Ngân hàng rao đấu giá loạt xe chở tiền đời cũ, giá từ 30 triệu đồng

Khi xung đột Trung Đông nổ ra cuối tháng 2 làm nguồn cung năng lượng toàn cầu siết chặt, nhiều chính phủ châu Á lập tức ứng phó bằng cách tiết kiệm điện, ưu tiên khí đốt cho hộ gia đình thay vì sản xuất và dùng đến nguồn dự trữ quốc gia.

Nhưng các biện pháp này được xây dựng trên giả định chiến sự chỉ diễn ra ngắn và dòng chảy năng lượng sẽ sớm nối lại. Trong khi, cuộc chiến giờ chưa có dấu hiệu kết thúc rõ ràng, eo biển Hormuz vẫn đóng và khủng hoảng nhiên liệu lan rộng.

Theo các chuyên gia, giá vé máy bay, cước vận tải và hóa đơn điện, gas đồng loạt tăng đang đe dọa tăng trưởng. Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP) cảnh báo chiến sự có thể gây thiệt hại kinh tế tới 299 tỷ USD cho châu Á - Thái Bình Dương và khoảng 8,8 triệu người có nguy cơ rơi vào nghèo đói.

"Các quốc gia ít nguồn lực nhất để ứng phó hoặc những người tiêu dùng ít khả năng chi trả nhất sẽ là nhóm cảm nhận tác động đầu tiên", bà Samantha Gross, chuyên gia Viện Brookings (Mỹ), nhận định.

Nhiều chính phủ châu Á từng xây dựng ngân sách năm nay với giả định giá dầu trung bình quanh 70 USD một thùng và duy trì trợ giá để ổn định thị trường nội địa. Tuy nhiên, chiến sự đã đẩy giá dầu Brent có lúc lên khoảng 120 USD.

Theo nhà phân tích năng lượng độc lập Ahmad Rafdi Endut tại Kuala Lumpur, các chính phủ đang đối mặt với lựa chọn khó khăn, giữa tiếp tục trợ giá khiến ngân sách thâm hụt hoặc chuyển gánh nặng chi phí sang người dân, kéo theo nguy cơ phản ứng từ công chúng.

Tại Ấn Độ, việc ưu tiên nguồn cung khí đốt cho khoảng 330 triệu hộ gia đình đã khiến đầu vào cho các nhà máy phân bón suy giảm. Giá phân bón tăng mạnh cùng nguy cơ lượng mưa thấp do El Nino đe dọa ngành trồng lúa. Đến nay, quốc gia Nam Á này vẫn duy trì trợ cấp để bảo vệ 1,4 tỷ dân khỏi cú sốc giá nhiên liệu.

Tuy nhiên, hôm 10/5, Thủ tướng Narendra Modi đã kêu gọi người dân ưu tiên hàng nội địa, hạn chế du lịch nước ngoài để tiết kiệm ngoại tệ, làm việc từ xa và sử dụng phương tiện công cộng để giảm tiêu thụ nhiên liệu. Ông cũng đề nghị nông dân giảm một nửa lượng phân bón sử dụng.

Các láng giềng như Pakistan và Bangladesh thiếu hụt ngoại tệ nên phải mua dầu khí theo giá giao ngay, thường biến động mạnh và cao hơn hợp đồng dài hạn. Điều này khiến chi phí nhập khẩu tăng và áp lực lên dự trữ ngoại hối vốn hạn chế.

Theo ông Endut, các chính phủ có thể duy trì trợ cấp bằng cách cắt giảm phúc lợi hoặc vay nợ nhiều hơn. Ngược lại, nếu giảm trợ cấp, họ có thể đối mặt phản ứng tiêu cực từ cử tri. "Khi trợ cấp cạn kiệt và lạm phát bắt đầu tăng tốc, các quốc gia có thể đối mặt một 'quả bom tài khóa'", ông cảnh báo.

