Kỳ thi lớp 10 năm nay của TP.HCM, bao gồm khu vực 1 (TP.HCM cũ), 2 (tỉnh Bình Dương cũ), 3 (tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cũ), thu hút tổng cộng hơn 151.000 thí sinh và cũng từng đó phụ huynh tham gia đưa đón con cái cả sáng lẫn chiều. Trước đó, kỳ thi lớp 10 Trường Phổ thông Năng khiếu (ĐH Quốc gia TP.HCM) tổ chức gần 2 tuần trước cũng thu hút hơn 4.700 thí sinh để tranh 595 suất vào trường.
Tin Gốc: Thanh Niên
Giáo Dục
Chấm thi tốt nghiệp THPT môn văn theo rubric: Hạn chế 'mưa' điểm 9 trở lên

Nhiều năm qua, sau mỗi kỳ thi tốt nghiệp THPT, dư luận thường chú ý đến hiện tượng một số địa phương có số lượng bài thi ngữ văn đạt từ 9 điểm trở lên rất cao. Thống kê cho thấy điểm trung bình thi tốt nghiệp THPT môn văn trên toàn quốc tăng liên tục từ 6,47 năm 2021 lên 6,51 năm 2022, 6,86 năm 2023 và đạt 7,23 năm 2024, giảm nhẹ còn 7,0 vào năm 2025.
Chỉ tính riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2024, cả nước có 2 điểm 10 môn ngữ văn, mức điểm 9,75 có đến 1.843 thí sinh, mức điểm 9,5 có 14.198 thí sinh, mức điểm 9,25 có 26.758 thí sinh, mức điểm 9 có 49.254 thí sinh.
Một trong những nguyên nhân của hiện tượng này là cách chấm truyền thống chủ yếu dựa vào đáp án, thang điểm và hướng dẫn chấm. Dù các văn bản này đã quy định khá cụ thể, nhưng vẫn để lại khoảng trống nhất định cho sự đánh giá của giám khảo.
Kỳ thi tốt nghiệp THPT 2026 đánh dấu bước chuyển quan trọng khi việc chấm môn ngữ văn được thực hiện theo rubric với các tiêu chí cụ thể, rõ ràng. Do đó, thay vì chỉ đối chiếu bài làm với đáp án rồi quyết định cho điểm, giám khảo phải căn cứ vào một bảng tiêu chí được thiết kế rất chi tiết. Mỗi tiêu chí đều mô tả rõ học sinh đạt mức nào thì được bao nhiêu điểm, mức nào còn thiếu sót thì bị trừ điểm ra sao.
Thực tế trên và theo tìm hiểu của người viết từ giám khảo ở nhiều địa phương, điểm từ 8,5 và đặc biệt từ 9 trở lên của môn văn trong kỳ thi năm nay không nhiều. Trong nhiều xấp chấm, thi thoảng mới có một vài bài điểm trên 9.
Chẳng hạn, ở câu nghị luận xã hội (2 điểm), rubric chia thành nhiều tiêu chí khác nhau, mỗi tiêu chí lại được chia thành nhiều mức đạt được khác nhau. Nhờ vậy, việc cho điểm không còn phụ thuộc nhiều vào cảm nhận chung của giám khảo mà dựa trên những căn cứ cụ thể. Và đạt điểm từ 1,75 - 2 là rất khó.
Đối với câu nghị luận văn học (4 điểm) hoặc bài viết dài, rubric cũng được ứng dụng theo nguyên tắc tương tự. Một bài văn muốn đạt từ 3,5 - 3,75 là rất khó. Và cũng không còn cảnh "tranh luận gay gắt" giữa các giám khảo chấm câu này khi "theo ý tôi..." nữa mà có tiêu chí rubric để thống nhất chấm nên không còn cho điểm theo cảm tính nữa. Tình cảnh "học tài thi phận" (do hên thì gặp giám khảo nới tay, xui thì gặp chặt tay) cũng không còn. Vì thế, số bài trên 9 ít xuất hiện hơn trước.
Mặt khác, tiêu chí rubric cũng hạn chế việc giám khảo cho điểm quá thoáng, quá cao không có cơ sở. Về lâu dài sẽ có tác dụng tích cực với việc dạy học văn trong nhà trường, không phải cứ viết là có điểm mà phải có ý, có cơ sở.
Khi tiêu chí đánh giá rõ ràng và thống nhất toàn quốc, điểm cao ảo sẽ khó xuất hiện hơn, mang lại tính công bằng và có giá trị phân hóa cao hơn.
Tin Gốc: Thanh Niên

Ghi nhận tại các điểm thi, đa số thí sinh nhận xét đề thi tiếng Anh thi lớp 10 năm nay có độ khó vừa phải, bám sát nội dung ôn tập và không có quá nhiều câu hỏi gây bất ngờ.
