Thông xe toàn tuyến cao tốc Biên Hòa – Vũng Tàu tối 18/5

Liên quan đến vụ bé B.T.H (4 tuổi, quê Tuyên Quang) tử vong vì bị mẹ và nhân tình của mẹ bạo hành, Công an Hà Nội đã khởi tố Nguyễn Minh Hiệp (22 tuổi, quê xã Thanh Lâm, Ninh Bình) về tội giết người. Cảnh sát cũng đang làm rõ hành vi của Bàn Thị Tâm (20 tuổi, quê xã Bắc Quang, Tuyên Quang, là mẹ bé H.) để xử lý theo quy định.

Tại cơ quan điều tra, Tâm khai thời điểm sống chung với Hiệp thì đang mang thai, thường mệt mỏi nên không trực tiếp chăm con gái riêng mà để Hiệp lo việc vệ sinh, tắm rửa cho bé.

Tâm khai trong một đêm, khi đang ngủ thì bé H. làm bẩn giường nên Tâm và Hiệp gọi bé dậy rồi đánh. Sau đó, Tâm kiểm tra thì phát hiện trên cơ thể bé H. có nhiều vết bầm tím.

Ngoài lần này, Công an Hà Nội xác định Tâm và Hiệp nhiều lần bạo hành, đánh đập, thậm chí bỏ đói bé H. dài ngày.

Lần gần nhất, chiều 3.5, Hiệp và Tâm đi chơi về thì thấy bé H. chuẩn bị lấy bánh, kẹo ra ăn. Cho rằng con gái ăn vụng, Tâm đã lấy dép đánh liên tiếp nhiều lần vào vùng mặt và đầu bé. Đánh xong, Tâm bắt con gái đứng ở góc nhà.

Thấy bé H. đi vệ sinh tại góc nhà, Tâm tiếp tục đánh vào mặt rồi bảo con vào tắm.

Trong nhà vệ sinh, thấy bé H. nghịch, Hiệp vào chửi bới rồi dùng chân kẹp chặt ở má H., lấy vòi hoa sen xịt nước liên tục vào miệng, mũi nạn nhân. Quá trình Hiệp hành hạ con, Tâm chứng kiến nhưng không can ngăn.

Một lúc sau, thấy bé H. có biểu hiện bất thường thì Tâm và Hiệp mới đưa vào Bệnh viện E cấp cứu. Tuy nhiên, cháu bé không qua khỏi.

Tại cơ quan điều tra, Tâm thừa nhận hành vi của mình và người tình là sai trái, vi phạm pháp luật.

"Tôi cảm thấy không xứng đáng làm mẹ của cháu", Tâm nói và bày tỏ hối hận, mong con gái được siêu thoát.

Tin Gốc: Thanh Niên

Sáng 21.4, UBND thành phố Đà Nẵng phối hợp với Báo Tiền Phong tổ chức hội thảo "Thúc đẩy chuyển đổi xanh hướng tới thành phố sinh thái và thông minh". Sự kiện thu hút đông đảo nhà quản lý, chuyên gia và cộng đồng doanh nghiệp tham gia.

Tại hội thảo, các đại biểu chia sẻ những mô hình hiệu quả và đóng góp các luận cứ khoa học, đề xuất chính sách, sáng kiến phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương. Đây được xem là cơ hội quan trọng giúp Đà Nẵng tháo gỡ các điểm nghẽn trong tiến trình chuyển đổi xanh, đồng thời tiếp tục khẳng định vị thế là thành phố năng động, đáng sống và hấp dẫn của khu vực.

Dưới góc độ chuyên môn, TS-KTS Phạm Anh Tuấn, Chủ tịch Chi hội Kiến trúc sư cảnh quan Việt Nam, nhấn mạnh rằng đô thị sinh thái là mục tiêu tất yếu, trong đó hạ tầng cảnh quan đóng vai trò "lời giải" cho bài toán phát triển bền vững.

Theo ông Tuấn, cần ưu tiên phát triển "hạ tầng cảnh quan mềm", tái tạo hệ sinh thái tự nhiên và mở rộng các yếu tố cảnh quan để nâng cao hiệu quả vận hành đô thị, hướng tới giảm phát thải ròng.

Ông cũng chỉ ra 6 trụ cột chính của đô thị sinh thái gồm: năng lượng bền vững, quản lý chất thải, hạ tầng hiệu suất cao, công trình xanh, giao thông bền vững, đa dạng sinh học.

