Tại lễ tri ân và trưởng thành của học sinh khối 12 (khóa 2023 – 2026) tổ chức hôm nay 18.5, thầy Nguyễn Sỹ Cường, Hiệu trưởng Trường THCS và THPT Nguyễn Tất Thành (Trường ĐHSP Hà Nội) đã có những chia sẻ đầy cảm xúc dành cho các em trước ngưỡng cửa mới của cuộc đời.
Thầy Cường cho biết, thầy có “một chữ duyên rất đẹp” với các con 2k8. “Năm 1998, thầy có may mắn được dạy khóa học đầu tiên của Trường THPT Nguyễn Tất Thành. Mười năm sau, các con chào đời. Và hôm nay, các con là khóa 26, tiếp nối hành trình đẹp đẽ của ngôi trường mang tên Bác. Đặc biệt hơn, năm 2023, thầy trở lại mái nhà Nguyễn Tất Thành, cũng là lúc các con bước vào lớp 10”, thầy Cường kể.
Nhìn lại 3 năm dưới mái trường THPT của các con, thầy Cường đánh giá, đó là gần 1.000 ngày mà trong đó có những giờ học căng thẳng, những mùa thi nhiều áp lực, những buổi sinh hoạt lớp, những bữa cơm bán trú, những hoạt động trải nghiệm, hoạt động từ thiện, những lần vấp váp, những tiếng cười, những giọt nước mắt và rất nhiều kỷ niệm.
“Sau này, càng đi xa, có thể các con sẽ càng thấy thương, thấy nhớ những ngày tháng ấy”, thầy hiệu trưởng chiêm nghiệm.
Theo thầy, đó cũng là những ngày các con được yêu thương, được dìu dắt bởi các thầy cô, theo những cách khác nhau, nhưng đều chung một mong muốn: các con trưởng thành, tử tế, bản lĩnh và hạnh phúc. Nên dù có những ngày mệt mỏi, có những lúc áp lực, nhưng các con đã vượt qua, đã lớn lên, đã trưởng thành hơn, đã trở thành niềm tự hào của cha mẹ, thầy cô và mái trường Nguyễn Tất Thành.
Mong các con tiếp tục nỗ lực trong chặng đường trước mắt, thầy Cường nhắc nhở: “Kỳ thi quan trọng đang đến rất gần. Các con hãy biết sắp xếp thời gian, giữ sức khỏe, ôn tập có chiến lược, rèn kỹ thuật làm bài, giữ tâm thế bình tĩnh và bền bỉ để cán đích thành công”.
Dù vậy, thầy nhắn nhủ, một con người thành công không chỉ được đo bằng điểm số, trường đại học hay nghề nghiệp, mà còn bằng cách người ấy đối xử với gia đình, với cộng đồng, với những người yếu thế, với Tổ quốc và với chính bản thân mình.
Ở tuổi 18, khi các con dần trở thành những người trẻ biết tự quyết định, tự chịu trách nhiệm và tự viết tiếp câu chuyện đời mình, thầy Cường mong các con hãy viết bằng trí tuệ, lòng nhân ái, bản lĩnh và khát vọng đẹp đẽ.
Trong không khí nồng ấm của lễ tri ân, thầy và trò của Trường THCS – THPT Nguyễn Tất Thành đã cùng ôn lại những kỷ niệm đã qua, và gửi gắm niềm tin trước cột mốc quan trọng nhất cuộc đời mỗi con người – tuổi 18.
Đây cũng là cơ hội để các em bày tỏ tâm tư, tình cảm, lòng biết ơn tới thầy cô và cha mẹ, những người đã chắp cánh cho các em bay cao, bay xa.
Thay mặt các bạn khối 12, em Tuấn Minh, lớp 12D2, đã gửi lời tri ân tới các bậc cha mẹ và thầy cô. Minh nói, nếu cha mẹ là những người thầy, người bạn đầu tiên trên bước đường đời, là hậu phương vững chắc của các em, thì thầy cô lại là những người cha, người mẹ thứ 2.
