Tại chương trình “Tư vấn hướng nghiệp và giới thiệu việc làm cho thanh niên nông thôn” năm 2026, do Đảng ủy – Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phú Hòa Đông (TP.HCM) vào ngày 5.7, các bạn trẻ đã mang đến những câu chuyện rất đời thường về hành trình chọn nghề của mình.
Trong chương trình, Đặng Phạm Cẩm Tú (23 tuổi), ngụ đường Nguyễn Kim Cương, xã Phú Hoà Đông (TP.HCM), cho biết cô từng thử nhiều cách để hiểu bản thân. Không chỉ làm các bài kiểm tra tính cách trên mạng, Tú còn hỏi ChatGPT, tham khảo thần số học, thậm chí tarot để tìm xem bản thân phù hợp với nghề gì. “Dùng nhiều công cụ để hiểu bản thân cũng như tìm nghề, nhưng mình thấy vẫn còn chung chung”, cô nói.
Câu chuyện của cô gái khiến nhiều bạn trẻ trong hội trường bật cười, nhưng đó không phải chuyện cá biệt.
Nguyễn Hoài An, học sinh Trường THPT Trung Phú (TP.HCM), cho biết bạn cũng từng làm các bài trắc nghiệm tính cách trên web để tìm ngành học phù hợp. Tuy nhiên, An cho rằng kết quả chỉ đúng khoảng 80%, vẫn chưa đủ để bạn hoàn toàn yên tâm.
Trong khi đó, Huỳnh Trung Kiên (18 tuổi), ngụ đường Nguyễn Thị Nhu, xã Phú Hòa Đông (TP.HCM), cho biết ChatGPT từng gợi ý bạn theo ngành IT. Nhưng khi nghe nhiều thông tin về sự cạnh tranh và tình trạng khó tìm việc trong lĩnh vực này, Kiên lại càng hoang mang.
Theo chị Trần Đỗ Xuân Thương, Đảng ủy viên, Phó chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã, Bí thư Đoàn xã Phú Hòa Đông (TP.HCM), những câu chuyện ấy cho thấy thanh niên nông thôn hôm nay không thờ ơ với tương lai. Các bạn biết chủ động tìm kiếm thông tin, biết sử dụng công nghệ, nhưng vẫn thiếu người đồng hành, kênh tư vấn đáng tin cậy và kỹ năng kiểm chứng những gì mình đọc được trên mạng.
Chị Thương nói địa phương đang trong quá trình chuyển dịch kinh tế mạnh mẽ. Trong bối cảnh kinh tế số và chuyển đổi số diễn ra sâu rộng, nhu cầu về nguồn nhân lực có tay nghề, có kỹ năng số ngày càng cấp thiết. Vì vậy, định hướng nghề nghiệp cho học sinh, hỗ trợ việc làm cho thanh niên nông thôn không chỉ là mong muốn của mỗi gia đình, mà còn là nhiệm vụ quan trọng của tổ chức Đoàn – Hội, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội tại địa phương.
Tại chương trình, các bạn trẻ được nghe tư vấn về xu hướng nghề nghiệp, nhu cầu nhân lực, cơ hội học nghề và những kỹ năng cần thiết trong thời đại số. Các bạn cũng được hướng dẫn tiếp cận nền tảng app “Siêu thị việc làm”, qua đó có thêm kênh tìm kiếm cơ hội việc làm trên không gian số.
Trong buổi giao lưu, bà Nguyễn Thị Thanh Nguyên, Phó chủ tịch Hội đồng đào tạo và Huấn luyện nhân lực toàn diện, Viện Khoa học quản trị nhân lực và Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (TP.HCM), cho rằng nhiều bạn trẻ hiện vẫn chưa xác định rõ mình thích gì, muốn gì, phù hợp với ngành nghề nào.
Bà Nguyên chia sẻ một số bạn tìm đến AI, thần số học, tarot hoặc các bài kiểm tra trên mạng như một cách tham khảo. Tuy nhiên, nếu phụ thuộc hoàn toàn vào các công cụ này, người trẻ có thể đưa ra lựa chọn sai.
Diễn giả cảnh báo việc lạm dụng AI hay các phương pháp mang tính tham khảo để định hướng nghề nghiệp là rất nguy hiểm nếu thiếu năng lực kiểm chứng. AI có thể đưa ra thông tin không chính xác. Còn các bài trắc nghiệm chỉ phản ánh một phần tính cách, sở thích tại thời điểm nhất định.
“Bằng cấp vẫn là cánh cửa cần thiết, nhưng kỹ năng, thái độ và khả năng tạo ra giá trị mới là yếu tố quyết định thu nhập”, bà Nguyên nói.
