Trong bài viết gần đây gửi Tuổi Trẻ, ông Baz, 63 tuổi, sống tại Đà Nẵng, kể về một tình huống khẩn cấp đã cho ông trực tiếp trải nghiệm dịch vụ y tế Việt Nam.
Mắc chứng phì đại tuyến tiền liệt lành tính (BPH), tình trạng của ông trở nặng dẫn đến tắc nghẽn thận, buộc phải nhập viện gấp.
Thay vì quay về Anh, nơi phải chờ đợi lâu và chi phí cao, ông chọn phẫu thuật tại một bệnh viện tư ở Đà Nẵng. Ở đó ông được điều trị nhanh chóng, ca mổ thành công và tổng chi phí hết khoảng 60 triệu đồng (2.278 USD), bao gồm cả nằm viện và chăm sóc hậu phẫu.
Nhiều người nước ngoài sống lâu năm ở Việt Nam và cả du khách đã để lại bình luận ca ngợi sự nhanh chóng, chi phí hợp lý và chất lượng điều trị tại Việt Nam, đồng thời so sánh với hệ thống y tế ở quê nhà họ.
“Tôi nói từ trải nghiệm cá nhân của mình. Bệnh viện ở Việt Nam rất tốt: đội ngũ chuyên môn và cơ sở vật chất đều xuất sắc, dù là công hay tư”, bạn đọc Alessandro Outeiro bình luận.
Steven White đồng tình: “Tôi đã vào viện hai lần ở Việt Nam. Chế độ chăm sóc rất tốt, chẩn đoán nhanh và chính xác”.
Còn bạn đọc Dave D’haeze (người Bỉ) kể ông được chẩn đoán ung thư da di căn giai đoạn 4 vào năm 2023 và đã trải qua điều trị miễn dịch tại Bệnh viện Ung bướu TP.HCM.
Dave cho biết phương pháp này đang phát huy hiệu quả dù tỉ lệ thành công chỉ khoảng 30%, và khen đội ngũ y, bác sĩ ở bệnh viện “tuyệt vời”.
Trong khi đó, bạn đọc Saanvi Ahuja nhận xét hệ thống y tế Việt Nam rất linh hoạt, dù đôi lúc nhân viên y tế không thạo tiếng Anh nhưng vẫn đảm bảo bệnh nhân được chăm sóc chu đáo.
Bạn đọc John Hemming thì cho rằng công tác điều trị tại Việt Nam, bao gồm nha khoa, đều rất tốt, còn Paul Ma King nhận định “hệ thống y tế Việt Nam đang phát triển rất nhanh chóng”.
Đặc biệt, Max Lang kể ông đã điều trị ung thư phổi giai đoạn 4 tại Việt Nam cách đây 7 năm và gọi đó là “quyết định đúng đắn nhất”, đồng thời cho biết hai người bạn người Mỹ của ông cũng đang điều trị tại đây.
Còn trong trải nghiệm của mình, Patrick Flanagan kể ông được đặt stent rất nhanh, còn một người bạn người Anh 50 tuổi bị gãy xương hông của ông đã được thay khớp chỉ trong hai ngày, điều mà tại Úc có thể phải chờ 6 tháng hoặc hơn.
Bạn đọc Michael Lina đánh giá cao việc có thể làm xét nghiệm mà không cần chờ đợi lâu. “Nếu tôi muốn nội soi đại tràng, tôi có thể làm ngay trong ngày. Chụp MRI cũng vậy”, Michael viết.
“Ở phương Tây, không có chuyện phẫu thuật trong ngày. Còn ở đây kiểu ‘chúng ta sẽ làm luôn trong hôm nay!'”, Robbie Parker cho biết.
Mike Savage cũng cho rằng điều trị tại Việt Nam “chắc chắn 100% là tốt hơn và cực kỳ nhanh”, ví dụ cần chụp MRI thì hôm sau là có kết quả.
Còn Gail Truman kể bà bị bệnh nặng khi sang Việt Nam thăm con và nhận được sự chăm sóc tận tình, hiệu quả, đồng thời nói thấy “may” vì mình bị bệnh ở Việt Nam.
Matthew Carter cũng đồng tình. Con trai ông từng gặp tai nạn nghiêm trọng tại Việt Nam, và khi ông bay sang chăm sóc, ông đánh giá dịch vụ y tế “rất rất tốt”, thậm chí tốt hơn ở Anh.
Một số ý kiến nhấn mạnh yếu tố chi phí. Herbie Needham cho biết mình làm răng tại Nha Trang hết khoảng 4 triệu đồng, trong khi tại Anh chi phí tương tự tính ra khoảng 35 triệu đồng.
