TPHCM chuyển trung tâm y tế khu vực thành cơ sở của bệnh viện hạng 1

Thông tin được ông Võ Khắc Thái, Phó chủ tịch Thường trực Liên đoàn Lao động TP HCM, cho biết tại buổi làm việc giữa Thường trực Thành ủy TP HCM với công đoàn thành phố sáng 4/5. Đây là kết quả bước đầu từ chương trình chăm sóc sức khỏe chuyên sâu cho người lao động nhằm triển khai chỉ đạo nâng cao chất lượng sống công nhân.

Kết quả cho thấy số ca mắc bệnh cao hơn dự kiến, nhiều người không chỉ có một bệnh mà cùng lúc gặp nhiều vấn đề sức khỏe tiềm ẩn. Trong 266 người được kiểm tra, bác sĩ ghi nhận hơn 300 loại bệnh, phát hiện 4 trường hợp mắc lao cùng nhiều trường hợp có dấu hiệu ung thư cần theo dõi sớm.

Từ thực tế này, công đoàn thành phố quyết định mở rộng chương trình khám chuyên sâu cho người lao động, đặc biệt công nhân làm việc ở các doanh nghiệp có nguy cơ cao ảnh hưởng đến sức khỏe. Một trong những nội dung trọng tâm là tầm soát ung thư cổ tử cung cho 50.000 nữ công nhân, toàn bộ chi phí do công đoàn và các đơn vị tài trợ. Chương trình sẽ triển khai từ ngày 10/5 tại 7 điểm khám trên địa bàn thành phố.

Tại buổi làm việc, ông Nguyễn Phước Lộc, Phó bí thư Thành ủy TP HCM, Chủ tịch Ủy ban MTMTTQ Việt Nam TP HCM, yêu cầu cần đặc biệt quan tâm đến sức khỏe người lao động, đặc biệt công nhân nữ. Theo ông, khám sức khỏe cần hướng đến chiều sâu, tầm soát bệnh nguy hiểm "không dừng lại ở đo chiều cao, cân nặng, nhịp tim".

Trước mắt, Công đoàn TP HCM cần đặt mục tiêu tầm soát ung thư cổ tử cung cho 100% nữ công nhân, khoảng 1,5 triệu người. Ngoài ra, 100% đoàn viên có sổ sức khỏe điện tử để theo dõi tình trạng bệnh lý, lịch sử khám chữa bệnh.

Theo ông Lộc, ung thư cổ tử cung là bệnh hiểm nghèo thường gặp ở phụ nữ nhưng nếu phát hiện sớm khả năng chữa trị thành công tỷ lệ cao. Do đó, việc tầm soát bệnh này là điều cần làm. Đặc biệt, chi phí tầm soát bệnh này không đắt nhưng các bệnh viện đã ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để đánh giá, đọc kết quả nhanh chóng. Nhiều bệnh viện còn chẩn hội chẩn từ xa giúp giảm chi phí đi lại cho lao động.

Ngoài ra, Liên đoàn lao động TP HCM có thể nghiên cứu thí điểm tiêm vaccine ngừa ung thư cổ tử cung cho thế hệ tiếp theo của công nhân. Theo nghiên cứu, nam giới đóng vai trò là "người vận chuyển" (vector) chính của virus HPV (Human Papillomavirus), mầm mống gây ra hơn 90-100% các ca ung thư cổ tử cung ở phụ nữ. Do đó, TP HCM có thể thí điểm tiêm vắc-xin HPV cho bé trai, theo khuyến nghị của chuyên gia y tế.

Hoạt động chăm sóc y tế chuyên sâu kể trên nằm trong chuỗi chương trình trọng điểm của TP HCM nhằm nâng cao chất lượng sống cho người lao động, thực hiện chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm hồi cuối tháng 4. Việc phát hiện và can thiệp bệnh sớm giúp công nhân tránh rơi vào cảnh kiệt quệ tài chính khi ốm đau, đặc biệt với nhóm ít có điều kiện kiểm tra y tế định kỳ. Song song với nỗ lực của tổ chức công đoàn, từ giữa tháng 4, chính quyền TP HCM cũng đồng loạt tổ chức khám sức khỏe miễn phí toàn dân tại 168 trạm y tế cơ sở.

