Hồi tháng 3.2026, dư luận chấn động khi Công an TP.Hà Nội khởi tố 8 bị can, gồm cả chủ doanh nghiệp và cán bộ thú y, trong vụ án giết mổ khoảng 3.600 con lợn mắc bệnh tả lợn châu Phi (tương đương gần 300 tấn), tiêu thụ vào chợ đầu mối, chợ dân sinh, thậm chí cả trường học.
Trước đó, Công an TP.Hải Phòng cũng khởi tố 9 bị can trong đường dây thu mua thịt lợn nhiễm dịch tả châu Phi đưa về kho của Công ty CP Đồ hộp Hạ Long để chế biến. Tổng khối lượng thịt bị phát hiện hơn 120 tấn (đã ôi thiu, chảy nước, bốc mùi), khoảng 2 tấn đã được sản xuất thành thịt hộp.
Tại Lào Cai, Công an tỉnh khởi tố một chủ cơ sở sản xuất giá đỗ vì sử dụng chất cấm 6-BAP để kích thích tăng trưởng, cung cấp ra thị trường hơn 500 tấn hàng. 6-BAP là phụ gia không được phép sử dụng trong chế biến thực phẩm, tiếp xúc hoặc tiêu thụ lâu dài có thể gây tổn thương gan, thận, phổi và thậm chí dẫn đến tử vong.
Những vụ việc này gióng lên hồi chuông cảnh báo về công tác quản lý an toàn thực phẩm. Góp ý cho dự thảo hồ sơ chính sách bộ luật Hình sự sửa đổi, nhiều ý kiến đề nghị mạnh tay xử lý với nhóm hành vi liên quan đến lĩnh vực này.
Theo UBND tỉnh Hưng Yên, tội phạm vi phạm về vệ sinh an toàn thực phẩm hiện nay diễn biến rất phức tạp, ảnh hưởng sức khỏe của nhiều người, tiềm ẩn các nguồn bệnh nguy hiểm tính mạng. Trong khi đó, hình phạt với tội danh này cao nhất chỉ đến 5 năm tù (khoản 1 điều 317 bộ luật Hình sự), là chưa phù hợp, cần nâng mức phạt tù để đảm bảo tính răn đe.
Một số ý kiến khác cũng đề nghị bổ sung các quy định hình sự hóa mang tính đột phá và răn đe cực mạnh đối với nhóm tội phạm về thực phẩm bẩn. Việc xử lý bằng phạt tiền như hiện nay không đủ sức ngăn chặn các đối tượng trục lợi trên sức khỏe giống nòi, do đó cần mở rộng phạm vi xử lý hình sự, đặc biệt nghiêm khắc với hành vi sử dụng hóa chất độc hại, chất cấm để ngâm, tẩm, bảo quản thực phẩm. “Đây là những hành vi có tính chất “giết người gián tiếp”, gây ra những hệ lụy tàn khốc và kéo dài như ung thư, vô sinh hay ngộ độc cấp tính…”, công dân gửi kiến nghị.
Phản hồi các ý kiến, Bộ Công an cho biết sẽ nghiên cứu để đề xuất nâng mức hình phạt tù ở một số tội danh liên quan đến vi phạm an toàn thực phẩm. “Đây là một trong những vấn đề nhức nhối thời gian qua, song mức hình phạt chưa tương xứng với mức độ nguy hiểm của hành vi”, Bộ Công an nhận định. Việc nâng chế tài như thế nào sẽ được nêu cụ thể khi xây dựng dự thảo luật.
Năm 2025, khi xây dựng luật sửa đổi một số điều của bộ luật Hình sự, Bộ Công an từng đề xuất nâng mức phạt tù theo từng khung hình phạt (tối thiểu tăng từ 1 năm tù lên 3 năm tù, tối đa 20 năm tù) với tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm và nâng mức phạt tiền lên 6 lần. Cơ quan này còn đề xuất xử lý hình sự người sử dụng hóa chất, phụ gia thực phẩm… bị cấm sử dụng hoặc ngoài danh mục cho phép sử dụng để sản xuất thực phẩm, dù họ biết hay không biết những nguyên liệu đó bị cấm. Được Quốc hội thông qua sau đó, luật sửa đổi chỉ nâng mức phạt tiền lên 2 lần, nâng mức phạt tù tối thiểu từ 1 năm lên 2 năm tù, các khung hình phạt cơ bản giữ nguyên, đồng thời người sử dụng chất cấm chỉ bị xử lý hình sự khi họ biết đó là chất cấm.
