Nguy cơ lộ vân tay vì chụp ảnh tạo dáng chữ V

Trong suốt nửa thế kỷ, nỗi đau về người anh cả hy sinh ở chiến trường Thượng Lào chưa bao giờ nguôi trong gia đình bà Trần Thị Hiển, 75 tuổi, ở xã Bình Ca, tỉnh Tuyên Quang. Khi đất nước thống nhất, cuộc tìm kiếm do cha mẹ khởi đầu được tiếp nối qua con rồi đến cháu, trở thành hành trình kéo dài ba thế hệ.

Liệt sĩ Trần Hải Quang sinh năm 1948, nhập ngũ tháng 9/1966, biên chế vào Đại đội 12, Tiểu đoàn 3, Trung đoàn 335, Quân khu Tây Bắc. Rạng sáng 25/10/1967, trong trận tấn công đồn Phu Viêng (tỉnh Luông Pha Băng, Lào), ông hy sinh và được an táng cùng ba đồng đội.

"Mỗi dịp gia đình quây quần, câu chuyện bao giờ cũng hướng về bác", chị Kim Hoa, cháu gái liệt sĩ kể. "Mẹ tôi lần nào cũng khóc, thương anh hy sinh khi còn quá trẻ".

Bà Trần Thị Ngát, em gái út của liệt sĩ Quang, kể rằng gia đình từng cất giữ một lá thư ông gửi về từ chiến trường. Ngày ấy bà còn nhỏ, cứ buổi trưa lại trèo lên xà nhà gỗ xoan lấy thư anh xuống đọc. Sợ con gái ngã, người cha đành đem lá thư đi đốt. "Chỉ vì sự nghịch ngợm của tôi mà mất đi kỷ vật duy nhất của anh trai", bà Ngát nói.

Ngay khi chiến tranh kết thúc, gia đình đã bắt đầu hành trình tìm kiếm thông tin phần mộ liệt sĩ Quang. Năm 1998, họ đăng tin lên chương trình Nhắn tìm đồng đội của Truyền hình Quân đội. Vài tuần sau gia đình nhận được một lá thư của ông Lê Quang Khánh, người cùng đại đội. Ông Khánh cho biết liệt sĩ Quang đã được quy tập từ Lào về nghĩa trang Tông Khao, tỉnh Điện Biên.

Biết tin, vợ chồng bà Hiển đi xe máy từ Tuyên Quang lên Điện Biên. Cùng ông Khánh, họ tỏa đi dò từng hàng bia mộ nhưng không tìm ra tên anh trai mình. Trời tối, họ đành thắp hương trước các phần mộ liệt sĩ rồi quay về.

Trên đường trở về, một nhóm cướp cầm lê chặn xe, buộc hai vợ chồng dừng lại. "Bố mẹ tôi đưa giấy tờ rồi nói đang đi tìm mộ liệt sĩ. Họ xem xong thì trả lại, cho đi", chị Kim Hoa kể.

Trong nghĩa trang này có một ngôi mộ với tấm bia đề tên "Trần Quý Quang". Cả ba lần lên, vợ chồng bà Hiển đều dừng lại nhìn lâu hơn những mộ khác. Dù nghi ngờ nhưng họ không có gì để xác minh đó có phải phần mộ của người thân mình bị đề sai tên hay là của người khác.

Năm 2019, bà Hiển tái phát ung thư. Mong mỏi tìm kiếm anh trai càng thôi thúc. Nhận thấy thời gian sống của bà chỉ còn đếm từng ngày, đại gia đình dồn toàn lực một lần nữa nhưng các cuộc tìm kiếm vẫn rơi vào ngõ cụt. "Ngày ấy chúng tôi không biết quy trình tìm mộ, cách xin giấy tờ, đối chiếu hồ sơ hay thủ tục giám định ADN ra sao. Cả nhà cứ tự lần mò nên đi mãi vẫn không tới", chị Hoa chia sẻ.

