Ngày 12/6, Anthropic cho biết đã nhận được chỉ đạo từ chính phủ Mỹ về việc đình chỉ quyền truy cập hai mô hình mới ra mắt là Fable 5 và Mythos 5 đối với “công dân nước ngoài, dù đang ở Mỹ hay quốc gia khác, kể cả là nhân viên Anthropic”.
Startup AI này nói chính phủ Mỹ đưa ra lý do “an ninh quốc gia”, nhưng không cung cấp chi tiết. “Chúng tôi tin rằng chính phủ Mỹ nên có khả năng ngăn chặn hoạt động triển khai ứng dụng nguy hiểm, dựa trên quy trình minh bạch, công bằng, rõ ràng và dựa trên yếu tố kỹ thuật. Hành động này không đáp ứng những nguyên tắc đó”, thông cáo của công ty có đoạn.
Ngày 14/6, David Sacks, đồng chủ tịch Hội đồng Cố vấn Khoa học và Công nghệ của Tổng thống Mỹ, cho biết một đối tác tin cậy của chính phủ Mỹ và Anthropic đã thử nghiệm Fable và phát hiện phương pháp bẻ khóa (jailbreak) nhằm vượt qua hàng rào an toàn vốn giúp tách biệt mô hình thương mại này với năng lực an ninh mạng không hạn chế của Mythos.
Chính phủ Mỹ đã đề nghị Anthropic vá lỗi hoặc thu hồi Fable 5 đến khi giải quyết xong, nhưng CEO Dario Amodei được cho là đã từ chối. “Chính quyền sau đó phải miễn cưỡng ban hành chỉ đạo kiểm soát xuất khẩu. Họ sẵn sàng gỡ hạn chế ngay khi vấn đề được khắc phục. Quyền quyết định giờ đây thuộc về Anthropic”, ông nói.
Sacks chỉ trích hành động của Anthropic không phù hợp với vị thế của một phòng thí nghiệm luôn đặt an toàn lên hàng đầu, cũng như từng kêu gọi quản lý Mythos với tư cách là vũ khí an ninh mạng. Ông cho biết quyết định hạn chế không liên quan đến những xích mích trước đây giữa Anthropic với chính phủ, thêm rằng Washington luôn coi trọng công nghệ của startup AI này và coi vấn đề “rất dễ giải quyết”.
Anthropic chưa bình luận về thông tin trên.
WSJ dẫn nguồn tin giấu tên am hiểu vấn đề cho biết biện pháp kiểm soát được kích hoạt một phần bởi tài liệu nghiên cứu về an ninh mạng của Amazon, cũng như các cuộc đối thoại giữa CEO Amazon Andy Jassy với Nhà Trắng. Amazon trước đó đầu tư hàng tỷ USD vào Anthropic.
Theo đó, tài liệu cho thấy một người có thể tác động để khiến Fable 5 cung cấp thông tin được dùng cho những vụ tấn công mạng chỉ bằng một số câu lệnh. Không lâu sau khi CEO Jassy chia sẻ phát hiện với Nhà Trắng, chính phủ Mỹ đã quyết định chặn công dân nước ngoài sử dụng Mythos 5 và Fable 5. Vấn đề càng trở nên phức tạp khi nhiều nhà nghiên cứu của Anthropic sinh ra ở nước ngoài, khiến họ không thể truy cập sản phẩm của chính mình.
Trang Semafor dẫn lời một nguồn thân cận với Nhà Trắng khẳng định Amazon đã thông báo phương pháp bẻ khóa cho Nhà Trắng thông qua CEO Jassy. Chính phủ Mỹ hành động gấp rút, một phần vì lo ngại một nhóm tin tặc Trung Quốc đã truy cập được Mythos, dẫn đến nguy cơ mô hình bị phân tích đảo ngược và sao chép.
Amazon không xác nhận thông tin, nhưng nói chính phủ Mỹ thường xuyên tham vấn họ về các mối đe dọa an ninh, nhấn mạnh tập đoàn không bình luận về các cuộc trao đổi với Nhà Trắng.
