Thủ tướng yêu cầu khẩn trương dạy bơi trong trường phổ thông

Tối qua, 26.5, tại TP.HCM, bên lề sự kiện công bố 35 công ty nằm trong bảng xếp hạng Best Workplaces in Vietnam 2026 - Nơi làm việc xuất sắc hàng đầu Việt Nam 2026, do Cơ quan toàn cầu về văn hóa nơi làm việc Great Place To Work tổ chức, ông Raymund Chua đã chia sẻ với phóng viên Báo Thanh Niên góc nhìn của ông về sinh viên Việt Nam và những người mới tốt nghiệp đại học bước chân vào doanh nghiệp hiện nay.

Ông Raymund Chua, diễn giả tại chương trình là nhà lãnh đạo có gần 4 thập kỷ kinh nghiệm trong lĩnh vực kinh doanh và nhân sự. Ông được biết đến là chuyên gia tư tưởng trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo AI, hiện cũng đang là diễn giả và cố vấn đại học, hỗ trợ các chương trình liên quan đến Trường ĐH RMIT Việt Nam và ĐH Massey, New Zealand.

Trả lời phỏng vấn Báo Thanh Niên, ông Raymund Chua cho biết bằng quan sát của cá nhân ông "hiện nay sinh viên nói chung các bạn tốt nghiệp ra trường với nhiều kiến thức rất rộng, nhưng kinh nghiệm đang thiếu, đặc biệt thiếu kinh nghiệm trong làm việc trong doanh nghiệp, trong kinh doanh".

Ông Raymund Chua, người Malaysia, từng sống và làm việc nhiều năm tại Singapore trước khi sang TP.HCM làm việc và chọn TP.HCM là "nơi để nghỉ hưu", giành nhiều giải thưởng với kinh nghiệm lãnh đạo tại châu Á và khu vực EMEA (viết tắt của các khu vực châu Âu, Trung Đông và châu Phi). Ông Raymund Chua nhận định nhiều bạn sinh viên Việt Nam hiện ra trường với thành tích học tập tốt, sở hữu bằng đại học, nhưng không thể chủ quan. Các bạn đang phải cạnh tranh rất nhiều với người trẻ toàn cầu.

"Hiện nay người trẻ giỏi các kỹ năng, công cụ AI, nhưng các bạn phải giỏi ngoại ngữ. Chỉ giỏi tiếng Việt là không đủ trong bối cảnh hiện nay", ông nói thêm.

Song, người đàn ông đang là huấn luyện một số cá nhân, đồng thời là cố vấn hội đồng quản trị cho Jemmia Diamond tại Việt Nam, cho rằng "Với kinh nghiệm của một người làm tuyển dụng quốc tế, tôi muốn khuyên các bạn, đừng áp dụng mọi thứ theo tiêu chuẩn nước ngoài. Hãy giữ gìn bản sắc Việt Nam - thế mạnh của các bạn, hãy giữ gìn nó và duy trì nó qua nhiều thế hệ".

Ông Raymund Chua cho hay trong vòng 20-40 năm qua, khi tuyển dụng các bạn sinh viên mới ra trường, nhà tuyển dụng thường quan tâm đến kết quả học tập, xem sinh viên này có đi làm thêm (part time) gì chưa, có hoạt động cộng đồng gì không. Thế nhưng thực tế bây giờ đã khác. Những điều kể ở trên giờ đã quá bình thường. Điều thật sự cần là bạn có thật sự có kinh nghiệm trong lĩnh vực của bạn hay không.

Ông nêu ví dụ, tại công ty mà ông đang làm việc, công ty tuyển 6 sinh viên từ Trường ĐH RMIT Việt Nam và các bạn có 6 tháng để làm việc. Ông trực tiếp làm việc với sinh viên trong 5 tháng qua, mỗi 3 tuần ông sẽ gặp các sinh viên một lần. Ban đầu, tất cả mọi người đều sốc khi mọi thứ diễn ra quá dồn dập. Khi ở bậc đại học, các bạn được học mọi thứ lần lượt, học phần này rồi mới tới học phần khác. Nhưng trong thực tế, tất cả mọi thứ không đợi để lần lượt như vậy.