Bà Nguyên chia sẻ thanh niên cần chuyển từ tư duy “đi xin việc” sang xây dựng năng lực để “được săn đón”. Muốn vậy, bà cho rằng mỗi người cần biết mình mạnh ở đâu, còn thiếu điều gì, cần học thêm kỹ năng nào và có thể đóng góp gì cho doanh nghiệp, tổ chức hoặc cộng đồng.
“Từ một câu hỏi với ChatGPT hay một lá bài tarot, hành trình chọn nghề của người trẻ có thể bắt đầu bằng sự tò mò. Nhưng để đi xa hơn, tôi cho rằng thanh niên nông thôn cần thêm thông tin chính thống, sự đồng hành và tinh thần chủ động học tập, thích ứng trong thời đại số”, bà Nguyên nói.
Từ sáng sớm tinh mơ, khi phố phường còn ngái ngủ, sinh viên tình nguyện Tiếp sức mùa thi đã có mặt trước cổng trường thi. Trên tay là những tấm bảng nhỏ ghi lời chúc: "Bình tĩnh nhé!", "Cố lên nhé!", "Chúc bạn làm bài thật tốt!". Những câu chữ giản dị ấy không làm thay được bài thi, nhưng lại có sức mạnh kỳ lạ. Chúng như một cái nắm tay vô hình, như một lời động viên ấm áp giúp các thí sinh bớt đi lo lắng, thêm vững tin để bước vào phòng thi.
Giữa cái nắng gay gắt của tháng sáu hay những cơn mưa bất chợt đầu mùa, sinh viên tình nguyện vẫn miệt mài đứng đó. Người phát chai nước mát, người trao hộp sữa nhỏ, người gửi chiếc khăn lạnh, người chuẩn bị những cây bút, cục gôm, thước kẻ cho những thí sinh lỡ quên dụng cụ học tập. Tất cả đều hoàn toàn miễn phí. Đó không chỉ là sự hỗ trợ về vật chất mà còn là sự sẻ chia chân thành giữa những con người chưa từng quen biết.
Có những thí sinh bước vào điểm thi với tâm trạng căng thẳng. Có những phụ huynh đứng ngoài cổng trường thấp thỏm không yên. Sự hiện diện của các bạn sinh viên đã làm dịu đi phần nào những lo âu ấy. Các em hỗ trợ phân luồng giao thông, giữ gìn trật tự, che nắng, che mưa cho thí sinh và phụ huynh. Những việc làm tưởng như rất nhỏ nhưng lại mang giá trị lớn lao bởi nó xuất phát từ trái tim biết yêu thương và tinh thần trách nhiệm với cộng đồng.
Điều đáng quý hơn cả là người trẻ đang được thắp sáng bằng sự cống hiến. Trong những ngày nghỉ hè, thay vì lựa chọn những niềm vui riêng, các bạn trẻ lại chọn đứng dưới nắng nóng, chọn những giờ trực kéo dài, chọn sự vất vả để mang lại niềm vui và sự an tâm cho người khác. Chính sự lựa chọn ấy làm nên vẻ đẹp của thanh niên Việt Nam, sống có ích, biết cho đi và biết đặt lợi ích cộng đồng lên trên sự thuận tiện của bản thân.
Nhìn màu áo xanh tình nguyện giữa dòng người tấp nập, chúng ta cảm nhận rõ hơn những giá trị tốt đẹp vẫn đang hiện hữu trong cuộc sống hôm nay. Giữa nhịp sống hiện đại với biết bao bộn bề lo toan, giữa thế giới công nghệ đôi khi khiến con người trở nên xa cách, vẫn có những trái tim trẻ đang âm thầm kết nối yêu thương bằng những hành động cụ thể và thiết thực. Các em đã góp phần làm cho xã hội trở nên văn minh hơn, nhân ái hơn và đáng sống hơn.
"Tiếp sức mùa thi" không đơn thuần là một chương trình tình nguyện. Đó là bài học sinh động về lòng nhân ái. Đó là minh chứng đẹp đẽ cho truyền thống "thương người như thể thương thân" của dân tộc Việt Nam. Đó cũng là nơi những hạt giống tử tế được gieo vào lòng người, để rồi từ đó lan tỏa thành những cánh đồng yêu thương rộng lớn.