Anthorpic bày tỏ hoài nghi với nhận định rằng vấn đề nằm ở việc “mô hình bị bẻ khóa”. Họ cho biết những lỗ hổng tương tự hoàn toàn có thể được phát hiện thông qua những mô hình có sẵn trên thị trường, trong đó có GPT 5.5.
Một số nhà nghiên cứu an ninh ủng hộ giả thuyết này. Katie Moussouris, người sáng lập kiêm CEO công ty an ninh mạng LutaSecurity, nói đã xem tài liệu của Amazon và khẳng định “đó không phải bẻ khóa”. Kate Koren, cựu quan chức Bộ Thương mại Mỹ, đánh giá quyết định hạn chế bắt nguồn một phần từ sự không hài lòng của Nhà Trắng đối với Anthropic.
Lệnh cấm diễn ra vài ngày sau khi Anthropic công bố Fable 5 và Mythos 5, hai mô hình được công ty quảng cáo là hiện đại nhất theo nhiều thang đo trong ngành công nghiệp AI. Chúng được xây dựng dựa trên nền tảng Claude Mythos Preview, từng khiến quan chức Mỹ lo ngại vì năng lực an ninh mạng tiên tiến.
Đây là xích mích mới nhất giữa Anthropic với chính phủ Mỹ kể từ sau xung đột với Lầu Năm Góc hồi đầu năm. Bộ Quốc phòng Mỹ khi đó tuyên bố Anthropic là rủi ro với chuỗi cung ứng, đồng nghĩa công ty bị coi là mối đe dọa với an ninh quốc gia. Định danh này thường chỉ được dùng cho đối thủ nước ngoài của Mỹ, đòi hỏi các doanh nghiệp quốc phòng chứng nhận rằng họ không sử dụng mô hình Claude trong những hợp đồng với quân đội. Anthropic đã kiện chính quyền Tổng thống Donald Trump để đảo ngược quyết định này và quá trình tố tụng vẫn chưa kết thúc.
Với tên gọi "Nền tảng Dịch vụ Quản lý Vòng đời Toàn diện Robot hình người", chương trình này do Ủy ban Tiêu chuẩn hóa Robot hình người và Trí tuệ thể hiện (HEIS), trực thuộc Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc, phụ trách triển khai.
Mỗi mã định danh sẽ được cấu trúc thành bốn phần: mã quốc gia gồm hai chữ số giúp theo dõi các giao dịch xuyên biên giới; mã nhà sản xuất gồm bốn chữ số ghi lại thông tin về công ty sản xuất; mã hiệu sản phẩm gồm sáu chữ số để xác định loại robot; cùng với mã số sê-ri 17 chữ số để phân biệt từng đơn vị riêng lẻ. Mục tiêu của hệ thống này là theo dõi robot hình người từ khâu sản xuất cho đến khi tái chế.
Chương trình cũng bao gồm hướng dẫn cho tất cả các bên tham gia trong chuỗi cung ứng, từ nhà sản xuất, nhà cung cấp dịch vụ, người bán, người dùng cuối cho đến các cơ sở tái chế. Hệ thống mới sẽ thúc đẩy việc triển khai robot hình người một cách có quy định, trong đó các công ty sản xuất sẽ phải chịu trách nhiệm về bất kỳ sự cố nào xảy ra.
Theo nghiên cứu của IDC vào tháng 1.2026, thị trường robot hình người toàn cầu đã tăng trưởng 508% trong năm 2025, với khoảng 18.000 robot được xuất xưởng trên toàn thế giới, trong đó các nhà cung cấp Trung Quốc dẫn đầu. Hiện tại, Trung Quốc có hơn 100 nhà sản xuất robot hình người và đã cấp mã định danh kỹ thuật số cho hơn 28.000 robot thuộc 200 mẫu mã khác nhau trước khi chương trình này được công bố rộng rãi.
