Sáng 10/4, Quốc hội thảo luận tại tổ về phát triển kinh tế xã hội. Theo Thủ tướng, nhiệm kỳ này Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng hai chữ số.
“Chính phủ yêu cầu các cấp, ngành là phải thống nhất về nhận thức, tư duy, hành động. Đây là yêu cầu đặc biệt quan trọng để phấn đấu đạt được mục tiêu”, Thủ tướng Lê Minh Hưng nói.
Người đứng đầu Chính phủ khẳng định tăng trưởng phải đi kèm ổn định và kiểm soát các cân đối lớn của nền kinh tế (cung cầu hàng hóa, tài chính ngân sách, tiền tệ, thanh toán quốc tế…).
“Việt Nam không chấp nhận tăng trưởng nóng, cao mà đánh đổi sự bất ổn vĩ mô vì giá phải trả trong trung và dài hạn cho nền kinh tế rất lớn. Xây nhà, thì nền móng phải rất vững chắc. Chúng ta muốn tiếp tục phát triển thì phải gia cố móng nhà”, ông chia sẻ.
Thủ tướng xác định Việt Nam vẫn phải dựa vào các động lực truyền thống (như xuất khẩu, công nghiệp xây dựng, thương mại dịch vụ) trước khi thụ hưởng thành quả từ khoa học công nghệ.
Ông phân tích, áp lực nguồn vốn sẽ rất lớn khi tổng mức đầu tư toàn xã hội đến 2030 cần đạt 40% GDP, tương ứng 38,5 triệu tỷ đồng, trong đó đầu tư công chỉ đóng góp 20% (hơn 8 triệu tỷ). 80% còn lại phải huy động từ doanh nghiệp trong nước, FDI. Vì vậy, Thủ tướng cho rằng sẽ không huy động được các nguồn lực này, nếu không tạo lập được hành lang pháp lý minh bạch, rõ ràng.
Ông nói thêm Chính phủ liên tục chỉ đạo các bộ, ngành, đặc biệt là Bộ Tài chính, Công Thương, Ngân hàng Nhà nước trong phối hợp xử lý các vấn đề liên quan thị trường xăng dầu, tiền tệ để kiểm soát trước tác động của tình hình bên ngoài.
Việc này nhằm chủ động điều tiết để giảm bớt tác động mạnh đến thị trường trong nước. “2026 là năm bản lề rất quan trọng để đạt nền tảng cho giai đoạn tăng trưởng tiếp theo”, ông Lê Minh Hưng nói.
Để hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng, Thủ tướng nhấn mạnh cần đột phá thể chế và cho rằng đây là “con đường tạo hành lang thông thoáng cho cỗ xe kinh tế Việt Nam phát triển”.
Theo ông, trước khi có Nghị quyết của Trung ương về đổi mới mô hình tăng trưởng, cỗ xe kinh tế vẫn có thể đạt được tốc độ cao hơn nếu thể chế đồng bộ giống như đường được nâng cấp, chất lượng hơn.
Năm nay, loạt vấn đề vấn đề thể chế phải được xử lý dứt điểm, theo Thủ tướng. Chẳng hạn, các bộ, ngành sẽ tổng rà soát và xây dựng chiến lược hệ thống pháp luật trong kỷ nguyên mới. Những vướng mắc trong hoạt động của chính quyền địa phương hai cấp sẽ được xử lý dứt điểm trong quý II.
Về tháo gỡ khó khăn các dự án, Chính phủ sẽ trình Quốc hội sửa đổi bổ sung một số nội dung của Nghị quyết 170 để xử lý những dự án tồn đọng về đất đai. Nhà điều hành quyết tâm ngay trong quý II hoàn thành phương án xử lý dứt điểm.