Xin được gửi lời cảm ơn chân thành đến các sinh viên tình nguyện. Cảm ơn những nụ cười luôn nở trên môi, cảm ơn những giọt mồ hôi lặng lẽ rơi dưới nắng hè, cảm ơn những bước chân không quản ngại khó khăn để đồng hành cùng các thí sinh trên hành trình chinh phục ước mơ. Xin cảm ơn Đoàn thanh niên, Hội Sinh viên và tất cả những đơn vị đã chung tay làm nên chương trình đầy ý nghĩa này. Chính sự đồng lòng ấy đã tạo nên một nét đẹp rất riêng của giáo dục và của thanh niên Việt Nam.
Mỗi mùa thi rồi sẽ khép lại. Những đề thi sẽ được cất đi. Những hàng rào trước cổng trường sẽ trở về vẻ bình yên thường nhật. Nhưng hình ảnh màu áo xanh tình nguyện vẫn sẽ còn ở lại trong lòng mọi người như một ký ức đẹp. Bởi giữa cuộc đời rộng lớn này, điều làm nên giá trị của con người không chỉ là những gì ta nhận được, mà còn là những gì ta trao đi.
"Tiếp sức mùa thi" chính là một đóa hoa đẹp của lòng nhân ái, là một dấu son của tuổi trẻ, là hương thơm ngọt lành góp phần làm cho cuộc đời này trở nên ấm áp hơn, tử tế hơn và đáng yêu hơn.
Nguyễn Thanh Bình, là cựu học sinh lớp 12A2, Trường THPT chuyên Nguyễn Du (Đắk Lắk), cho biết bản thân không nghĩ mình sẽ trở thành thủ khoa.
“Em thấy khá bất ngờ. Vì là thí sinh tự do nên bên cạnh việc ôn thi lại, em vẫn phải học đại học. Em chỉ bước vào kỳ thi với tâm thế cố gắng hết sức, xem khả năng của mình đến đâu chứ không kỳ vọng quá nhiều”, Bình chia sẻ.
Nam sinh kể, sáng hôm đó em đã biết điểm thi. Tuy nhiên, phải đến khi vừa học xong trên giảng đường, mở điện thoại và nhận được hàng loạt tin nhắn chúc mừng, em mới biết mình là thủ khoa.
“Lúc đó em thực sự rất bất ngờ. Người đầu tiên em gọi báo tin là mẹ”.
Ít ai biết rằng thời điểm dự thi, Bình đang là sinh viên ngành luật thương mại quốc tế của Học viện Ngoại giao (Hà Nội).
Mục tiêu khiến nam sinh quyết định thi lại là để xét tuyển vào ngành sư phạm địa lý của Trường ĐH Sư phạm Hà Nội.
Trong kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026, Bình đạt 28,75 điểm với tổ hợp 9,25 điểm ngữ văn, 9,5 điểm lịch sử và 10 điểm địa lý, trở thành thủ khoa toàn quốc khối C00.
Để cân bằng giữa việc học đại học và ôn thi, Bình cho biết bản thân phải thay đổi cách quản lý thời gian. “Điều thay đổi lớn nhất là em biết sắp xếp thời gian tốt hơn và kỷ luật với bản thân hơn. Khối lượng công việc khá nhiều nên em chỉ có thể tranh thủ học khi rảnh. Em chia nhỏ từng giai đoạn ôn tập thay vì dồn hết vào cuối, nhờ vậy vừa đảm bảo việc học ở đại học, vừa có thời gian nghỉ ngơi”.
Dù đạt 9,25 điểm môn ngữ văn, Bình cho biết đây không phải môn em dành nhiều thời gian nhất. “Em không nghĩ Văn là thế mạnh nên cũng không đầu tư quá nhiều. Em học online để bổ sung kiến thức, còn khi vào phòng thi thì vận dụng tất cả những gì mình đã học, những trải nghiệm và vốn hiểu biết xã hội của bản thân để làm bài”.
Nói về đề ngữ văn năm nay với yêu cầu bàn về “Làm thế nào để có những Steve Jobs Việt Nam?”, Bình cho biết khá bất ngờ vì tính thời sự của đề.
“Em thấy đây là một đề khá mới và rất cập nhật. Trước đây em chưa từng gặp dạng đề như vậy nên lúc đầu cũng khá bất ngờ. Nhưng sau đó em bình tĩnh đọc kỹ đề để hiểu người ra đề muốn mình làm rõ điều gì rồi mới triển khai”.
Theo Bình, bài viết được phát triển từ nhiều góc nhìn khác nhau. “Em đưa ra các giải pháp từ góc độ cá nhân, gia đình, nhà trường và Chính phủ. Theo em, để Việt Nam có thêm nhiều người trẻ sáng tạo thì cần xây dựng môi trường giáo dục khuyến khích tư duy đổi mới, thúc đẩy nghiên cứu khoa học, phát triển các chương trình STEM và tạo điều kiện để học sinh, sinh viên tham gia nghiên cứu, làm chủ công nghệ”.
