Đây là chỉ số phản ánh sâu sắc hành vi học tập và chất lượng giáo dục, cần được công khai như một thông lệ chính thức.
Thực tế cho thấy điểm số cao chưa chắc đồng nghĩa với chất lượng cao. Nhiều địa phương đạt điểm trung bình ấn tượng, nhưng phần lớn học sinh (HS) lại tập trung vào những môn dễ đạt điểm, trong khi các môn có độ phân hóa cao như ngoại ngữ hay khoa học tự nhiên (KHTN) có tỷ lệ dự thi thấp. Khi đó, điểm số không còn phản ánh đầy đủ năng lực HS mà bị chi phối bởi chiến lược lựa chọn môn thi.
Vì thiếu dữ liệu về tỷ lệ chọn môn nên việc so sánh giữa các địa phương dễ rơi vào tình trạng khập khiễng. Năm 2025 là một ví dụ điển hình: Nghệ An đạt điểm trung bình 6,52, xếp thứ 1; Hà Tĩnh 6,48, xếp thứ 2; Thanh Hóa 6,31, xếp thứ 7; trong khi TP.HCM đạt 6,29, xếp thứ 8. Nếu chỉ nhìn vào thứ hạng, có thể cho rằng các địa phương đứng trên có chất lượng giáo dục cao hơn TP.HCM. Tuy nhiên, TP.HCM lại có tỷ lệ HS chọn tiếng Anh và các môn KHTN cao hơn đáng kể, đồng nghĩa với việc HS phải đối mặt với đề thi có độ khó và tính phân hóa cao hơn. Vì vậy, điểm số chỉ có ý nghĩa khi được đặt trong tương quan với tỷ lệ chọn môn; nếu tách rời, mọi kết luận đều thiếu cơ sở khoa học.
Một vấn đề đáng lo ngại hơn là việc lựa chọn môn thi đang tác động ngược trở lại mục tiêu giáo dục. Chương trình GDPT mới hướng tới phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực, nhưng trong thực tế, tâm lý “chọn an toàn để đỗ” lại chi phối mạnh mẽ quyết định của HS. Hệ quả là HS có xu hướng né tránh môn khó, ưu tiên môn dễ; nhà trường và địa phương cũng vô hình trung chạy theo thành tích; từ đó làm lệch hướng mục tiêu giáo dục ngay từ khâu lựa chọn môn học.
Khi việc học bị dẫn dắt bởi thi cử, mục tiêu phát triển toàn diện khó được thực hiện trọn vẹn. Điều này thể hiện rõ qua số liệu tại Hội thảo khoa học về giáo dục STEM ngày 21.3, Bộ GD-ĐT cho biết có khoảng 60 – 65% HS lựa chọn tổ hợp khoa học xã hội (KHXH) để học ở cấp THPT. Sự mất cân đối này kéo dài sẽ dẫn đến thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực KH-CN và kỹ thuật, đi ngược yêu cầu phát triển của kỷ nguyên vươn mình.
Trong bối cảnh như trên, việc công khai tỷ lệ các môn tự chọn không nhằm phê phán hay tạo áp lực cho địa phương, trường học mà để nhìn thẳng vào thực tế. Dữ liệu này giúp nhận diện rõ hành vi học tập của HS, phát hiện xu hướng trong lựa chọn và từ đó đánh giá đúng bản chất chất lượng giáo dục. Đây chính là “tấm gương” phản chiếu trung thực hơn so với các bảng điểm đơn thuần.
Khi dữ liệu được minh bạch, xã hội sẽ hiểu đúng hơn về kết quả thi; nhà quản lý có thêm căn cứ để điều chỉnh chính sách; còn các địa phương buộc phải nhìn lại chiến lược giáo dục của mình. Quan trọng hơn, minh bạch dữ liệu tạo ra một áp lực tích cực, thúc đẩy cải tiến từ bên trong thay vì chạy theo thành tích bề nổi.
Ở tầm vĩ mô, tỷ lệ chọn môn còn là công cụ dự báo quan trọng. Nếu HS ít chọn ngoại ngữ, cần xem lại cách dạy, học và thi môn này. Nếu các môn KHTN ít được lựa chọn, đó là dấu hiệu cảnh báo thiếu hụt nguồn nhân lực STEM trong tương lai. Ngược lại, khi HS tập trung quá nhiều vào một nhóm môn, nguy cơ mất cân đối nhân lực sẽ gia tăng. Khi đó, dữ liệu không chỉ là thống kê, mà trở thành cơ sở để hoạch định và điều chỉnh chiến lược phát triển quốc gia.
Trong xu hướng chuyển từ “dạy cái gì” sang “phát triển năng lực gì”, minh bạch dữ liệu là yêu cầu tất yếu. Công khai tỷ lệ chọn môn không làm xấu đi hình ảnh giáo dục, mà ngược lại góp phần củng cố niềm tin xã hội và tạo động lực cải cách. Đây cần được xem là bước đi không thể né tránh.
