Chỉ sau vài năm mở cửa chính ngạch vào thị trường Trung Quốc, sầu riêng đã tạo nên một kỳ tích hiếm có: từ kim ngạch 400 triệu USD đã tăng vọt lên trên 3 tỉ USD, trở thành loại trái cây xuất khẩu có giá trị lớn nhất của VN và đóng góp gần một nửa kim ngạch toàn ngành rau quả. Cùng với sự bùng nổ đó, diện tích trồng sầu riêng cũng tăng nhanh lên khoảng 180.000 ha, sản lượng vượt 1,5 triệu tấn mỗi năm, tập trung chủ yếu tại Tây nguyên và ĐBSCL.
Từ cuối năm 2024, sau khi phát hiện một số lô sầu riêng VN có dư lượng Cadimi (Cd) vượt ngưỡng và tồn dư chất cấm Auramine O (vàng O), Tổng cục Hải quan Trung Quốc (GACC) áp dụng cơ chế kiểm soát nghiêm ngặt hơn đối với mặt hàng này. Theo quy định mới, gần như 100% lô sầu riêng xuất khẩu phải có kết quả phân tích Cadimi và vàng O do các phòng thử nghiệm được GACC công nhận thực hiện. Nếu không có kết quả kiểm nghiệm hoặc kết quả không đạt yêu cầu, lô hàng sẽ không được cấp chứng thư để thông quan. Quy định này làm thay đổi hoàn toàn quy trình xuất khẩu. Trước đây, doanh nghiệp (DN) chủ yếu kiểm soát chất lượng tại vùng trồng và cơ sở đóng gói; nay phòng kiểm nghiệm trở thành “cửa ngõ” bắt buộc trước khi một container sầu riêng có thể lăn bánh đến cửa khẩu.
Có thể nói, phòng kiểm nghiệm đã trở thành một mắt xích mang tính quyết định trong toàn bộ chuỗi giá trị xuất khẩu. Chỉ cần khâu này bị tắc nghẽn, toàn bộ các khâu còn lại, từ thu mua, đóng gói, vận chuyển đến thông quan, đều bị ảnh hưởng dây chuyền. Điều đó đã xảy ra trong năm 2025 khi hàng nghìn container sầu riêng ùn ứ, nhiều DN phải tạm dừng thu mua, giá sầu riêng tại nhiều địa phương giảm mạnh và nông dân chịu thiệt hại đáng kể. Nguyên nhân không xuất phát từ việc thiếu đơn hàng hay ách tắc cửa khẩu như những năm trước, mà đến từ một khâu tưởng chừng rất nhỏ: phòng kiểm nghiệm.
Vào đầu năm nay, tình trạng ùn tắc ở phòng kiểm nghiệm cũng tiếp tục tái diễn. Nhiều DN phản ảnh họ phải xếp hàng chờ đợi, thậm chí thua lỗ, mất vốn, mất đơn hàng, bị trả lại hàng vì không xin được giấy kiểm định. Theo thống kê của Bộ NN-MT, trước nhu cầu và áp lực từ thị trường, VN đã liên tục bổ sung các phòng thử nghiệm đủ điều kiện. Đến cuối năm 2025, cả nước có 24 phòng kiểm nghiệm được GACC công nhận với công suất lý thuyết khoảng 3.200 mẫu/ngày. Sang giữa năm 2026, số phòng được công nhận tiếp tục tăng lên, trong đó có 25 phòng kiểm nghiệm Cadimi và 22 phòng kiểm nghiệm vàng O đang hoặc đủ điều kiện hoạt động. Bộ
NN-MT vừa công bố danh sách 37 cơ sở kiểm nghiệm được GACC chấp nhận thực hiện phân tích chỉ tiêu Cadimi và chất vàng O đối với quả tươi xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc… Trong đó có 30 cơ sở được công nhận kiểm nghiệm chỉ tiêu Cadimi và 31 cơ sở được công nhận kiểm nghiệm chỉ tiêu vàng O đối với sầu riêng và mít xuất khẩu. Đây là một bước tiến đáng ghi nhận, nhưng thực tế vẫn còn nhiều nguyên nhân khiến cung không đủ cầu.