“Bác sĩ ở Việt Nam giỏi và chi phí cũng hợp lý”, Mohan Menon nhận xét, còn Gavin Hopkins nói: “Bạn trả tiền cho cái bạn được nhận, nhưng giá cả hợp lý và bạn được chăm sóc chu đáo”.
Tài khoản Same Same but Different/Ale Sajgon khen hệ thống y tế Việt Nam vừa nhanh vừa rẻ: “Xét nghiệm có thể làm theo yêu cầu, có kết quả ngay lập tức hoặc chỉ trong vài giờ, có chú thích tiếng Anh và chi phí chỉ bằng một phần nhỏ so với châu Âu”, bạn đọc này chia sẻ.
Còn Ian James cho rằng chính phủ nước mình nên tham khảo mô hình này: “Việt Nam có dân số đông nhưng dịch vụ vẫn dễ tiếp cận. Điều này có thể mang lại đổi mới cho hệ thống NHS (hệ thống y tế quốc gia Anh) của chúng ta”.
“Hệ thống bệnh viện ở Việt Nam có thể khiến một số người thấy rối, nhưng theo trải nghiệm của tôi thì rất tốt”, John Ainsley nhận xét.
Bạn đọc trong nước cũng góp tiếng nói, phần nào lý giải vì sao nhiều người nước ngoài có thiện cảm với hệ thống y tế Việt Nam.
“Điều ông Baz ấn tượng nhất có lẽ không chỉ là máy móc mà là thái độ phục vụ của y tá, bác sĩ. Sự ân cần đôi khi còn có tác dụng chữa lành hơn cả thuốc thang”, bạn đọc Gia Hân để lại ý kiến.
“Tôi hoàn toàn tin vào những nhận xét tích cực của ông Baz về dịch vụ y tế của Việt Nam, bởi vì tôi có một người bạn cũng bị bệnh giống như vậy. Khi đi bệnh viện ở Mỹ, họ xếp lịch mổ khoảng 4 tuần sau. Anh ấy không chịu nổi nên về Việt Nam để mổ. Chỉ một tuần là xuất viện và ca ngợi hết lời…”, bạn đọc Thành tiếp lời.
Bạn đọc Kiều Tiên thì nhận xét: “Đây chính là minh chứng cho tiềm năng của du lịch y tế Việt Nam. Nếu chúng ta đẩy mạnh quảng bá, chắc chắn sẽ thu hút được rất nhiều khách nước ngoài đến điều trị và nghỉ dưỡng”.
Trong khi bạn đọc Nguyễn Anh Dân cho rằng: “Ở Việt Nam, tôi được khám ngay lập tức. Có tiền vào bệnh viện tư thì vậy!”, thì bạn đọc Van Quan phản bác: “Bệnh viện công cũng vậy mà bạn. Có ai phải chờ đâu, còn chữa thì tùy số lượng bệnh nhân và máy móc của bệnh viện công. Bạn muốn điều trị nhanh, phương pháp mới thì bạn chọn bệnh viện tư”.
“Mong rằng không chỉ các bệnh viện tư hay bệnh viện tuyến đầu, mà y tế công ở các tỉnh cũng sớm nâng cấp đồng bộ để người dân mình ai cũng được hưởng dịch vụ tốt như thế này”, Uyên Linh bình luận.
Mức lương cơ sở mới tăng thêm 190.000 đồng, tương đương khoảng 8% so với hiện nay. Đây là căn cứ để tính lương, phụ cấp và nhiều chế độ khác đối với viên chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước. Với ngành y tế, bác sĩ, y sĩ, điều dưỡng và nhân viên y tế công lập cũng là nhóm được điều chỉnh tăng lương.
Hiện nay, lương của bác sĩ trong các bệnh viện công lập được tính theo hệ số lương gắn với chức danh nghề nghiệp. Với mức lương cơ sở mới, thu nhập trước phụ cấp của bác sĩ tăng lên. Một bác sĩ hạng III mới vào nghề có hệ số 2,34 sẽ nhận lương khoảng 5,92 triệu đồng mỗi tháng, tăng gần 445.000 đồng so với trước đây.
Bác sĩ hạng II có hệ số khởi điểm 4,4, lương sẽ tăng khoảng 836.000 đồng lên hơn 11,13 triệu đồng/tháng. Nhóm bác sĩ hạng I - thường là các chuyên gia có trình độ cao, nhiều năm kinh nghiệm - có hệ số từ 6,2 đến 8. Với mức lương cơ sở mới, thu nhập theo lương ngạch bậc dao động từ 15,69 đến 20,24 triệu đồng mỗi tháng, tăng từ 1,18 đến 1,52 triệu đồng so với trước.