Một hôm, chị Hoa tình cờ đọc được bài viết về cựu chiến binh Cao Việt Đức ở Bắc Giang - người nhiều năm giúp các gia đình đi tìm danh tính liệt sĩ. Chị liền nhắn tin cho ông Đức nhờ hỗ trợ.

Vài ngày sau, ông Đức hồi đáp: "Liệt sĩ nhà cháu đang ở Nghĩa trang Tông Khao, Điện Biên".

Theo sự hướng dẫn của ông Đức, đại gia đình cùng vào cuộc. Ở Hà Nội, chị Kim Hoa là đầu mối kết nối, bổ sung hồ sơ, theo sát từng đầu việc. Tại Tuyên Quang, em gái chị Hoa dành nhiều thời gian về quê lục tìm hồ sơ, rồi ngược lên Quân khu 2 ở Phú Thọ xin trích lục thông tin liệt sĩ, bổ sung từng giấy xác nhận theo yêu cầu.

Cuối năm đó, ông Đức một mình lên Điện Biên khớp nối thành công hồ sơ với Sở Lao động - Thương binh & Xã hội tỉnh Điện Biên và xác định các ngôi mộ nghi vấn.

Dựa trên hồ sơ, cơ quan chức năng khoanh vùng và lấy mẫu hài cốt (mẫu răng) từ các ngôi mộ trùng khớp một phần thông tin. Với liệt sĩ Trần Hải Quang, Viện Pháp y Quốc gia buộc phải lấy mẫu ở cả hai ngôi mộ nghi vấn: mộ số 1774 (bia ghi Trần Quý Quang) và mộ số 1691 (bia ghi tên "Quàng").

Khi các mẫu răng đã được niêm phong chờ ngày gửi về Cục Người có công, chị Hoa chợt nhớ ra mẫu sinh phẩm ADN của mẹ được lấy trong giai đoạn đang xạ trị ung thư.

"Nếu đã xạ trị thì không thể dùng mẫu của mẹ cháu được", ông Cao Việt Đức nói.

Bằng kinh nghiệm tìm kiếm hàng nghìn mộ liệt sĩ, ông Đức hiểu nếu dùng mẫu đã bị can thiệp hóa chất của bà Hiển, nguy cơ rất cao kết quả xét nghiệm sẽ trả về kết quả "không cùng huyết thống". Một sai sót lúc này có thể tước đi cơ hội cuối cùng để xác định danh tính liệt sĩ Quang.

Chị Hoa lập tức gọi điện về quê, đề nghị đưa dì út Trần Thị Ngát xuống Hà Nội lấy mẫu ADN khác thay thế.

Tháng 8/2019, kết quả giám định được công bố. Mẫu răng tại ngôi mộ số 1774 ghi bia "Trần Quý Quang" trùng khớp với mẫu tóc của bà Ngát.

Hồ sơ cho biết, từ nơi an táng ban đầu ở cao điểm 721 (Luông Pha Băng), hài cốt liệt sĩ Trần Hải Quang đã đi qua nghĩa trang Bản Ly, nghĩa trang Mường Xày trên đất Lào, rồi hồi hương về nghĩa trang Tông Khao, Điện Biên. Nằm lại vùng biên giới thêm 24 năm dưới tấm bia khắc sai tên, người lính Tây Bắc mới thực sự kết thúc "chuyến đi xa" của mình. "Chỉ vì sai một chữ mà hành trình tìm kiếm của gia đình tôi dài thêm 21 năm", chị Hoa nói. "Nhưng cũng nhờ phép màu ADN mà bác tôi vẫn được trở về".

Đầu tháng 9/2019, hai chuyến xe từ Tuyên Quang và Hà Nội cùng ngược lên Điện Biên đón hài cốt liệt sĩ. Ngày 5/9, ông được đưa về đến quê nhà, kết thúc chuyến đi xa.

Ngày hôm đó, dọc đường làng rợp bóng cờ Tổ quốc, người dân đứng hai bên cúi đầu mặc niệm. Con cháu khắp nơi gác lại công việc tề tựu đông đủ.