Phó giám đốc Viện Tiêu chuẩn hóa Điện tử Trung Quốc (CESI) Yu Xiuming cho biết hệ thống này được thiết kế để giải quyết các vấn đề cốt lõi về an toàn, giám sát và quản trị. Ngành công nghiệp robot hình người của Trung Quốc đang phát triển nhanh hơn so với khung pháp lý hiện có và hệ thống nhận dạng này không chỉ là một động thái giám sát mà còn là bước tiến quan trọng trong việc xây dựng cơ sở hạ tầng công nghiệp, tạo ra tiêu chuẩn hóa cần thiết trước khi mở rộng quy mô toàn cầu.
Chiếc điện thoại Android bỗng nhiên liên tục hiện thông báo bộ nhớ chạm ngưỡng giới hạn. Kéo theo đó là một chuỗi hệ lụy khó chịu như máy bắt đầu giật lag, ứng dụng phản hồi chậm chạp, các tiến trình chạy ngầm ì ạch.
Hầu hết chúng ta đều đổ cho kho ảnh và video. Thế nhưng, các chuyên gia công nghệ cảnh báo rằng có một thế lực ngầm tinh vi hơn nhiều đang âm thầm nuốt chửng hàng chục gigabyte (GB) bộ nhớ: Sự bùng nổ của ứng dụng rác và 'bẫy' bộ nhớ đệm (cache).
Bạn có biết vì sao khi lướt TikTok, Instagram hay Facebook, video và hình ảnh luôn hiển thị mượt mà không độ trễ? Để làm được điều đó, các ứng dụng này liên tục chạy ngầm, tự động tải trước nội dung và lưu trữ chúng vào một phân vùng gọi là bộ nhớ đệm.
Hậu quả là trong khi bạn lướt mạng xã hội, thì bộ nhớ đệm của các ứng dụng này đang phình to ra một cách chóng mặt, âm thầm 'ngốn' sạch dung lượng máy.
Bên cạnh đó, thói quen 'tích trữ' ứng dụng cũng là một sai lầm chí mạng. Những tựa game cũ đã bỏ xó cả năm trời, những ứng dụng mua sắm, nhắn tin hiếm khi chạm vào... tất cả chúng vẫn liên tục kéo các bản cập nhật và tệp chạy ngầm về máy, biến chiếc điện thoại thành một 'bãi rác công nghệ' đúng nghĩa.
Nhưng có một vấn đề là hệ điều hành Android hiện tại có ít công cụ tự động để xử lý triệt để những dữ liệu thừa thãi này. Cách duy nhất để 'cứu' chiếc điện thoại là phải chủ động thực hiện 3 bước tinh giản thông minh sau:
Cuối cùng, hãy vào phần cài đặt ứng dụng và tiến hành xóa bộ nhớ đệm (Clear Cache) của các ứng dụng xem video và mạng xã hội. Chỉ riêng hành động này thôi có thể lập tức lấy lại hàng chục GB bộ nhớ bị chiếm dụng, giúp chiếc điện thoại Android ngay lập tức lấy lại phong độ, chạy mượt mà và nhạy bén như lúc mới mua.
NASA ra mắt Kính viễn vọng Không gian Nancy Grace Roman tại Trung tâm Bay Vũ trụ Goddard hôm 21/4. Tiếp theo, kính viễn vọng sẽ được vận chuyển đến địa điểm phóng, Trung tâm Vũ trụ Kennedy ở Florida, để tiến hành các thử nghiệm cần thiết.
Kính Roman dự kiến phóng sớm nhất vào tháng 9, sớm hơn 8 tháng và tiết kiệm chi phí hơn so với kế hoạch. NASA chọn tên lửa Falcon Heavy của SpaceX để đưa phương tiện này lên vũ trụ. Đến nay, tên lửa hạng nặng cao 70 m này đã phóng 11 lần, đạt tỷ lệ thành công 100%.
Sau khi tách khỏi tên lửa và bay vào không gian, Roman sẽ hướng đến Điểm Lagrange 2 (L2), một điểm ổn định cách Trái Đất khoảng 1,6 triệu km. Vị trí này rất được ưa chuộng vì giúp phương tiện vũ trụ tránh được sức nóng của Mặt Trời, đồng thời vẫn dễ liên lạc với trung tâm điều khiển.
