UBND TPHCM vừa ban hành kế hoạch phát triển kinh tế tầm thấp đến năm 2030. Với bản kế hoạch, thành phố hướng tới mục tiêu hình thành ngành kinh tế – kỹ thuật mới, xây dựng hệ sinh thái công nghiệp và trung tâm nghiên cứu, sản xuất đầu tiên của cả nước.
Địa phương hướng tới mục tiêu đưa kinh tế tầm thấp trở thành ngành tạo động lực tăng trưởng và nâng cao năng suất các lĩnh vực truyền thống.
Hình thành trung tâm quản lý thiết bị bay
Theo kế hoạch, TPHCM chú trọng làm chủ công nghệ, xây dựng hệ sinh thái nghiên cứu, thử nghiệm và chuyển giao nhằm đảm bảo chủ quyền dữ liệu, công nghệ và không phận.
Thành phố đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp nhằm phát triển kinh tế không gian tầm thấp. Trong đó, địa phương chuyển từ tư duy quản lý không phận sang khai thác không gian tầm thấp như một nguồn tài nguyên kinh tế, tạo động lực cho công nghiệp, dịch vụ, logistics và đô thị thông minh.
Các cơ quan chức năng sẽ đẩy mạnh truyền thông, nâng cao nhận thức xã hội về lợi ích, hiệu quả và an toàn của mô hình này. UBND TPHCM cũng yêu cầu tăng cường đánh giá, khen thưởng hàng năm; khuyến khích sáng kiến, mô hình hiệu quả và thúc đẩy sự tham gia của tổ chức, doanh nghiệp, cộng đồng.
TPHCM sẽ xây dựng cơ chế, chính sách thúc đẩy phát triển kinh tế tầm thấp và tháo gỡ các rào cản hiện hữu. Trong đó, các cơ chế thử nghiệm có kiểm soát sẽ được triển khai để quản lý, giám sát thiết bị bay không người lái; rà soát, bổ sung quy định liên quan nhằm xử lý kịp thời các điểm nghẽn về chính sách.
Địa phương cũng quy hoạch không gian tầm thấp theo phân lớp độ cao, đồng bộ hạ tầng và dịch vụ ưu tiên; xác định rõ cơ quan quản lý, cơ chế phối hợp và đẩy mạnh phân cấp.
TPHCM sẽ xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nghiên cứu, sản xuất thiết bị bay tầm thấp; thúc đẩy hợp tác công tư, hỗ trợ khởi nghiệp, phát triển công nghệ lõi và áp dụng cơ chế thử nghiệm để khuyến khích đổi mới sáng tạo.
Kế hoạch của TPHCM cũng nêu rõ nhiệm vụ ưu tiên nguồn lực để xây dựng đồng bộ hạ tầng vật lý, hạ tầng số và hạ tầng thử nghiệm phục vụ kinh tế tầm thấp; bảo đảm an toàn, bảo mật và kết nối liên thông đa ngành; đồng thời thúc đẩy hợp tác công tư, thu hút đầu tư.
Thành phố sẽ hình thành trung tâm giám sát, quản lý thiết bị bay không người lái; xây dựng lộ trình triển khai hệ thống quản lý không gian tầm thấp phù hợp tiêu chuẩn quốc gia, quốc tế và kết nối mạng 5G/6G.
Bên cạnh đó, TPHCM phát triển mạng lưới hạ tầng vật lý gồm bãi đáp, trạm sạc, trung tâm điều hành bay, trung tâm logistics gắn với quy hoạch đô thị, khu công nghiệp, sân bay, cảng biển; đồng thời thí điểm hệ thống sạc năng lượng nhanh và năng lượng sạch.
Lộ trình 3 giai đoạn
Giai đoạn 2026-2027, TPHCM tập trung thí điểm, hoàn thiện thể chế và xây dựng nền móng. Các nhiệm vụ gồm xây dựng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; quy hoạch không gian tầm thấp; xác định vùng cấm bay, vùng hạn chế và hành lang bay tiềm năng; xây dựng hệ thống quản lý giao thông không gian tầm thấp (UTM) với các chức năng giám sát, định danh từ xa; triển khai chương trình đào tạo nhân lực.
Giai đoạn 2028-2030, thành phố mở rộng và tăng tốc thương mại hóa. Địa phương sẽ tổng kết cơ chế thử nghiệm, kiến nghị sửa đổi luật liên quan để chính thức hóa hoạt động thương mại kinh tế tầm thấp; nâng cấp hệ thống UTM theo hướng tự động hóa và tích hợp dữ liệu.
