Tiến sĩ Anne Cotton hiện đảm nhận vai trò Hiệu trưởng King’s College School, Wimbledon (King’s) ở Anh, và cũng là phụ nữ đầu tiên giữ cương vị này trong lịch sử 197 năm của nhà trường. Bà lấy bằng cử nhân, thạc sĩ và tiến sĩ đều tại ĐH Oxford (Anh) – ngôi trường nhiều năm liền giữ vị trí số 1 thế giới theo bảng xếp hạng của Times Higher Education – và sẽ trở thành Chủ tịch Hội nghị hiệu trưởng các trường tự chủ (HMC) nhiệm kỳ 2026-2027 tới.
Phát biểu ở diễn đàn “Giáo dục Anh trong việc định hình thế hệ công dân toàn cầu” tổ chức tại Nhà hát TP.HCM hôm 9.5, tiến sĩ Cotton cho rằng người trẻ hiện nay đang lớn lên trong một thế giới đầy phức tạp, bất định, nơi công nghệ đang thay đổi gần như mọi mặt của cuộc sống trong khi cuộc cạnh tranh suất học và việc làm ở các đơn vị hàng đầu ngày càng khốc liệt.
Bởi thế, nếu chỉ chú trọng đến việc đạt điểm cao trong các kỳ thi thì học sinh sau tốt nghiệp rất dễ chênh vênh khi đối mặt với bối cảnh mới.
Đó là lý do bà cho rằng giáo dục phổ thông cần phải bổ sung mục đích. Bên cạnh việc giúp các bạn đủ điều kiện vào ĐH, trường cũng phải hướng dẫn các bạn cách phát triển bản thân trên giảng đường. Hay ngoài nắm bắt cơ hội, các bạn sẽ phải học cách kiến tạo chúng.
“Một nền giáo dục xuất sắc không chỉ chuẩn bị hành trang cho bạn trẻ ở ngưỡng 18 mà phải giúp họ sẵn sàng đến tận tuổi 25 và xa hơn thế nữa”, tiến sĩ Cotton chia sẻ.
Để hiện thực hóa điều này, bà đề xuất triết lý giáo dục “Trí tuệ, tinh thần, nhân cách” (Mind, spirit, heart).
Trong đó, khía cạnh “trí tuệ” yêu cầu người trẻ phải thật sự biết cách tư duy chứ không chỉ dừng ở những điểm số chót vót. Điều này thể hiện qua kỹ năng tư duy phản biện; đánh giá thông tin; phân biệt sự sâu sắc giữa những thứ hời hợt, nhất là trên mạng xã hội; tương tác có tư duy với công nghệ và trí tuệ nhân tạo (AI) chứ không thụ động tiêu thụ nội dung…
“Thói quen tư duy ngày càng quan trọng trong một thế giới dư thừa thông tin”, bà nói.
Ở khía cạnh “tinh thần”, là giúp người trẻ biết cách cộng tác với người khác từ giao tiếp, thấu cảm, lãnh đạo tới xây dựng những mối quan hệ bền vững. Song song đó, các bạn phải chú trọng sức khỏe tinh thần và sự an khang – của cả bản thân lẫn những người xung quanh.
Cuối cùng, người trẻ cần học cách tự tin vào bản thân, can đảm khám phá mình là ai, tự do phát triển đam mê và xây dựng năng lực phục hồi sau thử thách (resilience) – những yếu tố giúp hình thành “nhân cách” của các bạn.
Kết hợp cả ba khía cạnh trên, học sinh có thể phát triển toàn diện.
Nói với Thanh Niên, tiến sĩ Anne Cotton lưu ý trong thế giới mở, một điểm khác các trường phổ thông cần quan tâm là xây dựng mạng lưới quốc tế. Đó có thể là kết nối giữa các trường trong và ngoài nước với nhau, hoặc xa hơn nữa là thành lập cơ sở thành viên tại nước ngoài.
Điều này vừa giúp phát triển đội ngũ giáo viên, lại vừa giúp học sinh có tư duy toàn cầu và năng lực liên văn hóa khi làm việc cùng thầy cô, bạn bè quốc tế.
“Càng nhiều kết nối, càng có thêm cơ hội hợp tác. Đây là mối quan hệ mang lại lợi ích hai chiều cho cả trường Việt và trường nước bạn”, tiến sĩ Cotton phân tích.
Anh là một trong những nước đặc biệt chú trọng khía cạnh này. Hồi đầu năm, quốc gia này công bố Chiến lược giáo dục quốc tế mới, khuyến khích các trường phát triển chương trình giáo dục xuyên quốc gia (TNE) thay vì chỉ thu hút người học tới Anh. Anh xem Việt Nam là một trong 5 thị trường ưu tiên, và Anh cũng là quốc gia đang có nhiều hợp tác TNE nhất Việt Nam, theo Phó tổng lãnh sự Anh tại TP.HCM William Lawrenson.