Nguyệt Anh, học sinh Trường THCS Đống Đa, cho biết đề thi tương đối dễ và tương đương các đề thi thử mà em đã làm trong quá trình ôn tập. Các dạng câu hỏi khá quen thuộc nên em làm bài thuận lợi. "Nếu không có sai sót gì thì em nghĩ mình có thể được 10 điểm", Nguyệt Anh nói.
Chung nhận định, Thái Hòa, học sinh Trường THCS Lam Sơn, đánh giá đề thi năm nay không quá khó và nằm trong khả năng của phần lớn học sinh đã ôn tập kỹ. Theo em, độ khó của đề tương đương với các đề thi thử trước kỳ thi, thậm chí dễ hơn. Đề có nhiều câu hỏi quen thuộc nên em làm xong bài trong khoảng 30 phút.
"Đề thi tiếng Anh năm nay khá vừa sức, không có nhiều bẫy đánh đố như tụi em lo lắng. Phần ngữ pháp khá căn bản, phần đọc hiểu cũng không có quá nhiều từ vựng mới. Em làm xong còn dư khoảng 15 phút để dò lại bài và tự tin mình được khoảng 8,5 đến 9 điểm", em Hoàng Anh, Trường THCS Ngô Tất Tố chia sẻ.
Lê Mai Anh (điểm thi THPT Phú Nhuận) nhận xét đề thi có độ phân hóa nằm ở phần từ vựng và một số câu cuối của bài đọc: "Những bạn học lực trung bình khá hoàn toàn có thể lấy điểm 6, 7 một cách dễ dàng. Riêng những câu hỏi mang tính phân hóa để lấy điểm 9, 10 thì yêu cầu tụi em phải nắm thật chắc ngữ cảnh và có vốn từ vựng mở rộng một chút".
Tại điểm thi Trường THCS Phan Tây Hồ (phường An Hội Đông), nhiều sĩ tử đánh giá đề thi vừa sức. Phạm Vân Khánh (Trường THCS An Nhơn) cười tươi vì hoàn thành bài thi khá tốt.
Nữ sinh cho biết dạng đề đã được ôn tập nhiều ở trường, và bám sát đề tham khảo: "Em thấy đề khá vừa vặn với mình và có tính phân hóa. Em chỉ mất 60 phút hoàn thành. Phần đúng/sai và bài đục lỗ nhiều đánh đố với em nhất".
Tương tự, Lâm Thị Hoàng Hoa (Trường THCS Phan) đánh giá đề thi dễ, vừa sức với mình. Hoa chỉ mất 50 phút hoàn thành bài thi. Phần "làm khó" em là wordform (cấu tạo từ). Hoa tự đánh giá mình có thể đạt 7,75-8 điểm.
Tại điểm thi Trường THCS Nguyễn Trãi, nhiều thí sinh cho rằng đề thi năm nay tương đối vừa sức, bám sát kiến thức đã được ôn tập. "Đề có 40 câu hỏi với độ khó ở mức phù hợp, nằm trong khả năng làm bài của học sinh", em Cẩm Ly, học sinh Trường THCS Tân Sơn, nói.
Trong khi đó, em Gia Minh, học sinh Trường THCS Phạm Văn Chiêu, chia sẻ: "Ban đầu em nghĩ đề sẽ khó hơn, nhưng khi làm bài em thấy khá dễ. Nếu nhận diện được dạng đề thì sẽ làm bài thuận lợi". Theo Minh, đề thi năm nay có phần dễ hơn so với một số đề của các năm trước nhờ cấu trúc quen thuộc và ít câu hỏi đánh đố.
Tại khu vực Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ), nhiều thí sinh vui mừng vì làm được bài. Với nụ cười tươi, nhiều em tự tin đạt điểm 9-10 môn tiếng Anh.
Rời điểm thi tại Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, em Trần Minh Trí - học sinh Trường THCS Nguyễn Gia Thiều (phường Phước Thắng, TP.HCM) hớn hở chạy đến chia vui cùng mẹ đang đứng đợi trước cổng trường.
Trí cho biết đề thi môn tiếng Anh năm nay cơ bản giống với đề thi các năm trước, chỉ có phần đọc hơi khó tí. Tuy nhiên, nam sinh tự tin có thể đạt điểm 9, thậm chí điểm 10.
Từng lo lắng sau khi sáp nhập về TP.HCM đề thi sẽ khó hơn, em Nguyễn Lê An Nhiên (lớp 9/1, Trường THCS Nguyễn Thái Bình, phường Rạch Dừa) bất ngờ khi đề thi chiều nay dễ hơn dự kiến. "Em làm bài trong khoảng 30 phút là xong, thời gian còn lại rà soát lại bài nhiều lần để đảm bảo không sai sót", An Nhiên chia sẻ.
Tương tự, nhiều thí sinh tại điểm thi Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn đánh giá đề thi môn tiếng Anh khá vừa sức, dễ đạt điểm trung bình khá. Những em chuyên có thể đạt điểm 9-10 môn thi này.