Ở Đông Nam Á, Philippines áp dụng tuần làm việc 4 ngày để tiết kiệm nhiên liệu, đồng thời triển khai trợ cấp cho nhóm thu nhập thấp. Tuy nhiên, Fitch Ratings cho biết phần lớn người tiêu dùng vẫn phải chịu chi phí năng lượng cao hơn, khiến hoạt động kinh doanh tại các đô thị lớn như Manila chậm lại.

Tháng trước, Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF) hạ triển vọng tăng trưởng năm nay của Philippines xuống 4,1%, so với dự báo 5,6% hồi tháng 1, dẫn lý do cú sốc năng lượng cộng hưởng với hiệu ứng nền tiêu cực từ kinh tế năm 2025.

Thái Lan quyết định bỏ trần giá dầu diesel sau chưa đầy một tháng xung đột, do ngân sách trợ giá cạn kiệt. Để cân đối, chính phủ nước này đang cắt giảm các khoản chi khác để bù đắp chi phí năng lượng tăng.

Ông Albert Park, Chuyên gia kinh tế trưởng kiêm Tổng giám đốc Vụ Nghiên cứu kinh tế và Phát triển (ERDI) tại Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB) nhận định tình hình Trung Đông đang làm chậm tăng trưởng của Đông Nam Á. "Chiến sự càng kéo dài, tác động tiêu cực càng lớn", ông nói.

Dự báo kinh tế cập nhật tháng 4 của IMF đã điều chỉnh nhẹ dự báo tăng trưởng GDP 2026 nhóm ASEAN-5 (Indonesia, Malaysia, Philippines, Singapore, Thái Lan), từ 4,2% xuống 4,1%.

Bà Maria Monica Wihardjam, chuyên gia Viện ISEAS-Yusof Ishak (Singapore) nói cú sốc năng lượng sẽ dần tái định hình các nền kinh tế Đông Nam Á, bao gồm thay đổi trên thị trường lao động và cách các nước chuẩn bị cho các cuộc khủng hoảng năng lượng trong tương lai. Trên toàn châu Á, chuyên gia này chỉ ra cuộc khủng hoảng phơi bày sự mong manh của tầng lớp trung lưu, khi nhiều người có nguy cơ tái nghèo.

Theo IMF, tăng trưởng năm nay của các nền kinh tế phát triển và mới nổi tại châu Á sẽ đạt mức 4,9%, giảm 0,1 điểm phần trăm so với dự báo trước chiến sự. "Tại một số nền kinh tế Nam Á và Đông Nam Á, các gián đoạn tại Trung Đông dự báo làm suy giảm nguồn thu từ du lịch và kiều hối, qua đó khiến nhu cầu trong nước yếu đi", báo cáo tháng 4 của IMF, nhận định.

Ngay cả khi chiến sự chấm dứt, châu Á cũng khó nhanh chóng thoát khỏi áp lực. Theo bà Samantha Gross, chuỗi cung ứng dầu khí toàn cầu không thể phục hồi ngay lập tức. Việc sửa chữa cơ sở hạ tầng bị hư hại, tái khởi động nhà máy và vận chuyển nhiên liệu từ Trung Đông có thể mất nhiều tuần hoặc nhiều tháng.

Về dài hạn, các nước trong khu vực đã bắt đầu thảo luận và triển khai các giải pháp như đa dạng hóa nguồn cung nhiên liệu, phát triển điện hạt nhân và năng lượng tái tạo như điện mặt trời.

Tin Gốc: Vnexpress

Người Mỹ đang tốn tiền nhiều hơn để mua bít tết hay hamburger, do giá thịt bò cao gần mức kỷ lục. Số liệu thống kê liên bang cho biết giá thịt bò xay trung bình chưa chế biến vào tháng 3 là 6,86 USD mỗi pound, tương đương 15,12 USD mỗi kg.

Giá này giảm 3 cent so với mức đỉnh thiết lập vào tháng 2 nhưng tăng gần 48% so với tháng 3/2021. Cơ quan chức năng và chuyên gia thừa nhận giá khó giảm trong ngắm hạn. "Không có dấu hiệu nào cho thấy giá thịt bò sẽ giảm", Derrell Peel, Giáo sư kinh tế nông nghiệp tại Đại học bang Oklahoma, nhận định.