Từ kinh nghiệm quốc tế, nhiều mô hình đáng chú ý đã được chia sẻ. Tại Trung Quốc, cách tiếp cận "đô thị thẩm thấu" giúp khai thác tài nguyên thiên nhiên thông qua cải tạo địa hình, xây dựng hồ chứa, đảo nổi…, điển hình như tại đảo Hải Nam. Điểm cốt lõi là không bê tông hóa cứng các không gian mặt nước, tạo điều kiện cho hệ sinh thái phát triển.

Trong khi đó, Hà Lan nổi bật với giải pháp "sống chung với nước", tạo không gian cho sông và linh hoạt chuyển đổi không gian theo mùa để thích ứng ngập lụt. Nhật Bản cũng thành công khi tích hợp yếu tố sinh thái vào hạ tầng kỹ thuật mềm, thay thế dần các giải pháp cứng truyền thống.

Theo TS-KTS Phạm Anh Tuấn, điểm chung của các mô hình này là cần thời gian dài và sự kiên định qua nhiều thế hệ để hình thành hệ sinh thái đô thị bền vững. Đây cũng là bài học quan trọng cho Đà Nẵng trong việc chuyển đổi các không gian ô nhiễm thành những khu vực đa chức năng, vừa sinh thái, vừa có khả năng trữ và điều tiết nước.

Đánh giá thực trạng, ông cho rằng tình trạng ngập lụt tại Đà Nẵng xuất phát từ quy hoạch hạ tầng chưa đồng bộ và thiếu cách tiếp cận thích ứng với biến đổi khí hậu. Ông đề xuất phát triển hệ sinh thái dọc sông Hàn, tạo sự kết nối hài hòa từ núi - sông - biển; chú trọng sử dụng vật liệu thân thiện môi trường, có khả năng thẩm thấu và giữ nước.

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Nam Hưng, Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng, khẳng định thành phố kiên định theo đuổi mô hình tăng trưởng xanh, coi đây là nền tảng nâng cao chất lượng sống và năng lực cạnh tranh. Đà Nẵng không phát triển bằng mọi giá mà hướng đến sự cân bằng giữa kinh tế, môi trường và xã hội, trong đó chuyển đổi xanh giữ vai trò dẫn dắt.

Từ năm 2008, Đà Nẵng đã đặt nền móng cho chiến lược này thông qua Đề án "Xây dựng Đà Nẵng - thành phố môi trường". Nhờ đó, thành phố nhiều năm liền dẫn đầu các chỉ số về bảo vệ môi trường và đạt nhiều giải thưởng uy tín trong và ngoài nước.

Trong bối cảnh mới, Đà Nẵng đã tích hợp mục tiêu chuyển đổi xanh vào quy hoạch giai đoạn 2021 - 2030, tầm nhìn đến 2050, đồng thời điều chỉnh Đề án "Thành phố môi trường" cho giai đoạn 2026 - 2030 phù hợp với luật Bảo vệ môi trường 2020 và chiến lược quốc gia.

Theo lãnh đạo thành phố, chuyển đổi xanh mở ra nhiều cơ hội như thu hút đầu tư chất lượng cao, phát triển công nghệ cao, năng lượng sạch, giao thông xanh và du lịch bền vững. Đây sẽ là lợi thế cạnh tranh giúp Đà Nẵng phát triển nhanh nhưng vẫn đảm bảo tính bền vững.

Phó chủ tịch UBND thành phố Đà Nẵng cho biết địa phương xác định người dân và doanh nghiệp là trung tâm của quá trình chuyển đổi. Thành phố đang triển khai nhiều chính sách hỗ trợ doanh nghiệp đổi mới công nghệ sạch, đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao nhận thức cộng đồng. Các hoạt động như phân loại rác tại nguồn, tiết kiệm năng lượng, sử dụng phương tiện xanh... đang dần trở thành thói quen trong đời sống.

Chuyển đổi xanh chỉ thành công khi trở thành hành động tự giác của toàn xã hội.