Nhiều thí sinh tại các điểm thi khu vực Bình Dương (cũ) cũng cho biết đề khá vừa sức. Em Trần Doãn Anh Phúc (điểm thi tại phường Thủ Dầu Một, TP.HCM) nói cả hai môn ngữ văn và tiếng Anh trong ngày thi đầu tiên đều phù hợp năng lực, em làm bài khá tốt.
Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Sự xuất hiện của một tân sinh viên U.60 tại Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn (Gia Lai) năm học 2025 - 2026 khiến nhiều người chú ý. Giữa lớp học phần lớn là sinh viên gen Z, ông Tín cần mẫn ngồi vào bàn học, bắt đầu lại từ những bài giảng đầu tiên, với cây đàn và những trang vở mới.
Quyết định trở lại giảng đường của ông không phải là một cuộc "dạo chơi tuổi già", mà là sự tiếp nối hành trình đã âm ỉ từ rất lâu.
Trong 33 năm làm giáo dục, dấu ấn sâu sắc nhất của ông là 14 năm gắn bó với Trường chuyên biệt Hy vọng Quy Nhơn, nơi nuôi dạy trẻ khuyết tật. Khi ông nhận nhiệm vụ hiệu trưởng, ngôi trường mới thành lập, gần như khởi đầu từ con số không. Học sinh (HS) là những em nhỏ mang khiếm khuyết về vận động, ngôn ngữ; có em khiếm thính, tự kỷ nặng. Trong khi đó, đội ngũ giáo viên chưa có chuyên môn chăm sóc trẻ khuyết tật. Việc giảng dạy học vốn đã khó, việc xây dựng nền nếp lại càng gian nan. Ông nhớ lại có những buổi học, HS rơi vào trạng thái hoảng loạn. Thậm chí, có em bỏ chạy khỏi trường, thầy cô phải chia nhau tìm kiếm suốt đêm dọc bãi biển mới đưa được học trò trở về an toàn.
Là hiệu trưởng, ông không chỉ điều hành mà còn trực tiếp đứng lớp, cùng giáo viên kiên nhẫn dìu dắt HS từ những kỹ năng nhỏ nhất. Chính trong những ngày tháng ấy, ông nhận ra sức mạnh đặc biệt của âm nhạc. Những giai điệu nhẹ nhàng có thể xoa dịu tâm trạng, giúp các em bình tĩnh hơn, giảm căng thẳng và dần mở ra cánh cửa giao tiếp.
Rời Trường chuyên biệt Hy vọng Quy Nhơn, ông về công tác tại Sở GD-ĐT tỉnh Bình Định (nay sáp nhập thành tỉnh Gia Lai), giữ chức phó chánh văn phòng. Năm 2025, khi nghỉ hưu, ông đưa ra một quyết định bất ngờ: đi học lại. Dù đã sở hữu 4 bằng đại học và 1 bằng thạc sĩ, ông Tín cho rằng những tấm bằng trước phục vụ công việc, còn lần này là dành cho đam mê.
Sự xuất hiện của ông Tín nhanh chóng trở thành điểm nhấn đặc biệt trong lớp học. Khoảng cách tuổi tác dường như được xóa nhòa bởi sự điềm đạm, gần gũi và tinh thần học tập nghiêm túc. Ông không chỉ học cho riêng mình mà còn truyền cảm hứng cho các bạn trẻ về ý nghĩa của việc học suốt đời.
Ban đầu, quyết định đi học khiến gia đình ông không khỏi lo lắng, nhất là khi vợ mong ông nghỉ ngơi sau nhiều năm cống hiến. Nhưng rồi chính niềm say mê của ông đã tạo nên một "hiệu ứng ngược" đầy tích cực: người con trai, dù đã tốt nghiệp đại học và đi làm, cũng quyết định quay lại giảng đường để tiếp tục học tập. Hình ảnh hai cha con cùng là sinh viên trở thành câu chuyện đẹp về tinh thần hiếu học ngay trong một gia đình.
Phía sau hành trình ấy là một dự định dài hơi. Ông Tín ấp ủ sau khi tốt nghiệp sẽ mở lớp dạy nhạc cho trẻ khuyết tật. Với kinh nghiệm nhiều năm trong giáo dục chuyên biệt, ông nhận thấy nhiều em sau cấp tiểu học thiếu môi trường để tiếp tục phát triển năng khiếu. Ông mong muốn tạo ra một không gian nơi âm nhạc không chỉ là môn học, mà còn là liệu pháp chữa lành, giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống.
Ông Phạm Văn Tường, Hiệu trưởng Trường CĐ Kỹ thuật Công nghệ Quy Nhơn, chia sẻ: "Hành trình của ông Tín là minh chứng rõ ràng cho việc không bao giờ là quá muộn để bắt đầu. Ở tuổi nghỉ hưu, ông vẫn chọn học tập, có thể xem là tấm gương điển hình về tinh thần học suốt đời. Không chỉ đam mê, ông còn học tốt, tích cực tham gia các kỳ thi kỹ năng nghề và hoạt động phong trào, biểu diễn của trường".
Tin Gốc: Thanh Niên

