Trình bày tờ trình dự án luật, đại tướng Phan Văn Giang, Phó thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, cho biết, dự thảo luật gồm 4 chương, 37 điều, quy định về nguyên tắc, biện pháp, chính sách, nguồn lực và trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, cá nhân trong phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Phạm vi điều chỉnh của dự thảo luật tập trung vào quản lý rủi ro quốc gia; danh mục kiểm soát; biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù đối với hoạt động, hàng hóa, vật liệu, thiết bị, phần mềm, công nghệ, dịch vụ có nguy cơ bị lợi dụng.
Cùng đó, kiểm soát ngoài danh mục; kiểm soát người sử dụng cuối cùng, mục đích sử dụng cuối cùng; biện pháp ngăn chặn, phản ứng khẩn cấp.
Cạnh đó, dự thảo luật tập trung kiểm soát tài trợ phổ biến; thông tin, dữ liệu, cảnh báo sớm, phối hợp liên ngành; quản lý nhà nước, kiểm tra, thanh tra, giám sát, xử lý vi phạm, bảo đảm nguồn lực và hợp tác quốc tế.
Dự thảo luật được thiết kế theo hướng không thay thế pháp luật chuyên ngành, không đặt ra thủ tục quản lý, cấp phép, khai báo, báo cáo, kiểm tra, thanh tra, giám sát độc lập, trùng lặp.
Các biện pháp đặc thù chỉ áp dụng khi có căn cứ rủi ro cụ thể, bảo đảm đúng thẩm quyền, đúng đối tượng, đúng phạm vi, cần thiết, tương xứng và không làm phát sinh gánh nặng tuân thủ bất hợp lý.
Dự thảo luật áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam; cơ quan, tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động, cư trú trên lãnh thổ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam.
Trình bày thẩm tra dự án luật, Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng An ninh và Đối ngoại Lê Tấn Tới cho biết, Thường trực Ủy ban nhất trí với sự cần thiết ban hành luật.
Tuy nhiên, đề nghị tiếp tục rà soát để xác định rõ ranh giới điều chỉnh giữa luật này với các luật chuyên ngành; làm rõ nguyên tắc áp dụng pháp luật trong trường hợp có sự giao thoa giữa các lĩnh vực quản lý; bổ sung, hoàn thiện quy định đối với các hoạt động liên quan đến công nghệ, dữ liệu, dịch vụ và các giao dịch có yếu tố nước ngoài.
Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đánh giá, việc nâng tầm hành lang pháp lý từ Nghị định số 81/2019/NĐ-CP của Chính phủ về phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt lên thành luật là bước đi cần thiết của đất nước.
Đạo luật không chỉ mang ý nghĩa về quốc phòng, an ninh mà còn là chìa khóa để mở rộng hội nhập quốc tế, nâng cao xếp hạng quốc gia về phòng, chống rửa tiền và tài trợ khủng bố theo tiêu chuẩn quốc tế, đồng thời bảo đảm an toàn cho dòng vốn đầu tư nước ngoài.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng cần tập trung giải quyết triệt để tình trạng chồng chéo trong kiểm soát hàng hóa lưỡng dụng.
Cùng đó, cần luật hóa chế độ đặc thù ở mức cao đối với lực lượng chuyên dụng, đồng thời quy định cơ chế diễn tập liên ngành bắt buộc với sự tham gia của Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Y tế, Bộ KH-CN cùng các địa phương trọng điểm nhằm hoàn thiện khả năng chỉ huy thống nhất dưới sự điều hành của cơ quan đầu mối quốc gia.
Chủ tịch Quốc hội cho rằng, luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt khi được ban hành sẽ là minh chứng rõ nét cho cam kết trách nhiệm quốc tế của Việt Nam đối với nền hòa bình thế giới.
Một đạo luật vừa chặt chẽ trong kiểm soát, vừa minh bạch, thông thoáng trong quy định sẽ giúp Việt Nam tránh các rủi ro bị đưa vào danh sách xám, đồng thời tạo dựng môi trường kinh doanh an toàn, tin cậy để thu hút các tập đoàn đầu tư nước ngoài vào lĩnh vực công nghệ bán dẫn và năng lượng mới.