Tin Gốc: Thanh Niên

Cục Thống kê ghi nhận ba tháng đầu năm, cả nước có 1,6 triệu thanh niên độ tuổi 15- 24 không việc làm, không học tập, đào tạo (NEET). Nhóm "ba không" chiếm 11,4% tổng dân số thanh niên cùng độ tuổi. Gần 70% nhóm này tập trung ở nông thôn và hơn một nửa là nữ; 87% chưa từng được đào tạo chuyên môn kỹ thuật và hơn một nửa trong số này chưa tốt nghiệp trung học phổ thông; chỉ 13% đã được đào tạo từ sơ cấp trở lên; khoảng 32% có nhu cầu tìm việc.

Hai thái cực của thanh niên "ba không"

TS Phạm Ngọc Toàn, Giám đốc Trung tâm Thông tin Phân tích dự báo chiến lược và dịch vụ công, thuộc Viện Khoa học Tổ chức nhà nước và Lao động, nhận định thanh niên "ba không" là chỉ báo người trẻ gặp cú sốc khi chuyển tiếp từ hệ thống giáo dục sang thị trường lao động, không hẳn là thanh niên lười hay thiếu ý chí.

Về trình độ học vấn, họ thường chia làm hai cực: nhóm chưa hoặc mới tốt nghiệp bậc THCS, THPT, để tìm được công việc thu nhập tốt rất khó. Nhóm này thường rơi vào khu vực phi chính thức, công việc tạm bợ và thường sớm rời thị trường.

Cực còn lại là người bị lệch pha về kỹ năng và việc làm dù đã qua đào tạo và có bằng cấp cao đẳng, đại học. Họ không tìm được việc làm phù hợp không hẳn do kén chọn mà thiếu kỹ năng. Giai đoạn đào tạo, những người này thường đặt kỳ vọng học xong có việc làm tốt, tiền lương cao nhưng khi bước vào thị trường lại có việc làm không mong muốn, thu nhập thấp. Một bộ phận thường nhảy việc, thậm chí mất niềm tin vào học hành khi công việc không mong muốn.

"Rất nhiều người dù có bằng cấp nhưng thiếu kỹ năng thực hành, không đáp ứng được yêu cầu công việc vẫn rơi vào trạng thái ba không", ông nói.

PGS.TS Phạm Mạnh Hà, giảng viên cao cấp Khoa Khoa học và Công nghệ giáo dục Đại học Bách khoa Hà Nội, cho rằng NEET không phải là nhóm đồng nhất mà là phổ rất rộng. Nhóm này trải dài từ thanh niên chưa tốt nghiệp THPT đến cử nhân, thạc sĩ đã có bằng nhưng không tham gia thị trường lao động. Họ có hai thái cực là trình độ thấp, kỹ năng yếu và còn lại là trình độ cao nhưng kén việc.

Về địa lý, nhóm "ba không" ở nông thôn, miền núi thường gắn với lao động hồi hương sau các đợt biến động kinh tế. Tại đô thị, hiện tượng ẩn kín hơn, các em sống cùng gia đình, có điện thoại, có mạng, nhưng gần như không rời phòng, không tìm việc, không học thêm gì.

Trên góc độ tâm lý, bốn đặc trưng nổi bật của nhóm NEET là bản thân tự cảm nhận năng lực thấp, không tự tin có thể thành công; chưa xác định mình là ai, muốn gì; né tránh như một cơ chế phòng vệ trước nỗi sợ thất bại và cuối cùng mất phương hướng khi các giá trị truyền thống như "học giỏi có công việc tốt" không còn vận hành như kỳ vọng.

Ông Hà xếp thanh niên "ba không" của Việt Nam ở vị trí trung gian giữa thế hệ "nằm thẳng" (tang ping) ở Trung Quốc và "bỏ cuộc" (hikikomori) của người trẻ Nhật Bản. Ba hiện tượng đều là biểu hiện sự rút lui khỏi cuộc đua năng suất của thanh niên trong xã hội đề cao thành tích và cạnh tranh. Nhưng tang ping mang màu sắc ý thức hệ phản kháng, họ vẫn đi ra ngoài, giao tiếp, nhưng từ chối leo thang kỳ vọng. Hikikomori mang màu sắc bệnh lý khi họ thường không ra khỏi phòng nhiều tháng, kéo dài nhiều năm và kèm rối loạn lo âu xã hội.

Thanh niên "ba không" của Việt Nam ít có tuyên ngôn triết lý như tang ping, không cô lập cực đoan như hikikomori mà giống một trạng thái chờ đợi không xác định. Họ đợi một cơ hội vừa ý, đợi bố mẹ hết kiên nhẫn, đợi một cú hích từ bên ngoài. Đặc thù gia đình Việt vừa bao bọc lại không gây áp lực nên nhóm này duy trì lâu, khó bị đẩy khỏi trạng thái "ba không".

