Không ít người vẫn giữ thói quen “ăn xong là xong”, lập tức đứng dậy làm việc, vận động hoặc nằm nghỉ theo cảm tính mà không hề biết rằng đây lại là giai đoạn cơ thể dễ bị “quá tải” nhất. Sau bữa ăn, hệ tuần hoàn phải dồn phần lớn máu về hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn, vì vậy, chỉ một thay đổi đột ngột trong sinh hoạt cũng có thể tạo áp lực lớn lên tim mạch và não bộ. Trên thực tế, không ít trường hợp đột quỵ, nhồi máu não xảy ra ngay sau bữa ăn, bắt nguồn từ những thói quen tưởng chừng vô hại nhưng lại âm thầm đẩy cơ thể vào tình trạng nguy hiểm.
Một trường hợp điển hình là người đàn ông 49 tuổi ở tỉnh Hồ Nam (Trung Quốc), vốn có sức khỏe ổn định và hiếm khi ốm đau, nhưng đã bất ngờ tử vong vì nhồi máu não chỉ ít lâu sau bữa ăn tối. Câu chuyện đau lòng này khiến gia đình bàng hoàng và cũng là lời cảnh báo mạnh mẽ từ các bác sĩ về những rủi ro sức khỏe có thể ập đến chỉ từ những thói quen rất đời thường.
Khai thác tiền sử bệnh, người nhà cho biết, buổi tối hôm đó diễn ra như mọi ngày. Sau khi ăn xong, ông Trương nằm nghỉ trên ghế sofa xem tivi. Khoảng 10 phút sau, ông than ăn quá no, cảm thấy tức bụng và hơi chóng mặt nên đứng dậy đi lại cho dễ tiêu hóa, theo Sohu.
Không lâu sau, từ tầng hai vang lên một tiếng động mạnh. Gia đình vội chạy lên thì bàng hoàng phát hiện ông nằm gục trên sàn, méo miệng, nói không rõ, tay chân yếu liệt, không thể cử động bình thường.
Ngay lập tức, ông được đưa đi cấp cứu. Tuy nhiên, trên đường đến bệnh viện, tình trạng chuyển biến xấu nhanh chóng. Dù các bác sĩ nỗ lực cứu chữa, ông vẫn không qua khỏi và được xác định tử vong do nhồi máu não.
Theo bác sĩ Lý, Bệnh viện Trung ương Chu Châu, Hồ Nam, trường hợp của ông Trương không phải hiếm gặp. Nhiều người chủ quan sau bữa ăn, không biết rằng đây là thời điểm cơ thể đang thay đổi mạnh về tuần hoàn máu.
Ở người đàn ông này, ngoài thói quen sinh hoạt chưa lành mạnh như hút thuốc lâu năm, ăn nhiều đồ dầu mỡ và thường xuyên căng thẳng, việc chủ quan không khám sức khỏe định kỳ cũng góp phần làm tăng nguy cơ biến cố mạch máu não.
Đáng chú ý, vài ngày trước khi xảy ra sự việc, ông từng xuất hiện các dấu hiệu cảnh báo như hay quên, chóng mặt thoáng qua những triệu chứng dễ bị bỏ qua nhưng có thể là tín hiệu sớm của đột quỵ.
Sau bữa ăn, cơ thể dồn phần lớn máu về hệ tiêu hóa để xử lý thức ăn. Nếu lúc này thực hiện các hành động sai cách, sự phân bổ máu có thể bị rối loạn, làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông hoặc gây thiếu máu lên não, yếu tố dẫn đến nhồi máu não.
Nằm ngay sau bữa ăn
Khi vừa ăn no, máu tập trung nhiều ở dạ dày và ruột. Nếu nằm ngay, tuần hoàn máu chậm lại, máu dễ “đặc” hơn, làm tăng nguy cơ hình thành huyết khối gây tắc mạch não. Người có bệnh tim mạch hoặc huyết áp cao càng dễ gặp rủi ro.
Hút thuốc lá
Sau ăn, khả năng hấp thụ nicotine tăng mạnh. Điều này khiến mạch máu co thắt đột ngột, huyết áp tăng nhanh, gây tổn thương thành mạch và làm nguy cơ đột quỵ tăng vọt, đặc biệt ở người có xơ vữa động mạch.