Lần sửa đổi trên phần nào đã tăng sự răn đe nhóm vi phạm về thực phẩm, song đối chiếu thực tế nhức nhối đang diễn ra, có lẽ như vậy là chưa đủ. Bày tỏ sự bức xúc trong vụ 300 tấn thịt lợn bệnh tuồn vào bếp ăn các trường học, trung tướng Nguyễn Thanh Tùng, Giám đốc Công an TP.Hà Nội, đề nghị Quốc hội tăng hình phạt đối với hành vi liên quan thực phẩm bẩn lên mức cao nhất, bởi các sai phạm này đang “hủy hoại giống nòi”.
Đồng quan điểm, luật sư Bùi Đình Ứng, Đoàn luật sư TP.Hà Nội, cho rằng nhiều loại thực phẩm bẩn không gây “chết người ngay tức khắc” mà âm ỉ bào mòn sức khỏe mỗi ngày. Với tính chất nghiêm trọng như vậy, luật sư đề nghị nâng khung hình phạt cao nhất của tội vi phạm quy định về an toàn thực phẩm từ 20 năm tù lên chung thân; áp dụng với các trường hợp phạm tội cố ý, có hệ thống, kéo dài, tái phạm nhiều lần, gây hậu quả với nhiều người, hoặc xảy ra tại trường học, bệnh viện hoặc bếp ăn công nghiệp…
Không chỉ hình phạt tù, luật sư Ứng cũng đề nghị tăng cả hình phạt bổ sung. Cần cấm kinh doanh vĩnh viễn, tịch thu toàn bộ lợi nhuận bất hợp pháp đối với cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm bẩn; cùng đó là cơ chế bồi thường thiệt hại tương xứng với tính chất, mức độ của hành vi, tránh kiểu “phạt cho tồn tại”.
Trong nhiều vụ thực phẩm bẩn bị phát hiện, sai phạm không chỉ đến từ nhóm sản xuất, kinh doanh mà còn có sự tiếp tay của chính những người có vai trò quản lý, giám sát. Như vụ 300 tấn thịt lợn bệnh, có tới 4 cán bộ thú y bị khởi tố với cáo buộc gây khó dễ cho thương lái để “thu phí” vận chuyển thịt lợn, thậm chí bỏ qua các khâu kiểm soát bắt buộc, cho phép lợn bệnh, lợn chết được đưa vào giết mổ.
Công tác quản lý chính là chốt chặn quan trọng nhất để ngăn chặn thực phẩm bẩn. Nếu những người giữ vị trí “gác cửa” này không hoàn thành nhiệm vụ, hoặc nguy hiểm hơn là thông đồng, tiếp tay, thì dù tăng chế tài lên bao nhiêu cũng sẽ không hiệu quả. luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương mại luật gia Việt Nam, kiến nghị cần có cơ chế kiểm soát thực phẩm ngay từ lò mổ, từ cơ sở sản xuất, thông qua việc truy xuất nguồn gốc sản phẩm, để thực phẩm bẩn không có cơ hội tuồn ra thị trường.
Đại biểu Nguyễn Thị Thủy, Phó chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật – Tư pháp của Quốc hội, khi thảo luận tổ tại kỳ họp thứ nhất Quốc hội khóa XVI vừa qua, đã đặt một câu hỏi nhức nhối: “Vì sao hàng trăm tấn thịt lợn bệnh và hàng nghìn tấn ốc bươu ngâm hóa chất có thể tồn tại trong thời gian dài và tuồn ra cộng đồng?”. Bà Thủy đề nghị làm rõ liệu có sự buông lỏng quản lý hay sự tiếp tay của các cơ quan cơ sở hay không.
Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường Nguyễn Thanh Hải cũng chỉ ra rằng công tác quản lý an toàn thực phẩm đang ở tình trạng phân tán, thiếu sự phối hợp thống nhất, nhất là những khâu nhạy cảm như chuyển giao giữa sản xuất ban đầu, chế biến và phân phối. Trong khi các địa phương rơi vào tình trạng “3 thiếu”: thiếu nguồn nhân lực, thiếu điều kiện kiểm tra, giám định mẫu và thiếu cán bộ có trình độ chuyên môn về thanh tra, kiểm tra.