Ngoài ra, Nghị định 192 vừa được Chính phủ ban hành quy định một số chế độ phụ cấp đặc thù trong lĩnh vực y tế và hỗ trợ hàng tháng đối với nhân viên y tế thôn, tổ dân phố và cô đỡ thôn, bản, có hiệu lực từ ngày 15/7. Theo đó, bác sĩ mổ chính, người gây mê hồi sức hoặc châm tê chính được hưởng phụ cấp 100.000 đến 560.000 đồng mỗi ca phẫu thuật. Đây là mức phụ cấp đặc thù cao nhất với cán bộ y tế.
Người phụ mổ, phụ gây mê hồi sức hoặc phụ châm tê, được hưởng phụ cấp từ 60.000 đến 400.000 đồng mỗi ca. Người giúp việc ca mổ được phụ cấp 40.000 đến 240.000 đồng. Mức phụ cấp thủ thuật bằng 0,3 lần phụ cấp phẫu thuật tương ứng.
Như vậy, nếu cộng thêm phụ cấp ưu đãi nghề, phụ cấp trực, phẫu thuật, thủ thuật và các khoản thu nhập tăng thêm tại bệnh viện, mức thu nhập thực tế của nhiều bác sĩ có thể cao hơn đáng kể.
Không chỉ bác sĩ, nhóm y sĩ và nhân viên y tế tuyến cơ sở cũng được hưởng lợi từ việc tăng lương cơ sở. Một y sĩ bậc một với hệ số 2,1 sẽ nhận khoảng 5,31 triệu đồng mỗi tháng, tăng gần 400.000 đồng. Người có hệ số cao nhất sẽ đạt mức lương hơn 10 triệu đồng/tháng.
Mức lương thực nhận sẽ cao hơn tùy thuộc vào phụ cấp nghề, phụ cấp trực, phụ cấp ưu đãi, thâm niên vượt khung và cơ chế chi trả của từng đơn vị y tế.
Một số mức lương bác sĩ, y sĩ từ 1/7 (chưa gồm phụ cấp)
Dưới đây là những căn bệnh thường diễn tiến âm thầm nhưng có thể được phát hiện sớm trong những lần khám sức khỏe định kỳ:
Ung thư đại trực tràng là một trong những loại ung thư phổ biến nhưng lại thường diễn tiến âm thầm. Trong giai đoạn đầu, nhiều người hoàn toàn không có triệu chứng hoặc chỉ xuất hiện những dấu hiệu mờ nhạt, chẳng hạn tiêu chảy hoặc táo bón kéo dài, số lần đi ngoài thay đổi bất thường, phân nhỏ hơn bình thường, đau bụng âm ỉ hoặc có một lượng nhỏ máu trong phân, theo chuyên trang sức khỏe Healthline (Mỹ)
Do đó, người mắc thường không chú ý và bỏ qua. Không ít trường hợp chỉ được phát hiện khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển.
Hiệp hội Ung thư Mỹ khuyến cáo một số nhóm có nguy cơ cao cần tầm soát ung thư đại trực tràng trước 45 tuổi hoặc theo chỉ định của bác sĩ. Đó là những người có tiền sử gia đình mắc ung thư đại trực tràng, mắc bệnh viêm ruột mạn tính hoặc có các yếu tố nguy cơ khác.
Loãng xương là tình trạng giảm dần mật độ xương, khiến xương trở nên giòn và yếu hơn. Quá trình này thường diễn ra âm thầm trong nhiều năm mà không gây đau hay triệu chứng rõ ràng. Nhiều người chỉ biết mình loãng xương sau khi bị gãy xương do một cú ngã nhẹ hoặc va chạm không quá mạnh, bác sĩ James Ross, chuyên gia tại trung tâm chấn thương chỉnh Baptist Health Orthopedic Care (Mỹ), cho biết.
Chính vì vậy, khám sức khỏe định kỳ ở những người thuộc nhóm nguy cơ cao sẽ giúp phát hiện sớm bệnh. Phương pháp được sử dụng phổ biến nhất là đo mật độ xương bằng kỹ thuật hấp thụ tia X năng lượng kép (DEXA). Đây được xem là tiêu chuẩn để đánh giá mật độ xương và xác định nguy cơ gãy xương.
Phụ nữ sau mãn kinh, đặc biệt là từ 65 tuổi trở lên, có nguy cơ loãng xương cao và nên được tầm soát định kỳ. Đối với nam giới, tầm soát thường được cân nhắc khi có các yếu tố rủi ro như tuổi cao, dùng nhóm thuốc corticosteroid kéo dài, tiền sử gãy xương hoặc mắc các bệnh ảnh hưởng đến sức khỏe xương.
