Nguyễn Minh Tú, 22 tuổi, quê Phú Thọ, sẽ nhận bằng tốt nghiệp cử nhân Khoa học máy tính của Đại học Bách khoa Hà Nội (HUST) vào giữa tháng 5 tới. Với điểm tổng kết 3.94/4, Tú là thủ khoa tốt nghiệp sớm một kỳ của ngành và là á khoa toàn đại học.
“Ngành mình khá nhiều sinh viên tốt nghiệp sớm nên mình không nghĩ có thể dẫn đầu”, Tú nói. Chàng trai quê Phú Thọ đang là kỹ sư tại Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển Samsung Việt Nam (SRV).
Tú từng được tuyển thẳng vào lớp chuyên Sinh, trường THPT chuyên Hùng Vương, nhờ giải nhất cấp tỉnh môn này hồi lớp 9. Khi đó, Tú còn nghĩ sẽ học ngành Y khi vào đại học.
Thế nhưng, sau năm lớp 10, Tú nhận ra mình thích môn Toán hơn. Giải thi học sinh giỏi đơn thuần đến từ việc ứng dụng xác suất thống kê trong Toán để giải bài tập. Vì thế, Tú thấy “ngợp” khi học ở lớp chuyên Sinh.
Giữa lúc đó, nam sinh nghe được bản tin trên truyền hình rằng lương tháng ngành IT có thể lên tới 140 triệu đồng. Tìm hiểu thêm, Tú quyết định theo đuổi.
Để chuyển hướng, Tú chia sẻ suy nghĩ với gia đình và thầy cô. Trong khi các bạn tập trung học Sinh, Tú học Toán, Lý nhiều hơn. Tú cũng phải học thêm tiếng Anh nhằm “lấy lại gốc” để đăng ký xét tuyển bằng tổ hợp A01 (Toán, Lý, Anh).
Năm 2022, Tú đạt 28,45 điểm thi tốt nghiệp THPT, trở thành á khoa tổ hợp A01 tỉnh Phú Thọ. Tuy nhiên năm đó, ngành Khoa học máy tính của HUST không xét loại điểm này. Nam sinh đỗ bằng điểm thi đánh giá tư duy với 24,6/30 điểm, thừa 2,35 so với điểm chuẩn.
Vào trường, Tú hồi hộp vì không đầu tư cho môn Tin học từ trước, cũng chỉ là “tay ngang” học Toán ở lớp chuyên Sinh. Trong khi đó, nhiều bạn trong lớp có giải nhất, nhì quốc gia.
“Mình bị áp lực đồng trang lứa, luôn suy nghĩ không biết có thể cạnh tranh với các bạn không”, Tú nhớ lại.
Sau kỳ đầu, Tú quyết định không so sánh mình với các bạn mà tập trung vào những gì đang có và cải thiện dần.
Hai năm đầu học đại cương, nam sinh tập trung tự học hoàn toàn. Trên lớp, Tú ngồi bàn đầu “bằng mọi giá” để dễ tập trung và tương tác với thầy cô, đặt câu hỏi khi có bất kỳ thắc mắc nào nhằm hiểu bài ngay tại lớp.
Về nhà, Tú tắt mạng xã hội, gần như chỉ nhắn tin qua Zalo cho người thân, để luyện đề. Sau kết quả không tốt môn Đại số trong kỳ I, Tú càng tập trung, đặc biệt các môn đại cương liên quan Toán.
“Có nền tảng Toán tốt, sau làm về mảng nào trong lĩnh vực IT cũng có thể ứng dụng và nhanh chóng thích nghi”, Tú nhìn nhận.
Đặt mục tiêu tốt nghiệp sớm để thử thách bản thân, nhiều thời điểm Tú stress bởi luôn phải học số tín chỉ nhiều hơn bình thường và học cả mùa hè. Như kỳ I năm thứ ba, nam sinh học tới 24 tín chỉ – mức tối đa được phép đăng ký và nhiều hơn 6 so với nhiều bạn bè.
Cùng lúc, Tú thực tập tại Samsung, duy trì làm gia sư Toán, Lý hai buổi một tuần cho học sinh THPT.
Kỳ sau đó, nam sinh còn đăng ký tham gia nghiên cứu ở phòng thí nghiệm về AI. Đây là nền tảng để nam sinh làm đồ án về ứng dụng AI vào tinh chỉnh dữ liệu dự báo thời tiết sẵn có, từ đó hình thành bộ dữ liệu chính xác hơn, sử dụng cho các khu vực bị ảnh hưởng bởi khí hậu gió mùa như Việt Nam.
