tài như Singapore, Trung Quốc và Hàn Quốc để rút ra bài học về thiết kế chính sách, tổ chức thực thi và xây dựng hệ sinh thái nhân tài.
Việt Nam cần xây dựng mô hình thị thực nhân tài theo hướng thông thoáng, cạnh tranh nhưng phù hợp với điều kiện phát triển trong nước.
Ông Hải nhấn mạnh định hướng chuyển từ tư duy “thu hút” sang “cạnh tranh nhân tài”, trong đó tập trung xây dựng cơ chế thị thực quốc tế linh hoạt hơn, thí điểm các khu vực đổi mới sáng tạo, đặt doanh nghiệp vào vị trí trung tâm trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hoàn thiện cơ chế đãi ngộ có tính cạnh tranh quốc tế.
Ông Lê Hải Bình – Phó giám đốc thường trực Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh – cho biết thời gian qua, Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chủ trương, chính sách nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và sử dụng hiệu quả nhân tài.
Tuy nhiên ông Bình nhìn nhận quá trình thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao hiện vẫn còn nhiều khó khăn, hạn chế. Nhiều chính sách hiện nay còn phân tán, thiếu cơ chế đột phá, chính sách đãi ngộ chưa tạo được sức hút đủ mạnh đối với chuyên gia, nhà khoa học và những người có kinh nghiệm quốc tế.
“Nhiều chính sách, chế độ đãi ngộ chưa tạo được động lực đủ mạnh, ngay cả với những người tài, người có năng lực ở trong nước, chứ chưa nói tới những nhân tài trong các lĩnh vực trên trường quốc tế”, ông Bình nói.
GS.TS Nguyễn Thị Thanh Mai – Giám đốc Đại học Quốc gia TP.HCM – cho rằng chính sách thị thực nhân tài cần được nhìn nhận như một công cụ chiến lược trong cạnh tranh quốc gia về nhân tài. Xu hướng hiện nay chuyển từ đào tạo nhân lực sang quản trị dòng chảy nhân tài, bao gồm thu hút, dịch chuyển, giữ chân và phát huy nhân tài trong môi trường cạnh tranh toàn cầu.
Đại học Quốc gia TP.HCM hiện đặt mục tiêu hướng tới top 100 đại học hàng đầu châu Á. Nền tảng của mục tiêu này là đội ngũ nhà khoa học, công bố quốc tế chất lượng cao, sáng chế, chuyển giao công nghệ, hợp tác quốc tế thực chất và năng lực giải quyết các bài toán lớn của quốc gia.
Theo bà Mai, Đại học Quốc gia TP.HCM đang triển khai nhiều giải pháp nhằm thu hút và phát triển nhân lực chất lượng cao như chương trình VNU350, thu hút nhà khoa học trẻ xuất sắc, chương trình giáo sư thỉnh giảng, phát triển nhóm nghiên cứu xuyên biên giới, tổ chức hội thảo quốc tế và hợp tác nghiên cứu chung với các đại học, viện nghiên cứu hàng đầu thế giới.
Đại học này cũng tập trung kết nối trí thức Việt Nam ở nước ngoài, chuyên gia quốc tế và các nhà khoa học tham gia vào hoạt động nghiên cứu, đào tạo sau đại học và phát triển công nghệ chiến lược.
“Thu hút nhân tài cần đi cùng khung chính sách quốc gia đủ linh hoạt, minh bạch và có tính cạnh tranh quốc tế. Các yếu tố như chính sách thị thực thông thoáng, môi trường học thuật tốt, cơ sở vật chất hiện đại, cơ chế đãi ngộ phù hợp, nhóm nghiên cứu mạnh và chất lượng sống hấp dẫn sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng thu hút và giữ chân nhân tài trong thời gian dài”, bà Mai nói.
Ngày 18.5, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 20/CT-TTg về việc tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh ĐH, giáo dục nghề nghiệp 2026.
