Theo Đài phát thanh và truyền hình Cộng hòa Hồi giáo Iran (IRIB) ngày 10-5, phản hồi của Tehran – được chuyển tới nước trung gian Pakistan – tập trung vào việc chấm dứt chiến sự “trên mọi mặt trận, đặc biệt tại Lebanon” cũng như “bảo đảm an ninh hàng hải”.
Chia sẻ với Hãng tin IRNA, một nguồn tin am hiểu cho biết theo đề xuất của Iran, giai đoạn đàm phán hiện tại sẽ chỉ tập trung vào việc chấm dứt các hành động thù địch trong khu vực.
Hiện còn nhiều chi tiết trong phản hồi của Iran chưa được công bố.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trước đó cho biết ông kỳ vọng sẽ nhận được phản hồi từ Iran vào ngày 8-5. Theo trang The Hill, chính quyền ông Trump đã đề xuất với Tehran một bản ghi nhớ dài một trang.
Tuy nhiên khi thời gian chờ đợi kéo dài, thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ – Iran ngày càng lung lay.
Ngày 10-5, các nước tại Trung Đông ghi nhận các vụ tấn công mới bằng máy bay không người lái.
“Chúng tôi sẽ không bao giờ khuất phục trước kẻ thù. Việc nói tới đối thoại hay đàm phán không có nghĩa là đầu hàng hay rút lui” – Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian viết trên nền tảng X vào ngày 10-5.
Cùng ngày, Hãng tin IRNA tường thuật ông Ali Abdollahi, chỉ huy Bộ Tư lệnh Trung tâm Khatam al-Anbiya của Iran, đã gặp Lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei và trình bày báo cáo về mức độ sẵn sàng chiến đấu của các lực lượng vũ trang Iran.
Trong cuộc gặp, ông Abdollahi khẳng định quân đội Iran đã chuẩn bị đầy đủ để đối phó với các “hành động thù địch” từ Mỹ và Israel, song bản tin không nêu rõ thời điểm diễn ra cuộc gặp.
Ông đã nhận được “những chỉ thị và định hướng mới nhằm tiếp tục các chiến dịch để đối đầu với kẻ thù”.
Trong bối cảnh Tổng thống Mỹ Donald Trump dự kiến thăm Trung Quốc tuần tới, áp lực nhằm sớm khép lại cuộc chiến giữa Mỹ – Iran ngày càng gia tăng, khi cuộc xung đột đã châm ngòi cho khủng hoảng năng lượng toàn cầu và đặt ra mối đe dọa ngày càng lớn với kinh tế thế giới.
Nhà lãnh đạo cho biết đã được Phó tổng thống J.D. Vance, Đặc phái viên Steve Witkoff và con rể Jared Kushner báo cáo đầy đủ về cuộc đàm phán đã diễn ra tại Islamabad (Pakistan). "Cuộc họp với Iran bắt đầu từ sáng sớm và kéo dài suốt đêm - gần 20 giờ. Tôi có thể đi vào chi tiết và nói về nhiều điều đã đạt được, nhưng chỉ có một điều quan trọng - Iran không sẵn sàng từ bỏ tham vọng hạt nhân", ông Trump viết.
Ông Trump cho biết "cuộc họp diễn ra tốt, hầu hết các điểm đã được đồng ý, nhưng điểm duy nhất thực sự quan trọng - hạt nhân - thì không". Nhà lãnh đạo còn cáo buộc Iran cố tình không mở eo biển Hormuz như đã hứa, gây ra lo lắng, gián đoạn và đau khổ cho nhiều người và nhiều nước trên thế giới.
Do đó, chủ nhân Nhà Trắng tuyên bố Hải quân Mỹ sẽ bắt đầu quá trình "phong tỏa bất kỳ và tất cả các tàu thuyền cố gắng đi vào hoặc rời khỏi eo biển Hormuz", với hiệu lực ngay lập tức. Ông gọi việc Iran rải thủy lôi ra eo biển là hành động "tống tiền toàn cầu" và tuyên bố lãnh đạo các nước, đặc biệt là Mỹ, sẽ không bao giờ bị tống tiền.
"Tôi cũng đã chỉ thị cho hải quân tìm kiếm và chặn mọi tàu thuyền trong vùng biển quốc tế đã trả phí cho Iran. Không ai trả khoản phí bất hợp pháp đó sẽ được đảm bảo an toàn khi đi lại trên biển. Chúng tôi cũng sẽ bắt đầu phá hủy các quả mìn mà Iran đã rải trong eo biển. Bất kỳ người Iran nào bắn vào chúng tôi hoặc vào các tàu thuyền dân sự sẽ bị tiêu diệt hoàn toàn", ông Trump viết.
Ông cho biết cuộc phong tỏa sẽ sớm bắt đầu với sự tham gia của các nước khác. "Iran sẽ không được phép kiếm lợi từ hành động tống tiền bất hợp pháp này", Tổng thống Trump viết.
Tổng thống Mỹ cho rằng Iran biết rõ hơn ai hết cách để kết thúc tình hình này, đồng thời cảnh báo rằng quân đội Mỹ đã sẵn sàng khai hỏa và sẽ kết thúc những gì còn lại của Iran.
Iran chưa bình luận về những tuyên bố trên.
