Ngày 25/6, Apple nâng 15-25% giá máy Mac, iPad, tương đương tăng từ 3 triệu đến hơn 30 triệu đồng, chỉ một tuần sau khi CEO Tim Cook “rào trước” rằng chi phí linh kiện chip nhớ ngày càng tăng trong cơn sốt AI. “Chúng tôi đã cố gắng hết sức nhằm giảm mức tăng giá và bảo vệ khách hàng, nhưng mọi thứ đang không thể duy trì được”, ông nói.
Trên mạng xã hội, nhiều người bắt đầu chỉ trích Apple. “Apple đang bắt người dùng trả tiền cho cuộc đua AI”, tài khoản X Savad bình luận.
“Một công ty có lợi nhuận cao vẫn tăng giá thì rõ ràng ưu tiên là bảo vệ biên lợi nhuận, không phải khách hàng”, tài khoản Tayal nói. “Apple từng tự hào về khả năng kiểm soát chuỗi cung ứng, nhưng cuối cùng vẫn chuyển toàn bộ áp lực chi phí sang người mua”.
Elon Musk cũng đánh giá việc Apple tăng giá bán loạt thiết bị là điều bất ngờ. “Sự tăng vọt về giá lớn nhất trong bất cứ thứ gì tôi từng thấy”, tỷ phú viết trên X.
Giới truyền thông nhận định, dù đã thông báo trước, việc tăng giá tới15-25% cho thấy thị trường cung ứng chip nhớ khắc nghiệt hơn nhiều so với bề ngoài. “Apple vốn nổi tiếng giữ nguyên giá trong suốt vòng đời sản phẩm. Việc điều chỉnh giữa chu kỳ rất đáng chú ý, phản ánh mức độ nghiêm trọng của cuộc khủng hoảng chip nhớ”, The Verge bình luận.
Thị trường chứng khoán cũng phản ứng tiêu cực. Theo ghi nhận của CNBC, cổ phiếu Apple trải qua ngày tồi tệ nhất kể từ 4/4/2025, khi giảm hơn 6%.
“Dù tăng giá giúp bảo vệ biên lợi nhuận, sự điều chỉnh giữa chu kỳ kinh doanh rất bất thường đối với Apple, làm tăng nguy cơ thiếu hụt nhu cầu với máy Mac và iPad”, nhà phân tích Amit Daryanani của Evercore ISI nói với Barrons, dự đoán giá cổ phiếu công ty sẽ giảm tiếp trong vài ngày tới.
Tuy nhiên, Business Insider cho rằng Apple đã “gánh” phần lớn chi phí gia tăng trong nhiều quý. Do đó, khi giá chip nhớ tăng lên mức chưa từng có do nhu cầu AI, việc điều chỉnh khó tránh khỏi. “Nếu tiếp tục giữ giá, Apple phải chấp nhận biên lợi nhuận giảm sâu hoặc cắt giảm đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, điều mà hãng sẽ không làm”, trang này nhận định.
Giới chuyên gia cũng nhận định Apple đang là “nạn nhân” và việc nâng giá là bất khả kháng. “Họ chỉ là một trong nhiều hãng chịu tác động từ cuộc khủng hoảng nguồn cung chip nhớ. Dell, Microsoft và nhiều nhà sản xuất PC khác đã làm điều tương tự trước đó rồi”, Guardian bình luận.
Theo Tom’s Hardware, nguyên nhân dẫn đến cuộc khủng hoảng kéo dài là nhu cầu khổng lồ từ trung tâm dữ liệu AI. Các hệ thống hiện đại đòi hỏi lượng lớn bộ nhớ băng thông cao (HBM) để cung cấp dữ liệu liên tục cho GPU. HBM có biên lợi nhuận rất cao, nên các nhà sản xuất đang dồn lực sản xuất, đầu tư và kỹ thuật cho mảng này. Đồng nghĩa, họ giảm chú trọng vào bộ nhớ DRAM thông thường, dẫn đến nguồn cung cho máy tính, máy chủ và thiết bị di động bị thiếu hụt.
