Những hình thức affiliate marketing biến tướng ngày càng gia tăng, gây ảnh hưởng xấu đến người tiêu dùng. Thời gian qua, cơ quan chức năng đã xử lý nhiều trường hợp làm nội dung bất chấp để bán hàng online.
Ngày 10.2, báo chí đưa tin TAND khu vực 1 TP.HCM xét xử vụ khiêng quan tài trước chợ Bến Thành (tháng 3.2025), tuyên phạt 11 bị cáo từ 2 năm 9 tháng tù giam đến 2 năm tù treo về tội “Gây rối trật tự công cộng”. Nhóm này dàn dựng clip gây sốc đăng TikTok nhằm bán quần áo, gây bức xúc dư luận.
Một vụ khác, ngày 7.4, trang thông tin điện tử Công an tỉnh Lâm Đồng cho biết Công an xã Đạ Tẻh phát hiện kênh YouTube “Điều Muốn Nói” đăng video giật gân, hư cấu về môi trường quân ngũ. Nhóm vận hành thừa nhận dùng AI để câu view, kiếm tiền quảng cáo và bị xử phạt hành chính 7,5 triệu đồng/người.
Những vụ việc này cho thấy một thực tế, là khi nội dung trở thành công cụ kiếm tiền, ranh giới giữa sáng tạo và vi phạm pháp luật có thể bị xóa nhòa nếu người làm nội dung chạy theo lượt xem bằng mọi giá.
Theo chuyên gia thương mại điện tử Đinh Hồng Công (Công ty QuickNest, P.Khánh Hội, TP.HCM; trước là P.8, Q.4), thật đáng lo ngại là những hành vi khó nhận diện và chưa dễ xử lý, đang diễn ra mỗi ngày trên mạng xã hội.
“Nhiều fanpage hoạt động như trang tin tức liên tục đăng tải các nội dung giật gân, úp mở, đánh mạnh vào sự tò mò. Nhưng thay vì cung cấp thông tin, nội dung lại được giấu trong phần bình luận dưới dạng link. Người dùng tưởng tìm thông tin, thực chất bị dẫn sang sàn thương mại điện tử; chỉ cần một cú nhấp chuột, hệ thống affiliate (liên kết) đã ghi nhận và có thể phát sinh hoa hồng. Không cần bán hàng trực tiếp hay thông tin chính xác, thứ được tối ưu là lượt nhấp chuột. Khi đó, nội dung trở thành mồi nhử để dẫn dụ hành vi. Càng gây sốc, càng mập mờ càng dễ lan truyền, kéo theo cơ hội kiếm tiền. Đây cũng là điểm khởi đầu của vấn đề lớn hơn: nội dung không chỉ gây nhiễu mà còn thao túng cảm xúc, hành vi người dùng”, ông Công nói.
Không chỉ dừng ở việc gây sốc hay phản cảm, nhiều nội dung còn được thiết kế để dẫn dắt hành vi người dùng. Thạc sĩ Trần Xuân Tiến, Phó trưởng bộ môn truyền thông, Trường ĐH Văn Hiến, cho rằng có 3 cơ chế chính khiến các nội dung giật gân lan truyền mạnh.
“Thứ nhất, về nhận thức, con người có thiên kiến tiêu cực và phản xạ sinh tồn, nên các tín hiệu bất thường, nguy hiểm luôn được não bộ ưu tiên xử lý nhanh hơn thông tin trung tính. Thứ hai, về tâm lý xã hội, nội dung gây sốc kích hoạt cảm xúc mạnh như sợ hãi, phẫn nộ, từ đó thúc đẩy hành vi chia sẻ như một cách thể hiện quan điểm hoặc cảnh báo người khác. Thứ ba, về cấu trúc nền tảng, thuật toán mạng xã hội tối ưu cho tương tác chứ không phải độ xác thực. Nội dung càng gây phản ứng nhanh càng được lan rộng. Khi ba cơ chế này cộng hưởng, thông tin thiếu kiểm chứng sẽ lan nhanh như virus, vượt xa thông tin chính thống”, ông Tiến nhận định.