Hiện nay các sinh viên Việt Nam tốt nghiệp ra trường với tấm bằng loại giỏi rất nhiều, các bạn rành AI, giỏi ngoại ngữ, vậy thì đâu là những điều cần chú ý về năng lực, thái độ để có thể thành công?

Trả lời PV Báo Thanh Niên, ông Raymund Chua nhắc đến 2 điều. Thứ nhất là sự chủ động sáng tạo. Nếu như trước đây các bạn mới được tuyển dụng sẽ chờ sếp hỏi, chờ người hướng dẫn. Còn bây giờ, mỗi người cần có sẵn ý tưởng, và ý tưởng thật sự xuất sắc để có thể thuyết phục không chỉ sếp trực tiếp của mình, mà còn sếp cấp 2, cấp 3, cao hơn nữa. Thứ hai, trong thời đại AI, thời đại của máy tính, thì mỗi sinh viên hãy chú ý đề cao yếu tố con người trong mỗi người.

"Công cuộc chuyển đổi số, công cụ AI cũng rất quan trọng. Các bạn thường nghĩ là có AI thì làm gì cũng được, nhưng trước tiên các bạn phải là con người trước đã. Học lắng nghe. Học hiểu sâu vấn đề, trang bị nhiều kỹ năng và thật sự khiêm tốn", ông Raymund Chua đúc kết.

Tại chương trình, ông Roland Wee, Chủ tịch Great Place To Work ASEAN và ANZ, cho biết AI trong năm qua đạt tốc độ phát triển thực sự đáng kinh ngạc, những cột mốc từng dự đoán phải mất một thập kỷ thì nay đã nén lại trong vòng 18 tháng.

Ông Roland Wee cho rằng người lao động của năm 2026 cần yêu cầu cấp thiết là xây dựng năng lực thích ứng như một kỹ năng cốt lõi - không chỉ là nâng cao chuyên môn kỹ thuật, mà cần sự linh hoạt về nhận thức và cảm xúc để làm việc trong những cấu trúc đội ngũ, công nghệ và các ưu tiên liên tục thay đổi. Thời đại này, nhân sự giá trị nhất không nhất thiết là người chuyên môn hóa sâu nhất, mà là người có khả năng chống chịu và hợp tác tốt nhất.

Còn ông Raymund Chua cho biết, trong thời đại AI, thách thức lớn nhất không phải là công nghệ, mà là sự chú tâm của con người.

"Gần đây, khi huấn luyện một nhóm sinh viên đại học, tôi hỏi các bạn ấy thường xuyên sử dụng bao nhiêu ứng dụng AI. Hầu hết các bạn đã thành thạo ít nhất 3 công cụ AI ngay từ những năm đầu đại học. Sau đó tôi hỏi "Điều gì sẽ xảy ra nếu các bạn bước vào môi trường làm việc và nhận ra các anh chị đi trước lại không thành thạo AI?". Một sinh viên trả lời chỉ bằng một từ "phiền". Chỉ một từ đó thôi cũng nói lên rất nhiều điều về tương lai của nơi làm việc", ông kể.

Ông so sánh về thế hệ thanh niên trước đây, dành nhiều thời gian hơn để ra ngoài, đọc sách, trò chuyện và xây dựng các kết nối xã hội. Còn ngày nay, con người sống trong một thế giới luôn bị kích thích bởi kỹ thuật số, lướt không ngừng nhưng đánh mất khả năng thật sự hiện diện trong khoảnh khắc. "Trong kỷ nguyên AI, sự chú tâm có thể trở thành một trong những năng lực hiếm có và giá trị nhất của con người", ông suy ngẫm.

Do đó, theo ông Raymund Chua, điều hiện nay cần thiết, mỗi người cần học cách quản trị chính mình, tập trung vào việc nhận thức rõ niềm tin của chính mình và sự hiện diện của bản thân, đồng thời hãy thật sự khiêm tốn. Lãnh đạo cũng cần khiêm tốn để nhận ra mình không thể nắm giữ tất cả câu trả lời mà cần học hỏi từ tất cả mọi người, kể cả những sinh viên mới tốt nghiệp.