Số liệu từ hãng nghiên cứu thị trường TrendForce cho thấy, giá của bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động (DRAM), được sử dụng trong hầu hết thiết bị công nghệ hiện đại, đã tăng tới 98% trong quý đầu 2026 và dự kiến tăng thêm 58-63% trong quý hiện tại. Thuật ngữ “RAMageddon” (ngày tận thế của RAM) cũng xuất hiện do các nhà sản xuất bộ nhớ ưu tiên bán sản phẩm cho trung tâm dữ liệu và máy chủ AI.
Một số nhà phân tích dự đoán Apple sẽ sớm nâng giá iPhone. “iPhone không ngoại lệ. Giá của nó sắp được đẩy lên”, Nabila Popal, Giám đốc nghiên cứu của hãng dữ liệu IDC, nói với Reuters. “Việc tăng giá trước khi ra mắt iPhone thế hệ mới vào mùa thu là chiến lược vô cùng sáng suốt. Đến khi đó, tâm điểm không còn liên quan đến giá, mà là giá trị những chiếc smartphone mới mang lại”.
Chuyên gia Mark Gurman của Bloomberg và “chuyên gia tin đồn” Ice Universe cũng cho rằng tăng giá iPhone “không phải câu chuyện của mùa thu”. Có nghĩa, người dùng có thể phải mua iPhone 17 với giá cao hơn ngay trong những tuần tới, thay vì đợi đến khi iPhone 18 trình làng giữa tháng 9.
Trong khi đó, các công ty sản xuất chip nhớ đang trong thời kỳ “trăng mật” nhờ cơn sốt AI. Micron Technology đạt doanh thu 41,46 tỷ USD trong quý tài chính III/2026, cao gấp bốn lần cùng kỳ năm trước, còn cổ phiếu tăng 700% trong một năm qua. Giá cổ phiếu của hãng chip nhớ Hàn Quốc SK Hynix cũng tăng 400%, còn công ty sản xuất chip nhớ của Samsung lần đầu đạt mức vốn hóa trên 1.000 tỷ USD nhờ lợi nhuận cao năm qua.
Lướt TikTok trong lúc nghỉ trưa, chị Ngân Hà (48 tuổi) bị thu hút bởi một video quảng cáo chiếc dao gọt rau củ đa năng.
Trong video, sản phẩm có thiết kế hiện đại, được quảng cáo là chỉ cần kéo nhẹ vài lần là rau củ sẽ ra những sợi đều tăm tắp.
“Dao đa năng có tận hai mặt, một bên để gọt vỏ, bên còn lại có thể bào sợi nhanh chóng. Đặc biệt có khả năng thái mỏng thịt dễ dàng, rất tiện để nấu ăn”, chị Hà nhớ lại lời quảng cáo trong video.
Hình ảnh những bắp cải được bào dễ dàng, đẹp mắt cùng phần giới thiệu hấp dẫn khiến chị quyết định đặt mua ngay hai chiếc với giá gần 150.000 đồng.
Tuy nhiên, khi nhận hàng và sử dụng thực tế, chị nhanh chóng nhận ra sản phẩm không giống như những gì được quảng cáo.
Theo chị, chiếc dao vẫn có thể dùng để gọt vỏ rau củ hoặc mở nắp chai. Thế nhưng, công dụng được nhấn mạnh nhất trong quảng cáo là bào sợi lại không hoạt động được.
Chị Hà chia sẻ: “Chiếc dao gần như không thể bào mượt mà được như quảng cáo. Tôi thử nhiều cách nhưng rau củ liên tục bị đứt vụn, không thể tạo thành những sợi đều đẹp như trong video”.
Thắc mắc về chất lượng sản phẩm, chị Hà quay lại tìm video quảng cáo và đọc phần bình luận. Lúc này, chị mới biết đoạn video mình xem được tạo bằng AI.
Dưới phần bình luận, nhiều người dùng khác cũng phản ánh trải nghiệm tương tự khi mua sản phẩm.
Không chỉ riêng trường hợp trên, ngày càng có nhiều người tiêu dùng phản ánh việc bị thu hút bởi những video quảng cáo do AI tạo ra với hình ảnh sản phẩm hoạt động hoàn hảo nhưng trải nghiệm thực tế sau khi nhận hàng lại hoàn toàn khác xa những gì được thể hiện.
