NY Post ngày 22/4 dẫn các nguồn thạo tin tại Pakistan nhận định vòng đàm phán hòa bình tiếp theo giữa Mỹ và Iran “có khả năng diễn ra tại Islamabad trong vòng 36-72 giờ tới”.
Phóng viên báo này sau đó gửi câu hỏi qua tin nhắn cho Tổng thống Mỹ Donald Trump, đề nghị bình luận về thông tin này và nhận được phản hồi: “Rất có khả năng!”. Ông Trump không bình luận thêm về điều này.
Các nguồn tin tại Islamabad cho biết nỗ lực trung gian với Tehran đang có tín hiệu tích cực, mở ra khả năng nối lại đối thoại trong khung thời gian nói trên. Một nguồn nhận định rằng lệnh ngừng bắn vẫn được duy trì bất chấp những phát biểu cứng rắn từ hai phía và chưa xuất hiện động thái leo thang quân sự.
Dẫn lời một nhà phân tích am hiểu về giới ngoại giao và quốc phòng Pakistan, NY Post cho biết triển vọng ngoại giao giải quyết xung đột với Iran hiện phụ thuộc vào việc Tehran đưa ra được một đề xuất thống nhất hay không. Nguồn tin này nhận định lập trường của Washington là sẽ chưa quay lại thương lượng cho đến khi Tehran đạt đồng thuận nội bộ.
Trong khi đó, CNN dẫn nguồn thạo tin tiết lộ Tổng thống Trump muốn giới hạn thời gian cho Iran nghiên cứu đề xuất thống nhất và nối lại tiến trình ngoại giao.
Washington không muốn kéo dài lệnh ngừng bắn vô thời hạn và cũng không muốn đàm phán kéo dài. Các cố vấn của ông Trump nhận định nội bộ lãnh đạo Iran còn rạn nứt, khiến nước này chưa đạt đồng thuận để trao quyền cho phái đoàn đàm phán chốt thỏa thuận.
Quyết định gia hạn lệnh ngừng bắn cho thấy mong muốn của ông Trump trong giải quyết xung đột bằng con đường ngoại giao, đồng thời thể hiện sự thận trọng trong nối lại các hành động quân sự. Trong thời gian này, Washington tin rằng việc phong tỏa các cảng Iran sẽ gây sức ép hiệu quả, nhưng cũng nhận ra rằng càng kéo dài phong tỏa, tác động tiêu cực lên nền kinh tế toàn cầu sẽ càng lớn.
Giới lãnh đạo Iran chưa tuyên bố sẽ cùng gia hạn lệnh ngừng bắn hay chọn cách phản ứng khác. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baqaei ngày 22/4 nói nước này luôn sẵn sàng tự vệ trước mọi mối đe dọa, nhưng vẫn sẽ cố gắng theo đuổi các biện pháp ngoại giao và pháp lý để bảo vệ lợi ích quốc gia.
“Ngoại giao là công cụ bảo vệ lợi ích và an ninh quốc gia. Iran sẽ tham gia các nỗ lực ngoại giao khi nhận thấy tình hình cần thiết và hợp lý để thúc đẩy lợi ích quốc gia, cũng như để giữ gìn những thành quả mà Iran đã đạt được”, ông trả lời hãng thông tấn Tasnim.
Các lãnh đạo từ 40 quốc gia và Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) dự kiến họp trực tuyến trong ngày 17/4 để bàn về hỗ trợ lệnh ngừng bắn giữa Iran với Mỹ, cũng như đưa ra kế hoạch đảm bảo eo biển Hormuz mở cửa trở lại cho hoạt động vận tải biển sau khi chiến sự Trung Đông kết thúc.
Thủ tướng Anh Keir Starmer dự kiến đến Paris vào sáng nay để đồng chủ trì hội nghị cùng Tổng thống Pháp Emmanuel Macron. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng sẽ tới Paris tham dự, theo một quan chức chính phủ Đức.
Văn phòng Thủ tướng Anh hôm 16/4 cho biết các lãnh đạo sẽ thiết lập một sứ mệnh quốc tế nhằm mở lại tuyến hàng hải này, khẳng định đây sẽ là nhiệm vụ mang tính phòng thủ thuần túy và các quốc gia sẽ triển khai lực lượng quân sự phối hợp ngay khi điều kiện cho phép.
Hội nghị cũng sẽ thảo luận về hỗ trợ công việc của IMO nhằm đảm bảo an toàn cho tàu thuyền và thủy thủ đoàn.
"Mở lại eo biển Hormuz vô điều kiện và lập tức là trách nhiệm toàn cầu. Chúng ta cần hành động để khôi phục dòng chảy tự do của năng lượng và thương mại", CNN dẫn dự thảo phát biểu của ông Starmer tại hội nghị.
Lãnh đạo Anh cũng sẽ đề cập yêu cầu trấn an các tàu thương mại, hỗ trợ hoạt động rà phá thủy lôi "để đảm bảo sự ổn định và an ninh toàn cầu được khôi phục".
Quan chức Đức cho biết nước này sẵn sàng đóng góp nhằm đảm bảo lưu thông an toàn qua eo biển, với điều kiện phải có cơ sở pháp lý rõ ràng. Đóng góp này có thể bao gồm triển khai tàu rà phá thủy lôi hoặc hoạt động giám sát hàng hải, lĩnh vực mà quân đội Đức có nhiều kinh nghiệm.