Một chuyên gia trong lĩnh vực rau quả phân tích: Mỗi năm VN thu hoạch trên 1,5 triệu tấn sầu riêng, với hàng chục nghìn lô hàng cần kiểm nghiệm trong thời gian rất ngắn. Đặc biệt, vụ thu hoạch thường tập trung từ tháng 5 – 10, khiến lượng mẫu đổ dồn về các phòng thử nghiệm trong cùng một thời điểm. Chỉ cần một vài phòng phải tạm ngừng hoạt động để bảo trì thiết bị, hiệu chuẩn máy móc hoặc chờ phía Trung Quốc đánh giá lại, là toàn bộ hệ thống lập tức rơi vào tình trạng quá tải. Nhớ lại thời điểm bị ách tắc vào tháng 10.2025, một DN xuất khẩu sầu riêng kể: Khi một số phòng xét nghiệm đồng loạt tạm dừng hoạt động, DN không thể hoàn tất thủ tục kiểm nghiệm Cadimi và vàng O đúng tiến độ. Nhiều xe hàng đã ra đến cửa khẩu Lạng Sơn nhưng sau đó phải quay đầu và bán xổ ở thị trường nội địa vì không lấy được giấy phép. Vướng mắc này không chỉ gây thua lỗ cho DN mà cả chuỗi thu mua, thương lái và chủ vườn cũng chịu thiệt hại vì giá giảm.
Không chỉ thiếu về số lượng, mạng lưới phòng kiểm nghiệm còn bộc lộ sự mất cân đối trong phân bố. Theo danh sách được GACC phê duyệt, phần lớn các phòng thử nghiệm tập trung tại TP.HCM, Hà Nội và Cần Thơ. Riêng TP.HCM có khoảng 10 phòng kiểm nghiệm Cadimi, Hà Nội có 6 phòng, Cần Thơ có 4 phòng; các địa phương còn lại như Đắk Lắk, Lâm Đồng, Đà Nẵng và Cà Mau chỉ có 1 hoặc 2 đơn vị.
Điều đáng nói là những vùng sản xuất sầu riêng lớn nhất cả nước như Đắk Lắk, Đắk Nông (Lâm Đồng), Gia Lai, Tiền Giang (nay là Đồng Tháp) hay Bến Tre (nay là Vĩnh Long), nơi mỗi năm cung ứng hàng trăm nghìn tấn quả, lại chưa có mạng lưới phòng kiểm nghiệm tương xứng. Hệ quả là nhiều DN buộc phải vận chuyển mẫu từ vùng nguyên liệu về TP.HCM hoặc Cần Thơ để xét nghiệm. Mỗi chuyến gửi mẫu làm phát sinh thêm chi phí vận chuyển, thời gian chờ đợi và nguy cơ chậm tiến độ giao hàng. Trong bối cảnh sầu riêng là mặt hàng tươi sống có giá trị cao, chỉ chậm vài ngày cũng đồng nghĩa với việc DN phải gánh thêm chi phí kho lạnh, lưu container, lãi vay ngân hàng và nguy cơ giảm chất lượng sản phẩm.
Ngay cả danh sách 37 cơ sở kiểm nghiệm được GACC chấp nhận mà Bộ NN-MT vừa công bố thì việc phân bổ vẫn chưa đồng đều. Cụ thể, khu vực đồng bằng sông Hồng có 8 cơ sở, gồm 1 cơ sở tại Quảng Ninh và 7 cơ sở tại Hà Nội. Khu vực duyên hải Nam Trung Bộ và Tây nguyên có 4 cơ sở, đặt tại TP.Đà Nẵng, tỉnh Đắk Lắk và tỉnh Lâm Đồng. Đông Nam bộ có số lượng lớn nhất với 15 cơ sở, đều đặt tại TP.HCM. Khu vực ĐBSCL có 10 cơ sở, gồm 1 cơ sở tại Đồng Tháp, 8 cơ sở tại TP.Cần Thơ và 1 cơ sở tại tỉnh Cà Mau.