Nói về công việc tại Samsung Việt Nam, Tú cho biết bắt nguồn từ khi đọc được thông báo tuyển sinh viên năm cuối tài năng của doanh nghiệp này. Dù khi đó mới học năm thứ hai, Tú mạnh dạn ứng tuyển và không ngờ được nhận. Tại đây, Tú được tham gia đào tạo, hỗ trợ các dự án. Đầu năm nay, nam sinh trở thành nhân viên chính thức ở mảng An toàn thông tin.
“Mình sẽ cần thời gian làm quen”, Tú nói. “Đây là mảng mới, nhưng mình tin nền tảng ở Bách khoa Hà Nội có thể giúp thích ứng nhanh”.
Nam sinh dự định học lên bậc cao hơn và trở thành giảng viên nếu có cơ hội để mang những trải nghiệm thực tế tại doanh nghiệp đến gần hơn với sinh viên.
Nội dung trên nằm trong đề án phát triển Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) giai đoạn 2026-2035, được Bộ Khoa học và Công nghệ phê duyệt cuối tháng 3.
Mục tiêu là đưa PTIT thành đơn vị chủ lực trong hệ sinh thái khoa học công nghệ quốc gia, gồm dẫn dắt về trí tuệ nhân tạo (AI), tiên phong trong các ngành công nghệ mới, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo và hình mẫu đại học số.
Với các ngành công nghệ mới, PTIT sẽ mở ngành và đào tạo nhân tài, phát triển nghiên cứu chuyên sâu trong một số lĩnh vực như AI, bán dẫn, UAV và robot tự hành, hàng không vũ trụ, kinh tế tầm thấp, tài sản số.
Hiện, trường tuyển sinh nhiều ngành liên quan như Trí tuệ nhân tạo, Trí tuệ nhân tạo vạn vật, Công nghệ vi mạch bán dẫn hay Công nghệ tài chính.
Với AI, học viện sẽ hình thành 8-10 nhóm nghiên cứu, 20 chuyên gia đạt trình độ khu vực, xây dựng các phòng thí nghiệm chuyên sâu để đạt vị thế trong nhóm đại học hàng đầu châu Á.
Đề án cũng đặt mục tiêu PTIT thành trung tâm hạ tầng và năng lực AI dùng chung quy mô quốc gia; đầu mối quốc gia về kiểm thử, đánh giá và chuẩn hóa AI; là lực lượng nòng cốt trong phát triển chuyên sâu mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt.
Ngoài ra, cơ sở này cần tăng năng lực thương mại hóa tài sản trí tuệ. Dự kiến tới năm 2035, trường đạt 100-120 đơn đăng ký sở hữu trí tuệ mỗi năm, hình thành 30-50 doanh nghiệp khoa học công nghệ, nguồn thu từ thương mại hóa công nghệ tối thiểu đạt 20% vào năm 2030.
"Việc đặt mục tiêu về nguồn thu không chỉ góp phần đa dạng hóa nguồn lực tài chính, mà còn đánh dấu sự chuyển dịch mạnh mẽ từ mô hình đại học truyền thống sang đại học đổi mới sáng tạo", nhà trường nhìn nhận.
PTIT cũng định hướng xây dựng mô hình Đại học số mở (MOOC) đa ngôn ngữ với các khóa học trực tuyến linh hoạt, cá nhân hóa lộ trình học tập. Mục tiêu là một triệu người học qua hệ thống này vào năm 2030.
Kinh phí đề án từ nguồn ngân sách nhà nước, của trường, nguồn tài trợ.
Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông có lịch sử từ năm 1953, quy mô đào tạo hiện tại là gần 30.000 người học.
Trong quy hoạch mạng lưới cơ sở giáo dục đại học tầm nhìn đến năm 2050 của Chính phủ, đây là một trong 5 đại học được định hướng phát triển thành cơ sở trọng điểm quốc gia về kỹ thuật, công nghệ có chất lượng và uy tín ngang tầm khu vực.
Theo công bố của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam vào cuối tháng 5, giá từng cuốn thuộc bộ sách dùng chung "Kết nối tri thức với cuộc sống" giảm nhẹ. Giá cả bộ giảm phần lớn nhờ giá sách tiếng Anh giảm.
Ví dụ, giá sách lớp 1 năm học trước là 189.900 đồng thì năm nay là 157.000 đồng. Trong đó, riêng sách tiếng Anh từ 42.000 xuống còn 20.500 đồng.
Với cấp THPT, giá cả bộ không cố định, do phụ thuộc vào 4 môn và 3 chuyên đề lựa chọn của học sinh. Theo tính toán tương đối, giá sách cấp học này cũng giảm khoảng 50.000 đồng.
Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cho biết việc giảm giá sách là nhờ tiết giảm chi phí sản xuất, lưu thông.