Theo ông Tiến, việc chỉnh sửa nội dung để dẫn dụ click vào link affiliate là một dạng thao túng hành vi trong “nền kinh tế chú ý”. Người làm nội dung sử dụng các tiêu đề mập mờ, thổi phồng rủi ro, tạo khan hiếm giả… để chuyển đổi hành vi thành doanh thu.
Ông Tiến cảnh báo, nếu cố tình sai lệch để tối đa hóa lợi nhuận, đó không còn là sáng tạo mà là thao túng. Hệ quả lâu dài là niềm tin bị xói mòn khiến người dùng dễ tin điều lặp lại nhiều lần. Từ đó chuyển sang nghi ngờ mọi thông tin và hình thành thói quen tiếp nhận thiên về cảm xúc, thiếu kiểm chứng…
Dưới góc độ pháp lý, các luật khẳng định người làm affiliate không thể viện dẫn lý do chỉ giới thiệu sản phẩm để né tránh trách nhiệm.
Thạc sĩ, luật sư Trần Thị Hàn Ni, Giám đốc Hãng luật Railaw (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho biết khoản 2 Điều 13 Luật Quảng cáo 2012 quy định rõ, là người thực hiện quảng cáo phải chịu trách nhiệm về nội dung do mình thực hiện.
Theo đó, việc sử dụng thông tin sai sự thật, giật tít, dựng chuyện hoặc thổi phồng công dụng nhằm thu hút người tiêu dùng là hành vi vi phạm pháp luật.
“Cụ thể, hành vi quảng cáo sai lệch hoặc gây nhầm lẫn có thể bị phạt từ 60–80 triệu đồng đối với cá nhân (gấp đôi với tổ chức), kèm theo biện pháp buộc gỡ bỏ và cải chính thông tin theo Nghị định 38/2021/NĐ-CP. Ngoài ra, hành vi này còn xâm phạm quyền được cung cấp thông tin chính xác của người tiêu dùng theo Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023, có thể bị xử phạt đến 100 triệu đồng. Việc đăng tải tin giả nhằm câu view còn vi phạm Luật An ninh mạng 2018, có thể bị phạt từ 10–20 triệu đồng, đồng thời buộc gỡ bỏ nội dung vi phạm”, luật sư Hàn Ni cho biết.
Cũng theo vị luật sư này, hành vi tạo review giả, thao túng thông tin còn có dấu hiệu cạnh tranh không lành mạnh theo Luật Cạnh tranh 2018, với mức phạt lên đến 200 triệu đồng.
“Nghiêm trọng hơn, nếu hành vi mang tính gian dối nhằm chiếm đoạt tài sản hoặc thu lợi bất chính lớn, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự với các tội danh như quảng cáo gian dối, lừa dối khách hàng hoặc lừa đảo chiếm đoạt tài sản, với mức phạt có thể lên đến tù chung thân”, bà Hàn Ni nhấn mạnh.
Cùng quan điểm, luật sư Mai Tiến Luật, Giám đốc Hãng luật BigBoss Law (Đoàn Luật sư TP.HCM), cho rằng các sàn thương mại điện tử cũng không thể đứng ngoài cuộc.
Theo ông, khi nền tảng hưởng lợi từ lưu lượng truy cập, hoa hồng và doanh thu do các nội dung này tạo ra, thì cũng phải có trách nhiệm bảo vệ người tiêu dùng, tiếp nhận và xử lý vi phạm.
“Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng 2023 và Nghị định 55/2024/NĐ-CP đã xác định rõ tổ chức vận hành nền tảng số là chủ thể chịu trách nhiệm trong giao dịch trên không gian mạng, nhằm tránh tình trạng đùn đẩy trách nhiệm. Đặc biệt, từ ngày 1.7.2026, Luật Thương mại điện tử 2025 có hiệu lực sẽ làm rõ hơn ranh giới trách nhiệm này, trong đó có quy định riêng về tiếp thị liên kết. Dù trực tiếp hay gián tiếp vận hành chương trình affiliate, nền tảng vẫn phải chịu trách nhiệm nếu xảy ra vi phạm”, luật sư Luật nói. (còn tiếp)
Sáng 21.4, tại Hà Nội đã diễn ra Hội nghị tổng kết Tháng Thanh niên năm 2026. Chủ trì hội nghị có anh Bùi Quang Huy, Ủy viên T.Ư Đảng, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam.