Cạnh đó, các quy định hiện hành đang tập trung quá mạnh vào tiền kiểm, tức là cấp giấy phép và điều kiện hoạt động, nhưng lại xem nhẹ hậu kiểm, quản lý rủi ro. Nhiều cơ sở ăn uống sau khi được cấp phép thường cứ thế hoạt động dựa trên tờ giấy đó; việc kiểm tra chỉ diễn ra khi có thông tin hoặc sự cố, khiến vi phạm chỉ bị phát hiện khi thực phẩm bẩn đã lưu thông trên thị trường và gây ra hậu quả. Vị đại biểu Quốc hội đề xuất việc kiểm soát an toàn thực phẩm cần chuyển từ “chiến dịch” sang “thường xuyên”, cần có kế hoạch ra quân liên tục, tránh làm theo đợt để xóa bỏ tận gốc các vi phạm.
Sáng 8.5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Trưởng đoàn kiểm tra, giám sát số 11 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã chủ trì hội nghị làm việc với Đảng ủy Tòa án nhân dân (TAND) tối cao.
Phát biểu tại hội nghị, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, tòa án không trực tiếp tạo ra lợi nhuận nhưng tạo ra sự an tâm. Trong kinh tế, "an tâm" chính là nền tảng của mọi quyết định đầu tư và phát triển.
"Nếu viện kiểm sát đóng vai trò "người canh gác" tính thượng tôn pháp luật, tòa án chính là "người cầm lái" trong việc đảm bảo sự công bằng và minh bạch - 2 yếu tố tiên quyết để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững", Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị ngành TAND phải luôn quán triệt sâu sắc và thực hiện có hiệu quả chủ trương, đường lối của Đảng về đẩy mạnh toàn diện công cuộc đổi mới, thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ chiến lược, các chủ trương đột phá để phát triển đất nước.
Chủ tịch Quốc hội yêu cầu làm tốt công tác tham mưu chiến lược với Đảng, Nhà nước và triển khai thực hiện có hiệu quả các chủ trương, chính sách về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; về cải cách tư pháp và đổi mới xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật, hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển đất nước.
Chủ tịch Quốc hội đề nghị tập trung nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động xét xử của tòa án các cấp. Đây là nhiệm vụ trung tâm của ngành tòa án, cũng là nhiệm vụ trung tâm của cải cách tư pháp.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý, đánh giá toàn diện mô hình TAND 3 cấp bằng chỉ số cụ thể, như: án tồn, án quá hạn, chất lượng xét xử, thời gian giải quyết, mức độ hài lòng của người dân.
Đồng thời, cần lượng hóa đóng góp của tòa án đối với phát triển kinh tế, có thể thông qua giải quyết tranh chấp thương mại, phá sản, bảo vệ quyền sở hữu, cải thiện môi trường đầu tư.
Chủ tịch Quốc hội chỉ rõ, chuyển đổi số phải gắn trực tiếp với hoạt động xét xử: không chỉ có phần mềm, mà phải đạt được mục tiêu giảm thời gian, tăng minh bạch, nâng cao chất lượng.
Ngành TAND siết chặt đánh giá cán bộ theo sản phẩm công việc, gắn với kết quả xét xử, trách nhiệm cá nhân và người đứng đầu.
Cùng đó, cần làm tốt công tác đối ngoại, hợp tác quốc tế, nghiên cứu, học hỏi kinh nghiệm, để không ngừng nâng cao năng lực hoạt động của tòa án trong nước, nhất là trong xét xử, giải quyết những vụ án, vụ việc có yếu tố nước ngoài, có tính quốc tế và tham gia tích cực vào nền tư pháp quốc tế.
Chủ tịch Quốc hội tin tưởng, TAND tiếp tục có bước phát triển vượt bậc trong thời gian tới, thực sự trở thành biểu tượng của công lý, công bằng, của niềm tin và lẽ phải, là "pháo đài" chính trị - pháp lý vững chắc, góp phần củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, Nhà nước và sự nghiệp đổi mới, xây dựng và phát triển đất nước.