Ông Nguyễn Văn Mười, Phó tổng thư ký Hiệp hội Rau quả VN, nhận định nếu so về số lượng phòng kiểm nghiệm thì VN có thể còn cao hơn Thái Lan, tuy nhiên sự bố trí không đều dẫn đến tình trạng tắc nghẽn. Cụ thể tại Đắk Lắk, vùng trồng sầu riêng lớn nhất cả nước, chỉ có 1 phòng kiểm nghiệm. Trong giai đoạn cao điểm, phần lớn DN tập trung vào một số phòng kiểm nghiệm có đủ điều kiện, khiến việc tiếp nhận mẫu bị quá tải. Có DN phải chờ nhiều ngày mới đến lượt lấy mẫu và trả kết quả. Khi khâu kiểm nghiệm bị chậm, hệ lụy lan rất nhanh. Cơ quan quản lý ghi nhận đã có thời điểm gần 2.000 container sầu riêng bị chậm thông quan do ách tắc trong khâu kiểm nghiệm.
Nhiều chuyên gia trong ngành rau quả nhận xét, nếu VN chủ yếu dựa vào hơn 30 phòng kiểm nghiệm được phía Trung Quốc công nhận, thì Thái Lan đã hình thành một mạng lưới khoảng 300 phòng xét nghiệm vệ tinh phân bố ngay tại các vùng trồng sầu riêng trọng điểm. Các phòng này đóng vai trò chính là sàng lọc ban đầu.
Ông Nguyễn Văn Mười kiến nghị cần đồng thời phát triển mạng lưới phòng xét nghiệm vệ tinh tại các vùng nguyên liệu; thiết lập cơ chế giám sát định kỳ đối với đất, nước và vật tư nông nghiệp; số hóa toàn bộ dữ liệu từ mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói đến kết quả kiểm nghiệm; đồng thời nâng cao vai trò của hợp tác xã trong việc kiểm soát chất lượng ngay từ cấp hộ sản xuất. Khi hệ thống này vận hành đồng bộ, áp lực lên các phòng kiểm nghiệm trung tâm sẽ giảm đáng kể. Quan trọng hơn, rủi ro sẽ được xử lý ngay từ gốc thay vì chờ đến khi trái sầu riêng đã nằm trong container.
Thuế tỉnh Thanh Hóa góp ý quy định xác định mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc có mức thu nhập bình quân tháng trong năm không vượt qua 3 triệu đồng. Theo đó, mức thu nhập 3 triệu đồng/tháng là bước tiến so với quy định 1 triệu đồng. Tuy nhiên, quy định này chưa có cơ chế điều chỉnh linh hoạt. Trong bối cảnh kinh tế biến động, nếu chỉ ấn định một con số tuyệt đối trong thông tư sẽ dễ dẫn đến tình trạng lạc hậu sau một thời gian, tương tự như vướng mắc của luật cũ. Đồng thời, việc xác định "tổng các nguồn thu nhập" của người phụ thuộc (đặc biệt là lao động tự do, nông nghiệp) vẫn đang dựa trên sự tự cam kết của người nộp thuế (NNT), thuế công cụ đối soát cho cơ quan thuế.
Do đó, đề xuất sửa đổi, bổ sung như sau: Mức thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập của người phụ thuộc không vượt quá 3 triệu đồng. Trường hợp chỉ số giá tiêu dùng (CPI) biến động trên 20% so với thời điểm thông tư có hiệu lực, Bộ Tài chính báo cáo chính phủ trình Ủy ban thường vụ Quốc hội điều chỉnh mức thu nhập này cho phù hợp với tình hình thực tế. Cơ quan thuế thực hiện đối soát thu nhập của người phụ thuộc thông qua mã số thuế cá nhân và dữ liệu chi trả thu nhập trên cơ sở dữ liệu điện tử ngành thuế.