Tại hội nghị, nhiều địa phương đã chia sẻ những mô hình tiêu biểu. Với chủ đề xuyên suốt là "Thanh niên tiên phong trong chuyển đổi số", các cấp bộ Đoàn trên cả nước đã triển khai hàng loạt mô hình sáng tạo, thực chất, không chỉ thể hiện sức trẻ mà còn khẳng định vai trò cầu nối của thanh niên trong việc đưa công nghệ vào phục vụ đời sống cộng đồng.
Tại Ninh Bình, bài toán làm thế nào để các nghị quyết của Đảng và của Đoàn không còn khô khan, khó tiếp cận đã được giải quyết bằng mô hình "Số hóa nội dung học tập Nghị quyết". Thay vì các buổi hội giảng truyền thống kéo dài, Tỉnh đoàn Ninh Bình đã chuyển thể các nội dung trọng tâm thành các sản phẩm truyền thông ngắn gọn, trực quan như video clip, infographic và các câu hỏi tương tác trực tuyến.
Hệ thống hơn 140 trang fanpage từ cấp tỉnh đến cơ sở đã tạo nên một mạng lưới lan tỏa mạnh mẽ, thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi. Việc ứng dụng App "Thanh niên Việt Nam" để kiểm tra nhận thức sau khi học tập đã giúp 100% đoàn viên mới kết nạp được trang bị đầy đủ kiến thức chính trị một cách chủ động.
Đây là mô hình tiêu biểu cho việc "lấy thanh niên làm trung tâm", giúp hình thành thói quen học tập mọi lúc, mọi nơi trên không gian mạng.
Tại Đồng Nai, một trong những thủ phủ công nghiệp của cả nước, đã triển khai xuất sắc mô hình "Tổ công nghệ số cộng đồng". Với phương châm "đi từng ngõ, gõ từng nhà", hơn 384 tổ công nghệ số với sự nòng cốt là đoàn viên, thanh niên đã trực tiếp hỗ trợ người dân tiếp cận với các dịch vụ công trực tuyến.
Điểm nổi bật của năm 2026 là việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong công tác tuyên truyền bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Thanh niên Đồng Nai đã thiết lập bản đồ số tra cứu khu vực bỏ phiếu và sử dụng các "biên tập viên ảo" AI để hướng dẫn cử tri tra cứu thông tin qua VNeID. Mô hình này không chỉ nâng cao năng lực số cho cộng đồng mà còn tiết kiệm đáng kể nguồn lực kinh phí, đồng thời tạo ra một môi trường tương tác hiện đại giữa chính quyền và nhân dân.
Tại Thái Nguyên, Tháng Thanh niên 2026 ghi dấu ấn với mô hình "Ngày hội khởi nghiệp sáng tạo và Chợ phiên OCOP trên nền tảng số". Nhận thấy thế mạnh của địa phương là các sản phẩm trà và nông sản, các đoàn viên đã không ngần ngại trở thành những "streamer" chuyên nghiệp.
Thông qua các buổi livestream trên mạng xã hội, các sản phẩm OCOP đạt sao của thanh niên đã tiếp cận được hàng chục nghìn khách hàng trên khắp cả nước. Điển hình như sản phẩm trà của Hợp tác xã Nông nghiệp Tiên Phong đã đạt doanh số hơn 2.000 đơn hàng chỉ trong một tuần triển khai.
Việc kết hợp giữa giá trị nông sản truyền thống và công nghệ bán hàng hiện đại đã mở ra hướng đi mới bền vững cho thanh niên nông thôn, khẳng định tinh thần "ly hương không ly chi", khởi nghiệp ngay trên mảnh đất quê hương.