Nam sinh cho biết sau khi hoàn thành bài thi, em không cảm thấy tiếc nuối. “Em nghĩ những gì mình muốn thể hiện thì đều đã viết hết trong bài rồi nên sau khi thi xong em khá nhẹ nhõm”.
Nhận xét về cậu học trò, cô Lê Na, giáo viên chủ nhiệm cũ lớp 12A2, Trường THPT chuyên Nguyễn Du (Đắk Lắk), cho biết bà rất vui và tự hào khi biết Bình trở thành thủ khoa toàn quốc.
“Dù luôn tin vào năng lực của Bình nhưng thành tích này vẫn khiến tôi có chút bất ngờ”. Theo cô Na, điều làm nên sự khác biệt của Bình không chỉ là kết quả học tập mà còn ở bản lĩnh và sự quyết tâm.
“Bình là học sinh có năng lực học tập rất tốt, tự tin, dám nghĩ, dám làm và luôn tin tưởng vào bản thân. Khi đã xác định mục tiêu, em sẽ theo đuổi đến cùng với quyết tâm rất cao”.
Trong mắt cô giáo, Bình là học sinh toàn diện, có kiến thức sâu rộng ở cả lĩnh vực khoa học tự nhiên và khoa học xã hội.
“Môn nào em cũng học tốt và đều yêu thích. Có lúc tôi vẫn nói vui rằng Bình giống như một ‘cuốn từ điển sống’ vì lĩnh vực nào em cũng có thể trao đổi rất tự tin”.
Điều khiến cô ấn tượng hơn cả là việc Bình dám lựa chọn con đường mình thực sự yêu thích. “Là một người trẻ, Bình dám từ bỏ những lựa chọn an toàn để đi theo tiếng gọi đam mê. Hôm nay, em đã chứng minh lựa chọn đó là hoàn toàn đúng đắn”.
Không chỉ học giỏi, Bình còn là bí thư lớp năng động, luôn hoàn thành công việc nhanh chóng, chính xác và tạo được sự tin tưởng từ thầy cô, bạn bè.
Theo cô Na, dù hoàn cảnh gia đình còn nhiều khó khăn, Bình chưa bao giờ để điều đó trở thành rào cản. “Gia đình còn nhiều vất vả nhưng em luôn nỗ lực vươn lên trong học tập. Chính tinh thần không ngừng học hỏi và sự bền bỉ đã giúp em có được thành quả xứng đáng như hôm nay”.
Sau kỳ thi, Bình cho biết vẫn tiếp tục theo học Học viện Ngoại giao. Nếu đủ điều kiện trúng tuyển ngành sư phạm địa lý, Trường ĐH Sư phạm Hà Nội, em mong muốn sẽ học song song cả hai chương trình.
Gửi lời nhắn đến các thí sinh khóa sau, Bình chia sẻ: “Chúc các bạn sẽ lựa chọn được ngôi trường phù hợp với nguyện vọng, khả năng của bản thân và nhu cầu của xã hội”.
Ngày 12.5 vừa qua, chị Nguyễn Minh Hiền (35 tuổi), chuyên gia truyền thông, marketing thở phào khi vừa "được đóng" hơn 28 triệu nợ thuế chỉ vì sự thiếu hiểu biết trong quá khứ.
"Chưa bao giờ được đi đóng tiền mà tôi vui như vậy. Nhiều năm trước đó, do thiếu hiểu biết về thuế nên tôi vô tư đứng tên hợp đồng cho nghệ sĩ", chị Minh Hiền nhớ lại.
Chị Hiền phát hiện bản thân nợ thuế vào cuối 2024, khi cài đặt và kiểm tra thông tin tại eTax mobile - ứng dụng thuế điện tử, có các nhóm chức năng chính là: nộp thuế, tra cứu nghĩa vụ thuế, tra cứu thông báo thuế…
Theo chị Hiền, khoản nợ thuế bắt nguồn từ nhiều năm trước, khi đảm nhận công việc quản lý nghệ sĩ, agency. Chị là người đứng tên hợp đồng thay một số KOL, KOC, nghệ sĩ. Trong hợp đồng, các nhãn hàng đã hoàn tất nghĩa vụ thuế với nhà nước. Tuy nhiên thông tin trên hợp đồng, số tài khoản… đều ghi tên chị, dù số tiền này sẽ thanh toán lại với nghệ sĩ.