"Tương lai của công việc sẽ không chỉ thuộc về những tổ chức có công nghệ tiên tiến nhất. Tương lai sẽ thuộc về những tổ chức vẫn giữ được chiều sâu nhân văn. Những tổ chức được xây dựng trên: niềm tin, sự đồng thuận, mục đích, sự rõ ràng, sự tin cậy, sự khiêm nhường và sự chú tâm", chuyên gia này phát biểu.

Tin Gốc: Thanh Niên

Ban tuyển sinh quân sự, Bộ Quốc phòng vừa có văn bản hướng dẫn thí sinh dự thi đánh giá năng lực phục vụ tuyển sinh đại học, cao đẳng khối trường quân đội năm 2026 (kỳ thi QDA).

Theo đó, thí sinh sẽ đăng ký dự thi tại cổng thông tin tuyển sinh của Bộ Quốc phòng từ 8h ngày 11-5 đến 17h ngày 20-5. Thời gian thi dự kiến vào tuần 3 tháng 6-2026.

Theo Ban tuyển sinh quân sự, các câu hỏi thi phục vụ kỳ thi đánh giá năng lực QDA là tài sản của Ban tuyển sinh quân sự, Bộ Quốc phòng. Thí sinh tham dự kỳ thi không được sao chép một phần hay toàn bộ câu hỏi thi (dạng chữ viết, hình ảnh, âm thanh, video...), không được chuyển cho người khác dưới mọi hình thức trong quá trình làm bài thi và sau khi thi xong.

Thí sinh không được phép thảo luận, tiết lộ, chia sẻ một phần hay toàn bộ dữ kiện đề thi/câu hỏi thi QDA dưới mọi hình thức với các cá nhân, tổ chức, trên các phương tiện đại chúng và mạng xã hội khi chưa có sự đồng ý của hội đồng thi.

Trong trường hợp thí sinh vi phạm quy định trên sẽ bị đình chỉ và hủy đăng ký thi, hủy kết quả bài thi QDA và thông báo cho các bên liên quan về kết quả xử lý kỷ luật đối với thí sinh vi phạm.

Bên cạnh đó, kỳ thi QDA sẽ không công bố đáp án, thí sinh không được phúc khảo bài thi. Do đó trong quá trình làm bài thi, thí sinh cần đọc kỹ câu hỏi/đề thi, kiểm tra kết quả bài làm, điểm thi từng phần và tổng điểm sau khi nộp bài.

Nếu có kiến nghị, thắc mắc về câu hỏi, điểm bài thi, công tác tổ chức thi... thí sinh phải báo cáo với cán bộ coi thi để báo cáo chủ tịch hội đồng thi/trưởng điểm thi trước khi ca thi kết thúc. Mọi thắc mắc khi đã rời khỏi phòng thi đều không được xem xét giải quyết.

Ban tuyển sinh quân sự đặc biệt lưu ý, trong quá trình làm bài thi, thí sinh không được nhấp chuột quá 600 lần.

Kết thúc thời gian làm bài hoặc nộp bài, màn hình sẽ hiển thị điểm thi trong 60 giây.

Bài thi đánh giá năng lực QDA gồm 3 phần, tổng số 150 câu hỏi, thí sinh làm bài thi trên máy tính.

Đáp án câu hỏi trắc nghiệm gồm 4 lựa chọn biểu thị qua các chữ cái A, B, C, D hoặc ô tròn trống và chỉ có 1 đáp án đúng. Thí sinh sẽ chọn đáp án bằng cách nhấp chuột trái máy tính vào ô tròn trống.

Đối với các câu hỏi điền giá trị, điền đáp án là các số nguyên âm (ví dụ: -1, không có dấu cách hay khoảng trắng giữa dấu trừ và số 1) hoặc nguyên dương hoặc phân số tối giản (ví dụ: -3/4). Không điền đơn vị vào ô đáp án.

Với phần 1 (toán học và xử lý số liệu/tư duy định lượng), thí sinh làm bài trong 80 phút, 50 câu hỏi (35 câu hỏi trắc nghiệm khách quan bốn lựa chọn và 15 câu hỏi điền đáp án). Nếu thí sinh kết thúc phần 1 trước thời gian 80 phút có thể chuyển sang phần thi thứ hai hoặc trở lại xem lại các câu trả lời trước đó.

