Đề xuất được Bộ Y tế đưa vào dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá. Dự thảo hiện cơ bản hoàn tất quá trình xây dựng chính sách và đang chờ Chính phủ ban hành nghị quyết thông qua, dự kiến trình Quốc hội vào Kỳ họp thứ hai, Quốc hội XVI (tháng 10/2026).
Tại hội thảo hưởng ứng Ngày Thế giới Không thuốc lá năm 2026 hôm 22/5, bà Trần Thị Vân Ngọc, Phó Chánh Văn phòng Cục Quản lý Khám, chữa bệnh (Bộ Y tế), cho biết dự thảo đề xuất hai nhóm chính sách lớn. Thứ nhất, cấm sản xuất, kinh doanh, vận chuyển, quảng cáo, tài trợ và sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng cùng các sản phẩm thuốc lá mới khác. Thứ hai, cấm các cơ sở bán buôn, bán lẻ trưng bày thuốc lá dưới mọi hình thức.
Ngoài ra, Bộ Y tế kiến nghị Chính phủ xem xét bổ sung quy định “cấm người sinh từ ngày 1/1/2010 trở về sau mua, sử dụng thuốc lá” vào dự án luật lần này hoặc đưa vào lộ trình phù hợp hơn với điều kiện kinh tế – xã hội. Theo cơ quan soạn thảo, đây là giải pháp nhằm từng bước tạo ra một thế hệ người Việt không hút thuốc, giảm tỷ lệ nghiện nicotine trong giới trẻ và hạn chế người hút thuốc thụ động.
Bộ Y tế cho biết đã đánh giá tác động chính sách. Nếu được thực thi nghiêm túc, quy định này có thể giúp giảm mạnh tỷ lệ hút thuốc, tiết kiệm chi phí y tế và hạn chế tổn thất năng suất lao động do các bệnh liên quan đến thuốc lá gây ra.
Tuy nhiên, để bảo đảm tính khả thi, chính sách cần sự đồng thuận từ Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành liên quan và người dân. Công tác kiểm soát cũng đòi hỏi đồng bộ nhiều giải pháp như xác minh độ tuổi khi mua thuốc lá, giảm điểm bán lẻ, tăng xử phạt vi phạm và duy trì các chương trình hỗ trợ cai nghiện.
Mô hình “Thế hệ không thuốc lá” đã được nhiều quốc gia nghiên cứu và triển khai nhằm ngăn thanh thiếu niên tiếp cận thuốc lá ngay từ đầu, thay vì chỉ tập trung vào người hút thuốc hiện tại.
Các chuyên gia y tế cho rằng trẻ em và thanh thiếu niên dễ nghiện nicotine hơn do não bộ chưa phát triển hoàn thiện trước 25 tuổi. Đây cũng là nhóm bị ngành công nghiệp thuốc lá nhắm tới thông qua quảng cáo trá hình trên mạng xã hội, tài trợ sự kiện, bao bì bắt mắt hay tiếp thị bằng người nổi tiếng.
Một nghiên cứu tại Anh cho thấy nếu chính sách “Thế hệ không thuốc lá” được triển khai hiệu quả, tỷ lệ hút thuốc ở nhóm 14-30 tuổi có thể giảm từ 13% năm 2023 xuống gần bằng 0 vào năm 2050.
Chủ đề Ngày Thế giới Không thuốc lá 2026 là Vạch trần sự hấp dẫn giả tạo – Hành động để đẩy lùi nạn nghiện nicotine và thuốc lá, nhấn mạnh nguy cơ từ các chiến lược tiếp thị mới đang khiến giới trẻ bị lôi kéo sử dụng sản phẩm chứa nicotine dưới vỏ bọc “hiện đại”, “ít độc hại” và “thời thượng”. Những hình thức quảng bá trá hình trên môi trường số, mạng xã hội, các hoạt động tài trợ, tiếp thị qua người nổi tiếng… đang làm gia tăng nguy cơ nghiện nicotine trong cộng đồng.
Theo các chuyên gia, dưới bất kỳ hình thức nào, sản phẩm thuốc lá và nicotine đều gây hại cho sức khỏe, tạo gánh nặng bệnh tật, kinh tế và xã hội. Thuốc lá là nguyên nhân của nhiều bệnh nguy hiểm như ung thư, tim mạch, đột quỵ, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính và nhiều vấn đề sức khỏe khác. Không chỉ ảnh hưởng đến người sử dụng, khói thuốc còn gây hại nghiêm trọng cho những người xung quanh, đặc biệt là phụ nữ và trẻ em.
