Ngày 25.6, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM tổ chức sơ kết công tác Mặt trận 6 tháng đầu năm 2026 và triển khai công tác phối hợp giữa Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM với đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND TP.HCM khóa XI, nhiệm kỳ 2026 – 2031 và hội thẩm nhân dân Tòa án nhân dân TP.HCM, nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, hệ thống MTTQ Việt Nam TP.HCM đã bám sát chỉ đạo của Trung ương và Thành ủy, triển khai nhiều nhiệm vụ trọng tâm, góp phần củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, tạo sự đồng thuận xã hội và chăm lo thiết thực đời sống nhân dân.
Một trong những nhiệm vụ nổi bật là tham gia tổ chức thành công cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 – 2031. Qua bầu cử, có 3 cán bộ Mặt trận trúng cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, 10 cán bộ Mặt trận trúng cử đại biểu HĐND TP.HCM và 739 cán bộ Mặt trận cấp xã trúng cử đại biểu HĐND cấp xã.
Công tác giám sát, phản biện xã hội tiếp tục được triển khai theo hướng có trọng tâm, tập trung vào các vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống người dân. Trong năm 2026, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM xây dựng kế hoạch chủ trì giám sát 8 chuyên đề, trong đó đã và đang triển khai 4 nội dung. MTTQ các xã, phường, đặc khu cũng đã tổ chức 562 cuộc giám sát chuyên đề và 105 hội nghị phản biện xã hội đối với các dự thảo chương trình, kế hoạch của chính quyền cùng cấp.
Công tác an sinh xã hội được triển khai rộng khắp, nhất là trong dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026. MTTQ TP.HCM phối hợp tổ chức nhiều hoạt động chăm lo cho người dân có hoàn cảnh khó khăn với tổng kinh phí gần 50 tỉ đồng; phát hành 15.000 phiếu mua hàng tại “Siêu thị mini 0 đồng”; chăm lo hơn 53.700 suất quà tết; hỗ trợ xây dựng, sửa chữa 130 căn nhà Đại đoàn kết; tổ chức khám bệnh, phát thuốc miễn phí cho hơn 2.700 lượt người dân và trao hơn 2.800 thẻ bảo hiểm y tế. Tính đến ngày 31.5, Quỹ Vì người nghèo TP.HCM đã vận động và chăm lo hơn 54,8 tỉ đồng.
Bên cạnh đó, các phong trào thi đua, cuộc vận động được đổi mới theo hướng có sản phẩm cụ thể, địa chỉ thụ hưởng rõ ràng. Toàn thành phố đã thực hiện 3.402 công trình “Thành phố muôn sắc hoa”, xây dựng 2.244 khu dân cư “Đoàn kết – Nghĩa tình – Tự quản – An toàn”, trồng 335.000 cây xanh; duy trì 5.947 tổ công nghệ số cộng đồng với khoảng 29.000 thành viên tham gia. Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM cũng chính thức vận hành ứng dụng An sinh xã hội số, góp phần thúc đẩy chuyển đổi số trong hoạt động Mặt trận.
Tại hội nghị, Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM triển khai công tác phối hợp với đại biểu Quốc hội khóa XVI, đại biểu HĐND TP.HCM khóa XI và hội thẩm nhân dân Tòa án nhân dân TP.HCM trong nhiệm kỳ 2026 – 2031.
Theo đó, việc tổ chức gặp gỡ định kỳ giữa MTTQ với đại biểu dân cử nhằm thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên, tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp trong tiếp xúc cử tri, tổng hợp và theo dõi việc giải quyết ý kiến, kiến nghị của cử tri và nhân dân. Hội nghị gặp gỡ dự kiến được tổ chức ít nhất 1 lần mỗi năm, tùy tình hình thực tế có thể tổ chức thêm các hội nghị chuyên đề.