Hà Tĩnh, quê hương của anh hùng Lý Tự Trọng, đã cụ thể hóa tinh thần Tháng Thanh niên bằng mô hình "Mùa hè số". Đây là một bước tiến mới từ chiến dịch tình nguyện hè, tập trung vào việc số hóa các địa chỉ đỏ, di tích lịch sử và hỗ trợ các địa bàn vùng sâu, vùng xa trong việc cập nhật dữ liệu dân cư.
Các đội hình thanh niên tình nguyện tại xã Tiên Điền đã thực hiện các "Công trình thanh niên thư viện bầu cử số", giúp cử tri trẻ dễ dàng tra cứu tiểu sử ứng cử viên qua mã QR.
Sự kết nối giữa truyền thống cách mạng và công nghệ số tại Hà Tĩnh không chỉ giúp giáo dục lòng yêu nước cho thế hệ trẻ mà còn giúp các hoạt động của Đoàn trở nên gần gũi, thiết thực hơn với yêu cầu của thời đại mới.
Sáng 14.4, trong khuôn khổ chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập năm 2026 tại Trung Quốc", anh A Đông, Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn TNCS Trung Quốc đã tiếp xã giao đoàn đại biểu thanh niên Việt Nam. Dự buổi gặp mặt còn có chị Vương Nghệ, Bí thư T.Ư Đoàn TNCS Trung Quốc.
Về phía đoàn Việt Nam, có anh Nguyễn Tường Lâm, Bí thư T.Ư Đoàn, Chủ tịch T.Ư Hội Liên hiệp thanh niên Việt Nam; anh Bùi Minh Tuấn, Trưởng ban Công tác Đoàn T.Ư Đoàn; anh Nguyễn Thái An, Phó trưởng ban Công tác Đoàn T.Ư Đoàn…
Anh A Đông chào mừng đoàn đại biểu thanh thiếu nhi Việt Nam đã đến Trung Quốc tham gia chương trình Hành trình đỏ năm 2026 và cho biết, đầu năm 2025, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình đã có cuộc điện đàm rất thành công, sau đó thống nhất khởi động Năm giao lưu nhân văn Việt - Trung, trong đó tập trung tăng cường giao lưu hữu nghị nhân dân, đặc biệt giữa thanh niên 2 nước.
Chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên Việt Nam tại Trung Quốc" chính là hoạt động tiêu biểu trong khuôn khổ năm giao lưu nhân văn này.
Theo Bí thư thứ nhất T.Ư Đoàn Trung Quốc, gần một năm qua, chương trình đã tổ chức được 9 chuyến hành trình đưa thanh niên Việt Nam đến nhiều địa danh ở Trung Quốc nghiên cứu, học tập.
Tiếp nối thành công này, anh A Đông đề nghị tiếp tục triển khai thực hiện tốt Hành trình đỏ, mở rộng phạm vi, đối tượng tham gia hơn nữa trong những đợt tiếp theo để thế hệ trẻ 2 nước kế thừa "nguồn gen đỏ", góp phần vun đắp tình hữu nghị Việt - Trung.
Tại chương trình, anh Nguyễn Tường Lâm gửi lời cảm ơn T.Ư Đoàn Trung Quốc đã dành cho đại biểu Việt Nam sự đón tiếp trọng thị, chu đáo và chân tình trong khuôn khổ chương trình.
Anh Lâm cho hay, chương trình "Hành trình đỏ" là hoạt động tiêu biểu, được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, nguyên Chủ tịch nước Lương Cường và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tập Cận Bình thống nhất triển khai và khởi động vào tháng 4.2025, trong khuôn khổ gặp gỡ hữu nghị thanh niên Việt - Trung lần thứ 24.
"Đây là minh chứng sinh động cho chỉ đạo của lãnh đạo cao nhất hai đảng, hai nhà nước về việc củng cố nền tảng xã hội vững chắc hơn, trong đó có thanh niên 2 nước là lực lượng nòng cốt", anh Lâm nói.
Theo anh Lâm, đây là năm thứ 2 và là đoàn Hành trình đỏ thứ 3 do T.Ư Đoàn tổ chức. Chương trình ngày càng được mở rộng quy mô, nội dung và đa dạng về thành phần thanh thiếu nhi tham gia.
