Cô Lương Thị Thanh Lý, Hiệu trưởng Trường tiểu học Phan Chu Trinh (P.Phú Thạnh, TP.HCM) cho biết mới đây cô đã bị sốc khi xem được một tờ giấy của nhóm học sinh (HS) lớp 5 có nội dung nhục mạ một bạn trong lớp, bởi các em này, cả nam và nữ, đều là những HS học lực tốt, ngoan ngoãn, chưa từng bị kỷ luật.
Những câu từ viết trong giấy hết sức tục tĩu, có cụm từ cô còn không hiểu, phải nhờ... ChatGPT giải đáp, chẳng hạn nhóm HS nói bạn mình là đồ "bán quạt". Cô Lý cho biết không chỉ cô mà các giáo viên (GV) trong trường, phụ huynh những em liên quan đều sốc. Họ không ngờ những đứa con, học trò luôn lễ phép, học giỏi, chưa từng bị kỷ luật, lại có thể dùng những từ ngữ, câu chữ thô tục như vậy. Có HS viết trong tường trình rằng em bắt chước một số người trên mạng xã hội, thấy bạn khác viết vậy cũng viết theo, mà chưa hiểu hết ý nghĩa những chữ đó.
Thầy Nguyễn Tuấn Anh, GV mỹ thuật Trường THCS Tân Bình (P.Tân Sơn Nhất, TP.HCM) cũng cho biết nhiều lần bị sốc khi ra quán cà phê, trà sữa nghe nhiều em HS tiểu học khi nói chuyện với nhau luôn chêm tiếng chửi thề mà không hề ngượng ngùng. "Tôi có cảm giác nhiều em không nghĩ rằng những câu đó là chửi thề, tục tĩu nên không hề e ngại khi nói nơi công cộng", thầy Tuấn Anh nói.
Ông Phạm Bảo Phương, ở P.Bình Thới, TP.HCM, có các con học đại học và THPT, kể một lần đi đón con, ngồi ở quán cà phê trước cổng một trường đại học trên đường An Dương Vương, P.Chợ Quán, đã bị choáng bởi những câu từ thô tục từ nhiều sinh viên. Về nhà ông hỏi con trai, cậu nói thản nhiên: "Đứa nào giờ nói chuyện cũng phải kèm theo vài tiếng chửi thề, con gái hay con trai cũng vậy. Mọi người thấy như vậy câu chuyện mới vui".
Ông Phương lo ngại xã hội sẽ ra sao nếu mọi người nói với nhau những lời lẽ thô tục chứ không phải chân thành, tử tế? Rồi những bạn trẻ này khi đi làm, trở thành những người có vị trí trong xã hội, thậm chí trở thành GV, giảng viên thì họ sẽ dạy thế hệ sau như thế nào?
Bà V.T, mẹ của bé M., HS bị các bạn viết giấy nhục mạ, cho rằng hành vi này là "bạo lực tinh thần có tổ chức". Con của chị sau khi bị nhục mạ có dấu hiệu không muốn đi học, sợ gặp bạn bè.
Nhiều người cho rằng nói tục chửi thề vài câu "cho vui, đâu ảnh hưởng gì đến người khác" hay HS, sinh viên "nói năng thô tục mà vẫn học giỏi, đỗ đạt cao… thì cũng đâu có gì nghiêm trọng". Tuy nhiên, bà Trần Thị Quế Chi, Phó viện trưởng Viện Nghiên cứu khoa học giáo dục và đào tạo, nêu quan điểm: "Con người trong xã hội không chỉ cần mỗi IQ (trí thông minh logic, liên quan thành tích học tập), mà cũng rất cần EQ (trí thông minh cảm xúc), sự tử tế, khả năng đồng cảm, nhân ái dành cho nhau".
Bà Quế Chi nhận định sự việc nhóm HS viết giấy nhục mạ bạn là một dạng bạo lực học đường. Với một em trong độ tuổi dậy thì, bạo lực bằng ngôn từ sẽ ảnh hưởng tâm lý rất lâu dài, có thể khiến nạn nhân tự ti, nhận thức sai về bản thân, ảnh hưởng tới cả tương lai. Ngôn từ không chuẩn mực, xúc phạm, thóa mạ người khác đôi khi trở thành "kẻ giết người thầm lặng", đẩy nạn nhân vào tình trạng stress, căng thẳng, trầm cảm, mà nhiều người sau đó đã chọn một kết thúc rất đau lòng.
