Có phải là trong thời đại trí tuệ nhân tạo thì học văn không còn cần thiết? Học văn chỉ là những điều viển vông, không tạo ra nhiều giá trị kinh tế như các môn học khác?
Chia sẻ bên lề kỳ thi vào lớp 10 TP.HCM vừa qua, sau giờ thí sinh làm bài thi môn ngữ văn, thạc sĩ truyền thông Phạm Công Nhật, giảng viên báo chí – truyền thông hệ Deakin (Úc), Trường ĐH Khoa học xã hội và nhân văn (ĐH Quốc gia TP.HCM), kể một câu chuyện anh gặp khi đi dạy. Sinh viên hỏi anh, trong thời đại công nghệ, trí tuệ nhân tạo (AI), các bạn thường thấy học toán thì mới ra tiền, còn học văn toàn là viển vông, “sến súa”, vậy mình phải học văn làm gì?
Anh Nhật thừa nhận, đang có một thực tế diễn ra hiện nay: Nhiều bạn trẻ không thích học văn, không thích dành thời gian cho môn văn vì không thấy lợi của môn văn là như thế nào. Song, trong thực tế, văn học là nhân học. Văn luôn là môn học cực kỳ lợi hại, mà bất cứ ngành nghề nào mà các bạn trẻ theo đuổi, đều liên quan và đều phải ứng dụng nó trong suốt cả cuộc đời.
Thạc sĩ Phạm Công Nhật nêu một ví dụ đơn giản, như trong thời đại AI, nếu mọi người viết câu lệnh (prompt) cho máy, nếu không đúng, chuẩn, cụ thể, bài bản, sẽ không thể nào ra một kết quả đúng như mong muốn.
Học môn văn còn có thể giúp học sinh, sinh viên hiểu nghĩa, cảm thụ được ý nghĩa ca từ sâu sắc trong những ca khúc nổi tiếng của thần tượng mình, hiểu được cái hay trong bài “Golden”, nhạc phim hoạt hình “KPop Demon Hunters” hay điều sâu sắc trong lời ca khúc “How you like that” của BLACKPINK… Giỏi văn, bạn mới có thể kể được câu chuyện của chính mình, một cách chân thật, có cảm xúc, để chinh phục được học bổng du học. Để làm được những điều đó, bạn không chỉ cần biết ngoại ngữ, cái gốc của bạn cần, là giỏi văn – giỏi tiếng Việt.
“Đặc biệt, mọi ngành nghề đều cần khả năng giao tiếp tốt, dù bạn có là bác sĩ, kỹ sư, ca sĩ, quản lý bất cứ mọi lĩnh vực nào. Kỹ năng giao tiếp phải được xây dựng từ những kiến thức kỹ năng cơ bản từ môn văn. Doanh nghiệp, công ty bây giờ không đánh giá một ứng viên qua bảng điểm, thành tích học tập nữa, họ nhìn qua cách bạn “kể câu chuyện riêng” của cá nhân mình. Càng đi sâu, các bạn trẻ sẽ càng thấy cái lợi hại của môn văn, từ đó biết cách để thay đổi thái độ học tập của mình về môn học này”, thạc sĩ Phạm Công Nhật nói.
Mới đây, hồi giữa tháng 5, tác giả Cecilia Anh Vân (tên thật là Nguyễn Thị Hồng Vân), một nhà báo, người làm truyền thông ở TP.HCM, ra mắt cuốn sách của chính mình mang tên “Content từ tim”.
Đáng chú ý, suốt 5 năm qua, chị cũng là người dạy những lớp học viết nội dung (content) chân thật, nhiều cảm xúc, với tên gọi “Content từ tim” và “Content 5AM” (bởi mọi người cùng vào học lúc… 5 giờ sáng).
Trong một thế giới đang dần bị bủa vây bởi những dòng nội dung được tạo ra từ thuật toán và AI, những lớp học viết của chị Vân, dạy trực tuyến, thu hút hơn 3.000 người học, cho đến nay. Người đi học viết ít tuổi nhất là 13. Và người đi học viết lớn nhất là 78 tuổi, nhiều người Việt ở nước ngoài cũng tham gia học viết.
Vậy thì có phải chỉ học toán mới được quan tâm, còn học văn, học viết, với những con chữ, đều là điều viển vông? Chị Trang Trần, làm giáo dục tại TP.HCM cùng con trai 15 tuổi tham gia lớp học viết lúc 5 giờ sáng kể: “Con trai tôi ở tuổi 15 đã bắt đầu biết cách dùng ngôn từ để diễn đạt những suy nghĩ bên trong một cách tự tin và rành mạch. Đây không chỉ là học viết, mà là hành trình để các thế hệ trong gia đình thấu hiểu và kết nối với nhau sâu sắc hơn”.