Tin Gốc: Vnexpress

Động thái được Bộ Y tế đưa ra sau khi Bộ Công an cảnh báo về xu hướng tội phạm ma túy sử dụng fentanyl để tăng độ "phê" trong các loại ma túy tổng hợp. Cuối năm 2025, một vụ án liên quan fentanyl đã bị công an triệt phá tại Hà Nội.

Trước tình hình này, các cơ sở y tế phải siết chặt kê đơn, cấp phát và tiêu hủy thuốc chứa fentanyl; bắt buộc thu hồi 100% vỏ ống thuốc sau sử dụng để tránh thất thoát ra ngoài thị trường bất hợp pháp. Các doanh nghiệp dược, nhà thuốc và cơ sở kinh doanh được yêu cầu không bán thuốc sai đối tượng.

Fentanyl là thuốc giảm đau gây nghiện cực mạnh, thường dùng trong gây mê và điều trị đau nặng. Hoạt chất này mạnh hơn morphine hàng chục lần nên chỉ cần một lượng rất nhỏ bị lạm dụng cũng có thể gây suy hô hấp, tử vong.

Giống các opioid khác như morphin hay heroin, Fentanyl tạo cảm giác hưng phấn, thư giãn và giảm đau, nhưng kèm theo các tác dụng phụ nguy hiểm như lú lẫn, buồn ngủ, đặc biệt là suy hô hấp. Khi quá liều, người dùng có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê, da lạnh và ẩm, cơ thể tím tái rồi tử vong do ngừng thở.

Các chuyên gia y tế cảnh báo về "bộ ba triệu chứng" điển hình của ngộ độc opioid là hôn mê, đồng tử co nhỏ như đầu đinh ghim và suy hô hấp.

Tại nhiều nước, fentanyl đã trở thành "ma túy tử thần" do thường bị pha vào heroin hoặc ma túy tổng hợp để tăng hiệu lực. Chất này là nguyên nhân gây ra hơn 52.000 cái chết tại Mỹ trong một năm qua và trở thành loại ma túy chết chóc nhất nước này. Giới chức cảnh báo nguy cơ đang có dấu hiệu lan sang khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã ban hành Sắc lệnh xem Fentanyl là "vũ khí hủy diệt hàng loạt", mối đe dọa an ninh quốc gia cấp bách. Người dùng nhiều khi không biết mình đã sử dụng fentanyl, dẫn đến sốc thuốc và tử vong hàng loạt.

Việc Bộ Y tế siết quản lý fentanyl cho thấy áp lực ngày càng lớn từ nguy cơ ma túy tổng hợp thế hệ mới xâm nhập vào hệ thống y tế và thị trường dược phẩm trong nước. Các chuyên gia cảnh báo nếu không kiểm soát chặt từ khâu nhập khẩu, phân phối đến sử dụng tại bệnh viện, fentanyl có thể trở thành nguồn phát sinh tội phạm và các ca ngộ độc nguy hiểm trong cộng đồng.

Tin Gốc: Vnexpress

Đề xuất được Bộ Y tế đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Dự thảo hiện cơ bản hoàn tất quá trình xây dựng chính sách và đang chờ Chính phủ ban hành nghị quyết thông qua, dự kiến trình Quốc hội vào Kỳ họp thứ hai, Quốc hội XVI (tháng 10/2026).

Tại hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026 hôm 22/5, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết dự thảo đề xuất hai nhóm chính sách lớn. Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Thứ hai, cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.