Việt Nam đang áp dụng nhiều biện pháp mạnh nhằm kiểm soát việc sản xuất, mua bán và sử dụng thuốc lá để bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Các hành vi như bán thuốc lá cho người dưới 18 tuổi, quảng cáo hoặc khuyến mại thuốc lá, hút thuốc tại bệnh viện, trường học, phương tiện giao thông công cộng và nhiều địa điểm công cộng khác đều bị nghiêm cấm.
Từ năm 2025, Việt Nam cấm sử dụng thuốc lá điện tử và thuốc lá nung nóng.
Song song với các biện pháp quản lý, Việt Nam áp dụng mức thuế tiêu thụ đặc biệt rất cao đối với thuốc lá nhằm hạn chế tiêu dùng. Theo Luật Thuế tiêu thụ đặc biệt 2025, thuốc lá chịu thuế suất 75% và từ năm 2027 sẽ tiếp tục áp dụng thêm thuế tuyệt đối theo lộ trình tăng dần đến năm 2031.
Tăng thuế được xem là giải pháp quan trọng để giảm tỷ lệ hút thuốc, hạn chế tác hại đối với sức khỏe cộng đồng và giảm gánh nặng chi phí y tế cho xã hội.
Một nghiên cứu của Đại học Y khoa Đài Bắc chỉ ra rằng nồng độ chất làm dẻo tích tụ trong cơ thể người dân Đài Loan đang ở mức báo động, cao gấp từ 2 đến 7 lần so với người dân tại châu Âu và Mỹ, theo Mirror Daily News ngày 28/4. Kết quả này gây bất ngờ cho dư luận nhưng lại là điều không hiếm gặp trong thực tế thăm khám của bác sĩ gia đình Chen Hsin-mei.
Bà quan sát thấy nhiều bệnh nhân không làm việc trong môi trường nhà máy hay tiếp xúc trực tiếp với hóa chất nhưng kết quả xét nghiệm vẫn cho thấy hàm lượng chất làm dẻo ở mức rất cao. Nguyên nhân chính nằm ở thói quen ăn uống hàng ngày, khiến cơ thể vô tình nạp vào một lượng lớn nhựa mà không hay biết.
Bác sĩ Chen cho hay chất làm dẻo dễ dàng xâm nhập vào cơ thể người nhất thông qua con đường tiếp xúc thực phẩm với ba sai lầm phổ biến.
Đầu tiên là thói quen dùng túi nilon để đựng đồ ăn nóng như sữa đậu nành, bún phở hay các món kho, bởi nhiệt độ cao sẽ kích thích các chất độc hại giải phóng nhanh chóng. Sai lầm thứ hai xuất phát từ việc sử dụng các hộp nhựa hoặc bát giấy có lớp màng nhựa bên trong để đựng thực phẩm nóng khi mua đồ mang về hoặc giao hàng tận nơi.
Việc thực phẩm nóng tiếp xúc trong thời gian dài sẽ làm tăng nguy cơ thôi nhiễm chất làm dẻo vào thức ăn. Cuối cùng là thói quen bọc màng bọc thực phẩm trực tiếp lên thức ăn khi quay trong lò vi sóng. Những hành động tưởng chừng tiện lợi này thực chất lại là nguồn phơi nhiễm tích tụ âm thầm theo thời gian.
Nhiều người lầm tưởng rằng chỉ khi ăn thực phẩm quá nhiều dầu mỡ hoặc làm việc trong môi trường công nghiệp thì nồng độ chất độc hại mới vượt ngưỡng nhưng bác sĩ Chen cảnh báo thực tế có hơn 50% lượng chất làm dẻo mà người dân bình thường hấp thụ lại đến từ chính các loại vật liệu đóng gói và hộp đựng thực phẩm hàng ngày.
Để giảm bớt gánh nặng cho cơ thể, ngoài việc hạn chế để nhựa tiếp xúc với nhiệt độ cao, chúng ta có thể hỗ trợ cơ thể tăng cường quá trình trao đổi chất thông qua chế độ dinh dưỡng. Theo bác sĩ, nhóm rau họ cải, đặc biệt là mầm bông cải xanh (broccoli sprouts), chính là yếu tố then chốt giúp hỗ trợ quá trình này. Mầm bông cải xanh chứa hàm lượng cao sulforaphane, hoạt chất được chứng minh có khả năng kích hoạt cơ chế giải độc Nrf2, giúp các enzyme hoạt động hiệu quả hơn trong việc chuyển hóa các chất gây rối loạn nội tiết và tác nhân ô nhiễm. Hiểu đơn giản, loại thực phẩm này giúp "hệ thống làm sạch" tự nhiên của cơ thể vận hành mạnh mẽ hơn.