Sau năm 2030, TPHCM định hướng đẩy mạnh thương mại hóa, đa dạng dịch vụ kinh tế tầm thấp gắn với các lĩnh vực ưu tiên; tập trung nghiên cứu, chuyển giao và làm chủ công nghệ nền tảng, công nghệ lõi nhằm hình thành hệ sinh thái hạ tầng kỹ thuật đồng bộ.
TPHCM ưu tiên thí điểm kinh tế tầm thấp tại các lĩnh vực có khả năng tạo giá trị nhanh và sức lan tỏa lớn như nông nghiệp, logistics, vận tải, y tế, du lịch, quản lý đô thị, giám sát, ứng cứu khẩn cấp, an ninh và quốc phòng.
Kinh tế tầm thấp hay kinh tế không gian tầm thấp (Low Altitude Economy – LAE) chỉ các hoạt động khai thác không gian bay thấp (thường ở độ cao dưới 1.000m) gắn với việc ứng dụng máy bay không người lái (drone), máy bay cỡ nhỏ, trực thăng và các hệ thống công nghệ điều khiển, quản lý không lưu tầm thấp.
Không chỉ là hoạt động bay đơn lẻ, đây còn là một hệ sinh thái kinh tế hoàn chỉnh, bao gồm thiết bị, hạ tầng, dịch vụ và các ứng dụng phục vụ sản xuất, đời sống.
Vụ vỡ hồ chứa trên núi Tân Lai (xã Tuy Phong, Lâm Đồng; trước đây thuộc xã Phong Phú, huyện Tuy Phong, tỉnh Bình Thuận) gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng đối với người dân thôn 2. Dù Cơ quan CSĐT đã khởi tố bị can đối với chủ trang trại, đến nay, sau hơn 8 tháng xảy ra sự cố, người dân vẫn chưa nhận được bất kỳ khoản bồi thường nào.
Tại buổi đối thoại với người dân ở trụ sở UBND xã Tuy Phong ngày 7.7, lãnh đạo Đảng ủy và UBND xã cho biết trong thời gian vụ án đang được điều tra, các quyết định liên quan đến việc giải quyết vụ án thuộc thẩm quyền của cơ quan điều tra.
Theo chính quyền địa phương, UBND xã sẽ tổng hợp các ý kiến, kiến nghị của người dân thôn 2 để chuyển cơ quan chức năng xem xét, giải quyết. Tuy nhiên, điều khiến nhiều người băn khoăn là đến nay chủ trang trại trên núi Tân Lai vẫn chưa thực hiện bồi thường thiệt hại cho các hộ dân bị ảnh hưởng.
Phân tích vụ việc dưới góc độ pháp lý, luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân, Phó chủ nhiệm Đoàn luật sư thành phố Đồng Nai, cho biết việc khởi tố bị can đối với ông Trần Quang Tính, Giám đốc Công ty TNHH thương mại Trang trại Việt Phong Phú (chủ trang trại), mới chỉ là bước đầu của quá trình tố tụng. Hiện vụ án vẫn đang được cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ.
Theo luật sư Quân, cơ quan điều tra đang tiếp tục thu thập chứng cứ để xác định các dấu hiệu của tội phạm theo điều 298 bộ luật Hình sự về hành vi vi phạm quy định trong xây dựng, quản lý, vận hành công trình gây thiệt hại nghiêm trọng về người và tài sản.
"Theo nhận định của cá nhân tôi, vấn đề pháp lý đáng chú ý trong vụ án này là xác định có hay không hành vi vi phạm trong quá trình xây dựng, quản lý và vận hành hồ chứa. Từ đó, cơ quan điều tra sẽ làm rõ nguyên nhân xảy ra sự cố, trách nhiệm của các cá nhân, tổ chức liên quan cũng như mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm và thiệt hại xảy ra. Đây là căn cứ quan trọng để xem xét trách nhiệm hình sự cũng như trách nhiệm bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật", luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân phân tích.
Trả lời câu hỏi của PV Thanh Niên về nguyên nhân việc bồi thường kéo dài trong khi hậu quả của vụ vỡ hồ chứa trên núi Tân Lai đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đời sống người dân, luật sư Quân dẫn khoản 1 điều 584 bộ luật Dân sự và điều 2 Nghị quyết 02/2022/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TAND tối cao.
Theo đó, trách nhiệm bồi thường thiệt hại phát sinh khi có hành vi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, tài sản hoặc quyền, lợi ích hợp pháp của người khác; có thiệt hại thực tế xảy ra và có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi vi phạm với thiệt hại.
"Có thể hiểu rằng, người gây thiệt hại chỉ phải bồi thường đối với thiệt hại thực tế đã xảy ra và phần thiệt hại này là hậu quả trực tiếp từ hành vi vi phạm", luật sư Quân nói.