“Nguồn lực rất lớn đang tồn đọng ở hàng nghìn dự án. Nếu được khơi thông trở lại, nó chính là nguồn lực khổng lồ góp phần cho tăng trưởng”, người đứng đầu Chính phủ nêu. Ông nhắc đến những dự án năng lượng tái tạo của Bộ Công Thương, sắp tới có thể được giao cho Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) phối hợp tháo gỡ nhằm đưa các dự án trở lại hoạt động.
Đi kèm với thể chế, Chính phủ tiếp tục cải cách thủ tục hành chính. Dự kiến ngày 15/4, Bộ Tư pháp sẽ trình phương án cắt giảm điều kiện, thủ tục kinh doanh để hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp.
Về năng lượng, Thủ tướng nói trong bối cảnh tình hình quốc tế và khu vực thay đổi, Việt Nam phải có những điều chỉnh kịp thời về chiến lược năng lượng. “Bây giờ phải bàn đến việc tiếp tục xây dựng một số nhà máy điện nền, bên cạnh phát triển năng lượng tái tạo bền vững”, ông nói, thêm rằng Quy hoạch điện VIII sẽ được điều chỉnh, bổ sung để phù hợp thực tế.
Dầu thô Mỹ WTI giao tháng 5 và dầu Brent giao tháng 6 đều tăng giá, trong đó WTI đã vượt Brent do lo ngại gián đoạn nguồn cung trong ngắn hạn tại eo biển Hormuz. Mỗi thùng dầu Brent tăng 7,8% lên mức 109,03 USD, còn WTI đắt thêm 11,4% lên 111,5 USD.
Thậm chí, theo dữ liệu của S&P Global, giá giao ngay với các lô hàng Brent lên 141,36 USD mỗi thùng - mức cao nhất kể từ khủng hoảng tài chính 2008.
Giá giao ngay phản ánh nhu cầu đối với dầu Brent sẽ được giao trong vòng 10-30 ngày tới. Mức giá cao với các lô hàng giao sớm cho thấy nguồn cung vật chất đang rất khó khăn khi Iran đóng cửa eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển khoảng 20-25% lượng dầu thô, 30% khí LNG toàn cầu.
Giá dầu thô tiếp tục đi lên sau phát biểu của Tổng thống Donald Trump ngày 2/4 rằng chiến sự có thể kéo dài thêm ít nhất 2-3 tuần, và để ngỏ khả năng leo thang khi Mỹ có thể nhắm mục tiêu vào các cơ sở dầu mỏ của Iran.
Nhà đầu tư lo ngại xung đột kéo dài sẽ đẩy chi phí năng lượng toàn cầu tăng cao, từ đó làm gia tăng lạm phát và kìm hãm tăng trưởng kinh tế. Giá xăng tại Mỹ tăng 37% kể từ khi chiến sự nổ ra, với mức trung bình đạt 4,08 USD mỗi gallon (khoảng 1,08 USD một lít), theo số liệu mới nhất từ Hiệp hội Ôtô Mỹ (AAA). Người tiêu dùng nước này đang chịu sức ép chi phí gia tăng, khi giá cả từ thực phẩm đến vé máy bay đều leo thang, buộc nhiều gia đình phải cân nhắc lại chi tiêu.
"Làn sương mù chiến sự vẫn dày đặc và nguồn cung dầu còn quá thấp để có thể phát tín hiệu an toàn", chiến lược gia trưởng Felix Vezina-Poirier tại BCA Research nhận định.
Trong khi đó, thị trường chứng khoán Mỹ hôm qua mở cửa trong sắc đỏ, nhưng dần phục hồi sau thông tin Iran cùng Oman xây dựng một cơ chế nhằm tạo điều kiện cho tàu thuyền qua lại Hormuz. Nhà đầu tư hiện tập trung vào thời điểm dòng chảy dầu có thể được nối lại qua tuyến vận tải biển chiến lược này.
Chỉ số DJIA giảm 61 điểm, tương đương 0,13%, thu hẹp đà đi xuống sau khi có lúc mất hơn 650 điểm trong phiên. Còn S&P 500 và Nasdaq Composite lần lượt tăng 0,11% và 0,18%, đảo chiều sau khi hạ hơn 1,5%.