Vận động mạnh ngay sau ăn
Nhiều người nghĩ tập thể dục giúp tiêu hóa tốt hơn, nhưng vận động quá sức sau ăn có thể gây phản tác dụng. Máu bị “chia lại” cho cơ bắp, khiến não và hệ tiêu hóa đều thiếu hụt tạm thời, dễ gây rối loạn tuần hoàn và làm tăng nguy cơ tai biến mạch máu não.
Ngoài ba việc trên, bác sĩ cũng lưu ý hạn chế ngay sau khi ăn như tắm nước nóng, uống quá nhiều nước, uống trà đậm, đi ngủ ngay hoặc làm việc căng thẳng.
Đột quỵ não diễn tiến rất nhanh, vì vậy cần đặc biệt chú ý các dấu hiệu sau:
– Giảm hoặc mất thị lực đột ngột
– Chóng mặt, mất thăng bằng
– Nói khó, nói ngọng
– Suy giảm trí nhớ bất thường
– Yếu hoặc tê liệt một bên cơ thể
– Đau đầu dữ dội không rõ nguyên nhân
– Ngất xỉu hoặc mất ý thức
Khi xuất hiện bất kỳ dấu hiệu nào trong số này, cần gọi cấp cứu ngay lập tức từng phút đều có thể quyết định sự sống còn.
Sức khỏe tim mạch không chỉ phụ thuộc vào di truyền hay lối sống, mà còn chịu ảnh hưởng rất lớn từ những gì bạn ăn hằng ngày. Một chế độ dinh dưỡng hợp lý có thể giúp giảm cholesterol xấu, ổn định huyết áp và hạn chế nguy cơ nhồi máu cơ tim một cách tự nhiên. Dưới đây là 5 siêu thực phẩm được các chuyên gia đánh giá cao trong việc bảo vệ trái tim:
Từng gây nhiều tranh cãi, nhưng nhiều nghiên cứu hiện đại cho thấy trứng không hề “xấu” như từng nghĩ. Ăn khoảng 3-5 quả trứng mỗi tuần có thể giúp giảm nguy cơ mắc bệnh tim mạch nhờ nguồn protein chất lượng cao, vitamin và khoáng chất dồi dào, hỗ trợ duy trì sức khỏe tim.
Rau bó xôi: “Lá chắn” tự nhiên cho động mạch
Rau bó xôi (rau chân vịt) là nguồn giàu vitamin K và nitrat tự nhiên. Những dưỡng chất này giúp bảo vệ thành mạch máu, hỗ trợ điều hòa huyết áp và cải thiện lưu thông máu, từ đó giảm nguy cơ các bệnh lý tim mạch.
Các loại hạt: “Người bạn” của mạch máu
Hạnh nhân, hạt chia, hạt lanh hay quả óc chó đều chứa nhiều chất béo tốt, chất xơ và chất chống oxy hóa. Chúng giúp giảm viêm, ổn định huyết áp, cải thiện cholesterol và giảm triglyceride những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh tim.
Cá béo: Nguồn omega 3 quý giá
Cá hồi, cá thu, cá mòi hay cá ngừ giàu axit béo omega 3, có tác dụng giảm viêm, ổn định nhịp tim và hạn chế hình thành mảng xơ vữa động mạch. Việc bổ sung cá béo thường xuyên có thể giúp giảm cholesterol xấu và hỗ trợ kiểm soát huyết áp hiệu quả.
Tỏi: “Kháng sinh tự nhiên” cho tim mạch
Tỏi không chỉ là gia vị quen thuộc mà còn được xem là thực phẩm hỗ trợ tim mạch mạnh mẽ. Các hoạt chất trong tỏi giúp giảm kết tập tiểu cầu, hạn chế hình thành cục máu đông và từ đó giảm nguy cơ đột quỵ và nhồi máu cơ tim.
Theo các bác sĩ, một trái tim khỏe mạnh không đến từ những thay đổi lớn lao, mà bắt đầu từ chính những lựa chọn nhỏ trên bàn ăn mỗi ngày.
Nhiều người từng trải qua cảm giác tê râm ran, châm chích hoặc nóng nhẹ ở bàn tay khi ngủ. Triệu chứng này thường xuất hiện khi cơ thể nghỉ ngơi, đặc biệt vào ban đêm, và có xu hướng giảm sau khi thay đổi tư thế. Chính vì tính chất thoáng qua, không gây đau nhiều, tê tay về đêm thường bị bỏ qua. Tuy nhiên, đây có thể là tín hiệu sớm cho thấy hệ thần kinh đang chịu áp lực hoặc bị tổn thương.
