Từ 1/5, Tổ chức Các nước Xuất khẩu Dầu mỏ (OPEC) mất đi một trong những thành viên lớn nhất là Các tiểu vương quốc Arab thống nhất (UAE). Đây là nhà sản xuất dầu thô lớn thứ ba của khối, sau Arab Saudi và Iraq, chiếm khoảng 4% thị phần toàn cầu.
Giới chuyên gia đánh giá tác động từ việc UAE rời OPEC chưa xuất hiện, do eo biển Hormuz vẫn đóng, làm nguồn cung toàn cầu gián đoạn khoảng 10-12 triệu thùng dầu thô mỗi ngày. Tuy nhiên, khi xung đột Trung Đông chấm dứt, không loại trừ cuộc chiến giá dầu sẽ bùng nổ ở vùng Vịnh.
“Một cuộc chiến mới có thể nổ ra trên thị trường dầu mỏ quốc tế, dẫn đến biến động lớn hơn trong những năm tới”, tờ The Guardian bình luận.
Theo ông Michael Tamvakis, Giáo sư về hàng hóa tại Trường Kinh doanh Bayes ở London (Anh), khi dầu được vận chuyển trở lại qua eo biển Hormuz, thị trường sẽ xuất hiện cuộc đua nhằm tối đa hóa sản lượng xuất khẩu để duy trì doanh thu.
OPEC từng giới hạn sản lượng dầu của UAE ở mức 3,2 triệu thùng, trong khi thực tế Abu Dhabi có khả năng sản xuất gần 5 triệu thùng mỗi ngày. Do đó, việc rời khỏi liên minh cho phép họ tăng sản lượng dễ dàng.
Theo ông Michael, Arab Saudi có thể “phản ứng mạnh mẽ” do động thái này đe dọa quyền lợi của họ với tư cách nhà dẫn dắt OPEC. Riyadh được dự báo đẩy mạnh chào bán dầu cho khách châu Á với mức chiết khấu hấp dẫn hơn, đồng thời cạnh tranh trực tiếp để giành lại thị phần sản phẩm lọc dầu tại châu Âu từ UAE.
Arab Saudi và UAE đều có chi phí sản xuất dầu thấp nhất thế giới và nhu cầu thu ngân sách cấp thiết, nhằm chuẩn bị cho nền kinh tế ít carbon hơn trong tương lai. Arab Saudi xuất khẩu dầu nhiều nhất thế giới, nhưng UAE cũng là đối thủ đáng gờm.
Đòn bẩy của UAE là công suất dự phòng còn lớn và khả năng chấp nhận giá dầu thấp nhờ cơ cấu kinh tế đa dạng. Nhà sản xuất này từng giữ sản lượng dưới 3 triệu thùng mỗi ngày trong năm 2024 theo yêu cầu của OPEC, nhưng có thể tăng lên mức 4,5 đến 6 triệu thùng mỗi ngày khi eo Hormuz mở lại.
Ông David Oxley, chuyên gia kinh tế trưởng về khí hậu và hàng hóa tại Capital Economics, nói UAE đang “rất muốn bơm thêm dầu”, sau khi đầu tư mạnh vào việc mở rộng cơ sở hạ tầng sản xuất những năm gần đây.
Dieter Helm, Giáo sư chính sách kinh tế tại Đại học Oxford, so sánh cuộc chiến giá sắp tới với các cú sụp đổ thị trường dầu mỏ vào những năm 1980 và 2014. Ông nhận định giá dầu có khả năng sẽ “giảm nhanh và sâu hơn khi chiến tranh kết thúc”.
Nhưng cuộc chiến giá thời hậu chiến không phải là câu chuyện tay đôi giữa hai cường quốc dầu mỏ Trung Đông. Trong lúc xung đột khiến nguồn cung của các quốc gia vùng Vịnh thắt chặt, nhà cung ứng khác đang tận dụng thời cơ.
Theo giới phân tích, thời gian đạt thỏa thuận hòa bình càng kéo dài, cơ hội cho Mỹ, Brazil và Guyana tăng thị phần dầu toàn cầu càng lớn. Đồng thời, cú sốc nguồn cung khiến các nền kinh tế tăng tốc giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch, góp phần thúc đẩy thị trường dầu bước vào giai đoạn suy giảm sớm hơn.
Do đó, viễn cảnh xuất hiện nhiều nguồn cung mới trong một thế giới ngày càng tiêu thụ ít dầu buộc các nhà sản xuất Trung Đông phải hành động. Họ có khả năng sẽ bơm càng nhiều dầu càng tốt để có ngân sách phục hồi hậu chiến và giành lại vị thế thị trường, khiến giá thấp hơn trong dài hạn.