“Bỏ lại những bộn bề cuộc sống ngoài lớp học, thầy cô vẫn luôn kiên cường đứng bên bục giảng, cháy hết mình với ngọn lửa đam mê”, Tuấn Minh xúc động.
Khi trưởng thành cũng là lúc phải nói lời chia xa thầy cô và mái trường yêu dấu. Trong bộn bề cảm xúc, bạn Minh Anh, lớp 12D3 chia sẻ: “Thật khó để chúng con có thể nguôi ngoai cảm giác phải xa những lớp học thân thương, xa thầy cô và bạn bè.
Những ngày này chúng con bảo nhau hãy cố lưu lại những khoảnh khắc ở từng chiếc bàn học, từng gốc cây, chạm tay vào cái trống trường, đứng tựa cửa lớp, cầm viên phấn nhỏ để viết lên chiếc bảng thân quen. Nhưng ai trong chúng con cũng có giây phút ngước mặt lên cao để giấu đi giọt nước mắt tiếc nuối những giây phút còn lại tại ngôi nhà hạnh phúc Nguyễn Tất Thành”.
Bồi hồi chứng kiến giây phút trưởng thành của các con, cô Đặng Thị Thanh Xuân, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A2, cho biết trong lòng dâng lên một niềm hạnh phúc khó nói thành lời – hạnh phúc khi thấy các con đã lớn khôn, biết yêu thương, biết cố gắng, biết ước mơ và đang sẵn sàng bước vào một hành trình mới của cuộc đời.
“Dù không phải là người sinh ra các con, cũng không phải là người trực tiếp nuôi dưỡng các con, mà chỉ là người may mắn được đón nhận những thành quả đẹp đẽ từ tình yêu thương, sự dạy dỗ và nuôi dưỡng tử tế của cha mẹ các con, nhưng tôi vẫn luôn coi các con như khúc ruột của chính mình”, cô Xuân bày tỏ.
Còn cô Lê Thị Loan, Trưởng khối 12, giáo viên chủ nhiệm lớp 12A3, thì vô cùng tự hào trước sự trưởng thành của các con.
“Hơn 1.000 ngày học tập và rèn luyện dưới mái trường mang tên Bác, các con đã để lại rất nhiều thành tích đáng tự hào”, cô Loan nói và tin rằng, với hành trang không chỉ là kiến thức mà còn là những kỹ năng, những giá trị sống quý giá được các thầy cô trao tặng, các con sẽ vững bước trên chặng đường mới.
Phường lý giải việc nhân viên y tế học đường "trượt" diện tiếp nhận viên chức
Thông tin từ UBND tỉnh Đắk Lắk ngày 20/5 cho biết, UBND phường Buôn Ma Thuột đã có báo cáo về việc xử lý đơn kiến nghị của tập thể nhân viên y tế trường học trên địa bàn phường do "vắng tên" trong danh sách đề nghị tiếp nhận viên chức.
Theo báo cáo, sau khi Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Đắk Lắk có công văn gửi các địa phương rà soát đăng ký nhu cầu tiếp nhận vào làm viên chức và tuyển dụng nhà giáo, nhân viên công tác tại các cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh, UBND phường Buôn Ma Thuột đã triển khai đến các trường học trực thuộc và kiểm tra hồ sơ.
Kết quả, địa phương này đề xuất đăng ký tiếp nhận vào viên chức đối với 41 trường hợp và đăng ký tuyển dụng viên chức đối với 25 trường hợp (21 nhân viên y tế, 3 nhân viên kế toán và 1 nhân viên thiết bị).
Lý giải việc các nhân viên y tế học đường không nằm trong diện đề nghị tiếp nhận viên chức mà thuộc diện tuyển dụng, UBND phường Buôn Ma Thuột cho rằng căn cứ vào Quyết định 1411 ngày 6/5/2024 của UBND tỉnh Đắk Lắk về phê duyệt danh mục vị trí việc làm và cơ cấu viên chức theo chức danh nghề nghiệp tại các đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc UBND thành phố Buôn Ma Thuột (cũ), vị trí y tế học đường được xác định tương ứng với chức danh nghề nghiệp y sĩ hạng IV.