Trong dự báo mới nhất, Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) ước tính giá thịt bò sẽ tăng hơn 10% trong năm 2026 và thậm chí có thể lên tới 18%.

Các giải pháp có thể giúp hạ nhiệt giá thịt bò đến nay đều gặp khó. Theo AP, dù không phải là yếu tố duy nhất khiến giá tăng cao nhưng số lượng đàn bò ngày càng giảm là lý do chính.

USDA cho biết đàn bò đạt đỉnh 132 triệu con vào năm 1975 và giảm dần xuống còn 86 triệu con năm nay. Nhờ những thay đổi di truyền học và kỹ thuật chăn nuôi, trọng lượng thịt trên mỗi con bò ngày càng tăng, giúp sản lượng cả nước đạt kỷ lục 28,4 tỷ pound (gần 13 triệu tấn) vào năm 2022. Năm nay, sản lượng dự báo khoảng 26 tỷ pound (gần 12 triệu tấn).

Song cải thiện năng suất vẫn không đủ để bù đắp tổng đàn bò suy giảm trong lúc nhu cầu thị trường tăng mạnh. Các chủ trang trại cho biết việc tăng đàn hiện không dễ. Thách thức hàng đầu là thời tiết, với khoảng 63% đàn gia súc của Mỹ nằm trong các khu vực hạn hán, theo USDA.

Một số khu vực không còn cỏ vì những vụ cháy rừng. Tim Petry, chuyên gia tiếp thị chăn nuôi của Đại học Bắc Dakota, nói nông dân cần mưa. "Phải có cỏ để nuôi bò vì chúng được chăn thả trên đồng hơn nửa năm và đó là vấn đề nan giải, buộc phải thanh lý bớt bò", ông nói.

Vào thời điểm này trong năm, các chủ trang trại sẽ quyết định có giữ lại bê cái để nhân giống hay không. Một yếu tố quan trọng là điều kiện đồng cỏ, theo Bernt Nelson, nhà kinh tế của Liên đoàn Nông trại Mỹ.

Thức ăn là chi phí cao nhất và do hạn hán ở Texas, Oklahoma, người nuôi phải vận chuyển từ nơi khác, khiến việc tăng đàn trở nên khó khăn. "Khi điều kiện đồng cỏ xấu đi và thiếu nước, một số bang thậm chí phải vận chuyển chúng từ các vùng khác, làm tăng chi phí đáng kể", ông nói.

Sở hữu trang trại hơn 2.000 mẫu đất (hơn 809 ha) gần Mandan, Bắc Dakota, bà Hatzenbuhler cho biết một số trang trại còn đang vật lộn để duy trì đàn bò hiện có. Theo bà, tình hình hiện tại là kết hợp cả thuận lợi của giá thịt lên cao nhưng cũng khó khăn về điều kiện tăng đàn.

Yếu tố khác khiến giá thịt bò tăng là Mỹ dừng nhập khẩu gia súc từ Mexico từ cuối 2024, để ngăn ký sinh trùng New World Screwworm lây lan. Việc này ảnh hưởng lớn đến các trại chuyên mua bò về nuôi vỗ béo rồi bán lại, với khoảng một triệu con bò từ Mexico đã không thể đến Mỹ.

Tổng thống Donald Trump kêu gọi tăng nhập khẩu thịt bò Argentina, nhưng theo ông Rusche, hạn ngạch mở rộng của nước này vẫn chỉ chiếm tỷ lệ rất nhỏ trong tổng sản lượng tiêu thụ của Mỹ.

Ngoài ra, các chủ trang trại thường đổ lỗi cho hệ thống chế biến thịt tập trung, chủ yếu do bốn công ty lớn chi phối, là nguyên nhân khiến giá tăng. Nhưng Viện Thịt - đại diện của các nhà chế biến, bác bỏ.