Riêng bà Hiển, dù đang ngồi xe lăn vẫn trốn bệnh viện, vượt hàng trăm cây số về đón anh trai. 5 tháng sau khi hoàn thành tâm nguyện, bà thanh thản qua đời.

Đại diện gia đình chia sẻ, hành trình đoàn tụ này có sự góp sức của rất nhiều người, đặc biệt là cựu chiến binh Cao Việt Đức, người đồng đội Lê Quang Khánh và Trung đoàn 335, Đại tá Nguyễn Văn Huy (Đội quy tập Quân khu 2) đến các cán bộ Cục Người có công và Viện Pháp y Quốc gia.

"Ngày đi bác 18 tuổi. Gần 60 năm sau, bác trở về trong chiếc tiểu sành phủ quốc kỳ, vẫn mãi ở tuổi 19", chị Hoa nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Chiều muộn ngày đầu tháng 6 ở xã Tây Phương, Nguyễn Diệu Linh, 32 tuổi, đứng trước hiên nhà nhìn ba đứa con đang chạy nhảy quanh không gian được ghép từ hai khối container cũ. Căn nhà rộng 110 m2, bốn phòng ngủ mở ra khu sinh hoạt chung, giúp vợ chồng cô có thể để mắt đến các con từ bất kỳ góc nào.

"Cùng với những đứa con, ngôi nhà là thành quả đáng tự hào của vợ chồng tôi sau 10 năm cưới nhau", Diệu Linh nói.

Diệu Linh và anh Đỗ Hữu Chính cưới nhau năm 2016, khi cả hai vừa tốt nghiệp đại học. Cuộc sống những năm đầu trôi qua êm đềm cho đến khi con gái đầu lòng được chẩn đoán mắc ung thư võng mạc khi mới 17 tháng tuổi, đầu năm 2019.

Linh quyết định nghỉ việc để chạy chữa cho con. Mọi chi phí sinh hoạt, thuốc men lúc đều dồn lên đồng lương chưa tới 10 triệu đồng của anh Chính. Giai đoạn đó người vợ phát hiện mang thai bé thứ hai.

Linh vốn là người bẩm sinh đã có một quả thận và hai tử cung. Bác sĩ cảnh báo cô rất khó thụ thai, nếu có cũng phải đối mặt với nhiều rủi ro sức khỏe. Khi cô định đình chỉ thai kỳ, anh Chính động viên: "Con đến là phúc. Khó khăn ra sao, vợ chồng mình sẽ cùng nhau gánh vác".

Những ngày tháng sau đó, phía trước Linh vác bụng bầu, sau lưng cõng theo con gái gần 2 tuổi lả đi vì truyền hóa chất. Anh Chính làm việc từ sáng đến đêm nhưng không thể cáng đáng nổi. Tiền thuốc của con và sinh hoạt phí phải nhờ nội, ngoại hỗ trợ. Tiền nhà trọ khất vài tháng mới trả. "Tôi nghĩ nếu cứ đi làm thuê sẽ chẳng bao giờ thoát khỏi tình cảnh này", Chính nói.

Giữa năm 2019 anh quyết định nghỉ việc, vay 50 triệu đồng khởi nghiệp cùng bạn. Song do chọn sản phẩm ngách và mất nhiều thời gian tiếp cận khách hàng, anh mất trắng tiền vốn.

Cuối năm đó, con gái tạm ổn sau 6 đợt hóa trị, bé thứ hai cũng vừa chào đời. Dịch Covid ập đến, cả nhà bốn người dắt nhau về quê nương nhờ bố mẹ.

Những ngày đầu giãn cách, nhu cầu mua sắm online bùng nổ. Vợ chồng Linh chớp thời cơ, bán từ trang sức bạc đến quần áo, cây cảnh, đồ nội thất. Ngày nào vợ chồng cũng làm việc từ 6h sáng đến 2-3h đêm để chốt đơn, đóng hàng. "Mỗi ngày tôi phải trả lời hàng nghìn tin nhắn, mười đầu ngón tay tê dại", Linh kể.