Công tác giám sát việc thực hiện nhiệm vụ của đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND TP.HCM sẽ tập trung vào việc thực hiện chương trình hành động đã cam kết trước cử tri; hoạt động tiếp xúc cử tri, giữ mối liên hệ với nhân dân; việc tham gia kỳ họp, phiên họp, xây dựng pháp luật, nghị quyết; tiếp công dân, tiếp nhận và theo dõi việc giải quyết kiến nghị của cử tri. Hoạt động giám sát phải bảo đảm dân chủ, công khai, minh bạch, khách quan, trên tinh thần phối hợp, đồng hành và đúng chức năng, nhiệm vụ của từng cơ quan.
Phát biểu chỉ đạo, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM, đánh giá cao những kết quả MTTQ TP.HCM đạt được trong 6 tháng đầu năm 2026, nhất là trong công tác bầu cử, an sinh xã hội, giám sát, phản biện xã hội, chuyển đổi số và sắp xếp tổ chức bộ máy.
Ông Nguyễn Phước Lộc nhấn mạnh, trong 6 tháng cuối năm 2026, hệ thống Mặt trận cần tiếp tục xác định nhân dân là chủ thể, là trung tâm, là động lực của mọi nhiệm vụ công tác.
Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam TP.HCM đề nghị toàn hệ thống tập trung thực hiện hiệu quả 331 công trình, phần việc đã đăng ký chào mừng kỷ niệm 50 năm ngày thành phố Sài Gòn – Gia Định chính thức vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh; triển khai thực chất “Tháng nghe dân nói”; phát huy dữ liệu số, ứng dụng An sinh xã hội số, các bản đồ số và kênh tiếp nhận phản ánh của người dân trên môi trường số.
Đặc biệt, ông Nguyễn Phước Lộc yêu cầu các phong trào, cuộc vận động phải chuyển từ phát động sang tổ chức thực hiện; từ khẩu hiệu sang kết quả; từ hình thức sang thực chất. Mỗi chương trình phải rõ mục tiêu, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn, rõ nguồn lực, đo được kết quả và tác động đối với đời sống người dân.
Đối với cơ chế phối hợp với đại biểu Quốc hội, đại biểu HĐND và hội thẩm nhân dân, ông Nguyễn Phước Lộc cho rằng cần lấy kết quả thực hiện cam kết trước cử tri làm một trong những thước đo quan trọng để đánh giá trách nhiệm, uy tín của đại biểu và cơ quan dân cử. Đồng thời, phát huy vai trò của hội thẩm nhân dân trong hoạt động xét xử, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của nhân dân.
Tại buổi làm việc, đại diện các địa phương báo cáo khái quát kết quả kinh tế - xã hội 4 tháng đầu năm, tiến độ các dự án trọng điểm và nêu một số kiến nghị đến đoàn giám sát. Ông Hoàng Vũ Thảnh, Giám đốc Sở Tài chính TP.HCM, kiến nghị Quốc hội xem xét đưa dự án luật Đô thị đặc biệt vào chương trình xây dựng pháp luật năm 2026, sửa đổi luật Bảo hiểm xã hội theo hướng mở rộng và bao phủ.
UBND TP.HCM đề xuất Chính phủ ủy quyền cho thành phố chủ động xử lý nhà đất, tài sản công do cơ quan T.Ư sử dụng kém hiệu quả, không đúng mục đích. Song song, TP.HCM cũng xin cơ chế giao biên chế linh hoạt theo vị trí việc làm, quy mô dân số, khối lượng công việc và khả năng cân đối ngân sách…
Ông Hồ Văn Hà, Phó chủ tịch UBND TP.Đồng Nai, kiến nghị Quốc hội xem xét Đồng Nai là đô thị đặc biệt và được áp dụng các cơ chế, chính sách theo luật Đô thị đặc biệt để cùng TP.HCM trở thành trung tâm kinh tế, cực tăng trưởng của cả nước. Ông Hà cũng kiến nghị Quốc hội ban hành cơ chế, chính sách vượt trội phát triển TP.Đồng Nai; cho phép lập quy hoạch tổng thể TP.Đồng Nai trên cơ sở tích hợp các quy hoạch giống như TP.Hà Nội và TP.HCM…
Đối với dự án Vành đai 3 TP.HCM, ông Nguyễn Anh Minh, Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông TP.HCM, đề xuất cho phép sử dụng khoản tiết kiệm hơn 15.700 tỉ đồng của dự án để đầu tư thêm một số hạng mục, mở rộng đường lên 8 làn xe. Đại biểu Quốc hội Trần Hoàng Ngân đồng tình với việc đầu tư hạ tầng giao thông kết nối trong vùng Đông Nam bộ, nhất là từ sân bay Long Thành về trung tâm TP.HCM. Ông Ngân mong đoàn giám sát thống nhất với đề xuất sử dụng tiền tiết kiệm để tái đầu tư cho dự án Vành đai 3 TP.HCM để đồng bộ và khai thác hiệu quả hơn.