Họ cho rằng chính các nhà bán lẻ và doanh nghiệp dịch vụ ăn uống quyết định giá thịt bò đến tay người tiêu dùng, chứ không phải các lò mổ. Viện Thịt đồng thời khẳng định các nhà chăn nuôi gia súc đang "đạt lợi nhuận kỷ lục" trong khi các doanh nghiệp chế biến lại thua lỗ.

John Robinson, người phát ngôn của Hiệp hội Chăn nuôi bò quốc gia, nói có nhiều nguyên nhân khiến giá thịt bò cao. Theo ông, trong vài trường hợp, doanh nghiệp chế biến cũng có trách nhiệm, nhưng "mọi thứ phức tạp hơn nhiều so với cách mà đa số mọi người vẫn nghĩ".

Tin Gốc: Vnexpress

Từ 9/3, thuế nhập khẩu với nhiều loại xăng dầu, nguyên liệu pha chế (naphtha, reformate, condensate...) giảm từ 7-10% xuống còn 0%. Nhưng quy định này sẽ hết hiệu lực vào ngày 30/4.

Tại Nghị quyết ngày 30/4, Chính phủ đồng ý gia hạn hiệu lực Nghị định 72 sửa đổi thuế suất nhập khẩu ưu đãi (MFN) với một số mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào. MFN là mức thuế suất chỉ áp dụng cho các nước trong Tổ chức Thương mại thế giới (WTO).

Theo đó, thời hạn áp dụng Nghị định 72 được kéo dài đến hết ngày 30/6, tức thêm 2 tháng so với quy định hiện hành. Trong thời gian này, thuế nhập khẩu ưu đãi với một số mặt hàng xăng dầu tiếp tục duy trì ở mức thấp, có mặt hàng về 0% như hiện nay.

Việc tiếp tục duy trì thuế nhập khẩu thấp được đánh giá là công cụ ngắn hạn để ổn định thị trường xăng dầu trong nước trước diễn biến phức tạp từ xung đột Trung Đông. Trước đó, Bộ Tài chính cho biết khi thuế nhập khẩu ưu đãi với xăng dầu giảm về 0% từ đầu tháng 3, doanh nghiệp có điều kiện tiếp cận nguồn hàng thay thế khi chuỗi cung ứng tại những thị trường truyền thống như Hàn Quốc và ASEAN đứt gãy vì xung đột quân sự. Nguồn cung cho nhu cầu nội địa nhờ đó được đảm bảo, góp phần bình ổn thị trường xăng dầu và kinh tế vĩ mô.

Tuy nhiên, xung đột quân sự tại Trung Đông còn diễn biến phức tạp, khó lường. Theo nhận định của Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) và Tổng công ty Lọc hóa dầu Bình Sơn (BSR), ngay cả khi xung đột quân sự chấm dứt, các cơ sở hạ tầng dầu khí ở Trung Đông cần ít nhất 5-7 tuần để phục hồi công suất. Trong trường hợp ngừng áp dụng mức thuế MFN 0% với các mặt hàng xăng dầu và nguyên liệu đầu vào từ cuối tháng 4, tình trạng khan hiếm nguồn cung có thể trở lại.

Bộ ước tính việc gia hạn chính sách thuế thêm hai tháng sẽ giảm thu ngân sách khoảng 997 tỷ đồng, nâng tổng số giảm thu từ khi áp dụng lên 2.021 tỷ.

Từ cuối tháng 2, giá xăng dầu trong nước trải qua 19 kỳ điều hành, trong đó RON 95-III tăng 10 lần, giảm 7 lần và giữ nguyên 2 lần. Tương tự, dầu diesel tăng 9 lần, giảm 8 lần và 2 kỳ ổn định giá. Hiện, giá xăng RON 95-III ở mức 23.750 đồng một lít, dầu diesel và mazut lần lượt 28.170 đồng và 20.020 đồng.

Ngoài thuế nhập khẩu ưu đãi, các loại thuế như bảo vệ môi trường, tiêu thụ đặc biệt và giá trị gia tăng (VAT) với xăng, dầu và nhiên liệu bay tiếp tục bằng 0 tới cuối tháng 6, theo Nghị quyết của Quốc hội.

Tin Gốc: Vnexpress