Lý do theo Thuế tỉnh Thanh Hóa là tránh việc phải sửa đổi, bổ sung chính sách trong thời gian ngắn sau khi mới ban hành và bảo vệ quyền lợi của NNT trước lạm phát. Việc bổ sung cơ chế đối soát giúp tăng cường tính chính xác, tránh việc kê khai không đúng người phụ thuộc để trốn thuế.
Ban soạn thảo lý giải, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ căn cứ các chỉ số về mức sống dân cư, thu nhập bình quân xã hội, chỉ số giá và các chỉ số có liên quan, tình hình thực tế để quy định mức này cho phù hợp với bối cảnh kinh tế xã hội trong từng thời kỳ. Tại dự thảo thông tư quy định mức thu nhập này là 3 triệu đồng/tháng. Theo đó, trường hợp trong tương lai các chỉ số có liên quan có biến động lớn, Bộ trưởng Bộ Tài chính sẽ ban hành văn bản để thực hiện điều chỉnh theo thẩm quyền, không nhất thiết quy định nguyên tắc điều chỉnh tại dự thảo.
Liên quan đến cơ chế đối soát thông tin, dự thảo quy định NNT chịu trách nhiệm về việc xác định người phụ thuộc không có thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn thu nhập không vượt quá quy định. Trường hợp cơ quan thuế phát hiện khai không đúng sẽ thực hiện xử lý theo quy định. Bên cạnh đó, hệ thống cơ sở dữ liệu chuyên ngành ngày càng phát triển, cơ quan thuế có điều kiện thuận lợi hơn trong việc kiểm soát nguồn thu nhập của các cá nhân từ cơ quan chi trả thu nhập.
Ngày 24.6, ông Trần Minh Trung, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Đồng Tháp cho biết, trong tháng 7.2026, tỉnh sẽ triển khai 2 dự án giao thông có tổng mức đầu tư hơn 1.400 tỉ đồng.
Hiện Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Đồng Tháp đã hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu thi công đối với dự án đường phát triển vùng Đồng Tháp Mười giai đoạn 1 và dự án nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 878. Hai công trình dự kiến khởi công đầu tháng 7.2026.
Dự án đường phát triển vùng Đồng Tháp Mười giai đoạn 1 có chiều dài 7,51 km, mặt đường rộng 7 m, nền đường rộng 9 m, kinh phí đầu tư hơn 822 tỉ đồng. Tuyến đi qua địa bàn các xã Tân Hương và Tân Phước 3, đồng thời giải phóng mặt bằng trên hành lang rộng 80 m để phục vụ xây dựng tuyến đường và khu tái định cư.
Công trình được kỳ vọng sẽ kết nối trực tiếp từ nút giao Thân Cửu Nghĩa trên tuyến cao tốc Trung Lương - TP.HCM đến trung tâm khu vực Tân Phước. Khi kết nối với các tuyến đường tỉnh 865 và 867, dự án sẽ góp phần hình thành trục giao thông liên kết vùng Đồng Tháp Mười, mở rộng không gian phát triển công nghiệp, thu hút đầu tư và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội địa phương.
Dự án nâng cấp, mở rộng đường tỉnh 878 có chiều dài tuyến khoảng 12,84 km, gồm 12,72 km theo tuyến hiện hữu và 0,12 km tuyến nối vào đường dẫn nút giao Thân Cửu Nghĩa. Dự án đi qua các xã Long Hưng, Tân Hương, Tân Phước 3 và Hưng Thạnh.