“Nền giáo dục Anh đặc biệt coi trọng lòng tự tin, tính độc lập, khả năng hợp tác và sự phục hồi. Đây không chỉ là những phẩm chất học thuật mà còn là kỹ năng sống”, ông Lawrenson nhận định.
Tại sự kiện, một phụ huynh băn khoăn trong bối cảnh thế giới thay đổi nhanh chóng, dường như không có chương trình hay bằng ĐH nào được xem là “an toàn” hay chắc chắn dẫn tới thành công. Trước thực tế này, chúng ta nên chuẩn bị hành trang cho con em như thế nào?
Tiến sĩ Ryan Duy Lương, tốt nghiệp ngành tối ưu hóa tính toán tại Imperial College London (Anh) – ngôi trường đứng thứ 2 thế giới theo QS 2026 – nhận định điều cần làm là giúp bạn trẻ trở thành những công dân toàn cầu có năng lực tự chủ. Theo ông, kiến thức hiện nay là một loại dữ liệu ai cũng có thể tiếp cận được. Song chỉ có dữ liệu thôi thì chưa đủ, mà quan trọng là chúng ta biết cách đưa dữ liệu vào công việc và cuộc sống thực tế.
Còn cựu sinh viên ĐH Cambridge (Anh) Kieran McLaughlin, Hiệu trưởng sáng lập King’s College Wimbledon TP.HCM, cho rằng chúng ta không thể dạy trước những điều còn chưa xảy ra.
“Không ai có thể khẳng định rằng 20 năm nữa thế giới sẽ thế này, công nghệ sẽ thế kia nên giờ trường học phải dạy một thứ hoàn toàn khác. Điều cần làm là trang bị cho người trẻ những kỹ năng cần thiết để đối mặt với biến động”, ông nói.
Ba kỹ năng được ông McLaughlin đề ra là sáng tạo, tư duy đa chiều và vận dụng kiến thức vào những tình huống mới lạ. “Đây là phương án khả dĩ chúng ta có thể giúp người trẻ sẵn sàng cho tương lai”, nam hiệu trưởng cho hay.
Kỳ thi tuyển sinh vào lớp 10 THPT công lập tại Hà Nội vừa diễn ra vào ngày 30 và 31-5 với khối không chuyên với ba môn thi toán, ngữ văn và ngoại ngữ. Riêng học sinh dự thi vào khối chuyên thi thêm môn chuyên vào ngày 1-6.
Dự kiến sau ngày 22-6, Sở Giáo dục và Đào tạo sẽ công bố kết quả thi và điểm chuẩn vào các trường THPT công lập. Kỳ thi năm nay có trên 123.000 thí sinh dự thi, trong khi chỉ tiêu vào lớp 10 công lập chỉ tuyển trên 81.000 học sinh.
Mỗi thí sinh có 3 nguyện vọng vào lớp 10 công lập (khối không chuyên). Hà Nội không quy định khu vực tuyển sinh, thí sinh có thể đăng ký nguyện vọng vào trường bất kỳ trên địa bàn thành phố.
Buổi phát biểu có thời lượng khoảng 25 phút đã diễn ra tại hội trường Ngụy Như Kon Tum, Trường ĐH Khoa học tự nhiên, VNU - không gian học thuật giàu truyền thống gắn với lịch sử 120 năm hình thành, phát triển của nền giáo dục ĐH Việt Nam. Chương trình có sự tham gia của lãnh đạo Bộ Ngoại giao và VNU cùng giảng viên, sinh viên nhà trường. Đây là lần đầu tiên một Thủ tướng Nhật Bản phát biểu chính sách tại Việt Nam kể từ năm 2020.
Mở đầu bài phát biểu, bà Takaichi dẫn lại hình ảnh tai nghe AirPods của Mỹ và máy chơi game Nintendo Switch 2 của Nhật - hai sản phẩm quen thuộc với giới trẻ đang được sản xuất ngay tại Việt Nam - để nhấn mạnh sự chuyển mình của Việt Nam từ "công xưởng" gia công quần áo, hàng dệt may nay đã vươn lên thành một mắt xích không thể thiếu trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ở khía cạnh công nghệ.
Sự hiện diện của Nhật Bản trong tiến trình này cũng vô cùng rõ nét, khi chỉ tính riêng ở 3 khu công nghiệp gần Hà Nội đã có 205 công ty Nhật Bản đang hoạt động, tạo việc làm cho khoảng 100.000 người. Hợp tác giữa hai nước hiện cũng không dừng ở ngành công nghiệp sản xuất mà vươn ra cả lĩnh vực công nghệ cao, trong đó có không gian vũ trụ, nữ thủ tướng cho hay.