Điều này không chỉ khẳng định hiệu quả, sức lan tỏa của một mô hình hợp tác thanh niên giàu ý nghĩa, mà còn góp phần củng cố và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống "vừa là đồng chí, vừa là anh em" giữa hai đảng, hai nhà nước và nhân dân hai nước.
Theo anh Lâm, đoàn đại biểu năm nay là những thanh thiếu nhi, những cán bộ Đoàn, đoàn viên, sinh viên, thiếu nhi có thành tích học tập, công tác, nghiên cứu khoa học, sáng tạo nội dung số cũng như hoạt động trong lĩnh vực văn hóa - nghệ thuật rất xuất sắc.
Nội dung chương trình năm nay được xây dựng phong phú, kết hợp hài hòa giữa các hoạt động nghiên cứu lý luận, giáo dục truyền thống với trải nghiệm thực tiễn và giao lưu quốc tế.
Đoàn đại biểu sẽ đi thăm nhiều "địa chỉ đỏ" gắn với lịch sử cách mạng của 2 nước; tìm hiểu về cuộc đời, sự nghiệp của Chủ tịch Hồ Chí Minh tại Trung Quốc. Đồng thời tham gia các diễn đàn, tọa đàm, đối thoại thanh niên với nhiều chủ đề thiết thực.
Đặc biệt, trong chương trình lần này, đoàn đại biểu thanh niên 2 nước vinh dự được tham dự hoạt động gặp gỡ cấp cao giữa lãnh đạo cao nhất hai đảng, hai nhà nước.
"Đây là dấu ấn hết sức quan trọng, thể hiện sự quan tâm sâu sắc của lãnh đạo hai nước đối với thế hệ trẻ. Đó cũng là nguồn động viên, cổ vũ to lớn để thanh niên hai nước tiếp tục phát huy vai trò, trách nhiệm trong việc gìn giữ và phát triển quan hệ hữu nghị truyền thống", anh Lâm nói.
Anh Lâm cũng đề xuất tiếp tục triển khai hiệu quả chương trình "Hành trình đỏ nghiên cứu, học tập của thanh niên" giai đoạn 2025 - 2027 theo tinh thần chỉ đạo của lãnh đạo cấp cao nhất hai đảng, hai nhà nước. Qua đó góp phần giáo dục truyền thống, củng cố nhận thức chính trị và tăng cường sự gắn bó, hiểu biết lẫn nhau của thế hệ trẻ.
Từ bỏ công việc ổn định với mức lương cao, anh Nguyễn Thương (35 tuổi, xã Tịnh Khê, Quảng Ngãi) trở về quê khởi nghiệp, kiên trì "massage" từng cuống dừa nước để chiết xuất mật, tạo ra sản phẩm đặc trưng của địa phương.
Giữa những rặng dừa nước xanh mướt ven dòng sông Kinh, hình ảnh người thanh niên cầm búa cao su miệt mài gõ từng buồng dừa khiến không ít người tò mò, thậm chí hoài nghi. Ít ai ngờ, từ những ngày bị cho là "khùng" ấy, anh Thương lại từng bước mở ra hướng đi mới cho cây dừa nước vốn lâu nay chỉ được khai thác lá và quả.
3 năm làm việc tại Nhật Bản, thêm 5 năm làm cho doanh nghiệp nước ngoài, anh Thương từng có công việc ổn định với thu nhập đáng mơ ước, nhưng trong anh luôn canh cánh ý định trở về quê hương lập nghiệp.
Năm 2024, anh quyết định nghỉ việc để bắt đầu hành trình khởi nghiệp ấp ủ từ lâu. Thế nhưng con đường ấy không hề bằng phẳng, chỉ sau thời gian ngắn, anh nhận ra hướng đi này không phù hợp. Sau thất bại lần đó, anh xin vào làm tại một công ty Nhật Bản ở Khu công nghiệp VSIP Quảng Ngãi; nhưng ngọn lửa khởi nghiệp vẫn âm ỉ trong anh.