Ông cũng cho biết, theo điều 30 bộ luật Tố tụng hình sự, phần trách nhiệm dân sự trong vụ án hình sự sẽ được xem xét cùng quá trình giải quyết vụ án.
Đối với vụ vỡ hồ chứa trên núi Tân Lai, cơ quan điều tra vẫn đang xác minh hành vi vi phạm của chủ trang trại, nguyên nhân xảy ra sự cố, mối quan hệ nhân quả và thống kê, giám định mức độ thiệt hại theo quy định. Đây là cơ sở để xác định trách nhiệm bồi thường của các cá nhân, tổ chức có liên quan.
"Vì vậy, theo tôi, việc giám định, xác minh chưa hoàn tất có thể là một trong những nguyên nhân khiến công tác bồi thường chưa được thực hiện", luật sư Quân nhận định.
Có thể yêu cầu chủ trang trại "ứng trước" để khắc phục thiệt hại cho người dân hay không, hay phải chờ kết luận chính thức từ cơ quan tiến hành tố tụng?
Luật sư Trần Cao Đại Kỳ Quân cho rằng pháp luật đã có quy định khá rõ. Theo khoản 1 và khoản 2 điều 585 bộ luật Dân sự, thiệt hại thực tế phải được bồi thường toàn bộ và kịp thời. Các bên có thể thỏa thuận về mức bồi thường, hình thức bồi thường bằng tiền hoặc hiện vật, cũng như phương thức thanh toán một lần hoặc nhiều lần.
"Thực tế, pháp luật không có quy định về việc người bị thiệt hại phải chờ kết luận điều tra hoặc chờ bản án có hiệu lực mới được nhận bồi thường. Nghĩa vụ bồi thường thiệt hại có thể được các bên tự nguyện thỏa thuận và thực hiện ngay khi có căn cứ xác định thiệt hại phát sinh từ sự cố", luật sư Quân cho biết.
Theo ông, người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu hoặc thỏa thuận với chủ thể gây thiệt hại về việc tạm ứng, hỗ trợ bồi thường để khắc phục khó khăn trước mắt.
Nếu không đạt được thỏa thuận, người dân có quyền yêu cầu tòa án giải quyết phần bồi thường trong vụ án hình sự hoặc khởi kiện bằng vụ án dân sự để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.
Gần đây nhất, ngày 19.6, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố 3 bị can đều ngụ tỉnh Thanh Hóa để điều tra hành vi buôn bán, tiêu thụ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi, gồm: Nguyễn Thị Trang (36 tuổi, ngụ xã Xuân Lập), Lê Văn Thu (60 tuổi, ngụ xã Thọ Lập) và Nguyễn Hữu Luân (39 tuổi, ngụ xã Yên Phú), theo điều 317 bộ luật Hình sự.
Rạng sáng 13.6, lực lượng Công an Thanh Hóa kiểm tra đột xuất cơ sở giết mổ lợn của Nguyễn Thị Trang, phát hiện đang tập kết 6 con lợn, trong đó có 2 con đã chết và nhiều thịt lợn (đã giết mổ) có dấu hiệu nhiễm bệnh chuẩn bị đưa đi tiêu thụ.
Trang thừa nhận Lê Văn Thu đã giới thiệu cho Trang mua lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi của Nguyễn Hữu Luân (tổng 6 con lợn) về để giết mổ, bán thịt cho người dân.
Trước đó, ngày 2.6, thấy đàn lợn 21 con của gia đình nhiễm dịch tả lợn châu Phi, Tào Văn Hải (31 tuổi, ngụ xã Thạch Bình, Thanh Hóa) đã liên hệ với Lưu Văn Đông (50 tuổi, ngụ cùng xã; là người chuyên môi giới mua bán lợn) tìm đầu mối tiêu thụ.
Đông liên lạc với ông Hoàng Văn Thành (54 tuổi, ngụ xã Biện Thượng, Thanh Hóa) đến mua đàn lợn với giá hơn 71 triệu đồng. Sau đó, ông Thành bán toàn bộ cho ông Trần Quốc Điển (60 tuổi, ngụ xã Hoạt Giang, Thanh Hóa) với giá 84 triệu đồng.
Sau khi mua số lợn trên, ông Điển đưa lợn về và giết mổ 4 con bán cho người dân (trước khi lực lượng chức năng phát hiện). Số còn lại, ông Điển chia nhỏ, đem giấu ở nhiều gia đình thân quen nhưng đã bị lực lượng công an đã phát hiện, thu giữ và xử lý.
Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Thanh Hóa đã khởi tố vụ án, khởi tố 4 bị can trên để điều tra về hành vi mua bán, giết mổ lợn nhiễm bệnh.