Bà lưu ý không nhất thiết phải ăn một lượng lớn mới đạt được hiệu quả, bởi chỉ một phần nhỏ mầm bông cải xanh đã chứa hàm lượng hoạt chất cao hơn hẳn so với súp lơ trưởng thành thông thường. Bác sĩ cho hay dù chất làm dẻo gần như là yếu tố khó tránh khỏi trong cuộc sống hiện đại, điều quan trọng không phải là hoảng sợ mà là cần chủ động giảm thiểu sự tích tụ hàng ngày và hỗ trợ cơ thể đào thải chúng thông qua ăn uống để duy trì sức khỏe bền vững.
Ung thư phổi di căn xảy ra khi các tế bào ung thư tách ra khỏi khối u ban đầu và di chuyển qua đường máu hay hệ bạch huyết lan đến các vị trí xa. Theo Verywell Health, ung thư phổi thường di căn đến hạch bạch huyết, xương, não, gan, tuyến thượng thận. Các vị trí ít phổ biến hơn là dạ dày, ruột, tuyến tụy, mắt, da, thận hoặc ngực.
Nguy cơ di căn tùy thuộc giai đoạn bệnh và loại ung thư. Ung thư phổi không tế bào nhỏ (NSCLC) là loại phổ biến nhất. Theo Viện Ung thư Quốc gia Mỹ (NCI), khoảng 40% trường hợp mắc NSCLC được chẩn đoán ở giai đoạn 4, khi đã di căn.
Hạch bạch huyết
Hạch bạch huyết là những cơ quan nhỏ nằm rải rác khắp cơ thể, có chức năng giữ lại và lọc các chất lạ. Ung thư phổi thường lan đầu tiên đến các hạch bạch huyết trong phổi hoặc gần các đường dẫn khí chính. Tình trạng xâm lấn cục bộ này có thể xảy ra trong giai đoạn 2 của NSCLC và thường không gây triệu chứng.
Nếu không được điều trị, ung thư có thể di căn đến các hạch bạch huyết xa và các vị trí khác trong cơ thể. Ở giai đoạn này, người bệnh có thể nhận thấy một khối u cứng ở cổ hoặc nách, nơi có hạch bạch huyết chứa tế bào ung thư.
Phẫu thuật cắt bỏ một phần hoặc toàn bộ các hạch bạch huyết gần đó là phương pháp điều trị đầu tiên cho ung thư phổi không tế bào nhỏ giai đoạn sớm. Các phương pháp khác như xạ trị, hóa trị và liệu pháp nhắm đích có thể được kết hợp với phẫu thuật hoặc áp dụng riêng lẻ cho người bệnh ung thư di căn.
Xương
Một trong những biến chứng nghiêm trọng hơn của ung thư phổi không tế bào nhỏ là di căn đến xương. Theo Healthline, các vùng bị ảnh hưởng nhiều nhất bởi di căn xương bao gồm cột sống, khung chậu, xương đùi, xương cánh tay trên, bàn tay và bàn chân.
Đau là triệu chứng phổ biến nhất, thường bắt đầu từ từ, cảm giác giống như bị căng hoặc đau cơ, sau đó trở nên dữ dội. Các triệu chứng nghiêm trọng hơn có thể xảy ra như gãy xương ở vùng bị suy yếu do bệnh, tăng canxi máu, chèn ép tủy sống nếu ung thư di căn đến cột sống.
Mục tiêu điều trị chính ở giai đoạn này là giảm đau và ngăn ngừa gãy xương, bao gồm dùng thuốc giảm đau, xạ trị, phẫu thuật và thuốc dùng để làm chậm quá trình phân hủy xương.
Não
Theo Hội Ung thư Phổi Mỹ, đây là loại ung thư di căn não phổ biến nhất. Nhiều bệnh nhân không có bất kỳ triệu chứng nào, song những người khác có thể thấy đau đầu, thường kèm theo buồn nôn hoặc nôn mửa, lú lẫn, mất trí nhớ, bị co giật, mất thị lực, tê hoặc yếu một bên cơ thể.
Mục tiêu điều trị lúc này chủ yếu là kiểm soát các triệu chứng chứ không phải chữa khỏi bệnh, bao gồm dùng thuốc giảm đau, thuốc chống co giật, xạ trị để thu nhỏ khối u hoặc steroid để giảm sưng não. Trường hợp di căn ít, bác sĩ có thể phẫu thuật hoặc xạ trị.