Phần 2 (văn học - ngôn ngữ/tư duy định tính), thí sinh làm bài trong 55 phút với 50 câu hỏi (trắc nghiệm khách quan bốn lựa chọn), trong đó có 25 câu hỏi đơn và 5 chùm câu hỏi gồm 1 ngữ cảnh đi kèm 5 câu hỏi.

Phần 3 (khoa học hoặc tiếng Anh), thí sinh làm bài trong 60 phút với 50 câu hỏi (trắc nghiệm khách quan bốn lựa chọn và điền đáp án).

Trong đó, phần thi khoa học thí sinh có thể chọn 1 tổ hợp trong tổng số 5 chủ đề: Vật lý - hóa học, hóa học - sinh học, vật lý - sinh học, lịch sử - địa lý. Mỗi chủ đề có 25 câu hỏi, trong đó có các câu hỏi đơn, 1 câu điền đáp án cho mỗi môn thuộc vật lý, hóa học, sinh học và từ 1 - 3 chùm câu hỏi gồm 1 ngữ cảnh đi kèm 3 câu hỏi.

Phần thi tiếng Anh gồm 50 câu hỏi trắc nghiệm khách quan bốn lựa chọn, trong đó có 35 câu hỏi đơn và 5 chùm câu hỏi gồm 3 ngữ cảnh về từ vựng, ngữ pháp, diễn đạt trong văn bản viết, đọc hiểu văn bản, tình huống...

Tin Gốc: Tuổi Trẻ

Trong tháng 3, Huỳnh Khương Nguyên, 22 tuổi, sinh viên năm cuối ngành Sư phạm Tiếng Anh, trường Đại học Ngoại ngữ (Đại học Đà Nẵng), lần lượt nhận tin trúng tuyển Đại học Cambridge và Đại học Oxford (Anh).

"Mình vỡ òa, phải đọc đi đọc lại email vì không hiểu chuyện gì đã xảy ra. Trước đó, mình không được Oxford gọi phỏng vấn trong khi vòng này gần như bắt buộc", Nguyên nói.

Theo bảng xếp hạng đại học của Times Higher Education, Oxford và Cambridge lần lượt đứng số 1 và 3 thế giới.

Là cựu học sinh chuyên Anh, trường THPT chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng, Nguyên sớm có dự định du học. Ngay từ năm thứ nhất đại học, nữ sinh đã tập trung giữ điểm học tập (GPA) ở mức cao nhất có thể, vì biết đây là nền tảng bắt buộc trong hồ sơ.

Tới năm thứ hai, Nguyên thử sức với nghiên cứu khoa học, chọn đề tài về ẩn dụ tri nhận trong lời bài hát của ca sĩ người Mỹ Taylor Swift. Nữ sinh cho hay trong lần đầu làm nghiên cứu, cô muốn giữ hứng thú và tạo động lực cho mình bằng cách chọn đề tài liên quan tới cả ngành học và sở thích.

Ngôn ngữ học tri nhận là lĩnh vực nghiên cứu liên ngành, nhằm giải thích cách con người sử dụng và hiểu ngôn ngữ dựa trên cấu trúc nhận thức và kinh nghiệm sống.

Nghiên cứu này mang về cho Nguyên giải nhì cấp thành phố và giải khuyến khích cấp Bộ Giáo dục và Đào tạo, đồng thời trở thành chất liệu chính trong bài luận gửi Oxford.

Nguyên mở đầu bài luận bằng lời bài hát Long Live của Taylor Swift, kể rằng từ nhỏ mình đã học tiếng Anh bằng cách nghe nhạc của nữ ca sĩ. Nhưng ngoài từ vựng, ngữ pháp, Nguyên nhận ra ca từ không chỉ nói về một sự vật cụ thể, đơn thuần, mà thường có ý nghĩa khái quát và sâu xa hơn. Cách diễn đạt ẩn dụ tạo được sự đồng cảm từ hàng triệu người nghe nhạc, ở những nền văn hóa khác nhau.

"Một cách vô thức, quá trình nhìn thế giới cảm xúc qua lăng kính của không gian vật lý là cánh cửa đầu tiên đưa mình đến với ẩn dụ tri nhận - một thành tố cốt lõi của ngôn ngữ học tri nhận", Nguyên viết trong bài luận.