Tuyến được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cấp III đồng bằng, tốc độ thiết kế 80 km/giờ, tải trọng trục xe 12 tấn. Một số đoạn được mở rộng lên 8 làn xe, các đoạn còn lại bố trí 4 làn xe. Trên tuyến xây dựng 6 nút giao cùng mức, hệ thống thoát nước, chiếu sáng tại các khu dân cư và nút giao quan trọng cùng các hạng mục bảo đảm an toàn giao thông.
Kinh phí đầu tư cho dự án này khoảng 625 tỉ đồng, từ nguồn ngân sách Trung ương và địa phương, thời gian thực hiện trong 4 năm. Sau khi hoàn thành, tuyến đường sẽ tăng cường kết nối giữa quốc lộ 1, cao tốc Trung Lương - Mỹ Thuận, Khu công nghiệp Long Giang, đường tỉnh 865 và các khu vực cửa ngõ đi TP.HCM, Tây Ninh.
Việc đồng loạt triển khai 2 dự án giao thông nêu trên được xem là bước đi quan trọng trong chiến lược hoàn thiện hạ tầng giao thông của tỉnh Đồng Tháp, tạo động lực phát triển vùng Đồng Tháp Mười, nâng cao năng lực kết nối và thu hút đầu tư trong giai đoạn tới.
Theo kết luận thanh tra, trong thời kỳ thanh tra năm 2023, 2024 và tính đến thời điểm 31/12/2025, Ban lãnh đạo PGBank Khánh Hòa đã bám sát các chỉ đạo, điều hành từ chính quyền địa phương, Ngân hàng Nhà nước và Hội sở chính. Đơn vị đã có những kế hoạch, chiến lược kinh doanh phù hợp nhằm tăng trưởng nguồn vốn tại chỗ, dư nợ và đáp ứng nhu cầu vay vốn phục vụ sản xuất kinh doanh, đời sống của người dân cũng như các tổ chức kinh tế trên địa bàn. Nhìn chung, chi nhánh đã chấp hành đúng pháp luật và các quy định nội bộ.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của PGBank Khánh Hòa vẫn bộc lộ một số tồn tại, hạn chế đáng lưu ý. Kết quả thanh tra chuyên đề tập trung vào các mảng hoạt động chủ chốt đã chỉ ra nhiều lỗ hổng trong quy trình vận hành của chi nhánh.
Trong hoạt động cấp tín dụng (cho vay, bảo lãnh), công tác thẩm định, xét duyệt quyết định cho vay chưa thực sự chặt chẽ và thiếu cơ sở chắc chắn. Đồng thời, chi nhánh chưa tuân thủ nghiêm túc việc kiểm tra giải ngân cũng như giám sát quá trình sử dụng vốn vay sau giải ngân của khách hàng.
Trong hoạt động bảo lãnh và cam kết ngoại bảng khác, còn tồn tại một số sai sót, hạn chế trong quá trình thực hiện.
Trong xử lý và thu hồi nợ xấu ngoại bảng, PGBank Khánh Hòa chưa tuân thủ đúng quy định về theo dõi, quản lý và thu hồi nợ xấu. Chi nhánh cũng chưa có các biện pháp khẩn trương để tiến hành xử lý tài sản bảo đảm theo thỏa thuận với khách hàng và theo quy định pháp luật.
Trong công tác phòng, chống rửa tiền, vẫn còn những điểm hạn chế liên quan đến hoạt động phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố.
Được biết, tính đến cuối năm 2025, PGBank Khánh Hòa có mạng lưới gồm 1 chi nhánh chính, 1 phòng giao dịch trực thuộc (Phước Hải) với tổng nhân sự 48 người. Ban lãnh đạo chi nhánh hiện có vị trí Giám đốc nhưng vẫn đang khuyết vị trí Phó Giám đốc. Dù cơ quan thanh tra chưa áp dụng biện pháp xử lý theo thẩm quyền đối với các vi phạm tại đây, nhưng để đảm bảo an toàn hệ thống và hạn chế rủi ro phát sinh, Thanh tra Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 10 đã đưa ra các yêu cầu xử lý nghiêm túc.