Ngày 25.6, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức sơ kết công tác Mặt trận 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai công tác phối hợp giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM với đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 - 2031 và hội thẩm nhân dân Tòa án nhân dân TP.HCM, nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống MTTQ Việt Nam TP.HCM đã bám sát chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy, triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận xã hội và chăm lo thiết thực đời sống nhân dân.
Một trong những nhiệm vụ nổi bật là tham gia tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031. Qua bầu cử, có 3 cán bộ Mặt trận trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, 10 cán bộ Mặt trận trúng cử đại biểu HĐND TP.HCM và 739 cán bộ Mặt trận cấp xã trúng cử đại biểu HĐND cấp xã.
Công tác giám sát, phản biện xã hội tiếp tục được triển khai theo hướng có trọng tâm, tập trung vào các vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Trong năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM xây dựng kế hoạch chủ trì giám sát 8 chuyên đề, trong đó đã và đang triển khai 4 nội dung. MTTQ các xã, phường, đặc khu cũng đã tổ chức 562 cuộc giám sát chuyên đề và 105 hội nghị phản biện xã hội đối với các dự thảo chương trình, kế hoạch của chính quyền cùng cấp.
Công tác an sinh xã hội được triển khai rộng khắp, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. MTTQ TP.HCM phối hợp tổ chức nhiều hoạt động chăm lo cho người dân có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí gần 50 tỉ đồng; phát hành 15.000 phiếu mua hàng tại "Siêu thị mini 0 đồng"; chăm lo hơn 53.700 suất quà tết; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 130 căn nhà Đại đoàn kết; tổ chức khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho hơn 2.700 lượt người dân và trao hơn 2.800 thẻ bảo hiểm y tế. Tính đến ngày 31.5, Quỹ Vì người nghèo TP.HCM đã vận động và chăm lo hơn 54,8 tỉ đồng.
Bên cạnh đó, các phong trào thi đua, cuộc vận động được đổi mới theo hướng có sản phẩm cụ thể, địa chỉ thụ hưởng rõ ràng. Toàn thành phố đã thực hiện 3.402 công trình "Thành phố muôn sắc hoa", xây dựng 2.244 khu dân cư "Đoàn kết - Nghĩa tình - Tự quản - An toàn", trồng 335.000 cây xanh; duy trì 5.947 tổ công nghệ số cộng đồng với khoảng 29.000 thành viên tham gia. Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cũng chính thức vận hành ứng dụng An sinh xã hội số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động Mặt trận.
Tại hội nghị, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM triển khai công tác phối hợp với đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND TP.HCM khóa XI và hội thẩm nhân dân Tòa án nhân dân TP.HCM trong nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Theo đó, việc tổ chức gặp gỡ định kỳ giữa MTTQ với đại biểu dân cử nhằm thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp trong tiếp xúc cử tri, tổng hợp và theo dõi việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân. Hội nghị gặp gỡ dự kiến được tổ chức ít nhất 1 lần mỗi năm, tùy tình hình thực tế có thể tổ chức thêm các hội nghị chuyên đề.
Công tác giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND TP.HCM sẽ tập trung vào việc thực hiện chương trình hành động đã cam kết trước cử tri; hoạt động tiếp xúc cử tri, giữ mối liên hệ với nhân dân; việc tham gia kỳ họp, phiên họp, xây dựng pháp luật, nghị quyết; tiếp công dân, tiếp nhận và theo dõi việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Hoạt động giám sát phải bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, khách quan, trên tinh thần phối hợp, đồng hành và đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.
Phát biểu chỉ đạo, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, đánh giá cao những kết quả MTTQ TP.HCM đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026, nhất là trong công tác bầu cử, an sinh xã hội, giám sát, phản biện xã hội, chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy.
Ông Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh, trong 6 tháng cuối năm 2026, hệ thống Mặt trận cần tiếp tục xác định nhân dân là chủ thể, là trung tâm, là động lực của mọi nhiệm vụ công tác.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM đề nghị toàn hệ thống tập trung thực hiện hiệu quả 331 công trình, phần việc đã đăng ký chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn - Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh; triển khai thực chất "Tháng nghe dân nói"; phát huy dữ liệu số, ứng dụng An sinh xã hội số, các bản đồ số và kênh tiếp nhận phản ánh của người dân trên môi trường số.