Kịch bản này đi ngược hoàn toàn với mục tiêu của OPEC, tổ chức được thành lập năm 1960 bởi 5 nhà sản xuất dầu lớn nhất thế giới vào thời điểm đó, gồm Arab Saudi, Iran, Iraq, Kuwait và Venezuela.
OPEC từng nhiều lần dùng chiến lược tăng, giảm sản lượng để bình ổn giá, điển hình là việc cắt giảm nguồn cung chống lại cú sốc dầu đá phiến năm 2014 hay khủng hoảng Covid-19 năm 2020.
Để củng cố thêm quyền lực, tổ chức này phát triển cơ chế hợp tác OPEC và các đồng minh, gọi là OPEC+ vào 2016, với thành viên chủ chốt gồm Nga. Nhờ đó, tổng sản lượng dầu thô của nhóm liên minh này chiếm gần 42% toàn cầu.
Nhưng nội bộ OPEC và OPEC+ không phải lúc nào cũng đạt được thống nhất. Năm 2020, khi Covid bùng phát, Nga từ chối giảm sản lượng khiến giá dầu rơi xuống mức thấp nhất 20 năm. Arab Saudi phát động một cuộc chiến giá ngắn hạn để đáp trả, dẫn đến thỏa thuận cắt giảm 10% nguồn cung toàn cầu.
Bản thân OPEC cũng từng có 16 quốc gia thành viên vào thời kỳ đỉnh cao, nhưng chỉ còn 11, sau khi Ecuador, Indonesia, Qatar, Angola và gần nhất là UAE rời đi. Trong tương lai, các chuyên gia cho rằng nếu UAE rời OPEC dẫn đến các thành viên khác cũng bỏ nhóm, khả năng cạnh tranh về giá còn tăng và sức ảnh hưởng của liên minh này thêm lung lay.
“Mất đi một thành viên cốt lõi ở vùng Vịnh làm suy yếu uy tín của OPEC. Nếu các nước còn lại không thể bù đắp sản lượng của UAE bằng kỷ luật tập thể, việc kiểm soát giá có thể trở nên khó khăn hơn”, Kim Fustier, nhà phân tích cấp cao tại HSBC Investment, nhận định.
Bộ Tài chính vừa gửi Bộ Tư pháp thẩm định hồ sơ dự án luật sửa đổi một số điều của các luật thuế, gồm thuế thu nhập cá nhân, thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập doanh nghiệp.
Điểm đáng chú ý là đề xuất không "đóng khung" mức doanh thu miễn thuế đối với hộ kinh doanh ở trong luật, mà giao Chính phủ quy định.
Theo tờ trình, ngưỡng doanh thu không phải nộp thuế thu nhập cá nhân và không chịu thuế giá trị gia tăng đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ không quy định mức cụ thể trong luật như hiện nay. Thay vào đó, Chính phủ sẽ căn cứ tình hình kinh tế - xã hội để điều chỉnh.
Bộ Tài chính cho rằng dù đã nâng ngưỡng từ đầu năm 2026, nhưng bối cảnh kinh tế còn nhiều biến động. Chi phí đầu vào tăng, sức mua suy giảm khiến hoạt động của hộ, cá nhân kinh doanh vẫn gặp khó. Vì vậy, cần cơ chế linh hoạt để kịp thời điều chỉnh, hỗ trợ đúng đối tượng.
Việc này cũng nhằm khuyến khích khu vực hộ kinh doanh phát triển, từng bước chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Đáng chú ý, dự thảo cũng đề xuất bổ sung ngưỡng doanh thu miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với doanh nghiệp nhỏ, mức cụ thể do Chính phủ quy định.
Theo Bộ Tài chính, quy định này sẽ giúp tạo sự công bằng giữa các mô hình kinh doanh, đồng thời khuyến khích hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp.
Hiện doanh nghiệp có doanh thu không quá 3 tỉ đồng/năm áp dụng thuế suất 15%, từ trên 3 tỉ đến 50 tỉ đồng áp dụng mức 17%.
Doanh nghiệp chuyển đổi từ hộ kinh doanh, quy mô không quá 50 tỉ đồng, được miễn thuế trong 2 năm kể từ khi phát sinh thu nhập chịu thuế.
Doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ hiện chiếm khoảng 90% tổng số doanh nghiệp đang hoạt động.