Vì sao người trẻ dễ rơi vào "ba không"?

PGS Phạm Mạnh Hà cho rằng hiện tượng "ba không" là sản phẩm của ba lớp nguyên nhân giao thoa. Từ gia đình, nhiều bậc cha mẹ rơi vào nghịch lý "bao bọc quá mức đồng thời kỳ vọng quá cao". Họ sẵn sàng nuôi con độ tuổi U30 mà vẫn kỳ vọng chúng phải có công việc xứng đáng. Sự bao bọc về vật chất làm mất động lực kinh tế để đi làm, khiến con cái sợ thử nghiệm công việc thấp hơn tầm.

"Đây chính là cái bẫy tổ ấm quá êm", ông nhấn mạnh.

Hướng nghiệp phổ thông vẫn nặng về giới thiệu ngành nghề mà coi nhẹ khám phá bản thân. Học sinh thường được hỏi "thích ngành gì" thay vì hiểu rõ năng lực, tính cách bản thân. Hệ quả là một phần sinh viên ra trường mới phát hiện mình chọn nhầm, rơi vào khủng hoảng và chọn rút lui.

Thị trường lao động cũng đang phân cực mạnh khi một đầu đòi hỏi kỹ năng cao về ngoại ngữ, Al, dữ liệu, trong khi một đầu là lao động phổ thông thu nhập thấp. Khoảng giữa - nơi mà phần lớn cử nhân "tầm tầm" muốn đứng đang bị thu hẹp.

Nhìn bề mặt, thị trường thiếu lao động trong khi 1,6 triệu thanh niên "ba không" là nghịch lý, nhưng soi cấu trúc thì không, theo ông Hà. Doanh nghiệp cần thợ giỏi, công nhân lành nghề nhưng thanh niên được nuôi dạy với kỳ vọng "không được lấm tay bẩn chân". Doanh nghiệp cần kỹ sư biết Al, ngoại ngữ nhưng hệ thống chưa kịp cập nhật. Ở giữa là khoảng trống tâm lý xã hội: nhiều công việc đang có nhưng không ai muốn làm vì "sợ mất mặt".

"Vấn đề không nằm ở số lượng việc làm mà là sự tương thích giữa kỳ vọng của lao động trẻ và những gì thị trường thực sự cung cấp", chuyên gia nói.

Nỗi lo thất thoát nhân lực trẻ và áp lực an sinh về già

Nhóm NEET có thể tạo nên thất thoát kép là doanh nghiệp thiếu lao động trẻ có năng suất trong khi gia đình lại phải gánh chi phí nuôi dưỡng. Đáng lo nhất là lãng phí cơ cấu dân số vàng khi hơn 11% thanh niên trong độ tuổi không đóng góp vào sản xuất, không tham gia bảo hiểm xã hội, chưa kể sức khỏe tâm thần, bất ổn xã hội khi bước vào tuổi trung niên, theo PGS Hà.

TS Toàn cũng cho rằng nhóm NEET làm tăng nguy cơ lãng phí nguồn nhân lực trẻ và tạo áp lực với hệ thống an sinh trong dài hạn. Bởi nhân lực trẻ - đầu vào cho tăng trưởng kinh tế không tận dụng hiệu quả sẽ ảnh hưởng tổng thể lẫn năng suất lao động. Hệ lụy lâu dài người trẻ không học tập, đào tạo, không làm việc thì không thể tích lũy vốn sống và mất đi những cơ hội phát triển kỹ năng.

Đi kèm "ba không" hoặc một trong ba thành tố là thu nhập thấp dù có thể có việc làm, bởi rất hiếm người tự tin nói rằng không đi học mà việc làm tốt, thu nhập cao. Việc đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp của nhóm này rất hạn chế, vào khu vực tự nguyện cũng không đáng kể. Người trẻ mất hẳn giá đỡ về an sinh khi còn tuổi lao động, không hưu trí khi về già.

Quỹ Bảo hiểm xã hội bị ảnh hưởng khi người hưởng ngày càng nhiều mà người đóng chậm lại hoặc ít đi. Bởi hệ thống ngoài vận hành theo đóng - hưởng còn là sự sẻ chia khi thế hệ này đóng bù đắp cho thế hệ trước.