Đặc biệt, ông Nguyễn Phước Lộc yêu cầu các phong trào, cuộc vận động phải chuyển từ phát động sang tổ chức thực hiện; từ khẩu hiệu sang kết quả; từ hình thức sang thực chất. Mỗi chương trình phải rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, đo được kết quả và tác động đối với đời sống người dân.
Đối với cơ chế phối hợp với đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND và hội thẩm nhân dân, ông Nguyễn Phước Lộc cho rằng cần lấy kết quả thực hiện cam kết trước cử tri làm một trong những thước đo quan trọng để đánh giá trách nhiệm, uy tín của đại biểu và cơ quan dân cử. Đồng thời, phát huy vai trò của hội thẩm nhân dân trong hoạt động xét xử, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
Ngày 2.6, Thành ủy Hải Phòng tổ chức hội nghị sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị và mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Phát biểu tại hội nghị, ông Lê Ngọc Châu, Bí thư Thành ủy Hải Phòng, đánh giá việc sắp xếp đơn vị hành chính và triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao hiệu quả quản trị và chất lượng phục vụ người dân.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, Bí thư Thành ủy Hải Phòng cũng chỉ rõ nhiều tồn tại cần sớm khắc phục.
Trong đó, đáng chú ý là tình trạng trụ sở xã, phường sau sáp nhập chưa đáp ứng yêu cầu. Theo ông Lê Ngọc Châu, hiện vẫn còn một số xã, phường có diện tích trụ sở hạn chế, khiến các cơ quan Đảng, chính quyền và MTTQ phải bố trí làm việc tại nhiều địa điểm khác nhau.
Bên cạnh đó, hạ tầng công nghệ thông tin, trang thiết bị phục vụ công tác tại nhiều địa phương còn thiếu và chưa đồng bộ. Nguồn dữ liệu số chưa bảo đảm tiêu chí "đúng, đủ, sạch, sống"; tình trạng dữ liệu phân tán giữa các ngành, lĩnh vực vẫn chưa được xử lý triệt để.
Ngoài vấn đề cơ sở vật chất, Bí thư Thành ủy Hải Phòng cũng thẳng thắn nhìn nhận chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức ở một số địa phương chưa đồng đều. Một số lĩnh vực như y tế, xây dựng, giao thông, quy hoạch - đất đai, tài chính - ngân sách, công nghệ thông tin và chuyển đổi số vẫn thiếu nhân lực có chuyên môn sâu.
Việc phân cấp, phân quyền tại một số lĩnh vực cũng chưa thực sự đồng bộ, còn tình trạng giao nhiệm vụ nhưng chưa giao đầy đủ thẩm quyền và điều kiện thực hiện.
Trước thực trạng trên, Bí thư Thành ủy Hải Phòng yêu cầu tiếp tục đầu tư, cải tạo, sửa chữa và mở rộng trụ sở làm việc, ưu tiên các trung tâm phục vụ hành chính công, phòng họp trực tuyến và hệ thống công nghệ thông tin nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp.
Ông Lê Ngọc Châu cũng đề nghị Đảng ủy UBND TP.Hải Phòng hoàn thành việc xử lý, sắp xếp tài sản công, trụ sở dôi dư trước ngày 30.6.2026; đồng thời tiếp tục rà soát, tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.
Bí thư Thành ủy Hải Phòng thông tin, sau gần 1 năm vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, thành phố tiếp tục duy trì đà tăng trưởng ấn tượng. Năm 2025, GRDP thành phố tăng 11,81%, đứng thứ 2 cả nước, cao nhất trong các thành phố trực thuộc Trung ương và là địa phương duy nhất duy trì 11 năm liên tiếp tăng trưởng 2 con số. Quy mô kinh tế đạt gần 30 tỉ USD, đứng thứ 3 cả nước; tổng thu ngân sách vượt 197.000 tỉ đồng, tăng gần 30% so với năm trước.
Đặc biệt, trong 5 tháng đầu năm 2026, Hải Phòng thu ngân sách đạt trên 97.000 tỉ đồng, bằng 50% dự toán năm. Hải Phòng tiếp tục dẫn đầu toàn quốc về Chỉ số cải cách hành chính (PAR INDEX) và Chỉ số hài lòng của người dân (SIPAS), đồng thời nằm trong nhóm 5 địa phương có năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) tốt nhất cả nước.