Theo Bộ Tài chính, dự thảo sẽ được trình Chính phủ để báo cáo Quốc hội theo thủ tục rút gọn tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội khóa XVI (đợt 2 từ ngày 20 đến 23-4).
Trong bối cảnh chi phí tăng, sức mua yếu, việc điều chỉnh linh hoạt ngưỡng doanh thu miễn thuế được kỳ vọng giúp giảm áp lực cho hộ, cá nhân kinh doanh, đặc biệt ở các ngành có biên lợi nhuận thấp.
Sáng 2/7, hơn 116,5 triệu cổ phiếu MZG của Công ty cổ phần Miza chính thức giao dịch trên Sở Giao dịch Chứng khoán TPHCM (HoSE), với giá tham chiếu 12.700 đồng/cổ phiếu. Mức giá này tương ứng vốn hóa doanh nghiệp khoảng 1.480 tỷ đồng.
Theo ông Nguyễn Tuấn Minh, Chủ tịch HĐQT Miza, việc niêm yết trên HoSE là bước đi quan trọng trong chiến lược tái cấu trúc nguồn vốn khi doanh nghiệp bước vào giai đoạn tăng trưởng mới sau 16 năm hoạt động.
Lãnh đạo doanh nghiệp cho biết niêm yết trên sàn chứng khoán sẽ giúp Miza thuận lợi hơn trong việc huy động vốn từ các định chế tài chính và quỹ đầu tư nước ngoài, nhất là trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang được nâng hạng.
Miza là doanh nghiệp tư nhân hoạt động trong lĩnh vực sản xuất giấy bao bì tái chế tại khu vực phía Bắc và miền Trung. Công ty đặt mục tiêu đến năm 2030 đạt công suất 1 triệu tấn giấy tái chế mỗi năm, đồng thời phát triển hệ sinh thái công nghiệp tuần hoàn.
Về kết quả kinh doanh, năm 2025, Miza đạt lợi nhuận sau thuế gần 119 tỷ đồng. Sang năm 2026, doanh nghiệp đặt mục tiêu lợi nhuận gần 201 tỷ đồng, tăng hơn 69% so với năm trước.
Cơ quan quản lý tiếp tục tạo điều kiện huy động vốn
Phát biểu tại hội thảo cùng ngày, bà Vũ Thị Chân Phương, Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN), cho biết cơ quan quản lý đang tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục liên quan đến IPO và niêm yết nhằm giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn trung, dài hạn với chi phí hợp lý.
Theo bà Phương, sau khi Chính phủ ban hành Nghị định 245/2025 sửa đổi, bổ sung một số quy định hướng dẫn Luật Chứng khoán, môi trường huy động vốn của doanh nghiệp đã thuận lợi hơn.
Năm 2025, tổng giá trị huy động vốn qua phát hành cổ phiếu và trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt khoảng 763.500 tỷ đồng. Trong nửa đầu năm nay, hoạt động huy động vốn tiếp tục duy trì đà tăng khi giá trị phát hành cổ phiếu đạt hơn 114.100 tỷ đồng, tăng trên 67% so với cùng kỳ, còn phát hành trái phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đạt khoảng 148.800 tỷ đồng.
Lãnh đạo UBCKNN cho rằng việc Việt Nam được FTSE Russell nâng hạng lên thị trường mới nổi thứ cấp sẽ mở ra cơ hội thu hút mạnh hơn dòng vốn quốc tế.
"Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội này, doanh nghiệp cần chủ động xây dựng phương án huy động vốn bài bản, minh bạch và tuân thủ đầy đủ quy định pháp luật. Khi doanh nghiệp 'chơi đúng luật', thị trường chứng khoán sẽ trở thành bệ phóng hiệu quả để nâng cao năng lực tài chính, mở rộng đầu tư và phát triển sản xuất, kinh doanh", bà Phương nhấn mạnh.
Filatex, thuộc nhóm nhà sản xuất sợi polyester lớn hàng đầu Ấn Độ, đang đối diện giá các nguyên liệu nguồn gốc dầu mỏ như axit terephthalic tinh khiết (PTA) và monoethylene glycol (MEG) tăng gần 30%, theo CEO Madhu Sudhan Bhageria.
Tương tự, Avichal Arya, Giám đốc điều hành Bindal Silk Mills, nhà cung cấp vải polyester nhuộm và in cho các nhà bán lẻ bao gồm H&M, Indite (sở hữu Zara), Target, Walmart và IKEA, cho biết cuộc khủng hoảng năng lượng đã "đẩy mạnh" chi phí hóa chất và thuốc nhuộm lên cao.