Gan
Ung thư phổi di căn đến gan có thể ảnh hưởng tới 30-50% số người mắc bệnh ở giai đoạn tiến triển. Người bệnh có thể mất cảm giác thèm ăn, sụt cân, mệt mỏi, sưng chân, ngứa, vàng da hoặc vàng mắt. Hóa trị thường được áp dụng để điều trị cả khối u nguyên phát và các tế bào ung thư trong gan.
Tuyến thượng thận là cơ quan nằm trên đỉnh thận sản sinh ra hormone. Ung thư phổi di căn đến tuyến thượng thận thường không gây ra triệu chứng. Người bệnh thường được hóa trị để kéo dài thời gian sống, hoặc phẫu thuật cắt u phổi lẫn tuyến thượng thận bị ảnh hưởng.
Hầu hết các trường hợp ung thư phổi di căn không thể chữa khỏi và thường có tiên lượng xấu. Theo NCI, tỷ lệ sống sót sau 5 năm đối với ung thư phổi di căn là 6,3%.
Lý do, sản phẩm lưu thông có công thức không đúng như hồ sơ đã công bố.
Cụ thể, lô sữa rửa tay hương đào Dr. Clean (sữa rửa tay Dr. Clean Peach) bị thu hồi có số lô V412 04, ngày sản xuất 18/8/2025, hạn dùng 17/8/2028, chai 500g.
Sản phẩm do Công ty Cổ phần Dược mỹ phẩm Koji chịu trách nhiệm đưa ra thị trường, Công ty TNHH Một thành viên Hóa phẩm VICO sản xuất.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy mẫu sản phẩm chứa natri benzoat không được công bố trên nhãn.
Theo công ty, hai nguyên liệu sử dụng trong sản xuất là Galsilk 7 SB và Euperlan PCO có chứa natri benzoat nhưng không được kê khai trong phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm. Ngoài ra, công thức gốc của sản phẩm không có thành phần Coco-Glucoside như đã khai trong hồ sơ công bố.
Lô kem bôi da thảo mộc Young Rau Má bị thu hồi là loại hộp 1 tuýp 20g, số tiếp nhận Phiếu công bố 1072/22/CBMP-LA, số lô 011124, ngày sản xuất 28/11/2024, hạn dùng 28/11/2027.
Sản phẩm do Công ty Cổ phần Phát triển thương mại Mekong Việt Nam chịu trách nhiệm đưa ra thị trường, Công ty Cổ phần Dược phẩm Bidopharma USA - Chi nhánh Long An sản xuất.
Kết quả kiểm nghiệm cho thấy sản phẩm chứa methylparaben và propylparaben không được công bố trên nhãn cũng như trong Phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm.
Trong văn bản giải trình, đơn vị sản xuất cho biết methylparaben và propylparaben có trong một số nguyên liệu đầu vào. Tuy nhiên, hồ sơ nguyên liệu được kiểm tra không ghi nhận hai chất này trong thành phần.
Ngoài ra, một số nguyên liệu khác sử dụng để sản xuất cũng chứa nhiều thành phần nhưng không được kê khai trong Phiếu công bố, như: Green Tea Extract chứa Glycerin, Sodium benzoate, Potassium sorbate; Curcuma Longa Extract chứa Propylene Glycol, 1,2-Hexanediol; Centella Asiatica Leaf/Stem Extract chứa Propylene Glycol, Sodium benzoate và Potassium sorbate.
Cục Quản lý Dược đề nghị sở y tế các tỉnh, thành phố thông báo đến các cơ sở kinh doanh, sử dụng mỹ phẩm ngừng ngay việc kinh doanh, sử dụng hai lô sản phẩm nêu trên, đồng thời trả lại cơ sở cung ứng để thực hiện thu hồi. Các địa phương được yêu cầu tăng cường kiểm tra, giám sát việc thu hồi, xử lý các tổ chức, cá nhân vi phạm theo quy định.
Cục cũng yêu cầu các doanh nghiệp gửi thông báo thu hồi đến toàn bộ hệ thống phân phối, tiếp nhận sản phẩm bị trả lại, thu hồi, tiêu hủy toàn bộ lô hàng vi phạm. Đồng thời, rà soát toàn bộ các lô sản xuất cùng sản phẩm để thu hồi nếu phát hiện vi phạm tương tự.
Sở Y tế các địa phương Hà Nội, Hải Phòng, TPHCM và Tây Ninh có trách nhiệm giám sát việc thu hồi, tiêu hủy, thu hồi số tiếp nhận phiếu công bố sản phẩm mỹ phẩm của hai sản phẩm theo quy định. Song song với đó tiến hành kiểm tra việc chấp hành pháp luật về sản xuất, kinh doanh mỹ phẩm của các doanh nghiệp liên quan.