Công việc thuận lợi giúp họ trả hết nợ, mua được mảnh đất. Nhưng sóng gió lại ập tới. Năm 2021, bố Linh, ông Nguyễn Văn Nội, phát hiện ung thư phổi di căn, tiên lượng sống chỉ tính bằng tháng. Nhà ngoại neo người, không có ai trợ giúp được. Anh Chính mang theo máy tính vào viện vừa làm việc, vừa chăm bố để vợ yên tâm ở nhà chăm con.

Phép màu xuất hiện khi ông Nội hợp thuốc, nhưng chi phí tới 30 triệu đồng mỗi tháng. Ông tính bán nửa mảnh đất đang ở để chữa bệnh nhưng người con rể gạt đi. "Bố cứ yên tâm chữa trị. Nếu phải bán sẽ bán đất của chúng con", anh Chính nói.

Đầu năm 2024, Linh tách ra bán quần áo nhưng thiếu kỹ năng quản lý, cuối năm cô gánh khoản nợ hơn 100 triệu đồng. Cô nhắn tin báo nợ cho chồng nhưng không thấy hồi âm. Tối về, chồng đã nấu cơm dọn sẵn. Ăn xong, anh rủ vợ đi dạo. Cả hai đi rất lâu trong im lặng, cho đến khi Chính dừng bước, giọng chùng xuống: "Anh cũng thất bại rồi".

Do mở rộng quá nhanh, mọi thứ tuột khỏi tầm kiểm soát của anh. Hàng ngoại kẹt biên, hàng nội kém chất lượng. Họ kinh doanh theo xu hướng, nhiều món đồ lỗi mốt sau một mùa. Vốn liếng hết sạch.

"Lúc đó hai vợ chồng chỉ biết nhìn nhau cười. Tiền hết nhưng mình có thêm bài học", Linh nói.

Trong lúc khó khăn đó, họ đón thêm đứa con thứ ba. Nhà đông người, các con dần lớn, họ không thể sống mãi trong ngôi nhà chật chội của cha mẹ cùng với hai người bác độc thân. Tài chính eo hẹp, lại phải giữ một khoản dự phòng rủi ro y tế khi bố chồng vừa phát hiện suy tim, còn bố vợ đang điều trị ung thư.

Anh Chính nảy ra ý tưởng làm nhà bằng container để ra ở riêng.

Ngày chồng mang hai chiếc container về, Linh sốc. "Chúng giống như hai khối sắt vụn, móp méo trên bãi đất trống không", cô kể.

Họ tìm khắp xã không được nhóm thợ xây hay xưởng cơ khí nào chịu nhận thi công. Đang lúc thất nghiệp, Chính cùng với bố đẻ và anh rể, bắt tay tự làm. Giữa ngày hè oi bức năm 2025, ba người cặm cụi cưa cắt lớp vỏ, hàn từng khung thép, lắp lan can, lợp mái nhà. Họ tự mày mò đi đường nước, kéo điện, dựng cả cột chống sét.

Sau bốn tháng, ngôi nhà thành hình. Hai thùng container xếp song song chia thành bốn phòng ngủ, khoảng trống ở giữa lợp tôn, ốp nhựa làm phòng khách và bếp. Để chống nóng, tất cả các phòng đều được trang bị điều hòa. Tổng chi phí hoàn thiện 300 triệu đồng, trong đó 200 triệu tiền vật tư, còn lại là nội thất.

Trong quá trình làm nhà, vợ chồng Linh quyết định khởi nghiệp lần thứ ba. Họ tìm kiếm nguồn hàng, buôn bán trở lại để duy trì thu nhập. Việc giải quyết xong bài toán an cư từ tháng 9/2025 trở thành điểm tựa để cặp vợ chồng dồn sức vực dậy sự nghiệp.

Những ngày hè tháng 6 năm nay, Linh và Chính đi khắp nơi khảo sát các xưởng để đặt gia công thương hiệu đồ nữ mặc nhà phân khúc cao cấp. Họ cũng đang lên kế hoạch dựng thêm kho hàng ngay cạnh nhà container để thuận tiện lưu trữ và quản lý công việc kinh doanh.