Trước khi chiến sự Trung Đông bùng phát hôm 28/2, eo biển Hormuz là huyết mạch lưu thông của khoảng 20% nguồn cung dầu thô và khí đốt thế giới, cùng với 1/3 nguyên liệu sản xuất phân bón cho ngành nông nghiệp toàn cầu. Iran đồng ý mở lại eo biển Hormuz theo thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần đạt được với Mỹ ngày 8/4, nhưng lưu lượng tàu thuyền qua lại vẫn hạn chế.
Lực lượng Mỹ bắt đầu thực thi lệnh phong tỏa các cảng Iran từ 13/4, một ngày sau khi cuộc đàm phán hòa bình ở Pakistan kết thúc mà không đạt được thỏa thuận nào. Theo đó, Mỹ sẽ chặn bắt mọi tàu đến hoặc đi từ các cảng Iran ở khu vực vịnh Ba Tư và vịnh Oman, cũng như những tàu đã nộp phí cho Iran để được đi qua eo biển Hormuz.
Tehran tuyên bố Washington đang "gây mất an ninh cho các tàu thương mại và tàu chở dầu của Iran", coi đây là động thái "vi phạm lệnh ngừng bắn". Iran cảnh báo nếu tình trạng này còn tiếp diễn, họ sẽ chặn hoạt động thương mại qua vịnh Ba Tư, biển Đỏ và vịnh Oman để đáp trả.
Tổng thống Trump vừa có bài phát biểu trước quốc dân vào hơn 8 giờ sáng 2.4, giờ VN (21 giờ ngày 1.4, giờ miền đông Mỹ). Mở đầu bài phát biểu, ông Trump nhắc đến vụ phóng tàu vũ trụ của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA) lên mặt trăng sáng nay.
Trong phần chính của bài phát biểu là Iran, Tổng thống Trump nhắc lại những kết quả của chiến dịch quân sự chống Iran bắt đầu từ ngày 28.2. "Hải quân của Iran đã biến mất. Không quân của họ cũng tan nát, chỉ còn lại rất ít", ông Trump nói.
Nhà lãnh đạo nhắc lại mục tiêu của chiến dịch là hủy diệt năng lực của Iran trong việc đe dọa nước Mỹ hay phô diễn sức mạnh bên ngoài biên giới. "[Mục tiêu] đó là loại trừ hải quân của Iran, giờ đây đã bị phá hủy hoản toàn, phá hủy không quân và chương trình tên lửa của họ,... cơ sở công nghiệp quốc phòng của họ. Chúng tôi đã hoàn thành toàn bộ điều đó", ông Trump nói.
Tổng thống Trump nói rằng chiến sự "gần hoàn tất" và tuyên bố sẽ tấn công Iran "cực kỳ mạnh trong 2 - 3 tuần nữa". "Chúng tôi sẽ hoàn thành công việc và chúng tôi sẽ hoàn tất việc đó rất nhanh", ông Trump tuyên bố.
Ông Trump nói rằng việc thay đổi chế độ không phải là mục tiêu của Mỹ. "Chúng tôi chưa từng nói về thay đổi chế độ nhưng việc thay đổi chế độ đã diễn ra bởi toàn bộ lãnh đạo ban đầu của họ đều đã chết. Nhóm lãnh đạo mới ít cực đoan và có lý lẽ hơn", ông nói.
Chủ nhân Nhà Trắng cảnh báo nếu trong thời gian này mà không có thỏa thuận nào được chốt, Mỹ sẽ nhắm đến các mục tiêu chủ chốt, gồm nhà máy điện và cơ sở dầu mỏ. "Chúng tôi chưa tấn công dầu mỏ của Iran mặc dù đó là mục tiêu dễ nhất", ông nói.
Bộ trưởng Tư pháp Thái Lan Rutthaphon Naowarat nói rằng ông Thaksin nằm trong danh sách được ân xá theo lệnh hoàng gia. Công báo Hoàng gia Thái Lan tối 2.6 nêu rằng Quốc vương Maha Vajiralongkorn đã ban lệnh ân xá cho một số tù nhân, nhân dịp sinh nhật Hoàng hậu Suthida vào ngày 3.6.
Ông Thaksin đủ điều kiện được trả tự do hoàn toàn do thời gian thụ án còn lại trong án phạt không quá một năm, theo AP. Ông được phóng thích trước thời hạn vào ngày 11.5 sau khi chấp hành 8 tháng trong bản án một năm tù vì các cáo buộc liên quan đến tham nhũng. Ông phải đeo vòng giám sát điện tử và chịu sự quản chế trong vòng 4 tháng.
Bộ trưởng Rutthaphon cho biết vẫn còn một số thủ tục hành chính cần hoàn tất trước khi ông Thaksin chính thức được trả tự do hoàn toàn và tháo bỏ vòng giám sát điện tử.
Luật sư của ông Thaksin, ông Winyat Chartmontri, nói rằng chưa thể lập tức xác nhận quyết định ân xá. "Tuy nhiên, dựa trên các điều kiện hiện tại, thân chủ của tôi dường như đáp ứng đủ tiêu chuẩn để được hưởng ân xá và trả tự do", ông Winyat nói với Reuters.
Cựu Thủ tướng Thaksin Shinawatra trở về Thái Lan vào tháng 8.2023 sau 15 năm sống lưu vong, để thi hành bản án 8 năm tù. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi bị giam, ông đã được chuyển đến bệnh viện với lý do gặp các vấn đề về tim và lồng ngực. Bản án của ông sau đó được giảm xuống còn 1 năm nhờ sự khoan hồng của hoàng gia.
Vào năm ngoái, Tòa án Tối cao Thái Lan đã ra lệnh đưa ông Thaksin trở lại nhà tù, với phán quyết rằng việc nằm viện kéo dài là không hoàn toàn chính đáng và phần còn lại của bản án phải được chấp hành trong trại giam.