Trong ngày 31.3 và 29.4, lực lượng Công an tỉnh Thanh Hóa phối hợp với các lực lượng chức năng cũng phát hiện 2 vụ buôn bán, giết mổ lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi, thu giữ, tiêu hủy hàng chục con lợn nhiễm bệnh. Nhiều người liên quan đến vụ việc đã bị khởi tố, bắt tạm giam.
Đáng chú ý, ở các vụ phát hiện buôn bán, tiêu thụ lợn nhiễm bệnh đều cho thấy cả người chăn nuôi và người mua đều biết rõ lợn bị nhiễm bệnh, hoặc có dấu hiệu nhiễm bệnh nhưng vẫn ngang nhiên buôn bán, tiêu thụ thịt lợn bệnh.
Ông Lương Xuân Vũ, Chi cục trưởng Chi cục Chăn nuôi và Thú y (Sở NN-MT Thanh Hóa), cho biết Thanh Hóa hiện có hơn 1.400 cơ sở giết mổ chủ yếu là nhỏ lẻ, tổng đàn lợn khoảng 1,32 triệu con được chăn nuôi tại 589 trang trại và 88.070 hộ chăn nuôi nhỏ lẻ. Do đó, khi dịch bệnh xảy ra, việc ngăn chặn, xử lý tiêu thụ lợn nhiễm dịch tả châu Phi gặp rất nhiều khó khăn.
Việc ngăn chặn, kiểm soát người chăn nuôi bán lợn nhiễm dịch bệnh, theo ông Vũ, thuộc trách nhiệm chung của nhiều ngành và các địa phương mà trước tiên là trách nhiệm người chăn nuôi. thế nhưng, thực tế vẫn có những thương lái, người giết mổ lợn, người chăn nuôi vì lợi ích trước mắt nên vẫn mua bán, tiêu thụ.
Tới đây, ông Vũ thông tin, đơn vị sẽ tiếp tục phối hợp với các cơ quan báo chí, UBND cấp xã trên địa bàn tỉnh tăng cường công tác tuyên truyền.
Đồng thời, tiếp tục phối hợp với lực lượng chức năng và các địa phương kiên quyết đấu tranh, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm trong việc xử lý động vật nhiễm dịch bệnh, đặc biệt là lợn nhiễm dịch tả lợn châu Phi.
Ngày 25.5, Công an xã Nhuận Đức (huyện Củ Chi cũ) TP.HCM cho biết từ việc kiểm tra hành chính một căn nhà tại địa bàn, công an không chỉ phát hiện cặp vợ chồng dương tính ma túy mà còn triệt phá tụ điểm trồng cần sa.
Trước đó, khoảng 1 giờ ngày 22.5, lực lượng Công an xã Nhuận Đức bất ngờ kiểm tra hành chính căn nhà ở đường Nhuận Đức (ấp Ngã Tư, xã Nhuận Đức). Tại đây, tổ công tác phát hiện Trần Hà Quang Luân (33 tuổi) và Võ Đặng Thị Hoàng Trúc (22 tuổi, vợ Luân) có biểu hiện nghi vấn nên mời về trụ sở.
Kết quả xét nghiệm nhanh cho thấy cả hai vợ chồng đều dương tính với chất ma túy (cần sa). Qua đấu tranh, Trúc khai nhận do nhu cầu cá nhân nên tìm mua cần sa của một người phụ nữ tên "bà Mười" ở xã Phú Hòa Đông (huyện Củ Chi cũ).
Từ manh mối này, công an nhanh chóng xác định "bà Mười" chính là Nguyễn Thị Ngọc (68 tuổi). Làm việc với cơ quan chức năng, bà Ngọc thừa nhận đã hai lần bán cần sa cho Trúc với giá 200.000 đồng/gói.
Tiến hành khám xét khẩn cấp chỗ ở của bà Ngọc tại xã Phú Hòa Đông, lực lượng chức năng phát hiện phía sau vườn nhà bà đang trồng cần sa. Cụ thể, có 72 cây thảo mộc tươi với tổng khối lượng lên đến 23,9 kg đã bị thu giữ, cùng 1 cân đồng hồ và điện thoại di động là tang vật liên quan.
Đáng chú ý, khi bị phát hiện, bà Ngọc phân trần trồng cần sa trong vườn chỉ nhằm mục đích... "cho heo, gà ăn", nếu có ai hỏi mua thì mới bán kiếm thêm.
Cơ quan công an đã ra lệnh giữ người trong trường hợp khẩn cấp đối với bà Ngọc để điều tra, xử lý.
Công an xã Nhuận Đức khuyến cáo cần sa là chất ma túy bị nghiêm cấm trồng, mua bán, tàng trữ hoặc sử dụng dưới mọi hình thức.