Tiểu đường loại 2 cũng là một bệnh lý thường tiến triển âm thầm. Trong nhiều trường hợp, lượng đường trong máu đã tăng cao trong một thời gian dài nhưng người mắc vẫn không nhận thấy điều gì bất thường.
Một số người có thể xuất hiện các triệu chứng như khát nước nhiều, đi tiểu nhiều, nhanh đói, mệt mỏi hoặc sụt cân không rõ nguyên nhân. Tuy nhiên, những dấu hiệu này thường chỉ xuất hiện khi bệnh đã tiến triển xa hơn.
Bệnh thận mạn cũng là một bệnh lý dễ bị bỏ sót vì chức năng thận có thể suy giảm âm thầm trong nhiều năm. Quỹ Thận Quốc gia Mỹ cho biết phần lớn người mắc bệnh thận mạn không xuất hiện triệu chứng cho đến khi chức năng thận đã suy giảm đáng kể.
Khám sức khỏe định kỳ có thể giúp phát hiện bệnh thận từ giai đoạn sớm bằng xét nghiệm máu và nước tiểu. Cụ thể, xét nghiệm máu giúp đánh giá chức năng lọc của thận, còn xét nghiệm nước tiểu để kiểm tra xem có protein rò rỉ hay không, theo Healthline.
Ngày 2.4, Sở Y tế tỉnh Cà Mau và Sở Y tế TP.HCM ký kết thỏa thuận hợp tác phát triển y tế giai đoạn 2026-2030, với trọng tâm là hỗ trợ trực tiếp, "cầm tay chỉ việc" trong khám chữa bệnh và nâng cao năng lực đội ngũ.
Phát biểu tại lễ ký kết, ông Nguyễn Minh Luân, Phó chủ tịch UBND tỉnh Cà Mau, cho biết địa phương luôn ưu tiên đầu tư cho ngành y tế, nhưng thực tế vẫn còn nhiều điểm nghẽn. Cơ sở vật chất chưa đồng bộ, trang thiết bị còn thiếu, đặc biệt hệ thống y tế tuyến xã, phường đang được rà soát để tiếp tục đầu tư.
Tuy nhiên, theo ông Luân, khó khăn lớn nhất vẫn là bài toán nhân lực. Cà Mau đang thiếu đội ngũ y, bác sĩ giỏi ở nhiều lĩnh vực chuyên sâu, ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng khám chữa bệnh và niềm tin của người dân. Vì vậy, tỉnh mong muốn TP.HCM hỗ trợ đào tạo nhanh, sát thực tế; đồng thời chia sẻ các mô hình quản lý, quản trị hiệu quả, nhất là cơ chế tự chủ trong cơ sở y tế công lập.
Phó giáo sư - tiến sĩ Tăng Chí Thượng, Giám đốc Sở Y tế TP.HCM, đánh giá Cà Mau đã có những bước tiến đáng ghi nhận khi được đầu tư thêm cơ sở vật chất, trang thiết bị và đội ngũ ngày càng chuyên nghiệp.
Theo ông Thượng, vấn đề cốt lõi trong giai đoạn tới là phát huy hiệu quả những nền tảng sẵn có, đặc biệt trong lĩnh vực khám chữa bệnh. TP.HCM cam kết tiếp tục hợp tác toàn diện, bám sát nhu cầu thực tế của Cà Mau để phát triển y tế chuyên sâu.
Trong đó, các lĩnh vực như đột quỵ, tim mạch, ung bướu, sản nhi sẽ được các bệnh viện chuyên sâu tại TP.HCM hỗ trợ trực tiếp, giúp các bệnh viện tại Cà Mau nâng cao hiệu quả hoạt động và giảm phụ thuộc chuyển tuyến.
Theo thỏa thuận, 2 bên thống nhất nguyên tắc hợp tác tự nguyện, công khai, minh bạch. Dự kiến 8 đơn vị y tế chủ lực của Cà Mau sẽ được chuyển giao kỹ thuật từ các bệnh viện tuyến cuối của TP.HCM.
Để chuẩn bị tiếp nhận, Cà Mau đã xác định nhu cầu đào tạo gồm 33 bác sĩ, 3 kỹ sư vật lý, 13 kỹ thuật viên và 4 điều dưỡng. Hiện, toàn hệ thống y tế công lập của tỉnh có hơn 4.880 nhân sự, trong đó có 1.126 bác sĩ; các bệnh viện đã triển khai được gần 70% danh mục kỹ thuật của Bộ Y tế.
Thỏa thuận hợp tác lần này được xem là bước đi cụ thể nhằm nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, giảm tỷ lệ chuyển tuyến, hạn chế tình trạng người dân phải đi xa điều trị, từng bước đưa Cà Mau tiến gần mục tiêu trở thành trung tâm y tế chất lượng cao của khu vực.