Còn anh Nguyễn Hoàng Đức, nhà sáng lập ABC Digi, một người đi học viết trong thời đại AI, cho rằng, trong lĩnh vực marketing của anh, những con chữ cần phải được kết hợp thật bài bản giữa những kỹ thuật bài bản và cảm xúc chân thật. Môn văn luôn hiện diện trong cuộc sống của chúng ta. Và học viết chưa bao giờ thôi cần thiết với mỗi người.
Chị Cecilia Anh Vân, người dạy những lớp học viết, chia sẻ với PV Báo Thanh Niên: “Viết là 1 kỹ năng rất “người”. Chẳng phải điều “học” chính thức đầu tiên của chúng ta ở ghế nhà trường là tập viết sao? Tại các lớp học “viết”, tôi nhận ra rằng điều người ta học được, không chỉ là những cách viết câu văn – viết đoạn văn – viết sách. Bởi vì, viết trước khi là một kỹ năng, nó còn là một hình thức trò chuyện, kết nối, để hiểu mình, để hiểu nhau. Khi viết ra những dòng chữ, chúng ta là độc giả đầu tiên của chính mình. Đọc chữ mình thì nhận thấy mình, tâm hồn mình, trí tuệ mình, cảm xúc mình, cuộc sống mình”.
Môn văn, như chị Vân nói, giúp mỗi chúng ta sống thật sự con người hơn trong thời đại đâu đâu cũng thấy máy móc, thấy AI.
“Viết có chủ đích tạo tiền đề cho soi chiếu có chủ đích, lựa chọn có chủ đích, sống có chủ đích. Đặc biệt trong thời đại AI, máy móc có thể làm nhiều thứ, tôi vẫn viết “cùng” AI, chứ không viết “bằng” AI. AI là copy-writing, còn chỉ con người mới có thể “writing”, chị Vân bày tỏ.
Mùa tuyển sinh đại học 2026 đang bước vào giai đoạn quan trọng khi thí sinh cả nước đang trong quá trình đăng ký, điều chỉnh và sắp xếp nguyện vọng trên hệ thống của Bộ GD-ĐT.
Trong thời điểm này, Trường Đại học Văn Hiến (VHU) công bố loạt chính sách hỗ trợ học phí và học bổng, tập trung vào hai nhóm quyền lợi chính: chương trình "Khối chốt hè 2026" và chính sách dành cho thí sinh chọn Văn Hiến là nguyện vọng 1.
"Khối chốt hè 2026" là chương trình do myU và Viện HUBBIZ thực hiện, dành cho thí sinh sinh năm 2008 và các thí sinh tự do đang trong giai đoạn lựa chọn ngành học, trường học và chuẩn bị bước vào giảng đường đại học.
Thí sinh sinh đăng ký tham gia chương trình sẽ được myU và Viện HUBBIZ hỗ trợ 50% học phí học kỳ 1 khi trúng tuyển và nhập học tại Trường Đại học Văn Hiến.
Với các thí sinh sinh năm 2008, điều kiện áp dụng là có điểm xét học bạ từ 18 điểm trở lên theo tổ hợp 3 môn xét tuyển, đã bao gồm điểm cộng hoặc điểm ưu tiên nếu có. Với thí sinh tự do, điểm trung bình cả năm lớp 12 nhân hệ số 3 cần đạt từ 18 điểm trở lên.
PGS.TS Trần Huy Hoàng - Phó Hiệu trưởng Thường trực Trường đại học Văn Hiến - cho biết chương trình được thiết kế nhằm giảm bớt áp lực tài chính cho phụ huynh, đồng thời giúp thí sinh có thêm sự chuẩn bị trước khi bắt đầu đời sống sinh viên.
"Ở giai đoạn chọn trường, nhiều gia đình quan tâm đến học phí, lộ trình học tập và khả năng thích nghi của con ở bậc đại học. Vì vậy, nhà trường mong muốn chính sách hỗ trợ học phí sẽ tạo thêm điểm tựa để thí sinh yên tâm hơn khi đưa ra lựa chọn", ông Hoàng chia sẻ.
Nhóm thí sinh có điểm học bạ đạt từ 25 điểm trở lên ngoài được hỗ trợ tương đương 50% học phí học kỳ 1 còn nhận thêm khóa học trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong học tập trị giá 2 triệu đồng.