Chị Hà còn cho biết, video quảng cáo có hình ảnh và chuyển động rất chân thực, khiến chị không hề nghi ngờ đó là nội dung được tạo bằng AI.
Đây cũng là tình trạng mà nhiều người, điển hình là người lớn tuổi đang gặp phải khi các video AI ngày càng giống với cảnh quay thực tế, khiến việc nhận biết trở nên khó khăn hơn.
AI có thể làm đẹp quảng cáo nhưng không được làm sai lệch sự thật
Theo ThS Nguyễn Lê Đình Quý, chuyên gia trong lĩnh vực Truyền thông Marketing, AI đang giúp việc sản xuất hình ảnh và video quảng cáo trở nên nhanh chóng, hấp dẫn hơn.
Dẫu vậy, một số đơn vị bán hàng lại sử dụng công nghệ này để “tô hồng” sản phẩm vượt xa thực tế. Điều này dễ khiến người tiêu dùng hiểu sai về chất liệu, màu sắc, kích thước hoặc công dụng của sản phẩm.
Chuyên gia cho rằng AI nên được sử dụng như công cụ hỗ trợ sáng tạo thay vì thay thế sự thật. Những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến quyết định mua hàng như hình ảnh sản phẩm, trải nghiệm sử dụng hay đánh giá chất lượng vẫn cần được thể hiện bằng nội dung thực tế.
“AI có thể giúp quảng cáo hấp dẫn hơn nhưng không nên làm sai lệch bản chất sản phẩm. Điều người tiêu dùng cần nhất vẫn là thông tin trung thực để đưa ra quyết định mua sắm chính xác”, vị chuyên gia nhận định.
Các đơn vị kinh doanh cần minh bạch khi sử dụng AI trong quảng cáo, đồng thời kết hợp với hình ảnh, video và phản hồi thực tế từ khách hàng để duy trì niềm tin.
Bên cạnh đó, theo chị Nguyễn Thị Trang, chuyên gia trong lĩnh vực AI, các đơn vị kinh doanh cần minh bạch về việc sử dụng AI bằng cách gắn nhãn hoặc thông báo rõ ràng đối với những quảng cáo được tạo hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ này.
Điều đó không chỉ giúp người tiêu dùng có thêm thông tin để đánh giá nội dung mà còn hạn chế nguy cơ hiểu nhầm giữa hình ảnh minh họa và sản phẩm thực tế.
Tại Việt Nam, Luật Trí tuệ nhân tạo 2025 đã chính thức có hiệu lực. Vì vậy, yêu cầu minh bạch đối với nội dung do AI tạo ra cũng trở nên quan trọng hơn.
Từ thực trạng trên, các chuyên gia khuyến cáo người tiêu dùng cần tỉnh táo trước những video quảng cáo có hình ảnh quá hoàn hảo hoặc công dụng được thể hiện một cách “thần kỳ”.
Thay vì chỉ dựa vào nội dung quảng bá, người mua nên tham khảo đánh giá từ khách hàng đã sử dụng, kiểm tra hình ảnh thực tế và đối chiếu thông tin từ nhiều nguồn khác nhau trước khi đưa ra quyết định.
Bên cạnh đó, cần chủ động trang bị kiến thức về AI để nhận diện các nội dung được tạo hoặc chỉnh sửa bằng công nghệ này.
Những video AI thường có độ nét không đồng đều, chuyển động thiếu tự nhiên, giọng nói méo hoặc đơn điệu, hình ảnh miệng không khớp với lời nói, cũng như các chi tiết thay đổi bất thường giữa các khung hình.
Động thái này nhận được sự chú ý bởi nó diễn ra trong vòng chưa đầy một tuần sau khi Samsung cập nhật Galaxy A24 lên One UI 8.5 (Android 16 QPR2). Theo ghi nhận từ SamMobile, dữ liệu này cho thấy công ty Hàn Quốc đã bắt đầu chuẩn bị cho việc phát hành bản tùy chỉnh Android mới nhất, One UI 9 (Android 17), cho mẫu điện thoại tầm trung giá rẻ của mình.