Được đặt tên theo Nancy Grace Roman, trưởng bộ phận thiên văn đầu tiên của NASA và cũng là người phụ nữ đầu tiên giữ vị trí điều hành tại cơ quan này, kính viễn vọng mới hứa hẹn trở thành công cụ quý giá trong hành trình tìm hiểu bản chất vũ trụ. Nó sẽ gia nhập hàng ngũ những "đôi mắt" mạnh mẽ khác của nhân loại trên bầu trời như kính viễn vọng không gian James Webb, SPHEREx, Euclid và Hubble.
"Tôi rất hy vọng những phát hiện khoa học thú vị nhất từ kính Roman sẽ là điều chúng ta không ngờ tới, không thể đoán trước, nhưng sẽ đặt ra những câu hỏi sâu sắc mới cho các sứ mệnh tương lai giải đáp", Julie McEnery, nhà khoa học cấp cao của dự án kính Roman, chia sẻ hôm 21/4.
Theo NASA, gương chính của Roman rộng khoảng 2,4 m, tương đương gương của Hubble, nhưng kính viễn vọng mới có thể chụp ảnh vùng trời lớn hơn ít nhất 100 lần. "Khả năng khảo sát của nó nhanh gấp hơn 1.000 lần so với Hubble và có thể lập bản đồ diện tích bầu trời lớn hơn 200 lần. Những gì Hubble cần 2.000 năm để xử lý, Roman có thể làm trong một năm. Hình ảnh nó chụp được sẽ lớn đến mức không có màn hình nào hiện nay đủ lớn để hiển thị", Jared Isaacman, Giám đốc NASA, cho biết.
Xuyên suốt hơn 35 năm hoạt động, kính Hubble đã thu thập khoảng 400 terabyte dữ liệu. Trong khi đó, khi đi vào hoạt động đầy đủ, Roman dự kiến mang lại 500 terabyte dữ liệu mỗi năm.
Các kính viễn vọng quan sát vũ trụ ở bước sóng ánh sáng khác nhau. Roman được hiệu chỉnh đặc biệt để chụp ảnh vũ trụ trong ánh sáng khả kiến và cận hồng ngoại, James Webb chuyên về quan sát hồng ngoại, Hubble có thể quan sát hồng ngoại một phần nhưng chủ yếu là ánh sáng khả kiến và cực tím. Việc đa dạng hóa này rất quan trọng, cho phép giới khoa học nghiên cứu nhiều vật thể và khía cạnh khác nhau của cùng một vùng trời.
So với kính James Webb, hình ảnh của Roman sẽ rộng hơn 50 lần nhưng nông hơn vì không cần quan sát không gian quá sâu. Roman có thể ghi lại những sự kiện diễn ra trong thời gian rất ngắn, ví dụ chớp sóng vô tuyến (FRB), tạo điều kiện cho giới khoa học chứng kiến những vụ nổ siêu tân tinh ngoạn mục, sao neutron va chạm và hiện tượng dễ bỏ sót khác ngay khi chúng xảy ra.
Nhờ trường nhìn rộng, Roman có thể nhanh chóng chụp ảnh hàng loạt thiên hà để tạo ra những hình ảnh 3D chi tiết về vũ trụ, hé lộ chuyển động của các thiên hà cũng như cách vũ trụ giãn nở. "Đây là những chìa khóa để giải mã bản chất cơ bản của vật chất tối, năng lượng tối và cấu trúc vũ trụ", McEnery nói.
Ngoài ra, Roman cũng trang bị một số thiết bị khoa học đặc biệt, ví dụ kính chặn ánh sáng chói từ những mặt trời xa xôi, cho phép chụp ảnh trực tiếp ngoại hành tinh. NASA cho biết, kính chắn sáng này có thể phát hiện những hành tinh mờ hơn ngôi sao của chúng tới 100 triệu lần. Khả năng này được đánh giá là tốt gấp 100-1.000 lần các kính chắn sáng không gian hiện nay.