Đối chiếu Thông tư số 41 ngày 3/11/2025 của Bộ Y tế, chức danh nhân viên y tế học đường yêu cầu phải tốt nghiệp cao đẳng y sĩ đa khoa hoặc cao đẳng y sĩ y học cổ truyền.
Theo báo cáo của UBND phường Buôn Ma Thuột, đội ngũ nhân viên y tế học đường thuộc phường hiện có trình độ chuyên môn như trung cấp y sĩ, trung cấp dược, trung cấp điều dưỡng, cao đẳng điều dưỡng, đại học y tế công cộng... không đủ điều kiện về trình độ, chuyên môn nghiệp vụ tại vị trí việc làm theo quy định để đề nghị tiếp nhận vào làm viên chức.
Nỗi lo của nhân viên y tế học đường
Một nhân viên y tế học đường tại phường Buôn Ma Thuột cho biết theo Thông tư liên tịch số 13 ban hành ngày 15/5/2016 của Bộ Y tế và Bộ GD&ĐT, nhân viên y tế trường học chỉ cần có trình độ chuyên môn từ trung cấp y sĩ trở lên.
Tuy nhiên, khi Thông tư 41 của Bộ Y tế được ban hành ngày 3/11/2025, tiêu chuẩn nâng lên, yêu cầu phải tốt nghiệp cao đẳng y sĩ đa khoa hoặc cao đẳng y sĩ y học cổ truyền, khiến nhiều nhân viên y tế "trở tay không kịp".
"Trong nhóm nhân viên y tế trường học của chúng tôi, có người đã học đại học, cao đẳng nhưng chuyên ngành không phải cao đẳng y sĩ đa khoa hoặc y sĩ y học cổ truyền, nếu như vậy không đủ điều kiện xét viên chức là rất thiệt thòi. Hiện tại, nhiều người đã đăng ký học liên thông để hoàn thiện bằng cấp theo quy định mới", nữ nhân viên chia sẻ.
Theo một nữ nhân viên y tế học đường khác, nhiều đồng nghiệp ở các địa phương khác đều được đưa vào danh sách gửi Sở GD&ĐT để xem xét tiếp nhận viên chức nhưng tại phường Buôn Ma Thuột lại không có tên nhân viên y tế, dù tiêu chuẩn bằng cấp tương đồng nhau.
"Nếu không được tiếp nhận vào viên chức mà phải tham gia tuyển dụng mới, nhiều nhân viên y tế sẽ rơi vào tình thế vô cùng khó khăn và bất lợi. Bởi ngoài áp lực thi tuyển cạnh tranh, phần lớn nhân viên hiện nay cũng không còn đủ thời gian để hoàn thiện bằng cấp theo quy định mới, trong khi các địa phương tổ chức tuyển dụng ngay trong năm nay", nữ nhân viên lên tiếng.
Người này bày tỏ nguyện vọng mong các sở, ngành quan tâm để nhân viên y tế tại phường Buôn Ma Thuột được đưa vào danh sách và được xét tiếp nhận vào viên chức.
Phần lớn nhân viên y tế trường học tại phường Buôn Ma Thuột đều ký hợp đồng lao động không xác định thời hạn, tham gia bảo hiểm xã hội đầy đủ và nhiều người đã gắn bó với ngành hơn 12 năm.
Lãnh đạo Phòng Tổ Chức cán bộ, Sở GD&ĐT Đắk Lắk cho biết đang hoàn thiện kế hoạch kiểm tra, sát hạch để tiếp nhận vào làm viên chức công tác tại cơ sở giáo dục công lập trên địa bàn tỉnh.
Cũng theo vị lãnh đạo, trong danh sách đề nghị tiếp nhận viên chức của phường Buôn Ma Thuột gửi đến sở hiện không có nhân viên y tế học đường.
"Đối với vị trí việc làm của nhân viên y tế học đường, Hội đồng sát hạch của Sở GD&ĐT sẽ kiểm tra điều kiện, tiêu chuẩn của người được đề nghị tiếp nhận", lãnh đạo Phòng Tổ Chức cán bộ thông tin.