Cơ thể hiếm khi phát ra những tín hiệu lặp đi lặp lại mà không có nguyên nhân. Khi triệu chứng xuất hiện thường xuyên, có quy luật hoặc ngày càng rõ rệt, cần được theo dõi nghiêm túc.
Vì sao tê tay thường xuất hiện vào ban đêm?
Thời điểm ban đêm có nhiều yếu tố thuận lợi làm bộc lộ các vấn đề thần kinh tiềm ẩn. Trước hết, tư thế ngủ đóng vai trò quan trọng. Khi ngủ, cổ tay dễ bị gập hoặc đè ép trong thời gian dài, làm tăng áp lực lên các dây thần kinh đi qua vùng này. Đặc biệt, dây thần kinh giữa – chạy qua ống cổ tay – rất dễ bị chèn ép.
Bên cạnh đó, khi cơ thể nghỉ ngơi, cơ bắp giãn ra, lưu lượng máu thay đổi và các chuyển động giảm xuống. Điều này khiến các tín hiệu bất thường từ thần kinh trở nên rõ ràng hơn so với ban ngày. Ngoài ra, ban ngày với nhiều hoạt động liên tục có thể "che lấp" các triệu chứng nhẹ. Khi cơ thể tĩnh lặng vào ban đêm, cảm giác tê trở nên dễ nhận biết hơn.
Những nguyên nhân phổ biến gây tê tay
Tê tay không phải là một bệnh riêng mà là triệu chứng của nhiều tình trạng khác nhau. Nguyên nhân thường được xác định dựa vào vị trí, tần suất và mức độ biểu hiện.
Hội chứng ống cổ tay là nguyên nhân phổ biến nhất, gây tê ở ngón cái, ngón trỏ, ngón giữa, rõ hơn vào ban đêm.
Vấn đề cột sống cổ như thoái hóa, thoát vị đĩa đệm có thể chèn ép rễ thần kinh, gây tê lan xuống tay.
Bệnh lý thần kinh ngoại biên (thường gặp ở người tiểu đường) gây tê, châm chích ở tay hoặc chân.
Ngoài ra, một số yếu tố toàn thân như thiếu vitamin B12, rối loạn tuyến giáp, lạm dụng rượu hoặc tác dụng phụ của thuốc cũng có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh và gây triệu chứng tương tự.
Không phải mọi trường hợp tê tay đều nguy hiểm. Nếu chỉ xuất hiện thoáng qua do ngủ sai tư thế, triệu chứng thường tự hết khi thay đổi vị trí. Tuy nhiên, cần chú ý khi tê tay có các đặc điểm sau: Xuất hiện thường xuyên, lặp lại theo chu kỳ; Làm bạn thức giấc vào ban đêm; Tập trung ở một số ngón tay nhất định; Kéo dài lâu hơn hoặc nặng dần theo thời gian...
Đặc biệt, các dấu hiệu đi kèm sau đây cần được đánh giá sớm: Yếu tay, giảm lực nắm; Dễ làm rơi đồ vật; Cảm giác nóng rát hoặc đau; Khó thực hiện các động tác tinh như cài cúc áo...
Đây có thể là dấu hiệu cho thấy dây thần kinh đang bị chèn ép kéo dài hoặc tổn thương tiến triển.
Dây thần kinh có khả năng phục hồi, nhưng chỉ trong một giới hạn nhất định. Khi bị chèn ép hoặc tổn thương kéo dài, chức năng thần kinh sẽ suy giảm dần. Ban đầu, triệu chứng chỉ là tê nhẹ thoáng qua. Sau đó có thể chuyển sang tê kéo dài, mất cảm giác, giảm sức mạnh cơ. Nếu không được điều trị, các cơ ở bàn tay có thể bị teo do không nhận đủ tín hiệu thần kinh.
Ở giai đoạn muộn, việc điều trị trở nên khó khăn hơn và khả năng phục hồi giảm đáng kể. Vì vậy, phát hiện sớm và can thiệp kịp thời là yếu tố quyết định.
Làm gì để cải thiện tình trạng tê tay về đêm?
Việc xử lý phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể, tuy nhiên một số biện pháp đơn giản có thể giúp cải thiện triệu chứng:
Điều chỉnh tư thế ngủ: Tránh gập cổ tay hoặc đè lên tay trong thời gian dài; giữ cổ tay ở vị trí trung lập để giảm áp lực lên dây thần kinh.