Phát biểu kết luận buổi làm việc, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Hồng Diên nhận định sự liên kết giữa TP.HCM, TP.Đồng Nai và tỉnh Tây Ninh sẽ tạo thêm động lực mới, quyết định sự thành bại của mục tiêu tăng trưởng kinh tế vùng và cả nước. Ông Diên đề nghị 3 địa phương hoàn thiện báo cáo, làm rõ hơn các vướng mắc về thể chế, chỉ rõ những quy định còn chồng chéo, mâu thuẫn gây cản trở để đoàn công tác tổng hợp, kiến nghị Quốc hội.
Đối với các dự án giao thông chiến lược như Vành đai 3, Vành đai 4, sân bay Long Thành, ông Diên đánh giá còn chậm so với yêu cầu, chưa đối chiếu sát với các nghị quyết của Quốc hội để nhìn rõ những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong thực tế. Do vậy, các địa phương cần tập trung đẩy nhanh tiến độ, đảm bảo chất lượng, tiêu chuẩn an toàn.
Ngày 15/5, UBND phường Hương An, thành phố Huế phối hợp các cơ quan chức năng lắp hàng rào, xóa bỏ lối đi tự mở giao cắt với đường sắt Bắc - Nam tại Km682+920, đoạn qua địa bàn tổ dân phố Thanh Chữ.
Ông Lê Kim Nam, Phó Chủ tịch UBND phường Hương An, cho biết phương án xử lý nêu trên phù hợp với quy định của Luật Đường sắt ban hành năm 2025 và đề án xử lý dứt điểm lối đi tự mở qua đường sắt theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ.
Trước đó, người dân tổ dân phố Thanh Chữ có đơn phản ánh về việc UBND phường Hương An phối hợp ngành Đường sắt Việt Nam cưỡng chế đóng lối đi trên. Theo người dân địa phương, đây là lối đi truyền thống, độc đạo, có từ trước khi hình thành tuyến đường sắt Bắc - Nam.
Người dân cho rằng việc cơ quan chức năng xác định đây là lối đi tự mở bất hợp pháp để xóa bỏ mà không có phương án thay thế là chưa thỏa đáng, gây ảnh hưởng đến sinh kế của hàng trăm hộ dân.
Phó Chủ tịch UBND phường Hương An xác nhận tuyến đường dân sinh ở tổ dân phố Thanh Chữ tồn tại hàng trăm năm, có trước đường sắt Bắc - Nam. Tuy nhiên, theo quy định, lối đi này là đường bộ giao nhau đồng mức với đường sắt do tổ chức, cá nhân tự sử dụng, khai thác khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cho phép.
Vị trí giao cắt có tầm quan sát hạn chế, không đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật, khoảng cách giữa các đường ngang. Hành lang an toàn giao thông tại đây đi qua khu đông dân cư, không có đèn cảnh báo tín hiệu tự động, gác chắn, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn cao.
Làm đường gom thay thế?
Theo ông Nam, người dân phản ánh cơ quan chức năng xóa bỏ lối đi cũ khi chưa có phương án thay thế là không chính xác.