Ngoài ra, Bộ Y tế kiến nghị Chính phủ xem xét bổ sung quy định "cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá" vào dự án luật lần này hoặc đưa vào lộ trình phù hợp hơn với điều kiện kinh tế - xã hội. Theo cơ quan soạn thảo, đây là giải pháp nhằm từng bước tạo ra một thế hệ người Việt không hút thuốc, giảm tỷ lệ nghiện nicotine trong giới trẻ và hạn chế người hút thuốc thụ động.

Bộ Y tế cho biết đã đánh giá tác động chính sách. Nếu được thực thi nghiêm túc, quy định này có thể giúp giảm mạnh tỷ lệ hút thuốc, tiết kiệm chi phí y tế và hạn chế tổn thất năng suất lao động do các bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra.

Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, chính sách cần sự đồng thuận từ Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành liên quan và người dân. Công tác kiểm soát cũng đòi hỏi đồng bộ nhiều giải pháp như xác minh độ tuổi khi mua thuốc lá, giảm điểm bán lẻ, tăng xử phạt vi phạm và duy trì các chương trình hỗ trợ cai nghiện.

Mô hình "Thế hệ không thuốc lá" đã được nhiều quốc gia nghiên cứu và triển khai nhằm ngăn thanh thiếu niên tiếp cận thuốc lá ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung vào người hút thuốc hiện tại.

Các chuyên gia y tế cho rằng trẻ em và thanh thiếu niên dễ nghiện nicotine hơn do não bộ chưa phát triển hoàn thiện trước 25 tuổi. Đây cũng là nhóm bị ngành công nghiệp thuốc lá nhắm tới thông qua quảng cáo trá hình trên mạng xã hội, tài trợ sự kiện, bao bì bắt mắt hay tiếp thị bằng người nổi tiếng.

Một nghiên cứu tại Anh cho thấy nếu chính sách "Thế hệ không thuốc lá" được triển khai hiệu quả, tỷ lệ hút thuốc ở nhóm 14-30 tuổi có thể giảm từ 13% năm 2023 xuống gần bằng 0 vào năm 2050.

Chủ đề Ngày Thế giới Không thuốc lá 2026 là Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo - Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá, nhấn mạnh nguy cơ từ các chiến lược tiếp thị mới đang khiến giới trẻ bị lôi kéo sử dụng sản phẩm chứa nicotine dưới vỏ bọc "hiện đại", "ít độc hại" và "thời thượng". Những hình thức quảng bá trá hình trên môi trường số, mạng xã hội, các hoạt động tài trợ, tiếp thị qua người nổi tiếng... đang làm gia tăng nguy cơ nghiện nicotine trong cộng đồng.

Theo các chuyên gia, dưới bất kỳ hình thức nào, sản phẩm thuốc lá và nicotine đều gây hại cho sức khỏe, tạo gánh nặng bệnh tật, kinh tế và xã hội. Thuốc lá là nguyên nhân của nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Không chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng, khói thuốc còn gây hại nghiêm trọng cho những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.

Việt Nam đang áp dụng nhiều biện pháp mạnh nhằm kiểm soát việc sản xuất, mua bán và sử dụng thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các hành vi như bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi, quảng cáo hoặc khuyến mại thuốc lá, hút thuốc tại bệnh viện, trường học, phương tiện giao thông công cộng và nhiều địa điểm công cộng khác đều bị nghiêm cấm.

Từ năm 2025, Việt Nam cấm sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.

Song song với các biện pháp quản lý, Việt Nam áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt rất cao đối với thuốc lá nhằm hạn chế tiêu dùng. Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, thuốc lá chịu thuế suất 75% và từ năm 2027 sẽ tiếp tục áp dụng thêm thuế tuyệt đối theo lộ trình tăng dần đến năm 2031.

Tăng thuế được xem là giải pháp quan trọng để giảm tỷ lệ hút thuốc, hạn chế tác hại đối với sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng chi phí y tế cho xã hội.

Tin Gốc: Vnexpress