"Sau 10 năm đi qua bệnh tật, nợ nần và những lần trắng tay, chúng tôi hiểu chỉ cần gia đình còn bên nhau thì việc gì cũng có cách làm lại", bà mẹ ba con nói.

Tin Gốc: Vnexpress

Không ít người vẫn giữ thói quen "ăn xong là xong", lập tức đứng dậy làm việc, vận động hoặc nằm nghỉ theo cảm tính mà không hề biết rằng đây lại là giai đoạn cơ thể dễ bị "quá tải" nhất. Sau bữa ăn, hệ tuần hoàn phải dồn phần lớn máu về hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn, vì vậy, chỉ một thay đổi đột ngột trong sinh hoạt cũng có thể tạo áp lực lớn lên tim mạch và não bộ. Trên thực tế, không ít trường hợp đột quỵ, nhồi máu não xảy ra ngay sau bữa ăn, bắt nguồn từ những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại âm thầm đẩy cơ thể vào tình trạng nguy hiểm.

Một trường hợp điển hình là người đàn ông 49 tuổi ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc), vốn có sức khỏe ổn định và hiếm khi ốm đau, nhưng đã bất ngờ tử vong vì nhồi máu não chỉ ít lâu sau bữa ăn tối. Câu chuyện đau lòng này khiến gia đình bàng hoàng và cũng là lời cảnh báo mạnh mẽ từ các bác sĩ về những rủi ro sức khỏe có thể ập đến chỉ từ những thói quen rất đời thường.

Khai thác tiền sử bệnh, người nhà cho biết, buổi tối hôm đó diễn ra như mọi ngày. Sau khi ăn xong, ông Trương nằm nghỉ trên ghế sofa xem tivi. Khoảng 10 phút sau, ông than ăn quá no, cảm thấy tức bụng và hơi chóng mặt nên đứng dậy đi lại cho dễ tiêu hóa, theo Sohu.

Không lâu sau, từ tầng hai vang lên một tiếng động mạnh. Gia đình vội chạy lên thì bàng hoàng phát hiện ông nằm gục trên sàn, méo miệng, nói không rõ, tay chân yếu liệt, không thể cử động bình thường.

Ngay lập tức, ông được đưa đi cấp cứu. Tuy nhiên, trên đường đến bệnh viện, tình trạng chuyển biến xấu nhanh chóng. Dù các bác sĩ nỗ lực cứu chữa, ông vẫn không qua khỏi và được xác định tử vong do nhồi máu não.

Theo bác sĩ Lý, Bệnh viện Trung ương Chu Châu, Hồ Nam, trường hợp của ông Trương không phải hiếm gặp. Nhiều người chủ quan sau bữa ăn, không biết rằng đây là thời điểm cơ thể đang thay đổi mạnh về tuần hoàn máu.

Ở người đàn ông này, ngoài thói quen sinh hoạt chưa lành mạnh như hút thuốc lâu năm, ăn nhiều đồ dầu mỡ và thường xuyên căng thẳng, việc chủ quan không khám sức khỏe định kỳ cũng góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.

Đáng chú ý, vài ngày trước khi xảy ra sự việc, ông từng xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như hay quên, chóng mặt thoáng qua những triệu chứng dễ bị bỏ qua nhưng có thể là tín hiệu sớm của đột quỵ.

Sau bữa ăn, cơ thể dồn phần lớn máu về hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Nếu lúc này thực hiện các hành động sai cách, sự phân bổ máu có thể bị rối loạn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc gây thiếu máu lên não, yếu tố dẫn đến nhồi máu não.

Nằm ngay sau bữa ăn

Khi vừa ăn no, máu tập trung nhiều ở dạ dày và ruột. Nếu nằm ngay, tuần hoàn máu chậm lại, máu dễ "đặc" hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối gây tắc mạch não. Người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp cao càng dễ gặp rủi ro.