Từ điểm mới bị rào chắn, nhà nước đã đầu tư mở đường gom dẫn đến vị trí gác chắn làng Triều Sơn Tây (phường Hương An) để ra quốc lộ 1, khoảng cách chỉ hơn 380m. Vị trí này đã được cấp phép và có đầy đủ hệ thống cảnh báo an toàn. Ngoài ra, người dân tổ dân phố Thanh Chữ còn nhiều đường đi khác để ra quốc lộ 1, khoảng cách không quá xa.
Mới đây, UBND thành phố Huế cũng đã phê duyệt dự án xây dựng hệ thống đường gom, xóa bỏ lối đi tự mở và các vị trí nguy hiểm thuộc tuyến đường sắt Bắc - Nam trên địa bàn phường Hương An, với tổng mức đầu tư 19 tỷ đồng.
Dự án sẽ xây dựng tuyến đường gom dài hơn 850m, gồm đoạn 1 từ vị trí mới bị xóa bỏ đến gác chắn Triều Sơn Tây (dài 380m); đoạn 2 từ km682+890 đến đường Nguyễn Văn Linh (dài 470m), nơi dự kiến xây dựng cầu vượt đường sắt, quốc lộ 1 thuộc tuyến vành đai 3.
“Việc xóa lối đi tự mở, thời gian thực hiện do ngành đường sắt quyết định, phường chỉ có trách nhiệm phối hợp triển khai. Chúng tôi hiểu và ghi nhận tâm tư, nguyện vọng của người dân, đã kiến nghị cấp có thẩm quyền cho phép tồn tại lối đi này nhưng pháp luật quy định phải thi hành”, ông Nam cho hay.
Ông Lê Quý Phương, Chủ tịch UBND phường Hương An, cho biết trước đây trên địa bàn phường có 7 lối đi tự mở giao với đường sắt. Đến nay đơn vị quản lý đã xóa 6 điểm giao cắt, chỉ còn 1 vị trí mang tính độc đạo nhưng cũng sẽ phải rào chắn khi có tuyến đường gom và cầu vượt trên tuyến vành đai 3.
“Chính quyền sẽ chỉ đạo lực lượng chức năng thường xuyên kiểm tra vị trí mới rào chắn để ngăn chặn tình trạng phá hoại hàng rào, mở lại lối đi. Mọi thứ đều phải đặt tính mạng con người lên trên hết”, ông Phương khẳng định.
Theo lãnh đạo UBND thành phố Huế, tuyến đường sắt Bắc - Nam đi qua địa phương này có chiều dài trên 112km. Dọc tuyến có hơn 60 vị trí được xác định là lối đi tự mở, “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ tai nạn cao, trong đó các địa bàn trọng điểm là An Cựu, Hương An, Hương Văn, Hương Chữ.
Trong năm 2025, thành phố Huế phối hợp các đơn vị chức năng xóa bỏ 5 lối đi tự mở, đặc biệt là vị trí giao cắt giữa tuyến Lương Văn Can (phường An Cựu) với đường sắt, nơi thường xuyên xảy ra các vụ tai nạn dẫn đến chết người. Trước đó, hàng loạt lối đi tự mở giao nhau với đường sắt tại Huế cũng đã bị xóa bỏ, góp phần giảm thiểu tai nạn giao thông.
Bộ Tài chính đang dự thảo nghị quyết của Chính phủ về cơ chế, chính sách đặc thù để đẩy nhanh tiến độ xử lý, khai thác nhà, đất dôi dư do sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị, sắp xếp đơn vị hành chính.
Tại dự thảo đề xuất nhiều quy định linh hoạt cho các trường hợp đặc biệt để tháo gỡ vướng mắc, rút ngắn thời gian thực hiện.
Đáng chú ý, dự thảo nghị quyết đã dành một mục quy định về xử lý nhà, đất dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính các cấp.
Với xử lý nhà, đất dôi dư trong một số trường hợp đặc biệt, dự thảo nêu với các cơ sở nhà, đất dôi dư do sắp xếp tổ chức bộ máy, đơn vị hành chính, trên cơ sở đề xuất của cơ quan, tổ chức, đơn vị đang quản lý, cơ quan, người có thẩm quyền sẽ xem xét, quyết định chuyển giao về địa phương quản lý, xử lý theo quy định của pháp luật về tài sản công.
