Cục Khí tượng thủy văn vừa công bố “Dự báo El Nino 2026 – 2027, nhận định ban đầu về nguy cơ tác động và đề xuất khung kỹ thuật dự báo dựa trên tác động phục vụ quản trị rủi ro thiên tai” (Dự báo). Dự báo xây dựng 2 kịch bản tác động của El Nino đến Việt Nam là kịch bản rủi ro cao tương ứng với El Nino mạnh và kịch bản rủi ro rất cao cho khả năng El Nino rất mạnh – “siêu El Nino”.
Với kịch bản rủi ro cao (nhiệt độ mặt nước biển ở khu vực Nino 3,4 từ 1°C đến dưới 2°C), xuất hiện từ tháng 8.2026 kéo dài đến đầu năm 2027 và suy yếu dần vào cuối mùa đông. Với kịch bản này, nhiệt độ trung bình trên phạm vi cả nước phổ biến cao hơn trung bình nhiều năm từ 0,5 – 1°C; số ngày nắng nóng gia tăng, đặc biệt tại miền bắc Trung bộ, duyên hải nam Trung bộ, Tây nguyên và Nam bộ. Các đợt nắng nóng có xu hướng xuất hiện sớm và kéo dài hơn trung bình nhiều năm. Trong khi đó, lượng mưa trong mùa mưa năm 2026 thiếu hụt phổ biến từ 10 – 20%, có nơi trên 25%. Do vậy làm gia tăng nhu cầu sử dụng điện, nước sinh hoạt và nước tưới.
Trong khi đó, kịch bản rủi ro rất cao – “siêu El Nino” tương ứng với khu vực Nino 3,4 nhiệt độ mặt nước biển từ 2°C trở lên xuất hiện và duy trì đến giữa năm 2027, xác suất này khoảng 60 – 65%. Theo đó, nhiệt độ trung bình trên cả nước có thể cao hơn 1 – 2°C so với trung bình nhiều năm. Các đợt nắng nóng xuất hiện sớm, kéo dài và gay gắt hơn nhất là giai đoạn từ tháng 3 – 6.2027. Lượng mưa trong mùa mưa thiếu hụt phổ biến từ 20 – 40%, đặc biệt khu vực duyên hải nam Trung bộ có nơi mưa thiếu hụt trên 50%. Điều này làm suy giảm khả năng tích nước của các hồ chứa thủy lợi và thủy điện.
Nếu El Nino kéo dài sang thời kỳ chuyển mùa, khả năng là mùa mưa năm 2027 bắt đầu muộn hơn trung bình nhiều năm nhất là ở Nam bộ và Tây nguyên, làm kéo dài thời gian thiếu nước và chậm phục hồi nguồn nước. Thiếu hụt mưa và nắng nóng khiến nền nhiệt cao hơn bình thường đẩy nguy cơ cháy rừng lên mức cao. Mực nước tại các hồ chứa sụt giảm mạnh có thể ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh năng lượng và cấp nước vùng hạ du.
Đối với sản xuất nông nghiệp, tình trạng thiếu nước và khô hạn gây áp lực đối với sản xuất vụ hè thu năm 2026 tại Trung bộ. Từ cuối năm 2026 đến những tháng đầu năm 2027, hạn hán và xâm nhập mặn được dự báo cao hơn bình thường tại khu vực duyên hải nam Trung bộ, Tây nguyên và ĐBSCL. Mùa mưa kết thúc sớm và mặn lấn sâu sẽ đe dọa trực tiếp đến sinh kế người dân; một diện tích lớn đất lúa, cây ăn trái, thủy sản bị ảnh hưởng. Nguy cơ ảnh hưởng đến 350.000 ha lúa đông xuân 2026 tại ĐBSCL.
Tính toán cho thấy, năng suất lúa trung bình vụ đông xuân ở ĐBSCL phổ biến khoảng 7 tấn/ha. Tổng sản lượng của 350.000 tấn lên đến con số 2,45 triệu tấn, tuy nhiên sản lượng thiệt hại còn tùy thuộc mức độ thiệt hại cụ thể của từng mẫu ruộng.
El Nino cũng sẽ tác động đến tăng trưởng kinh tế thông qua suy giảm nguồn nước. Vì ngoài tác động đến sản xuất nông nghiệp, nó còn gia tăng áp lực đối với hệ thống năng lượng, từ đó làm gia tăng chi phí sản xuất, kinh doanh. Cụ thể, lượng nước về các hồ thủy điện giảm có thể làm suy giảm khả năng huy động nguồn thủy điện, đặc biệt trong giai đoạn cao điểm nhu cầu tiêu thụ từ tháng 5 – 6.2027. Bên cạnh đó, El Nino cũng tác động đến lĩnh vực dịch vụ. Nắng nóng kéo dài làm tăng nhu cầu sử dụng điện, dẫn tới tăng chi phí vận hành. Một số hoạt động du lịch tác các địa phương thường xuyên thiếu nước có thể bị ảnh hưởng nếu khô hạn kéo dài.
Tin Gốc: Thanh Niên