Từ năm học 2025 - 2026, công tác phân luồng học sinh (HS) sau THCS có nhiều chuyển biến tích cực nhờ giáo dục nghề nghiệp (GDNN) được Bộ GD-ĐT quản lý thống nhất, mở rộng liên thông và tăng cường hướng nghiệp. Tuy nhiên, quá trình này vẫn gặp nhiều khó khăn: nền kinh tế thiếu lao động kỹ thuật, nhưng phần lớn phụ huynh vẫn ưu tiên cho con vào lớp 10 THPT công lập rồi ĐH. Vấn đề phân luồng sau THCS vẫn là bài toán còn nhiều thách thức.
Một trong những thay đổi quan trọng nhất hiện nay là việc GDNN được đưa về Bộ GD-ĐT quản lý thống nhất cùng với giáo dục phổ thông và giáo dục ĐH. Điều này giúp học viên có bằng nghề có cơ hội liên thông lên cao đẳng và ĐH.
Việc quản lý thống nhất mở ra cơ hội xây dựng một hệ thống giáo dục liên thông và linh hoạt hơn. Từ năm học 2025 - 2026, nhiều chính sách mới đã được triển khai theo hướng tăng cường hướng nghiệp thực chất thay vì phân luồng cơ học như trước.
Thông tư 16/2026/TT-BGDĐT của Bộ GD-ĐT quy định về hướng nghiệp và phân luồng đã quy định rõ việc phối hợp giữa trường phổ thông, cơ sở giáo dục nghề nghiệp và doanh nghiệp trong hoạt động hướng nghiệp. HS không chỉ được tư vấn lý thuyết mà còn được trải nghiệm nghề nghiệp, tiếp cận thông tin thị trường lao động và hiểu rõ hơn các con đường học tập sau THCS.
Bên cạnh đó, việc sửa đổi luật GDNN đã bổ sung mô hình "trung học nghề". Theo định hướng này, HS sau THCS có thể vừa học văn hóa vừa học nghề, sau khi tốt nghiệp được cấp bằng trung học nghề có giá trị tương đương THPT. Điều này giúp HS đi theo con đường tích hợp, vừa có nghề nghiệp sớm vừa duy trì cơ hội học lên cao đẳng hoặc ĐH.
Đây được xem là bước chuyển quan trọng nhằm giảm dần tâm lý "học nghề là hết đường học tiếp" vốn tồn tại nhiều năm.
Một thay đổi tích cực khác là chính sách miễn học phí đào tạo nghề cho HS tốt nghiệp THCS học trung cấp.
Trong bối cảnh nhiều gia đình còn khó khăn về kinh tế, chính sách này có ý nghĩa rất lớn. Với không ít HS ở nông thôn hay vùng khó khăn, việc vừa được học nghề miễn phí, vừa có thể tham gia thị trường lao động sớm là lựa chọn thực tế và phù hợp hơn.
Đặc biệt, bối cảnh kinh tế hiện nay cũng đang tạo ra cơ hội mới cho GDNN. VN đang bước vào giai đoạn phát triển mạnh các ngành công nghệ và kỹ thuật cao như: cơ khí chính xác, tự động hóa, logistics, công nghệ ô tô, bán dẫn, sản xuất thông minh, AI và công nghệ số, các lĩnh vực dịch vụ bậc cao… Tất cả đều cần số lượng lớn lao động kỹ thuật tay nghề cao, kỹ thuật viên trình độ trung cấp, cao đẳng và kỹ sư thực hành.
Trong khi đó, nhiều năm qua, thị trường lao động VN rơi vào nghịch lý: thiếu lao động kỹ thuật nhưng dư thừa cử nhân ở nhiều ngành. Không ít sinh viên ĐH ra trường làm trái ngành hoặc làm các công việc không cần trình độ ĐH, trong khi doanh nghiệp lại rất khó tuyển kỹ thuật viên có tay nghề tốt.