'Khó hạ tỷ lệ về 0 mà duy trì mức hợp lý'

Nhìn rõ hậu quả của thanh niên "ba không", Cục Thống kê cho biết trong mọi nền kinh tế luôn tồn tại tỷ lệ thanh niên "ba không" nhất định, gắn với chuyển tiếp từ học tập sang làm việc hoặc ở giai đoạn tạm thời khi chưa tham gia lực lượng lao động. Mục tiêu chính sách không phải đưa tỷ lệ này về 0 mà duy trì ở mức hợp lý nhằm giảm thiểu nên cần giải pháp tổng thể.

TS Phạm Ngọc Toàn khuyến nghị cần phân loại các nhóm riêng biệt để có chính sách phù hợp đi kèm. Đơn cử, cần đào tạo nghề gắn với việc làm cho thanh niên rời trường học sớm. Nhóm chịu ràng buộc với truyền thống gia đình như thanh niên nữ ở nông thôn, miền núi cần được hỗ trợ về dịch vụ xã hội, tạo việc làm linh hoạt, tại chỗ. Chính sách đào tạo cho nhóm thiếu kỹ năng cần sát với những thứ thị trường lao động cần. Những người chịu sức ép tâm lý, nỗ lực học tập tìm việc làm nhưng không được như kỳ vọng thì cần chính sách riêng hỗ trợ tâm lý.

Ở góc độ chuyên gia tâm lý, PGS Hà nói cần phân loại trước khi can thiệp, và phần lớn sẽ phải song hành cả tâm lý lẫn đào tạo. Bởi NEET là một dải quang phổ rộng mà một đầu là các em cơ bản khỏe mạnh tâm lý, chỉ thiếu định hướng nghề nghiệp và kỹ năng, can thiệp đào tạo hướng nghiệp là đủ. Đầu kia là những thanh niên rối loạn lâm sàng thực sự như rối loạn lo âu xã hội, trầm cảm, nếu chỉ đưa đi học nghề sẽ thất bại bởi gốc là bệnh lý chưa được điều trị. Ở giữa - nhóm đông nhất, là các em có biểu hiện dưới ngưỡng lâm sàng, như trì hoãn, tự đánh giá thấp, mất động lực, cần can thiệp tâm lý song hành cùng đào tạo kỹ năng.

Ông nhấn mạnh cần định hướng đào tạo nghề, liên kết nhà trường, doanh nghiệp hoạt động tốt ở tầng dự phòng với học sinh còn đi học và chưa rơi vào trạng thái "ba không". Khi một người trẻ đã ở nhà vài năm, tự đánh giá thấp về bản thân thì "đẩy" đi học nghề là yêu cầu vượt quá năng lực tâm lý.

Với người đã ở trạng thái "ba không" cần tiếp cận ba lớp. Đầu tiên hồi phục tâm lý cơ bản như sàng lọc sức khỏe tâm thần, tư vấn cá nhân, xây lại nhịp sinh hoạt, phục hồi niềm tin bản thân. Tiếp đến là tái kết nối xã hôi bằng hoạt động cộng đồng ngắn hạn, tình nguyện, bước từ bậc thang thấp trước khi vào môi trường đào tạo chính quy.

Cuối cùng là đào tạo và việc làm, đưa vào chương trình kỹ năng, học nghề, việc làm thử với sự đồng hành chứ không dừng ở giới thiệu. Với họ, cần thiết kế các đường vào dễ đi như việc bán thời gian, vừa học vừa làm thay vì độc đạo là công việc toàn thời gian.

"Nói cho cha mẹ biết về ranh giới giữa hỗ trợ và bao bọc là khâu thường bị bỏ qua, trong khi nhiều phụ huynh đang vô tình duy trì trạng thái ba không của con mà không biết", ông nói, nhấn mạnh NEET không phải là vấn đề đơn giản của đào tạo nghề hay thuần túy tâm lý học. Đó là hiện tượng tâm lý xã hội kinh tế đan xen nên cần tiếp cận đa ngành và phân tầng. Tìm được cách giải là giữ được một phần quan trọng của cơ cấu dân số vàng, nếu bỏ qua cái giá sẽ phải trả trong vài thập kỷ tới rất lớn.

Tin Gốc: Vnexpress