Trong tài liệu họp cổ đông thường niên cuối tháng này, Hội đồng quản trị Tập đoàn Xăng dầu Việt Nam (Petrolimex) nhận định năm nay "có nhiều khó khăn, thách thức hơn thuận lợi". Do đó, doanh nghiệp đặt mục tiêu doanh thu tăng 2%, lên 315.000 tỷ đồng; còn lợi nhuận sau thuế dự kiến giảm 7%, xuống 3.380 tỷ đồng - mức thấp nhất bốn năm qua.
Theo ban lãnh đạo Petrolimex, sản lượng tiêu thụ năm nay và năm sau dự kiến tăng 8,5-10%. Xe điện bắt đầu tác động rõ hơn nhưng chưa chiếm lĩnh thị trường, do số lượng phương tiện động cơ đốt trong vẫn rất lớn. Kế hoạch hạn chế xe xăng vào nội đô từ năm sau sẽ ảnh hưởng đến sản lượng tại các thành phố lớn.
Sang giai đoạn 2028-2030, sản lượng bán xăng dầu truyền thống có thể đạt đỉnh hoặc bắt đầu đi ngang. Doanh nghiệp dự đoán khi đó tác động của xe điện, nhiên liệu xanh và chính sách hạn chế phương tiện rõ nét hơn.
Cụ thể, giá xe điện có thể giảm, hạ tầng sạc và các chính sách khuyến khích phát huy hiệu quả. Việc hạn chế phương tiện sử dụng xăng dầu ở các thành phố lớn cũng được thực thi đầy đủ hơn, gây áp lực lên sản lượng bán hàng tại những khu vực này.
Các dự án phát triển mạng lưới cao tốc, tăng trưởng kinh tế và nhu cầu vận tải hàng hóa được doanh nghiệp kỳ vọng bù đắp một phần sự sụt giảm sản lượng.
Trong báo cáo tài chính kiểm toán, ban lãnh đạo Petrolimex cho biết xung đột Trung Đông cũng gây ảnh hưởng bất lợi đến môi trường kinh doanh bình thường. Do phụ thuộc lớn vào nguồn dầu từ Trung Đông nên từ khi xung đột xảy ra, giá thế giới đã tăng mạnh, đặc biệt đối với dầu DO. Chi phí vận chuyển quốc tế cũng tăng theo giá nhiên liệu, cộng thêm mức phụ phí vận tải tăng bất thường.
5 năm tới, Petrolimex đặt mục tiêu tăng trưởng doanh thu bình quân không thấp hơn tăng trưởng sản lượng, dự kiến đạt 7% mỗi năm. Lợi nhuận kỳ vọng tăng 6-7% mỗi năm, còn cổ tức bình quân đạt 8-10%.
Petrolimex là nhà bán lẻ xăng dầu lớn nhất Việt Nam. Doanh nghiệp ước tính chiếm 50% thị phần tính theo sản lượng xuất bán và có mạng lưới 5.500 cửa hàng xăng dầu khắp cả nước. Năm ngoái, doanh thu tăng hơn 9% lên xấp xỉ 310.000 tỷ đồng, nhưng lãi trước thuế giảm khoảng 8% còn 3.643 tỷ đồng.
Trên sàn chứng khoán, cổ phiếu Petrolimex đang ở vùng giá 39.000 đồng, tăng khoảng 10% so với đầu năm.
Chiều 9-4, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã có báo cáo trước Quốc hội về kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 5 năm 2026-2030.
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn cho biết đầu tư công giai đoạn này dự kiến chiếm 20-22% tổng chi đầu tư phát triển toàn xã hội, tỉ trọng chi cho đầu tư phát triển chiếm khoảng 40% tổng chi ngân sách.