Trước đó, viết trên mạng xã hội X ngày 12.4, vào thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran kết thúc đàm phán thỏa thuận hòa bình tại Islamabad, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Esmaeil Baghaei cho biết trong 2 ngày đàm phán, các bên đã thảo luận nhiều vấn đề chính. Trong đó bao gồm vấn đề eo biển Hormuz, hạt nhân, bồi thường chiến tranh, dỡ bỏ lệnh cấm vận và chấm dứt hoàn toàn cuộc chiến chống lại Iran cũng như xung đột khu vực.
Quan chức ngoại giao Iran cho rằng thành công của tiến trình ngoại giao phụ thuộc vào sự nghiêm túc và thiện chí của phía đối lập, gồm việc ngừng đưa ra những yêu sách quá đáng và bất hợp pháp, cũng như chấp nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của Iran.
Trước đó, Phó tổng thống Mỹ J.D. Vance có cuộc họp báo ngắn để thông tin về kết quả đàm phán. Ông Vance nói Iran không chấp nhận từ bỏ chương trình hạt nhân và nhấn mạnh đề nghị mà Mỹ đưa ra là cuối cùng.
Phát biểu với các phóng viên sau cuộc cuộc duyệt binh kỷ niệm 81 năm Ngày Chiến thắng ở Moscow hôm 9.5, Tổng thống Putin nói rằng Nga đã chuẩn bị cho một cuộc tấn công trả đũa quy mô lớn vào trung tâm thủ đô Kyiv nếu có bất kỳ ý đồ nào nhằm phá hoại lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng, theo Hãng tin TASS.
Ông còn nói rằng Nga đã thảo luận với Trung Quốc, Ấn Độ, Mỹ và các đối tác khác về hậu quả có thể xảy ra của những cuộc tấn công từ Kyiv trong ngày 9.5 và phản ứng tiềm tàng từ Nga.
Mặt khác, nhà lãnh đạo Nga nói rằng ông không chủ động, cũng không từ chối cuộc gặp với Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky. "Tôi chưa bao giờ từ chối. Tôi không đề xuất cuộc gặp này, nhưng nếu ai đó đề xuất thì hãy để họ đến. Ai muốn gặp thì hãy đến Moscow, và chúng ta sẽ gặp nhau", Tổng thống Putin nói.
Nhà lãnh đạo Nga nói thêm rằng ông cũng sẵn sàng gặp ở một quốc gia thứ ba, nhưng chỉ để ký kết thỏa thuận. "Tuy nhiên, đây phải là bước cuối cùng, chứ không phải là một số cuộc đàm phán", ông Putin nhấn mạnh. Ông nói thêm: "Tôi nghĩ [cuộc xung đột Nga - Ukraine] đang tiến gần đến hồi kết".
Trong khi đó, phát ngôn viên Điện Kremlin Dmitry Peskov hôm 9.5 nói rằng việc đạt được thỏa thuận hòa bình về Ukraine là một con đường còn rất dài, theo Hãng tin TASS.
Hôm 8.5, Nga và Ukraine xác nhận rằng hai bên đã đồng ý với thỏa thuận ngừng bắn 3 ngày do Mỹ làm trung gian, kéo dài từ ngày 9-11.5, và Tổng thống Mỹ Donald Trump cho hay ông hy vọng thỏa thuận này sẽ được gia hạn, theo Reuters.
Hiện chưa có thông tin phản ứng từ phía Ukraine đối với tuyên bố trên của phía Nga.
Ngoài ra, phân tích dữ liệu từ 194 quốc gia trong giai đoạn 2000-2021 của WHO cho thấy mỗi năm có khoảng 886 triệu người mắc bệnh liên quan đến việc tiêu thụ thực phẩm không an toàn. Riêng châu Phi và Đông Nam Á chiếm gần 3/4 tổng số ca mắc và 60% số ca tử vong của cả thế giới.
Đáng chú ý, nguy cơ nhiễm bệnh ở trẻ dưới 5 tuổi cao gần gấp 3 lần so với các nhóm tuổi khác. Tổng giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus nhấn mạnh an toàn thực phẩm không phải là vấn đề xa vời, mà tác động trực tiếp đến bữa ăn của mọi gia đình mỗi ngày.
Xét về nguyên nhân, các mối nguy sinh học như vi khuẩn và vi rút có hại chiếm tỷ lệ áp đảo trong khoảng 860 triệu ca bệnh lây truyền do thực phẩm bẩn vào năm 2021. Tuy nhiên, tình trạng phơi nhiễm hóa chất (đặc biệt là chì và thạch tín) lại chiếm phần lớn trong các ca tử vong. Giới chức WHO cho biết các ca nhiễm bệnh còn diễn biến phức tạp hơn do biến đổi khí hậu (làm tăng rủi ro ô nhiễm) và tình trạng kháng kháng sinh (khiến các ca nhiễm trùng khó điều trị).
Tình trạng thực phẩm bẩn còn gây thiệt hại kinh tế lên tới 647 tỉ USD vào năm 2021 do sụt giảm năng suất lao động. WHO kêu gọi các chính phủ khẩn trương hành động để kiểm soát nguồn ô nhiễm từ gốc rễ, bằng việc ban hành các tiêu chuẩn nông nghiệp, công nghiệp và môi trường khắt khe hơn. Báo cáo của WHO được công bố trước thềm Ngày An toàn thực phẩm thế giới (7.6), với chủ đề năm nay là "Biến gánh nặng thành giải pháp: đảm bảo thực phẩm an toàn khắp mọi nơi".