"Nếu không trang bị kiến thức về giới tính cho trẻ từ bậc mầm non, nếu không dạy trẻ nói những lời tử tế, dạy trẻ quản lý cảm xúc, đồng cảm ngay từ lứa tuổi mầm non thì chỉ cần lên tới tiểu học thôi, chúng ta đã có thể thấy những hệ quả tiêu cực", bà Quế Chi nhấn mạnh.
Thầy Nguyễn Tuấn Anh nhận định một phần nguyên nhân của tình trạng HS, sinh viên nói tục chửi thề là do bị ảnh hưởng từ gia đình, môi trường sống xung quanh; đồng thời có tác động rất lớn từ những nội dung xấu, "content bẩn" tràn ngập lời lẽ thô tục trên mạng xã hội, trong khi bây giờ HS dùng mạng xã hội quá sớm, nhiều gia đình để điện thoại "trông con" từ khi con ở độ tuổi mầm non, tiểu học.
"Nhiều bài hát, bộ phim của những người có sức ảnh hưởng trong giới trẻ có những từ ngữ thô tục, cổ xúy bạo lực, ngôn từ lệch chuẩn, không phù hợp thuần phong mỹ tục VN. Nhiều bộ phim tràn ngập hình ảnh chửi nhau náo loạn từ đầu đến cuối, nhân vật chính mở miệng là chửi thề, những đoạn video ngắn được chia sẻ nhiều trên mạng cũng đầy những câu từ thô tục… Những điều này ảnh hưởng tiêu cực đến nhận thức, góc nhìn của HS. Nhiều em cho rằng người nổi tiếng, thần tượng của mình làm thế được thì cớ gì mình không làm giống vậy được?", thầy Tuấn Anh phân tích.
"Làm trong sạch lại môi trường văn hóa, giải trí cho giới trẻ; siết chặt quản lý nội dung trên các nền tảng số; cơ quan quản lý cần mạnh tay "cấm sóng" bằng cách không mời biểu diễn với những người cố tình dùng ngôn từ lệch chuẩn. Đó cũng là một giải pháp để người nghệ sĩ thật sự trở thành hình mẫu lý tưởng của HS, sinh viên, không chỉ vì tài năng nghệ thuật mà còn ở đạo đức làm nghề, nhân cách sống", thầy Nguyễn Tuấn Anh nêu quan điểm.
Bên cạnh đó, thầy Văn Nhật Phương, Hiệu trưởng Trường tiểu học Lê Đình Chinh (P.Minh Phụng, TP.HCM), nhìn nhận gia đình là gốc rễ, nền tảng, cội nguồn giáo dục của trẻ; môi trường sống cũng tác động không nhỏ tới các em.
Thầy Phương cho rằng nếu ngôn từ cho con cái được người lớn làm gương, rèn giũa tỉ mỉ, nghiêm khắc dạy bảo nếu con có biểu hiện nói năng lệch chuẩn… sẽ hạn chế được việc trẻ nói tục, chửi thề.
Tuy nhiên, thầy Phương cũng cho rằng hiện nay nhiều em có một "đời sống riêng" trên mạng xã hội, khác biệt hoàn toàn với đời sống thường ngày mà cha mẹ, thầy cô kiểm soát được. Các em khai gian tuổi để đăng ký tài khoản Facebook, TikTok; giấu tài khoản với cha mẹ, thầy cô; chặn người quen có thể xem nội dung các em đăng tải, chỉ tham gia cộng đồng riêng của các em. Từ đó các em dễ bị ảnh hưởng bởi những ngôn từ thiếu chuẩn mực, hành vi lệch lạc ở thế giới ảo.
Điều này đặt ra yêu cầu cha mẹ phải kiểm soát chặt việc dùng điện thoại thông minh, mạng xã hội, những nội dung con được phép truy cập, để không xảy ra những hệ lụy khó lường.
Tin Gốc: Thanh Niên