Sử dụng nẹp cổ tay: Giúp cố định cổ tay khi ngủ, đặc biệt hữu ích với người mắc hội chứng ống cổ tay.
Bổ sung dinh dưỡng hợp lý: Thiếu vitamin B12 là nguyên nhân phổ biến gây tổn thương thần kinh; cần bổ sung qua chế độ ăn hoặc theo chỉ định của bác sĩ.
Kiểm soát bệnh nền: Người mắc tiểu đường cần duy trì đường huyết ổn định để hạn chế tổn thương thần kinh.
Tập luyện, vận động nhẹ nhàng: Các bài tập giãn cơ cổ tay, vai, cổ giúp cải thiện lưu thông máu và giảm chèn ép dây thần kinh.
Khi nào cần đi khám?
Người bệnh nên đến cơ sở y tế khi: Tê tay kéo dài trên vài tuần; Triệu chứng ngày càng nặng; Xuất hiện yếu cơ hoặc giảm vận động; Tê lan rộng hoặc ảnh hưởng sinh hoạt...
Bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm như đo dẫn truyền thần kinh để đánh giá mức độ tổn thương và xác định nguyên nhân chính xác.
Tê bì tay chân là vấn đề thường gặp khiến người bệnh có cảm giác đau buốt, tê nhức kéo dài gây mất ngủ và suy giảm sức khỏe, ảnh hưởng đến khả năng vận động và sinh hoạt hằng ngày. Nếu không điều trị kịp thời, tê bì tay chân có thể dẫn đến teo cơ, liệt chi, mất khả năng vận động hoặc rối loạn tiểu tiện thậm chí có thể nguy hiểm đến tính mạng.
Vậy tại sao không thể là mạng xã hội phiên bản trẻ em Việt Nam? Không phải cấm đoán mà là chúng ta đang tạo ra không gian phù hợp với lứa tuổi, bảo vệ sự phát triển toàn diện trong khi vẫn khuyến khích các em làm quen với công nghệ.
1. Cốt lõi của giải pháp là bắt buộc tách biệt tài khoản. Các nền tảng mạng xã hội phổ biến như TikTok, Facebook, Instagram, YouTube... phải triển khai chế độ "dưới 16 tuổi Việt Nam" riêng biệt. Việc xác thực độ tuổi kết hợp giữa trí tuệ nhân tạo nhận diện khuôn mặt và thông tin từ căn cước công dân gắn chip.
Trẻ em chỉ được phép truy cập phiên bản này. Khi hệ thống phát hiện tài khoản người dùng dưới 16 tuổi đang cố truy cập phiên bản toàn cầu, tài khoản đó sẽ tự động bị khóa hoặc chuyển hướng ngay lập tức. Cách làm này không mới, đã có quốc gia áp dụng nguyên tắc tương tự và Việt Nam hoàn toàn có cơ sở pháp lý từ các luật đã ban hành.
Phiên bản mạng xã hội này phải được thiết kế chống nghiện từ gốc rễ. Không còn sử dụng vô tận, lướt không ngừng như hiện nay.
Trẻ em chỉ được xem nội dung theo chủ đề đã chọn hoặc từ bạn bè thực trong danh sách được phê duyệt. Thời lượng video tối đa chỉ 60 giây, livestream không được phép hoạt động nếu không có giám sát của người lớn.
2. Quan trọng nhất là chuyển hướng từ "tiêu thụ" sang "tạo ra". Nền tảng sẽ ưu tiên và khuyến khích nội dung mà trẻ tự làm như quay video học tập, kể chuyện dân gian, ghi lại thí nghiệm khoa học đơn giản tại nhà, trình bày tranh vẽ, biểu diễn nghệ thuật truyền thống hay chia sẻ kỹ năng sống. Những nội dung giải trí thuần túy sẽ bị hạn chế nghiêm ngặt.
Có thể tích hợp trò chơi giáo dục. Trẻ hoàn thành thử thách thực tế sẽ nhận huy hiệu ảo. Chẳng hạn chụp ảnh và báo cáo thí nghiệm trồng rau sạch tại nhà, phỏng vấn ông bà về truyền thống gia đình, học và thực hành một điệu múa dân gian rồi quay lại chia sẻ. Những hoạt động này không chỉ giữ chân trẻ mà còn rèn luyện kỹ năng, kết nối trong đời sống thực.