Được làm từ các dẫn xuất dầu mỏ, polyester chiếm 59% sản lượng sợi trong ngành dệt may toàn cầu. Vải dệt từ sợi polyester ứng dụng nhiều trong phân khúc thời trang nhanh nhờ dễ kéo sợi, nhuộm và chi phí rẻ hơn các nguyên liệu khác như cotton. Nó dùng trong mọi thứ, từ quần short chạy bộ đến váy.
Tuy nhiên, đầu vào sản xuất polyester chịu ảnh hưởng trực tiếp từ sự khan hiếm các sản phẩm dầu mỏ tinh chế do gián đoạn eo biển Hormuz. Tại Surat (Ấn Độ), Radheshyam Textile đã ngừng hoạt động một nửa trong số 200 khung dệt polyester, kể từ khi xung đột Trung Đông bắt đầu cuối tháng 2.
Công ty này đã ngừng mua sợi polyester mới, vì nếu không sẽ phải tăng giá bán lên khoảng 15%, mức khách hàng không thể chấp nhận. "Trước chiến sự, sản lượng hàng ngày của chúng tôi là 10.000 m, nhưng giờ còn 3.500 đến 4.000 m", Chủ công ty, cho biết.
Chi phí tăng cao khiến các nhà máy dệt nhuộm ở Surat phải đóng cửa hai ngày một tuần, tăng từ một ngày trước đây, theo Kailash Hakim, Chủ tịch Liên đoàn Hiệp hội Thương nhân Dệt may Surat. "Nếu tình hình tiếp diễn, tình trạng thiếu nguyên liệu thô sẽ bắt đầu xảy ra và các nhà máy phải đóng cửa", ông cảnh báo.
Dữ liệu từ Wood Mackenzie cho biết giá sợi polyester staple (sợi PSF) ở Ấn Độ đã tăng từ 100 rupee vào cuối tháng 2 lên 126,5 rupee mỗi kg sau một tháng. Giá giảm nhẹ sau khi chính phủ Ấn Độ giảm thuế nhập khẩu đối với nguyên liệu thô hóa dầu, nhưng vẫn giữ ở mức 120 rupee mỗi kg, tính đến ngày 9/4.
Tại Trung Quốc, nhà sản xuất polyester lớn nhất thế giới, giá cũng đã tăng mạnh. Trong khi, ở Bangladesh, các nhà máy chủ yếu sản xuất quần áo từ vải cotton nhưng vẫn đối mặt với giá chỉ may polyester và chi phí hậu cần cao hơn. Dẫn lý do này, nhà sản xuất chỉ Coats Bangladesh đã thông báo tăng giá 15,5% từ ngày 15/4.
"Người mua đang thận trọng và cân nhắc rủi ro kỹ hơn trước khi đặt hàng, có thể ảnh hưởng đến sản lượng", ông Mohammad Hatem, Chủ tịch Hiệp hội các nhà sản xuất và xuất khẩu hàng dệt kim Bangladesh, cho biết. Theo ông, nếu tình hình kéo dài thêm một tháng, sản lượng quần áo sẽ giảm vì giá tăng kéo giảm nhu cầu.
Đến nay, các thương hiệu thời trang nhanh và bán lẻ quần áo vẫn ổn định được giá bán lẻ, nhờ lượng hàng tích trữ từ trước. Nhà bán lẻ Primark (Anh) cho biết hàng tồn kho xuân/hè và phần lớn hàng thu/đông sẽ không bị ảnh hưởng.
"Nếu mua nguyên liệu thô liên quan đến năng lượng ngay lúc này, chúng tôi sẽ thấy lạm phát đáng kể, chỉ là chúng tôi không làm vậy", George Weston, Giám đốc điều hành Associated British Foods - công ty mẹ Primark, giải thích.
Nguồn tin của Reuters cho biết H&M dự kiến sẽ hấp thụ mức giá sản xuất tăng từ các nhà cung cấp Bangladesh trong những tuần tới, thay vì tăng giá bán. Trong tuyên bố chính thức, công ty nói không ghi nhận gián đoạn lớn nào đối với sản xuất tại Bangladesh và chưa thấy "bất kỳ số lượng yêu cầu đáng kể nào từ các nhà cung cấp để điều chỉnh đơn đặt hàng liên quan đến chi phí năng lượng".
Tập đoàn Inditex, chủ sở hữu của Zara, từ chối bình luận về nguồn cung polyester. Target, Walmart và IKEA chưa đưa ra phản hồi.