"Tôi mất gần 2 năm để được đóng số tiền này vì liên quan đến nhiều giấy tờ, chứng từ thuế. Việc xin chứng từ khó khăn vì đã quá lâu rồi, có người đã nghỉ việc, có công ty đã phá sản…Tôi thuê dịch vụ cũng không giải quyết được. Có lúc, tôi mệt quá không muốn làm gì nữa", chị nhớ lại.
Mới đây, nhờ sự giúp đỡ của bạn bè, chị vào trang eTax mobile thực hiện và nộp được số tiền nợ thuế. "Nợ thuế gần 30 triệu đồng tôi tự bỏ ra nộp, sự việc xảy ra quá lâu, tôi không nhờ công ty hay phía nghệ sĩ hỗ trợ. Tôi xem số tiền này là bài học quý với mình", Minh Hiền trải lòng.
Câu chuyện nợ thuế của chị Nguyễn Hương Ngân (37 tuổi, phường Phúc Lợi, Hà Nội) lại xuất phát từ sự chủ quan. Mới đây, chị phát hiện nợ thuế 285.000 đồng từ năm 2021 khi quyết toán thuế thu nhập cá nhân trên eTax mobile.
"Năm đó, ngoài công việc chính tôi có làm ngoài để thêm thu nhập. Khoản thuế đó chỉ 285.000 đồng từ công việc ngoài, nhưng tiền phạt quyết toán thuế chậm có thể ở mức cao nhất là hơn 5 triệu đồng. Tôi không biết cho đến khi vào eTax mobile kiểm tra và cán bộ thuế thông báo", chị Hương Ngân nói.
Theo chị Ngân, trường hợp bỗng dưng nợ thuế của chị khá phổ biến do chủ quan, thiếu kiến thức về thuế. Nhiều bạn bè chị cũng rơi vào trường hợp tương tự và chỉ biết nợ thuế khi kiểm tra eTax mobile làm quyết toán thuế thu nhập cá nhân. May mắn chị được cán bộ thuế hỗ trợ, nên mức phạt chỉ dừng ở vài trăm ngàn thay vì hơn 5 triệu đồng như ban đầu.
Từ câu chuyện của mình, chị muốn nhắn nhủ mọi người không được chủ quan, phải tìm hiểu kỹ về thuế đặc biệt là không cho bất kỳ ai mượn thông tin căn cước công dân để làm quyết toán thuế, đăng ký giấy phép kinh doanh…
"Bạn có thể kiểm tra quyết toán thuế hằng năm trên eTax mobile để biết mình được hoàn thuế hay phải nộp thêm thuế và cụ thể số tiền bao nhiêu", chị Ngân chia sẻ.
Một cán bộ thuế ở tỉnh Nghệ An cho biết từ khi có eTax mobile, người dân có thể sử dụng và tra cứu nghĩa vụ thuế, thông tin quyết toán thuế trên đó.
Với trường hợp người bị lấy thông tin căn cước công dân làm quyết toán thuế sẽ vướng nhiều rủi ro: phải nộp thêm thuế thu nhập cá nhân, bị truy thu hoặc tính chậm nộp nếu cơ quan thuế xác định còn nghĩa vụ thuế, hoặc không được hoàn thuế thu nhập cá nhân do dữ liệu bị lệch.
"Khi phát hiện bị phát sinh nợ thuế cần liên hệ cơ quan thuế quản lý trực tiếp, làm bản cam kết không làm việc tại công ty đó, không thực hiện đăng ký kinh doanh kèm theo căn cước công dân bản sao đề nghị cơ quan thuế xử lý", cán bộ thuế chia sẻ.
Luật sư Trần Văn Giới (Công ty luật TNHH Classical Liberal) cảnh báo việc cho người khác mượn thông tin cá nhân để đăng ký kinh doanh, ký các tài liệu, hợp đồng hoặc cung cấp căn cước công dân để "hỗ trợ thủ tục" có thể đối mặt với nhiều rủi ro về pháp lý và tài chính.
Theo luật sư, bên cạnh việc "bỗng dưng" mang nợ thuế, truy thu thuế hoặc bị tạm hoãn xuất cảnh do nợ thuế, rủi ro lớn nhất là phải chịu trách nhiệm hình sự khi người nhờ các bạn đứng tên đăng ký kinh doanh và thông qua việc này để thực hiện hành vi phạm tội.
Luật sư Giới khuyến cáo không chia sẻ tùy tiện thông tin cá nhân của mình, đặc biệt không cho người khác mượn căn cước công dân, số định danh, không ký dùm các loại hợp đồng, giấy tờ, tài liệu mà không rõ nội dung.