Từ phát hiện trên, Nguyên thực hiện hai nghiên cứu về ngôn ngữ học tri nhận, tập trung làm rõ hiệu quả của yếu tố này trong dạy và học tiếng Anh. Cô cho rằng bằng cách này giáo viên có thể giúp học sinh học Tiếng Anh tự nhiên và sâu sắc hơn, thay vì chỉ ghi nhớ cấu trúc hay từ vựng rời rạc.

Theo Nguyên, bài luận giúp cô chứng minh rằng bản thân có động lực và đam mê nghiên cứu rõ ràng, xuyên suốt.

Ngoài ra, nữ sinh tham gia nhiều hoạt động thực tiễn để tăng cường khả năng ngôn ngữ, như làm liên lạc viên tại Đại hội Thể thao học sinh Đông Nam Á, phiên dịch cho đội Đức tại Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng.

Đến năm thứ ba, Nguyên cùng nhóm bạn xây dựng một website cung cấp tài liệu, bài giảng và trò chơi cho giáo viên giảng dạy Tiếng Anh. Dự án xuất phát từ trải nghiệm của cô, khi thấy học liệu điện tử giúp buổi dạy hiệu quả, học sinh hứng thú hơn, nhưng đồng thời cũng rất tốn thời gian thiết kế, nhất là với giáo viên có tuổi, không thạo công nghệ.

Nguyên làm trưởng nhóm, đồng thời thiết kế trò chơi trên power point. Sau gần một năm xây dựng, website có gần 100 tài liệu, thu hút khoảng 12.000 lượt sử dụng.

Song song, Nguyên dạy tiếng Anh miễn phí tại Trung tâm bảo trợ trẻ em đường phố ở Đà Nẵng, đều đặn hai buổi mỗi tuần. Nữ sinh xác định không làm chỉ để đẹp hồ sơ, mà muốn hỗ trợ lâu dài cho những học sinh thiệt thòi.

Theo Nguyên, điểm mạnh trong hồ sơ của mình nằm ở sự nhất quán trong định hướng. Trong nghiên cứu và cả hoạt động xã hội, Nguyên đều tập trung về ngôn ngữ, ứng dụng của nó trong giảng dạy và đời sống. Đồng thời, điểm GPA 3.97/4 cũng là lợi thế, giúp cô chứng minh năng lực học trước những trường có yêu cầu đầu vào khắt khe như Oxford và Cambridge.

Anh Chu Công Sơn, tiến sĩ tốt nghiệp Đại học Oxford, Giám đốc Công ty tư vấn D.U.T Consultant, là người hỗ trợ Khương Nguyên trong quá trình ứng tuyển, nhận định không nhiều người có thể trúng tuyển mà được miễn vòng phỏng vấn như Nguyên.

Anh Sơn cho rằng điểm nổi bật của nữ sinh là năng lực nghiên cứu độc lập, ấn tượng với bài báo khoa học Nguyên trình bày tại hội nghị CamTESOL. Đây là đề tài về ngôn ngữ học tri nhận - một nhánh không được dạy trong chương trình chính khóa - và Nguyên tự làm mà không có người hướng dẫn. Bài được đánh giá cao và nhận tài trợ từ ban tổ chức hội nghị.

Bên cạnh năng lực học thuật, anh Sơn đánh giá cao sự tự tin và bền bỉ của Nguyên.

"Nguyên là người rất tin vào bản thân và luôn nỗ lực", anh nói.

Hiện, Khương Nguyên chưa quyết định sẽ chọn Oxford hay Cambridge do còn chờ kết quả học bổng. Nếu học tại Cambridge, Nguyên muốn tiếp tục đào sâu ngôn ngữ học tri nhận; còn nếu chọn Oxford, cô cân nhắc hướng nghiên cứu về sử dụng chuyển ngữ (translanguaging) trong giảng dạy tiếng Anh.

"Với mình, đỗ Oxford hay Cambridge không phải là đích đến, mà chỉ là một cột mốc. Điều mình muốn theo đuổi lâu dài là hiểu thật sâu về ngôn ngữ và làm được điều gì đó có ích cho việc dạy và học tiếng Anh ở Việt Nam", Nguyên nói.

Thanh Hằng

Nguồn: https://vnexpress.net/nu-sinh-do-dai-hoc-top-1-the-gioi-voi-bai-luan-ve-taylor-swift-5055643.html