Chính phủ sẽ tăng cường hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, phấn đấu giảm hệ số sử dụng vốn (ICOR), giảm số lượng dự án khoảng 30% so với giai đoạn trước để tăng quy mô và hiệu quả dự án, phấn đấu tỉ lệ giải ngân đạt trên 95% kế hoạch.
Theo đó nhu cầu vốn ngân sách trung ương là 5,58 triệu tỉ đồng. Dự kiến phương án phân bổ vốn là 8,22 triệu tỉ đồng, với ngân sách trung ương là 3,8 triệu tỉ đồng và ngân sách địa phương là 4,42 triệu tỉ đồng.
Trong đó sẽ tập trung tối đa nguồn lực từ nguồn vốn Trung ương thực hiện chương trình hành động theo Nghị quyết Đại hội Đảng XIV, đầu tư cho các nhiệm vụ, dự án mang tính đột phá, chuyển đổi trạng thái, xoay chuyển tình thế.
Về giải pháp, ông Tuấn nhấn mạnh sẽ lựa chọn dự án đầu tư công trên cơ sở đánh giá, hạch toán đầy đủ hiệu quả kinh tế, tài chính và hiệu quả kinh tế - xã hội, đóng góp vào an sinh xã hội, quốc phòng, an ninh.
Tiếp tục nâng cao chất lượng thể chế quản lý đầu tư công. Việc sử dụng vốn phải phát huy trách nhiệm cao nhất trong tổ chức thực thi kế hoạch qua từng khâu, từng bước để đẩy nhanh tiến độ. Tăng cường phân cấp, phân quyền, đi đôi với phối hợp, giám sát, kiểm tra, đánh giá.
Trong báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi bày tỏ thống nhất quan điểm, mục tiêu, định hướng thực hiện kế hoạch đầu tư công trung hạn. Tuy nhiên việc xây dựng kế hoạch cần bám sát mục tiêu, phát huy vai trò đầu tư công tiếp tục là nguồn lực quan trọng.
Với nhu cầu vốn 5,58 triệu tỉ đồng cho giai đoạn tới, cơ quan thẩm tra cho rằng trong bối cảnh thời gian qua phát sinh một số yếu tố khách quan, Chính phủ cần chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tiếp tục rà soát, đề xuất danh mục dự án để sát với thực tế, yêu cầu phát triển hạ tầng.
Trong đó lưu ý phương án phân bổ vốn đầu tư công trung hạn và các phụ lục chưa thể hiện rõ các dự án cụ thể về xây dựng hệ thống dự trữ năng lượng quốc gia. Vì vậy trong bối cảnh tình hình quốc tế diễn biến phức tạp, cần rà soát, bổ sung dự án có liên quan đến dự án kho dự trữ dầu thô, xăng dầu, khí, than.
Đối với nguồn vốn dự kiến được bố trí là 8,22 triệu tỉ đồng, tăng 5,35 triệu tỉ đồng so với giai đoạn trước, cơ quan thẩm tra cho rằng cần rà soát kỹ lưỡng trên cơ sở huy động, phân bổ và quản lý sử dụng vốn tiết kiệm, hiệu quả kinh tế-xã hội, đầu tư có trọng tâm, trọng điểm.
Ngoài ra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị cần tăng cường giải pháp dự phòng rủi ro, xây dựng các kịch bản tăng trưởng để dự kiến kế hoạch bảo đảm tính chủ động ứng phó. Tiếp tục rà soát thận trọng nguồn thu, khả năng vay nợ, đảm bảo khả thi và không để áp lực quá lớn cho giai đoạn sau.
Đối với các giải pháp, ông Mãi đề nghị việc phân bổ, quản lý dự án đầu tư công gắn với hạch toán hiệu quả kinh tế-xã hội, đánh giá hiệu quả. Cần rà soát kỹ lưỡng danh mục dự án, hạn chế tối đa việc xây dựng trụ sở, trung tâm hành chính mới tại các tỉnh, thành phố...