Đã đến lúc việc công bố tỷ lệ HS chọn các môn tự chọn ở các địa phương trở thành thông lệ hằng năm, đi kèm với công bố điểm thi và được phân tích sâu theo từng địa phương, từng trường học. Chỉ khi đó, chúng ta mới có thể trả lời một cách trung thực câu hỏi: Giáo dục đang phát triển thực chất hay chỉ đẹp trên bảng điểm?
Ngày 4.4, đại diện Bộ GD-ĐT đã trao quyết định công nhận trường cao đẳng chất lượng cao cho Trường CĐ Viễn Đông. Đây là dấu mốc đáng chú ý của giáo dục nghề nghiệp khi lần đầu tiên một cơ sở ngoài công lập đạt danh hiệu này trong đợt công nhận chính thức của Bộ GD-ĐT.
Theo quyết định phê duyệt danh sách các trường triển khai đánh giá, công nhận trường cao đẳng chất lượng cao năm 2025, cả nước có 10 cơ sở đạt chuẩn. Trong đó, Trường CĐ Viễn Đông là đơn vị ngoài công lập duy nhất đạt danh hiệu này.
Theo quyết định, 9 trường công lập còn lại được công nhận là trường cao đẳng chất lượng cao gồm: Trường CĐ Cơ khí nông nghiệp, Trường CĐ Kỹ thuật công nghiệp, Trường CĐ Y tế Thanh Hóa, Trường CĐ Y tế Thái Bình, Trường CĐ Công nghiệp Huế, Trường CĐ Cơ giới và Thủy lợi, Trường CĐ Công nghệ quốc tế LILAMA 2, Trường CĐ Kỹ thuật Cao Thắng và Trường CĐ Kỹ thuật công nghệ Bà Rịa - Vũng Tàu.
Trong lễ trao quyết định, GS-TS Lê Quân nhấn mạnh, trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, giáo dục nghề nghiệp đang đứng trước yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ và toàn diện. Những nhiệm vụ trọng tâm bao gồm nâng cao chất lượng đào tạo, hiện đại hóa cơ sở vật chất, tăng cường tự chủ, nâng cao năng lực quản trị và đặc biệt là thúc đẩy chuyển đổi số trong toàn hệ thống.
Theo lãnh đạo Bộ GD-ĐT, các trường cao đẳng chất lượng cao không chỉ dừng lại ở việc đạt chuẩn, mà phải đóng vai trò là hạt nhân đổi mới sáng tạo. Đây sẽ là những đơn vị tiên phong trong đổi mới mô hình quản trị, xây dựng chương trình đào tạo tiên tiến và áp dụng phương thức đào tạo hiện đại, từ đó lan tỏa và nâng cao chất lượng chung của giáo dục nghề nghiệp.
"Các trường cao đẳng chất lượng cao phải thực sự trở thành hạt nhân đổi mới sáng tạo; tiên phong trong mô hình quản trị hiện đại, chương trình và phương thức đào tạo tiên tiến; có khả năng dẫn dắt, lan tỏa và nâng cao mặt bằng chất lượng chung của hệ thống giáo dục nghề nghiệp", GS-TS Lê Quân nhấn mạnh.
GS-TS Lê Quân cũng chỉ rõ thực tế mạng lưới hơn với hơn 400 trường cao đẳng với tổng quy mô tuyển sinh đào tạo trình độ cao đẳng, trung cấp, sơ cấp khoảng gần 900.000 học sinh, sinh viên tại 20 lĩnh vực; quy mô tuyển sinh và đào tạo trình độ cao đẳng còn hạn chế; còn trùng lắp về địa bàn, ngành nghề đào tạo; tính thích ứng chưa cao để ứng phó kịp với sự thay đổi của khoa học công nghệ và yêu cầu đào tạo kỹ năng nghề cao; chưa thống nhất, đồng bộ giữa định hướng phát triển, dự báo nhu cầu và phát triển chương trình, hệ thống quản trị trong đào tạo chất lượng cao nói chung và các trường chất lượng cao nói riêng.
Theo GS-TS Lê Quân, trong bối cảnh đó, việc sắp xếp lại theo hướng tinh gọn, hiệu quả, phân tầng rõ ràng; hình thành các trường cao đẳng chất lượng cao và trường trọng điểm quốc gia làm hạt nhân dẫn dắt; đồng thời nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy chuyển đổi số và hiện đại hóa điều kiện bảo đảm là nhiệm vụ trọng tâm của toàn hệ thống.