Tại chỉ thị này, Thủ tướng yêu cầu Bộ GD-ĐT chỉ đạo sâu sát tổ chức kỳ thi theo hướng giữ ổn định, giảm áp lực, giảm chi phí, bảo đảm độ tin cậy, trung thực, đánh giá đúng năng lực học sinh; cung cấp dữ liệu tin cậy để các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp sử dụng trong tuyển sinh.
Bộ GD-ĐT tổ chức xây dựng đề thi bảo đảm chất lượng, bảo mật, có độ phân hóa phù hợp với mục đích kỳ thi; chỉ đạo các cơ sở đào tạo công bố phương thức tuyển sinh và thực hiện tuyển sinh năm 2026 bảo đảm thống nhất, công bằng, khách quan theo hướng đánh giá đúng năng lực của người học, bảo đảm kiểm soát thống nhất chất lượng đầu vào, góp phần đào tạo nguồn nhân lực chất lượng.
Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, tích hợp giấy tờ gọn nhẹ, đơn giản, cấp bằng tốt nghiệp THPT số; chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan chủ động kịch bản ứng phó sự cố an ninh mạng, lộ lọt dữ liệu, sự cố kỹ thuật, chuẩn bị đầy đủ các điều kiện về hạ tầng kỹ thuật, phần mềm và ngân hàng câu hỏi thi, đổi mới phương thức kiểm tra, đánh giá phù hợp với lộ trình tổ chức thi tốt nghiệp THPT trên máy tính theo lộ trình đã được công bố, bảo đảm chặt chẽ, an ninh, an toàn.
Thủ tướng yêu cầu bảo đảm tất cả các khâu trước, trong và sau của kỳ thi đều được kiểm tra, giám sát. Tập trung phòng ngừa hành vi gian lận dưới mọi hình thức, nhất là sử dụng công nghệ cao. Việc công bố kết quả kỳ thi phải chính xác, kịp thời, đồng bộ, minh bạch.
Theo chỉ thị, chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố chịu trách nhiệm toàn diện về công tác chuẩn bị, tổ chức kỳ thi tại địa phương.
Trong đó, chỉ đạo sở GD-ĐT tổ chức việc dạy và học, ôn tập, hoàn thành chương trình lớp 12 theo quy định, phù hợp với điều kiện của địa phương; chủ động bố trí, hỗ trợ ngân sách để các cơ sở giáo dục tổ chức thi thử bảo đảm hiệu quả.
Thủ tướng cũng yêu cầu có giải pháp trong công tác coi thi nhằm phòng, chống việc sử dụng thiết bị, công nghệ cao để gian lận trong kỳ thi.
Theo đó, Bộ Công an chỉ đạo công an các đơn vị, địa phương liên quan phối hợp chặt chẽ với ngành GD-ĐT và các cơ quan, đơn vị có biện pháp bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn cho kỳ thi, bảo vệ bí mật nhà nước đối với đề thi.
Tuyên truyền, tập huấn; chủ động nắm tình hình, phòng ngừa, kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật liên quan, nhất là tình trạng mua bán, sử dụng thiết bị công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo (AI) để gian lận trong kỳ thi.
Cấp tỉnh có trách nhiệm hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi cho thí sinh trong việc đi lại, ăn ở và các điều kiện cần thiết khác cho học sinh. Bảo đảm không có thí sinh nào vì điều kiện giao thông, khó khăn về ăn, ở hoặc những lý do khác có thể khắc phục được mà không dự thi được.
"Việc chấm thi môn tự luận cần thực hiện nghiêm theo đúng biểu điểm, hướng dẫn, bảo đảm tính phân loại, công bằng; tạo điều kiện thuận lợi cho các nhà trường trong việc dạy và học, ôn tập cho học sinh", chỉ thị nêu.