Mức giảm với sách giáo khoa từ lớp 1 đến lớp 9 như sau (đơn vị: nghìn đồng):
Năm học 2026-2027, cả nước quay trở lại dùng một bộ sách giáo khoa chung, sau 5 năm thực hiện một chương trình, nhiều bộ sách.
Bộ "Kết nối tri thức với cuộc sống" của Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam được lựa chọn nhờ đáp ứng đầy đủ và "nổi trội hơn cả", theo Bộ Giáo dục và Đào tạo. Nhà chức trách cũng nhìn nhận khả năng chỉnh lý và mức độ sẵn sàng với bộ sách này là cao nhất.
Ngoài ra, Bộ dự kiến học sinh cả nước được miễn phí sách giáo khoa từ năm học 2029-2030, theo hình thức mượn từ thư viện trường, phải trả khi dùng xong, đền nếu làm hỏng.
Rời phòng thi ở trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM lúc hơn 11h, Thành Công, học sinh trường THPT Bình Chiểu, lập tức tìm nhóm bạn bàn về câu hỏi niêm luật (quy tắc về thanh điệu, gieo vần) trong khổ thơ Đường.
"Em chưa từng gặp câu hỏi này nên khoanh may rủi, xác định mất điểm", Thành Công nói.
Nam sinh nói đề dài 16 trang, cấu trúc tương tự đề minh họa. 30 câu hỏi Tiếng Việt trong phần Sử dụng ngôn ngữ khiến em bất ngờ vì độ khó cao hơn nhiều so các đề từng luyện. Câu hỏi dài với ngữ liệu chủ yếu là thơ văn trung đại khiến nam sinh mất thời gian đọc.
Ngoài ra, phần Toán học thách thức vì một số câu cho nhiều ẩn để "chống" bấm máy tính. Tổng quan, em đánh giá đề thi đánh giá năng lực khó gấp rưỡi so với đề minh họa của Đại học Quốc gia TP HCM. Nam sinh ước chừng đạt hơn 700/1200 điểm, chưa an toàn nên sẽ tiếp tục thi lần hai vào cuối tháng 5.
Đồng tình, Thùy Dương, THPT Nguyễn Hữu Huân, nói câu hỏi Tiếng Việt dài và đáp án gây nhiễu, "na ná nhau". Bù lại, Dương giải quyết tốt phần Tiếng Anh và Tư duy khoa học. Nữ sinh kỳ vọng đạt 900 điểm trở lên để đăng ký xét vào Đại học Kinh tế TP HCM và trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
"Đề khó gấp rưỡi, đặc biệt phần Tiếng Việt, nhiều câu em không hiểu đề", Dương nói.
Anh Thư, THPT Thủ Đức, rầu rĩ vì mất nhiều thời gian cho các câu hỏi Tiếng Việt. Nữ sinh dự định dành 30 phút nhưng cuối cùng mất 45 phút vẫn không chắc chắn toàn bộ đáp án cho phần này. Điều này cũng khiến em không kịp đọc kỹ những câu cuối, ước chừng 30 câu phải khoanh đáp án một cách may rủi.
"Lẽ ra em nên phân phối thời gian hợp lý hơn", Thư tiếc nuối và cho biết sẽ dự thi đợt sau để cải thiện kết quả.
Khảo sát 10 thí sinh tại điểm trường Đại học Công nghệ Kỹ thuật TP HCM, có 8 em nhận định phần Tiếng Việt dài và khó. Đặc biệt, câu hỏi niêm luật khiến nhiều em nhăn mặt vì ít phổ biến nên không để ý trong quá trình học.
Đề thi đánh giá năng lực của Đại học Quốc gia TP HCM gồm 120 câu, thời gian làm bài 150 phút. Phần Tư duy khoa học có 30 câu gồm Logic - Phân tích số liệu và Suy luận khoa học. Phần Sử dụng ngôn ngữ gồm Tiếng Việt và Tiếng Anh với 60 câu. Cuối cùng là Toán học với 30 câu.
Câu hỏi được xây dựng theo hướng cung cấp thông tin, số liệu, dữ kiện, từ đó yêu cầu thí sinh vận dụng, xác định kết quả thực nghiệm, dự đoán quy luật...
Theo thống kê của Đại học Quốc gia TP HCM, gần 133.500 thí sinh tham gia thi đánh giá năng lực sáng 5/4, tỷ lệ 98%. Công tác coi thi đúng quy chế, chưa ghi nhận trường hợp sai sót, sự cố. Kết quả sẽ được công bố vào ngày 17/4.
Đợt hai của kỳ thi sẽ diễn ra ngày 24/5. Kết quả kỳ thi được 118 trường đại học, cao đẳng dùng để xét đầu vào. Năm ngoái, em Mai Quang Minh Trí vượt qua 152.000 thí sinh giành vị trí thủ khoa với 1.122/1200 điểm.