Một buổi chiều cách đây 4 năm, sau giờ làm, anh Thương chèo ghe trên sông Kinh. Giữa không gian tĩnh lặng, những buồng dừa nước trĩu quả bất chợt khiến anh suy nghĩ. Anh nhớ lại thời gian làm việc tại Nhật, từng thấy các sản phẩm đồ uống từ mật dừa nước của Thái Lan rất được ưa chuộng. Trong khi đó, quê anh có rừng dừa rộng hàng chục héc ta nhưng người dân chỉ khai thác lá, còn mật dừa không ai quan tâm. Ý tưởng khai thác mật dừa nước từ đó nhen nhóm trong anh.
Anh Thương bắt đầu tìm hiểu, thử nghiệm cách lấy mật. Ban đầu, khi chặt buồng dừa, cuống có tiết ra mật nhưng rất ít và chỉ kéo dài 1 - 2 ngày, điều đó khiến anh tiếp tục tìm tòi. Sau nhiều tháng nghiên cứu, anh biết đến phương pháp "massage" cuống dừa để kích thích tiết mật. Từ đó, anh bắt đầu hành trình thử nghiệm đầy gian nan.
Ngoài giờ làm ở công ty, anh gần như dành toàn bộ thời gian ở rừng dừa. Ngày nào anh cũng mang theo búa cao su, kiên trì gõ từng cuống dừa, thử nghiệm hết phương pháp này đến phương pháp khác. "Có thời gian tôi làm một mình, vừa làm vừa học, nhiều lúc cũng buồn vì không ai tin; nhưng nhờ sự động viên của vợ, tôi vẫn quyết tâm theo đuổi", anh kể.
Để có điều kiện nghiên cứu, anh phải đầu tư hàng trăm triệu đồng thuê lại rừng dừa của người dân. Sau gần 2 năm miệt mài, tổng chi phí đầu tư lên đến hơn 500 triệu đồng, anh dần tìm ra quy trình phù hợp. Theo anh, để cây dừa nước có thể tiết mật ổn định, cần quy trình khá công phu. Khi buồng dừa được khoảng 3 tháng tuổi, anh dùng búa cao su gõ dọc cuống khoảng 100 lần, sau đó lắc buồng dừa nhiều lần. Công đoạn này được lặp lại mỗi ngày, kéo dài khoảng 1 tháng.
Việc "massage" giúp cây hiểu rằng buồng dừa vẫn còn trên cây và tiếp tục tiết mật để nuôi trái. Khi cuống chuyển màu, buồng dừa sẽ được cắt bỏ và bắt đầu thu mật.
Nếu không xử lý, cây chỉ tiết mật trong 1 - 2 ngày. Nhưng với phương pháp này, mỗi cây có thể cho 0,5 - 0,7 lít mật/ngày, kéo dài suốt 1 tháng. Mật dừa được hứng bằng bao chuyên dụng, thu hoạch từ rất sớm, khoảng 2 giờ để đảm bảo độ tươi. Trung bình mỗi ngày anh thu được khoảng 30 lít mật. Sau đó mật được lọc, thanh trùng để làm nước uống, hoặc cô đặc thành sản phẩm thương mại. Để tạo ra 1 lít mật dừa cô đặc, cần đến 8 lít mật tươi. Sản phẩm hiện được bán với giá khoảng 500.000 đồng/lít.
Không dừng lại ở sản xuất, anh Thương còn nhìn thấy tiềm năng du lịch từ rừng dừa nước. Anh thuê lại khoảng 5 ha rừng dừa, liên kết với hợp tác xã để phát triển mô hình trải nghiệm. Du khách khi đến đây có thể trực tiếp tham quan quy trình massage dừa, thu hoạch và thưởng thức mật dừa tươi ngay tại chỗ.
Ông Nguyễn Quốc Vương, Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, cho biết: "Mô hình sản xuất mật dừa nước là hướng đi mới, bước đầu cho thấy hiệu quả và được du khách ưa chuộng. Đây là cách nâng cao giá trị cây dừa nước, góp phần phát triển kinh tế địa phương".