Một trong những động thái giúp làm sâu sắc thêm quan hệ hợp tác là việc triển khai chương trình đào tạo công nghệ kỹ thuật chip bán dẫn từ năm 2025 tại Trường ĐH Việt Nhật (VJU) - một trong những trường thành viên của VNU. "Tôi hy vọng VJU, với vai trò là biểu tượng hợp tác Nhật- Việt, sẽ tiếp tục phát triển trở thành một trung tâm đào tạo và cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao", Thủ tướng Takaichi Sanae chia sẻ.
Vai trò của giới trẻ hai nước trong việc thúc đẩy quan hệ Việt-Nhật cũng nhiều lần được bà Takaichi chia sẻ trong bài phát biểu của mình. Biết rằng manga và anime Nhật Bản rất được ưa chuộng tại Việt Nam, bà đã dẫn lại lời của tiến sĩ Sharon trong loạt truyện Space Brothers rằng: "Khi bạn cảm thấy lạc lối, hãy chọn điều mang lại cho mình nhiều niềm vui hơn".
"Tôi chân thành mong thế hệ trẻ Nhật Bản, Việt Nam sẽ cùng theo đuổi tương lai đầy niềm vui và hứng khởi như thế", bà nói.
Trong bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae cũng chia sẻ về sáng kiến Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do và rộng mở, còn gọi là FOIP - đề xuất lần đầu được cố Thủ tướng Abe Shinzo nêu tròn một thập kỷ trước. Ngoài chia sẻ nét tương đồng giữa sáng kiến này với động thái liên quan của ASEAN, bà còn đề cập đến các "cập nhật FOIP" trong bối cảnh mới của thế giới.
Kết thúc bài phát biểu, Thủ tướng Takaichi Sanae nêu rõ, bất kỳ quốc gia nào cũng có "Tầm nhìn Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương" của riêng mình. Tầm nhìn này được nuôi dưỡng và hoàn thiện từ chính những tiếng nói của thế hệ trẻ.
"Tôi chân thành hy vọng cuộc gặp gỡ hôm nay sẽ trở thành cơ hội để tất cả các bạn - những bạn trẻ của thế hệ tương lai - suy ngẫm về tương lai của Nhật Bản, Việt Nam cũng như khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương, đồng thời hình dung tương lai của mình trong bức tranh ấy", Thủ tướng Takaichi đúc kết.
VNU có tiền thân là ĐH Đông Dương, thành lập năm 1906 và được coi là một trong những thiết chế ĐH hiện đại đầu tiên tổ chức theo mô hình đa ngành, đa lĩnh vực tại Việt Nam nói riêng và khu vực Đông Nam Á nói chung. Trường là cái nôi đào tạo nhiều lãnh đạo và nhà khoa học nổi tiếng của Việt Nam, năm nay sẽ chính thức kỷ niệm 120 năm truyền thống và 32 năm thành lập theo Nghị định số 97 của Chính phủ.
Theo tin từ VNU, thời gian qua trường ngày càng khẳng định vai trò là trung tâm học thuật uy tín và còn là đối tác chiến lược trong quan hệ hợp tác giáo dục-khoa học giữa Việt Nam và Nhật Bản.
Việc liên tục đón tiếp các nguyên thủ, lãnh đạo cấp cao Nhật Bản là minh chứng rõ nét, từ chuyến thăm của Thủ tướng Shinzo Abe vào năm 2017; Nhật hoàng Akihito và Hoàng hậu Michiko trong cùng năm; tới hoạt động của Trưởng ban Nghiên cứu chính sách LDP Fumio Kishida vào 2018; Thủ tướng Yoshihide Suga (2020 và 2023); Hoàng thái tử Akishino cùng Công nương Kiko (2023); và gần đây là Thủ tướng Shigeru Ishiba (2025).
"VNU luôn được lựa chọn là điểm đến quan trọng trong các chuyến thăm cấp cao - nơi hội tụ các thông điệp chiến lược về hợp tác giáo dục, đào tạo nguồn nhân lực và kết nối tri thức toàn cầu", bản tin của ĐH này cho hay.
Ở Việt Nam, tiếng Nhật ngày càng khẳng định vị thế trong hệ thống giáo dục quốc dân khi được triển khai từ bậc phổ thông đến ĐH, phản ánh nhu cầu hợp tác sâu rộng với Nhật Bản. VNU cũng giữ vai trò hạt nhân trong tiến trình này khi từ năm 1992, trường thành viên của ĐH này là Trường ĐH Ngoại ngữ đã sớm đưa tiếng Nhật vào đào tạo. Hiện đơn vị này vẫn là nơi duy nhất giảng dạy ngành sư phạm tiếng Nhật tại Việt Nam.