Trường Đại học Văn Hiến chú trọng xây dựng môi trường học tập thân thiện, góp phần phát triển năng lực chuyên môn và kỹ năng thích ứng cho sinh viên - Ảnh: NTCC
Trong giai đoạn cao điểm tuyển sinh, Trường Đại học Văn Hiến dành nhiều chính sách học bổng cho thí sinh chọn trường là nguyện vọng 1 trên hệ thống xét tuyển của Bộ GD-ĐT. Từ ngày 2-7 đến trước 17h ngày 14-7, thí sinh chọn Văn Hiến là nguyện vọng 1 có cơ hội nhận học bổng đến 80% học phí toàn khóa.
Nổi bật là "Học bổng Tinh hoa Văn Hiến", có giá trị từ 20% đến 80% học phí toàn khóa. Học bổng dành cho thí sinh chọn Trường Đại học Văn Hiến là nguyện vọng 1 và có điểm trúng tuyển cao theo các phương thức xét tuyển.
Ngoài "Học bổng Tinh hoa Văn Hiến", trường còn triển khai "Học bổng Tài năng" hỗ trợ đến 100% học phí toàn khóa dành cho thủ khoa trường, á khoa trường và thủ khoa các ngành đào tạo. "Học bổng Công dân Toàn cầu" hỗ trợ đến 100% học phí năm nhất cho thí sinh có IELTS 6.5 hoặc chứng chỉ ngoại ngữ tương đương.
Một đặc quyền đáng chú ý khi chọn Văn Hiến là nguyện vọng 1 trên hệ thống xét tuyển của Bộ GD-ĐT là được tham gia chương trình "Khối chốt hè" mà không cần điều kiện điểm số đi kèm. Các bạn được hỗ trợ 50% học phí học kỳ 1 khi trúng tuyển và nhập học tại trường.
Đồng thời, tham gia chương trình "Khối chốt hè" các bạn còn được chủ động chọn tham gia các lớp kỹ năng thực tiễn như quản trị thương hiệu cá nhân và xây dựng mạng lưới quan hệ, trí tuệ nhân tạo ứng dụng trong học tập, thiết kế mô hình khởi nghiệp. Các bạn cũng được tham gia hoạt động trải nghiệm cùng doanh nghiệp, qua đó hình dung rõ hơn về môi trường làm việc, yêu cầu nghề nghiệp và định hướng tương lai trước khi bước vào giảng đường đại học.
Sinh viên Trường Đại học Văn Hiến thực hành trong hệ thống phòng thực hành hiện đại dưới sự hướng dẫn của giảng viên - Ảnh: NTCC
Thí sinh có thể tìm hiểu thông tin chi tiết và đăng ký tại website tuyển sinh của Trường Đại học Văn Hiến
Chiều 19.4, Trường ĐH Kinh tế - ĐH Huế tổ chức lễ tốt nghiệp trao bằng cho 25 tân thạc sĩ và 369 tân cử nhân (trong đó có 39 cử nhân đạt loại xuất sắc và 132 đạt loại giỏi). Lê Thị Thu Phương, thủ khoa đầu ra toàn trường với GPA 3,98 (điểm trung bình tích lũy các môn học)/4 là gương mặt tiêu biểu của khóa tốt nghiệp năm nay.
Chia sẻ sau buổi lễ, Phương không giấu được niềm vui và sự tự hào: “Mình rất hạnh phúc với những gì đã đạt được trong suốt chặng đường 4 năm đại học. Đây là thành quả mà mình muốn dành tặng cho bố mẹ, gia đình và những người đã luôn đồng hành cùng mình. Với mình, đây cũng là dấu mốc quan trọng cho tương lai".
Để đạt được thành tích ấn tượng như vậy, Phương cho biết cô luôn duy trì phương pháp học tập chủ động và kỷ luật. Ngoài việc tiếp thu kiến thức trên lớp, nữ cử nhân này thường xuyên tự tổng hợp bài học tại nhà, đồng thời kết hợp và tận dụng các công cụ trí tuệ nhân tạo (AI) để hệ thống hóa kiến thức, mở rộng hiểu biết từ nhiều nguồn khác nhau trên internet.
Bên cạnh đó, Phương còn chủ động tham gia các khóa học, trang web trực tuyến miễn phí... và các lớp đào tạo tại các trung tâm nhằm nâng cao kỹ năng, cũng như trình độ để hoàn thiện hồ sơ cá nhân ngay trước lúc ra trường.