Việc loại bỏ các yếu tố gây nghiện như sử dụng vô tận, thông báo liên tục và nội dung kích thích mạnh... cần có quy định pháp lý bắt buộc các nền tảng tuân thủ khi cung cấp dịch vụ tại Việt Nam. Chúng ta đã có tiền lệ thành công với nhiều quy định về nội dung và dữ liệu.
Các nền tảng nước ngoài muốn hoạt động tại Việt Nam phải đóng phí cấp phép hoặc trích phần trăm doanh thu quảng cáo để hỗ trợ duy trì nền tảng. Các doanh nghiệp công nghệ Việt Nam hay đơn vị truyền thông trong nước được ưu đãi phát triển tính năng, nội dung và mở rộng hệ thống, thúc đẩy ngành công nghệ nội địa.
Trong không khí hối hả chuẩn bị cho phiên Mega livestream "Tiếp sức hoa mặt trời" sẽ diễn ra vào ngày 14-6 tại Hà Nội, bà Đỗ Phương Anh - CEO Santony Việt Nam - đã có những chia sẻ đầy cảm xúc về lý do quyết định đồng hành cùng chương trình.
Nói về "cơ duyên" đưa Santony Innerwear đến với chương trình, bà Phương Anh cho biết khi nhận được lời kêu gọi từ TikTok Shop, Santony đã quyết định tham gia ngay lập tức.
Với bà, đây không đơn thuần là một chiến dịch bán hàng, mà là sự kết nối tự nhiên của một bên là sản phẩm chăm sóc sức khỏe từ thiên nhiên mà bà đang nỗ lực xây dựng, một bên là hành trình tiếp thêm nghị lực cho những chiến binh nhí.
"Đó là cơ duyên của sự đồng điệu về giá trị", bà Phương Anh nói.
Trước đó, thương hiệu mà Santony phân phối cũng từng gắn liền với các hoạt động nâng cao nhận thức về ung thư vú, nên việc tham gia "Ước mơ của Thúy" chính là sự tiếp nối hành trình từ bảo vệ sức khỏe đến sẻ chia với những số phận kém may mắn.
Những điều ước nhỏ bé từ giường bệnh nhi ung thư
Đại diện Santony tâm sự, điều khiến đội ngũ Santony xúc động nhất chính là tinh thần của các bệnh nhi. Hình ảnh những đứa trẻ vừa trải qua các đợt hóa trị nhưng vẫn nở nụ cười kiên cường trong các thước phim tư liệu đã trở thành động lực ngược cho chính doanh nghiệp.
Bà Phương Anh tâm sự: "Các em rất kiên cường, mạnh mẽ trước những đau đớn mà căn bệnh mang lại. Điều đó cho tôi và đội ngũ có thật nhiều sức mạnh để vượt qua những khó khăn và thêm nhiều động lực để làm nghề một cách tử tế".
Lời cam kết này được cụ thể hóa bằng việc doanh nghiệp sẵn sàng chấp nhận biên lợi nhuận bằng 0 trong phiên live. Đội ngũ Santony đã chuẩn bị sẵn hơn 25.000 sản phẩm Pier No5 Herbfree từ kho trung tâm tại Hà Nội, bố trí đội ngũ online túc trực xuyên suốt để xử lý xác nhận đơn.
Đặc biệt hơn, đơn vị trích thẳng 10% doanh thu để chuyển trực tiếp đến quỹ hỗ trợ bệnh nhi thông qua cơ chế minh bạch của báo Tuổi Trẻ.
"Mức giá trong phiên live toàn deal hời, để nhiều người mua hơn, qua đó số tiền góp từ thiện lớn hơn. Mỗi đơn hàng đều có thiệp cảm ơn kèm hướng dẫn trở thành VIP member và được giảm 15 - 20% cho lần mua sau.
Mục tiêu xuyên suốt vẫn là mua vui, nhận quà đã và quan trọng nhất vẫn là đóng góp, hỗ trợ nhiều nhất cho các bệnh nhi", bà Phương Anh nhấn mạnh lần nữa.
CEO Santony kỳ vọng chương trình livestream đặc biệt ngày 14-6 này sẽ lan tỏa một thông điệp mạnh mẽ đến cộng đồng doanh nghiệp trẻ "không cần chờ đến lúc thật giàu mới làm từ thiện". Bởi theo bà, khách hàng ngày nay không chỉ mua sản phẩm, họ mua câu chuyện và giá trị mà thương hiệu đại diện.