Việc chuyển giao được thực hiện theo nguyên trạng, bao gồm cả các trường hợp không có hoặc bị mất hồ sơ pháp lý về nhà, đất hay nhà, đất đã bố trí làm nhà ở hoặc bị lấn chiếm. Đồng thời không phải thực hiện thủ tục lấy ý kiến chủ tịch UBND cấp tỉnh.
Cơ quan, tổ chức, đơn vị có tài sản chịu trách nhiệm về tình trạng hồ sơ, hiện trạng nhà, đất khi chuyển giao và tiếp tục phối hợp với cơ quan chức năng địa phương để xử lý các vấn đề phát sinh sau khi bàn giao.
Với nhà, đất dôi dư được chuyển đổi công năng sang mục đích công cộng như vườn hoa, sân chơi hoặc các công trình phục vụ cộng đồng nhưng công trình hiện hữu không còn phù hợp, dự thảo cho phép cơ quan có thẩm quyền quyết định phá dỡ, hủy bỏ nhà, công trình gắn liền với đất để thực hiện phương án sử dụng mới.
Việc phá dỡ được thực hiện kể cả trong trường hợp tài sản vẫn còn khả năng sử dụng hoặc chưa hết thời gian khấu hao, hao mòn theo quy định.
Cơ quan soạn thảo đánh giá, nhằm tạo điều kiện đẩy nhanh việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tránh kéo dài do vướng mắc về giá trị tài sản còn lại.
Dự thảo đưa ra cơ chế linh hoạt với điều chỉnh quy hoạch. Trong đó với các cơ sở nhà, đất dôi dư được điều chuyển, chuyển giao hoặc chuyển đổi công năng để làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, công trình công cộng, quốc phòng, an ninh.
Với nội dung này, việc cập nhật, điều chỉnh quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch xây dựng và các quy hoạch chuyên ngành liên quan sẽ được thực hiện sau khi đã có quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
Với các cơ sở nhà, đất dôi dư đã chuyển giao về địa phương, được xử lý theo hình thức giao đất, cho thuê đất, dự thảo quy định người được giao đất, cho thuê đất phải hoàn trả cho Nhà nước giá trị còn lại của nhà, tài sản gắn liền với đất tại thời điểm giao đất, cho thuê đất.
Quy định này áp dụng cả trong trường hợp tài sản đã bị phá dỡ trước khi giao đất, cho thuê đất hoặc trường hợp tài sản được bán cho chính người được giao, thuê đất.
Trường hợp tài sản chưa được theo dõi trên sổ kế toán, việc xác định giá trị còn lại sẽ thực hiện theo hướng dẫn của Bộ Tài chính về quản lý và khấu hao tài sản cố định.
Dự thảo nêu trường hợp nhà, tài sản gắn liền với đất được đầu tư xây dựng trên đất của tổ chức, cá nhân khác nhưng đơn vị đang quản lý không còn nhu cầu sử dụng.
Trong trường hợp chủ sử dụng đất có nhu cầu tiếp nhận lại tài sản, cơ quan quản lý sẽ ban hành quyết định bàn giao và tổ chức thực hiện bàn giao.
Tổ chức, cá nhân nhận tài sản có trách nhiệm hoàn trả giá trị còn lại theo sổ kế toán, trừ trường hợp là cơ quan nhà nước, đơn vị sự nghiệp công lập, lực lượng vũ trang, cơ quan Đảng, MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội không phải hoàn trả.
Trường hợp tổ chức, cá nhân có đất không có nhu cầu tiếp nhận tài sản, cơ quan quản lý được thực hiện thanh lý tài sản theo hình thức phá dỡ, hủy bỏ và bàn giao lại mặt bằng.
Việc thanh lý, xử lý vật tư, vật liệu thu hồi được thực hiện theo quy định tại Nghị định 186/2025 và Nghị định 52/2026 của Chính phủ.