Điều này khiến GNNN bắt đầu được nhìn nhận lại dưới góc độ thực tế hơn. Nếu trước đây nhiều phụ huynh xem học nghề là "lối đi phụ", thì nay ngày càng có nhiều gia đình bắt đầu quan tâm đến khả năng có việc làm sớm, thu nhập ổn định và cơ hội nghề nghiệp thực chất.
Dù có nhiều điều kiện thuận lợi mới, phân luồng sau THCS hiện vẫn đối mặt với những rào cản rất lớn.
Khó khăn lớn nhất vẫn nằm ở tâm lý xã hội. Trong nhiều gia đình, học THPT rồi ĐH vẫn được xem là con đường thành công "chuẩn mực". Ngược lại, học nghề thường bị gắn với hình ảnh HS học lực yếu hoặc thất bại trong cạnh tranh học tập. Đây là rào cản mang tính văn hóa rất khó thay đổi trong thời gian ngắn. Thực tế nhiều cử nhân thất nghiệp hoặc làm trái ngành, nhưng hầu như phụ huynh vẫn muốn con học ĐH hơn là vào trường nghề từ sớm.
Từ đó dẫn đến nghịch lý đang tồn tại khá rõ: xã hội thiếu lao động kỹ thuật nhưng người học vẫn ngại học nghề.
Nếu trước đây phân luồng phần nào diễn ra do không đủ chỗ học THPT, do áp đặt chỉ tiêu (40% HS sau THCS tham gia GDNN) thì hiện nay cơ cơ hội THPT được mở, không áp đặt chỉ tiêu phân luồng cứng. Đây là thành tựu của phổ cập giáo dục, nhưng đồng thời cũng tạo thêm thách thức cho GDNN, khi cánh cửa vào THPT ngày càng rộng, HS sẽ ít lựa chọn trường nghề hơn, đặc biệt là HS khá giỏi.
Việc đưa mô hình trung học nghề vào luật Giáo dục và luật GDNN được xem là bước đi đáng chú ý. Đây là mô hình phù hợp xu hướng quốc tế khi nhiều nước công nghiệp phát triển mạnh các trường trung học kỹ thuật, trung học nghề gắn với công nghệ hiện đại và doanh nghiệp. Ở các nước này, học nghề không bị xem thấp hơn học hàn lâm, thậm chí nhiều trường kỹ thuật có chất lượng đào tạo cao và cơ hội việc làm rất hấp dẫn.
Tuy nhiên, tại VN, mô hình trung học nghề vẫn chưa đủ sức hút. Nhiều phụ huynh còn băn khoăn về giá trị xã hội của bằng trung học nghề, khả năng liên thông lên ĐH, cơ hội việc làm và thu nhập; đồng thời lo ngại học nghề từ năm 15 tuổi là quá sớm. Đặc biệt, quy chế thi tốt nghiệp trung học nghề hiện vẫn chưa được ban hành.
Bên cạnh đó, nhiều trường nghề chưa tạo được hình ảnh hiện đại đối với HS khá giỏi. Không ít người vẫn gắn học nghề với lao động chân tay, công việc vất vả, thu nhập thấp và ít cơ hội thăng tiến. Các hình mẫu thành công từ GDNN cũng chưa được truyền thông mạnh mẽ, khiến khoảng cách về vị thế xã hội của GDNN giữa VN và các nước công nghiệp vẫn còn khá lớn.
Thực tế nhiều năm qua cho thấy phân luồng không thể thành công nếu chỉ dựa vào giảm chỉ tiêu lớp 10, áp lực tuyển sinh hay các biện pháp hành chính.
Người dân chỉ thay đổi lựa chọn khi thật sự nhìn thấy cơ hội nghề nghiệp tốt, thu nhập ổn định, môi trường làm việc hiện đại và khả năng học tiếp rộng mở.
Kinh nghiệm từ nhiều quốc gia cho thấy GDNN chỉ phát triển mạnh khi chất lượng đào tạo tốt, doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo, đầu ra nghề nghiệp hấp dẫn và hệ thống liên thông thật sự thông suốt.