Không chỉ dừng ở mảng đào tạo, VNU còn góp sức xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình, bồi dưỡng giáo viên và thúc đẩy phổ cập tiếng Nhật. Song song đó, trường cũng phát triển hệ sinh thái đào tạo và nghiên cứu Nhật Bản học liên ngành đồng thời có quan hệ hợp tác với các đơn vị uy tín như ĐH Tokyo, Osaka, Meiji, Kyoto, Nữ sinh Fukuoka, Viện Khoa học và công nghệ Nhật Bản (JAIST), Toshiba, Quỹ Nippon...
Hằng năm, trường cũng cử sinh viên tham gia những chương trình giao lưu văn hóa và trao đổi sinh viên ngắn hạn, dài hạn với phía Nhật Bản theo các thỏa thuận song phương.
Một dấu ấn chiến lược trong mối quan hệ hợp tác Việt Nam-Nhật Bản là việc thành lập Trường ĐH Việt Nhật (VJU) vào năm 2014 với sự hỗ trợ mạnh mẽ từ Chính phủ Nhật Bản và các đối tác học thuật, doanh nghiệp hàng đầu.
Đến nay, VJU không ngừng mở rộng mạng lưới liên kết với các ĐH, tổ chức và viện nghiên cứu uy tín trong và ngoài nước đặc biệt là các đối tác ở Nhật Bản nhằm nâng cao chất lượng đào tạo, thúc đẩy hoạt động nghiên cứu. VJU-VNU đặt mục tiêu đạt quy mô cỡ 6.000 người học vào năm 2030, với khoảng 30 chương trình đào tạo chính quy và đa dạng các hình thức giáo dục, đào tạo khác.
Mới đây nhất, GS-TS Furuta Motoo, nguyên Hiệu trưởng VJU và cũng là hiệu trưởng người Nhật đầu tiên của trường này, đã vinh dự được Nhà nước và Chính phủ Nhật Bản trao Huân chương Thụy Bảo có tia vàng và ruy băng cổ vì các "đóng góp vào hoạt động giao lưu học thuật Nhật-Việt".
"Sự hiện diện và bài phát biểu chính sách đối ngoại của Thủ tướng Takaichi Sanae tại VNU không chỉ để lại dấu ấn sâu sắc trong cộng đồng học thuật, mà còn tiếp tục khẳng định niềm tin cũng như kỳ vọng của Chính phủ Nhật Bản với vai trò của VNU trong quan hệ hợp tác song phương", bản tin của VNU có đoạn.
Ngày 21.5, tại đặc khu Trường Sa (Khánh Hòa), Trường tiểu học Trường Sa tổ chức lễ tổng kết năm học 2025 - 2026. Buổi lễ có sự tham dự của đại diện công chức đặc khu, lãnh đạo chỉ huy đảo Trường Sa cùng phụ huynh và học sinh nhà trường.
Năm học 2025 - 2026, dù còn nhiều khó khăn về điều kiện cơ sở vật chất, khoảng cách xa đất liền và ảnh hưởng của thời tiết biển đảo, thầy và trò Trường tiểu học Trường Sa vẫn nỗ lực hoàn thành tốt nhiệm vụ dạy và học.
Nhà trường thực hiện đầy đủ chương trình giáo dục theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo, duy trì nghiêm túc nền nếp chuyên môn, đổi mới phương pháp giảng dạy và nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Trong năm học, nhà trường duy trì sĩ số học sinh đạt 100%, huy động trẻ vào lớp đúng độ tuổi đạt 100%.
Kết thúc năm học, 100% học sinh khối tiểu học hoàn thành xuất sắc và được tặng giấy khen. Ở khối mầm non, 33,3% các cháu đạt danh hiệu "Bé xuất sắc", 66,7% đạt "Bé ngoan". Toàn bộ học sinh nhà trường cũng được Quỹ học bổng Vừ A Dính trao tặng quà động viên, tiếp thêm niềm vui cho các em nơi đảo xa.
Bên cạnh việc dạy và học, nhà trường chú trọng giáo dục tình yêu biển đảo qua những hoạt động mà không ngôi trường nào ở đất liền có được. Các em được chào cờ tại cột mốc chủ quyền cùng cán bộ chiến sĩ, dâng hương tại đài tưởng niệm các Anh hùng liệt sĩ, nhà thờ Bác Hồ và chùa Trường Sa trong các dịp lễ, tết.
Phát biểu tại lễ tổng kết, trung tá Vũ Đức Quỳnh, Chỉ huy trưởng đảo Trường Sa, biểu dương tinh thần vượt khó bám trường bám lớp của giáo viên, đồng thời ghi nhận sự cố gắng của học sinh và sự đồng hành của phụ huynh, cán bộ chiến sĩ đối với sự nghiệp giáo dục nơi đầu sóng ngọn gió.