GS-TS Lê Quân xác định việc xây dựng và phát triển các cơ sở giáo dục nghề nghiệp chất lượng cao đóng vai trò trung tâm, nòng cốt, dẫn dắt trong đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và hội nhập quốc tế là nhiệm vụ, định hướng chiến lược quan trọng của Đảng và Nhà nước, đã được thể chế hóa bằng các nghị quyết và quy định pháp luật.
Cụ thể, theo Quyết định 2239/QĐ-TTg, mục tiêu đặt ra là phát triển một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp đạt trình độ các nước tiên tiến trong khu vực, tiến tới chuẩn quốc tế, góp phần đào tạo nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao. Bên cạnh đó, luật Giáo dục nghề nghiệp 2025 (có hiệu lực từ 1.1.2026) cũng nhấn mạnh yêu cầu chuẩn hóa và hiện đại hóa các cơ sở đào tạo, trong đó ưu tiên đầu tư các trường cao đẳng chất lượng cao tại các trung tâm kinh tế lớn.
Đại học Công nghiệp Hà Nội (HaUI) chiều 6/7 công bố ngưỡng đảm bảo chất lượng đầu vào (điểm sàn) năm 2026 là từ 17 đến 20 theo tổ hợp, tùy ngành và chương trình đào tạo.
Ngoài công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật cơ khí, một số ngành khác có điểm sàn 20 như Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử, Công nghệ kỹ thuật cơ điện tử ôtô, Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử, Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa.
Còn lại đều lấy 17, 18 điểm.
Điểm sàn Đại học Công nghiệp Hà Nội 2026 chi tiết từng ngành như sau:
Năm 2026, Đại học Công nghiệp Hà Nội tuyển khoảng 8.300 sinh viên bằng 5 phương thức: xét tuyển thẳng, xét thí sinh có giải học sinh giỏi cấp tính hoặc chứng chỉ quốc tế kết hợp học bạ THPT, dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT, xét điểm thi đánh giá năng lực HSA do Đại học Quốc gia Hà Nội tổ chức và TSA do Đại học Bách khoa Hà Nội tổ chức.
Học phí năm học 2026-2027 của Đại học Công nghiệp Hà Nội với tân sinh viên là từ 25 đến 31 triệu đồng với chương trình đào tạo chuẩn, 36-44 triệu đồng với chương trình đào tạo bằng tiếng Anh (chưa bao gồm học phần giáo dục quốc phòng - an ninh).
Năm ngoái, điểm chuẩn Đại học Công nghiệp Hà Nội từ 18 đến 26,27, ngành Công nghệ kỹ thuật điều khiển và tự động hóa cao nhất.
Ngày 22/5, Sở Giáo dục và Đào tạo công bố quyết định thành lập 5 trường THPT và bổ nhiệm ba hiệu trưởng.
Cụ thể, trường Tiểu học, THCS và THPT Lê Thị Riêng, phường Thới An, được thành lập trên cơ sở cải tạo, chuyển đổi công năng trụ sở UBND quận 12 cũ. Năm nay, trường tuyển 450 học sinh lớp 10. Hiệu trưởng là thầy Lương Văn Minh.
Trường THPT Thoại Ngọc Hầu, phường Tân Phú, cũng được cải tạo từ UBND quận Tân Phú cũ, sẽ tuyển 675 học sinh lớp 10. Sở bổ nhiệm cô Nguyễn Thị Túy Phượng làm hiệu trưởng.
THPT Hà Huy Tập, phường Dĩ An, được cải tạo lại từ trường Trung cấp nghề Dĩ An, tuyển 720 học sinh. Thầy Phạm Phương Bình giữ chức hiệu trưởng.
Hai trường còn lại được xây mới hoàn toàn là THPT Phan Văn Hớn, Võ Nguyên Giáp, nằm ở phường Đông Hưng Thuận và Phú Mỹ, lần lượt tuyển 810 và 675 học sinh lớp 10 năm nay.
Sở đánh giá 5 trường mới với gần 3.400 chỗ học lớp 10 tại các "điểm nóng" về dân cư sẽ giúp giải tỏa áp lực tuyển sinh đầu cấp.
Việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng, cải tạo trụ sở hành chính cũ thành trường học nằm trong chiến dịch thi đua 150 ngày đêm hoàn thành 1.000 phòng học cho năm học 2026 - 2027 do Chủ tịch thành phố phát động hồi tháng 3.
Sở Giáo dục và Đào tạo cho biết định hướng mở rộng xét tuyển vào lớp 10 trong năm sau và tiến tới phổ cập THPT, bỏ thi tuyển lớp 10 khi mạng lưới trường lớp đáp ứng đủ nhu cầu của học sinh.
Năm nay, thành phố có hơn 169.600 học sinh tốt nghiệp THCS. Trong hơn 151.300 thí sinh đăng ký thi lớp 10 công lập, khoảng 118.000 em đỗ. Kỳ thi được tổ chức vào ngày 1-2/6.