VN đang bước vào giai đoạn phải thay đổi cách nhìn về phân luồng sau THCS. Trong một nền giáo dục hiện đại, phân luồng không nên mang ý nghĩa "sàng lọc", mà phải hướng tới tạo ra nhiều con đường phát triển thành công khác nhau cho người học.
Ngày 4-6, thông tin từ lãnh đạo UBND xã Sao Vàng, tỉnh Thanh Hóa cho biết tổ công tác của xã đã có báo cáo kết quả kiểm tra, xác minh trả lời đơn của công dân liên quan đến nghi vấn việc thầy giáo làm lộ đề thi học kỳ 2 năm học 2025 - 2026 xảy ra tại Trường THCS Thọ Lâm.
Theo báo cáo xác minh, sau khi nhận đề kiểm tra học kỳ 2 các môn thuộc tổ khoa học - xã hội, trong đó có môn tiếng Anh, cô T.T.Nh., tổ trưởng tổ khoa học - xã hội Trường THCS Thọ Lâm, đã đăng tải toàn bộ đề thi lên nhóm Zalo của tổ chuyên môn để các giáo viên rà soát, kiểm tra lần cuối trước khi ký duyệt và chuyển bộ phận văn thư in sao.
Trong nhóm này có thầy Nguyễn Hữu Thanh - giáo viên hợp đồng môn tiếng Anh của nhà trường.
Ngày 2-5, thầy Thanh đã tải đề thi môn tiếng Anh về máy cá nhân và cung cấp cho nhóm học sinh đang theo học tại trung tâm ngoại ngữ do mình tổ chức tại xã Xuân Hòa để tham khảo, ôn tập.
Trong số các học sinh tham gia nhóm học thêm có em L.T.B.L. - học sinh lớp 8C của Trường THCS Thọ Lâm.
Do nhà trường không phát hiện đề thi đã bị lộ nên vẫn sử dụng đề này trong kỳ kiểm tra học kỳ 2 diễn ra ngày 5-5.
Sau khi phát hiện sự việc, Trường THCS Thọ Lâm đã sử dụng đề thi dự phòng để tổ chức kiểm tra lại đối với học sinh lớp 8C và lấy kết quả của bài kiểm tra dự phòng nhằm bảo đảm khách quan, công bằng cho học sinh.
Đại diện nhà trường cho biết từ tháng 9-2025 do nhu cầu giảng dạy, Trường THCS Thọ Lâm ký hợp đồng giảng dạy môn tiếng Anh theo từng tháng với thầy Thanh.
Sau khi xem xét vụ việc, hội đồng kỷ luật nhà trường xác định giáo viên này đã vi phạm quy chế chuyên môn, vi phạm nguyên tắc bảo mật đề thi và quyết định chấm dứt hợp đồng giảng dạy kể từ ngày 19-5.
Đối với cô T.T.Nh., tổ trưởng tổ khoa học - xã hội, hội đồng kỷ luật xác định đã không tuân thủ quy định về bảo mật đề kiểm tra, gián tiếp tạo sơ hở dẫn đến việc lộ đề thi trước kỳ kiểm tra.
Nhà trường đã thống nhất miễn nhiệm chức vụ tổ trưởng, không xét danh hiệu thi đua và xem xét mức độ hoàn thành nhiệm vụ năm học 2025 - 2026 đối với cô Nh.
Cùng với đó, Phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn phải kiểm điểm, rút kinh nghiệm do thiếu kiểm tra, giám sát trong công tác quản lý chuyên môn, để xảy ra vi phạm thuộc lĩnh vực phụ trách; Phó hiệu trưởng phụ trách nhà trường cũng phải chịu trách nhiệm liên đới với vai trò người đứng đầu đơn vị.
Theo UBND xã Sao Vàng, ngoài vụ việc lộ đề thi, trong đơn gửi cơ quan chức năng, gia đình em L.T.B.L. cũng đề nghị làm rõ các vấn đề liên quan đến việc nam sinh này tử vong vào ngày 7-5.