Hút thuốc lá

Sau ăn, khả năng hấp thụ nicotine tăng mạnh. Điều này khiến mạch máu co thắt đột ngột, huyết áp tăng nhanh, gây tổn thương thành mạch và làm nguy cơ đột quỵ tăng vọt, đặc biệt ở người có xơ vữa động mạch.

Vận động mạnh ngay sau ăn

Nhiều người nghĩ tập thể dục giúp tiêu hóa tốt hơn, nhưng vận động quá sức sau ăn có thể gây phản tác dụng. Máu bị "chia lại" cho cơ bắp, khiến não và hệ tiêu hóa đều thiếu hụt tạm thời, dễ gây rối loạn tuần hoàn và làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não.

Ngoài ba việc trên, bác sĩ cũng lưu ý hạn chế ngay sau khi ăn như tắm nước nóng, uống quá nhiều nước, uống trà đậm, đi ngủ ngay hoặc làm việc căng thẳng.

Đột quỵ não diễn tiến rất nhanh, vì vậy cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu sau:

- Giảm hoặc mất thị lực đột ngột

- Chóng mặt, mất thăng bằng

- Nói khó, nói ngọng

- Suy giảm trí nhớ bất thường

- Yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể

- Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân

- Ngất xỉu hoặc mất ý thức

Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, cần gọi cấp cứu ngay lập tức từng phút đều có thể quyết định sự sống còn.

Sức khỏe tim mạch không chỉ phụ thuộc vào di truyền hay lối sống, mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ những gì bạn ăn hằng ngày. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể giúp giảm cholesterol xấu, ổn định huyết áp và hạn chế nguy cơ nhồi máu cơ tim một cách tự nhiên. Dưới đây là 5 siêu thực phẩm được các chuyên gia đánh giá cao trong việc bảo vệ trái tim:

Trứng: Giàu giá trị dinh dưỡng

Từng gây nhiều tranh cãi, nhưng nhiều nghiên cứu hiện đại cho thấy trứng không hề "xấu" như từng nghĩ. Ăn khoảng 3-5 quả trứng mỗi tuần có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch nhờ nguồn protein chất lượng cao, vitamin và khoáng chất dồi dào, hỗ trợ duy trì sức khỏe tim.

Rau bó xôi: "Lá chắn" tự nhiên cho động mạch

Rau bó xôi (rau chân vịt) là nguồn giàu vitamin K và nitrat tự nhiên. Những dưỡng chất này giúp bảo vệ thành mạch máu, hỗ trợ điều hòa huyết áp và cải thiện lưu thông máu, từ đó giảm nguy cơ các bệnh lý tim mạch.

Các loại hạt: "Người bạn" của mạch máu

Hạnh nhân, hạt chia, hạt lanh hay quả óc chó đều chứa nhiều chất béo tốt, chất xơ và chất chống oxy hóa. Chúng giúp giảm viêm, ổn định huyết áp, cải thiện cholesterol và giảm triglyceride những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim.

Cá béo: Nguồn omega 3 quý giá

Cá hồi, cá thu, cá mòi hay cá ngừ giàu axit béo omega 3, có tác dụng giảm viêm, ổn định nhịp tim và hạn chế hình thành mảng xơ vữa động mạch. Việc bổ sung cá béo thường xuyên có thể giúp giảm cholesterol xấu và hỗ trợ kiểm soát huyết áp hiệu quả.

Tỏi: "Kháng sinh tự nhiên" cho tim mạch

Tỏi không chỉ là gia vị quen thuộc mà còn được xem là thực phẩm hỗ trợ tim mạch mạnh mẽ. Các hoạt chất trong tỏi giúp giảm kết tập tiểu cầu, hạn chế hình thành cục máu đông và từ đó giảm nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.

Theo các bác sĩ, một trái tim khỏe mạnh không đến từ những thay đổi lớn lao, mà bắt đầu từ chính những lựa chọn nhỏ trên bàn ăn mỗi ngày.

Tin Gốc: Người Đưa Tin