Trước đó, tại hội nghị tập huấn công tác tổ chức thi và kiểm tra kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 do Bộ GD-ĐT tổ chức hồi tháng 4, đại tá Nguyễn Anh Tuấn, Phó cục trưởng Cục An ninh chính trị nội bộ (A03), Bộ Công an, cho biết những năm qua dư luận tiếp tục phản ánh nghi vấn một số địa phương có điểm thi cao bất thường và đặt vấn đề liệu có sự buông lỏng trong quá trình chấm thi.
Thứ trưởng Bộ GD-ĐT Phạm Ngọc Thưởng cũng thẳng thắn nhìn nhận, trong những năm qua, một số địa phương còn khiến dư luận băn khoăn khi công bố kết quả chấm thi. Chẳng hạn có nơi điểm thi môn văn đạt 9 hoặc 9,5 rất nhiều… Ông Thưởng cho biết sẽ tăng cường kiểm tra, giám sát vấn đề này.
Theo quyết định, ông Nguyễn Văn Được - Chủ tịch UBND TP.HCM - làm Tổ trưởng Tổ công tác đầu tư cho ngành giáo dục TP.HCM. Ba Tổ phó gồm các ông Nguyễn Mạnh Cường, Nguyễn Công Vinh và Bùi Xuân Cường, cùng là Phó chủ tịch UBND TP.HCM.
Các thành viên gồm ông Nguyễn Văn Hiếu - Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, ông Hoàng Vũ Thành - Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, ông Trần Quang Lâm - Giám đốc Sở Xây dựng TP.HCM, ông Trương Trung Kiên - Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc TP.HCM.
Ngoài ra còn có ông Nguyễn Toàn Thắng - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường TP.HCM, bà Nguyễn Thị Hồng Hạnh - Giám đốc Sở Tư pháp TP.HCM, Trung tướng Mai Hoàng - Giám đốc Công an TP.HCM, ông Lê Thanh Phương - Giám đốc Kho bạc Nhà nước khu vực II, ông Đoàn Minh Dũng - Trưởng Thuế TP.HCM.
Thành viên tổ công tác còn có ông Võ Đức Thanh - Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp TP.HCM, bà Nguyễn Thị Nhật Hằng - Phó giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM, ông Dương Hồng Thắng - Chánh Văn phòng UBND TP.HCM, bà Nguyễn Thị Thùy Linh - Phó chánh Văn phòng UBND TP.HCM.
Theo phân công, ông Nguyễn Mạnh Cường trực tiếp chỉ đạo, theo dõi, tổng hợp, đôn đốc công việc và định kỳ báo cáo Chủ tịch UBND TP.HCM hằng tháng.
Ông Nguyễn Công Vinh trực tiếp chỉ đạo Sở Tài chính cân đối, bố trí đủ nguồn vốn từ ngân sách nhà nước để bảo đảm xây dựng trường lớp theo tiến độ.
Ông Bùi Xuân Cường chủ trì, trực tiếp chỉ đạo Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Xây dựng và Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình dân dụng và công nghiệp TP.HCM giải quyết các khó khăn, vướng mắc liên quan đất đai, quy hoạch, xây dựng trong thực hiện các dự án đầu tư xây dựng trường lớp.
UBND TP.HCM giao Sở Giáo dục và Đào tạo TP.HCM là cơ quan thường trực, chịu trách nhiệm chính tham mưu cho Tổ công tác đầu tư.
Tổ công tác đầu tư có chức năng theo dõi tiến độ thực hiện, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc đối với các dự án đầu tư xây dựng trường học, phối hợp với các ban quản lý dự án và UBND các địa phương để bảo đảm tiến độ xây dựng trường học theo chỉ đạo của Thành ủy và UBND TP.HCM.
Cũng trong dịp này, UBND TP.HCM quyết định thành lập Ban chỉ đạo các kỳ thi tuyển sinh đầu cấp, thi tốt nghiệp trung học phổ thông cơ sở. Hai ban chỉ đạo này do ông Nguyễn Mạnh Cường - Phó chủ tịch UBND TP.HCM - làm Tổ trưởng.