Cụ thể, ghi nhận từ người dùng Tarun Vats trene X chỉ ra rằng, một tập tin firmware dành cho Galaxy A24 với giao diện One UI 9 đã được phát hiện trên máy chủ của Samsung, mang phiên bản A245FXXUCGZF4. Điều đó cho thấy Samsung đã bắt đầu thử nghiệm phần mềm mới cho thiết bị.
Vào tháng trước, Samsung đã ra mắt One UI 9 và phát hành phiên bản beta cho dòng Galaxy S26. Dự kiến, phiên bản ổn định sẽ được chính thức triển khai vào tháng tới cho các mẫu Galaxy Z Fold 8, Galaxy Z Fold 8 Ultra và Galaxy Z Flip 8. Sau đó, công ty sẽ bắt đầu triển khai bản cập nhật One UI 9 cho các thiết bị cũ hơn đủ điều kiện.
Được biết, One UI 9 hứa hẹn mang đến nhiều cải tiến cho các mẫu điện thoại Samsung, bao gồm bảng điều khiển nhanh có thể tùy chỉnh, nâng cấp cho Samsung DeX, các tính năng mới trong Samsung Notes và Game Booster, chỉ báo quyền riêng tư vị trí, cùng với nhiều cải tiến về khả năng truy cập như Text Spotlight, Select to Speak, phím chuột được cải tiến và trải nghiệm TalkBack được cập nhật. Tuy nhiên, một số tính năng có thể không xuất hiện trên Galaxy A24 do hạn chế về phần cứng.
Theo Techspot, sau giai đoạn tăng giá kéo dài, thị trường bộ nhớ bắt đầu đảo chiều khi giá các chip nhớ như DRAM và NAND có xu hướng giảm. Diễn biến này xuất hiện từ cuối năm ngoái và tiếp tục sang đầu năm nay, khi nguồn cung cải thiện và nhu cầu không còn tăng đột biến như trước.
Tuy nhiên, mức giảm ở cấp độ linh kiện chưa phản ánh rõ rệt trên thị trường tiêu dùng. Giá RAM bán lẻ vẫn duy trì ở mức cao, khiến người dùng nâng cấp PC chưa thực sự hưởng lợi từ xu hướng hạ nhiệt của thị trường bộ nhớ.
Một trong những nguyên nhân chính là độ trễ của chuỗi cung ứng. Giá chip nhớ thường được điều chỉnh theo hợp đồng giữa nhà sản xuất và các đối tác lớn, nên cần thời gian để tác động lan sang các sản phẩm hoàn chỉnh. Các nhà phân phối cũng ưu tiên bán hết lượng hàng tồn kho nhập với giá cao trước khi điều chỉnh theo mặt bằng mới.
Bên cạnh đó, nhu cầu đối với các chuẩn bộ nhớ mới như DDR5 vẫn ở mức cao. Khi các nền tảng phần cứng mới dần phổ biến, người dùng có xu hướng chuyển sang chuẩn RAM mới, khiến giá bán khó giảm nhanh. So với DDR4, chi phí sản xuất DDR5 cao hơn, góp phần giữ giá ở mức cao trong giai đoạn đầu.
Ngoài ra, các hãng sản xuất chip nhớ vẫn duy trì chiến lược kiểm soát sản lượng. Sau giai đoạn dư cung trước đây, nhiều doanh nghiệp đã cắt giảm sản xuất để tránh giá giảm sâu. Điều này khiến nguồn cung dù cải thiện nhưng chưa đủ để tạo áp lực giảm giá mạnh trên thị trường bán lẻ.
Chi phí liên quan đến đóng gói, vận chuyển và phân phối cũng là yếu tố đáng kể. Những chi phí này chưa giảm tương ứng với giá chip nhớ, khiến giá thành sản phẩm cuối cùng khó hạ nhanh.
Trong ngắn hạn, giới phân tích nhận định giá bộ nhớ có thể tiếp tục giảm nhẹ nếu nhu cầu không tăng đột biến. Tuy nhiên, để người dùng thực sự thấy RAM dễ tiếp cận hơn, thị trường cần thêm thời gian để hấp thụ tồn kho và ổn định lại toàn bộ chuỗi cung ứng.