Không chỉ nổi bật ở giảng đường, Phương còn tích cực tham gia các hoạt động xã hội và nghiên cứu khoa học. Phương còn là thành viên đội sinh viên tình nguyện hiến máu, tham gia các hoạt động hiến máu nhân đạo như “Chủ Nhật Đỏ”, đồng thời góp mặt trong đề tài “nghiên cứu xây dựng mô hình học máy nhận diện tín hiệu SOS qua tín hiệu tay của con người” và đạt giải cấp phường. Theo Phương, những trải nghiệm này giúp cô tự tin hơn, không chỉ trên giảng đường mà còn trong cuộc sống.
Đáng chú ý, ngay trước thời điểm tốt nghiệp, Phương đã được một công ty công nghệ tại Huế chuyên về lĩnh vực website nhận vào làm việc. Sau thời gian thử việc, dự kiến trong tháng 5 tới, cô sẽ được công ty chính thức ký hợp đồng lao động.
Với Phương sự hỗ trợ tận tình từ thầy cô và nhà trường là quý giá nhất, đặc biệt là các cơ hội được tiếp cận thực tế, kết nối với các doanh nghiệp từ sớm. Đây chính là nền tảng giúp cô nàng tự tin bước vào môi trường làm việc chuyên nghiệp.
Lựa chọn tiếp tục phát triển tại Huế, nữ thủ khoa cho biết, hiện đang làm việc trong lĩnh vực lập trình và đặt mục tiêu trong tương lai sẽ chuyển hướng sâu hơn sang lĩnh vực AI. “Theo mình, đây là thời đại của AI, nên mình muốn học hỏi thêm và nắm bắt cơ hội phát triển bản thân sang lĩnh vực này nhiều”, Phương nói.
Gửi gắm đến các bạn sinh viên, nữ thủ khoa cho rằng, mỗi người đều có định hướng và lựa chọn riêng, vì vậy điều quan trọng là phải nỗ lực hết mình để hoàn thiện bản thân. Theo Phương, thành công không đến một cách ngẫu nhiên mà là kết quả của cả quá trình kiên trì, chủ động và không ngừng học hỏi.
Trường Đại học Y Hà Nội ngày 1/7 công bố danh sách 277 thí sinh được tuyển thẳng vào hệ đại học chính quy, tăng 5 so với năm ngoái. Các em sẽ chính thức trúng tuyển nếu đỗ tốt nghiệp THPT và xác nhận nhập học trực tuyến trên hệ thống của Bộ Giáo dục và Đào tạo trước 17h ngày 21/8.
Trong số này, hai thí sinh có huy chương vàng Olympic Sinh học và Hoá học quốc tế, lần lượt là Nguyễn Lương Thái Duy và Nguyễn Mạnh Tuấn, cùng học trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam. Ba thí sinh có giải thi khoa học kỹ thuật quốc tế. Còn lại là các thí sinh giành giải ba học sinh giỏi quốc gia trở lên.
Theo quy định của trường, điều kiện để được xét tuyển thẳng vào tất cả ngành là có huy chương Olympic quốc tế, khu vực các môn Toán, Hóa, Sinh, Lý, Tin; hoặc đạt giải ba quốc gia trở lên môn Toán, Hóa, Sinh, Lý, Tin, tiếng Anh, tiếng Pháp. Riêng với ngành Tâm lý học, Y tế công cộng và Công tác xã hội, thí sinh có giải ba quốc gia môn Địa, Văn cũng được xét tuyển thẳng.
Với thí sinh có giải ba thi khoa học kỹ thuật cấp quốc gia trở lên, HMU xét tuyển thẳng vào các ngành phù hợp với một số điều kiện theo kèm về kết quả học tập, tổng điểm ba môn thi tốt nghiệp THPT.
Số thí sinh trúng tuyển thẳng theo ngành như sau:
Trường Đại học Y Hà Nội năm nay tuyển khoảng 2.000 sinh viên. Trường xét tuyển thẳng khoảng 40%, tức khoảng 800 thí sinh. Do không đủ, số chỉ tiêu còn lại dành cho hai phương thức là dựa vào điểm thi tốt nghiệp THPT và xét điểm thi đánh giá năng lực SPT của Đại học Sư phạm Hà Nội.
Học phí Đại học Y Hà Nội năm học 2026-2027 dự kiến từ 19,1 đến 80 triệu đồng, tăng 2,2 đến 17,8 triệu đồng so với năm ngoái.