Theo kế hoạch, dự án luật sẽ tiếp tục được hoàn thiện, trình Quốc hội xem xét, thông qua theo quy trình rút gọn tại kỳ họp không thường lệ vào tháng 8 tới.
Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt vừa chủ trì buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Bắc Ninh.
Đoàn thanh tra gồm 12 người do ông Nguyễn Duy Đông, Thanh tra viên cao cấp, Phó Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo khu vực phía Bắc (Cục I, Thanh tra Chính phủ) làm trưởng đoàn.
Thời kỳ thanh tra từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026; có thể kiểm tra, xem xét các nội dung trước và sau thời kỳ này. Thời hạn thanh tra 30 ngày làm việc thực tế kể từ ngày công bố quyết định thanh tra, không kể ngày nghỉ, ngày lễ.
Tại hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cho biết sau khi sáp nhập Bắc Ninh với Bắc Giang, địa phương có quy mô khoảng 3,6 triệu dân với 99 xã, phường; quy mô kinh tế khoảng 522.000 tỷ đồng.
Sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh Bắc Ninh có khoảng 635 cơ sở nhà, đất cần sắp xếp và đến nay đã xử lý được 317 cơ sở. Quá trình xử lý địa phương gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là liên quan đến cơ chế cho thuê tài sản công trong thời hạn 5 năm khiến doanh nghiệp chưa thực sự mặn mà đầu tư, chuyển đổi công năng.
Lãnh đạo Bắc Ninh phản ánh, tỉnh đã công bố danh mục các cơ sở dôi dư, tổ chức xác định lại giá trị tài sản để triển khai đấu giá, cho thuê cũng như thành lập tổ công tác chuyên trách nhằm đẩy nhanh tiến độ xử lý.
Nhấn mạnh cuộc thanh tra nằm trong kế hoạch thanh tra chuyên đề trên phạm vi toàn quốc đối với các bộ, ngành, địa phương, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nói qua thanh tra sẽ kiến nghị các biện pháp xử lý kịp thời đối với nhà đất dôi dư.
Do số lượng nhà, đất nhiều, trải rộng trên địa bàn Bắc Ninh và Bắc Giang trước đây, ông Đạt yêu cầu đoàn thanh tra xây dựng kế hoạch làm việc khoa học, phù hợp, bảo đảm đầy đủ thông tin, hồ sơ phục vụ thanh tra nhưng không làm ảnh hưởng đến hoạt động bình thường của các cơ quan, đơn vị.
Do thời gian thanh tra trực tiếp chỉ có 30 ngày và phải ban hành kết luận trước 25/6, Phó Tổng Thanh tra Lê Tiến Đạt yêu cầu đoàn thanh tra làm việc với tinh thần khẩn trương, phương pháp phù hợp, bảo đảm “làm đến đâu có kết quả đến đó”, kết luận thanh tra phải khách quan, chính xác, công tâm.
Trong khi đó, cuộc thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng (thời kỳ thanh tra từ 1/3/2025 đến 30/4/2026) gồm 9 thành viên do ông Ngô Văn Cường, Phó Cục trưởng Cục I, làm trưởng đoàn; bà Bùi Thị Thúy Nga, Trưởng phòng 4 - Cục I làm phó trưởng đoàn.
Theo Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Trần Quân, thời gian qua thành phố đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo các ngành, tổ chức rà soát, xây dựng phương án sắp xếp, xử lý nhà, đất.
Sau sắp xếp, trên địa bàn Hải Phòng phát sinh nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư do thay đổi nhu cầu sử dụng, sáp nhập cơ quan, đơn vị. UBND TP Hải Phòng đã ban hành kế hoạch, thành lập Ban chỉ đạo sắp xếp, xử lý nhà đất và tổ công tác để đẩy nhanh tiến độ xử lý.
Đến nay Hải Phòng đã xử lý được 676/757 cơ sở, còn 81 cơ sở đang tiếp tục xử lý do còn vướng thủ tục.
Lãnh đạo Hải Phòng nhận định cuộc thanh tra chuyên đề kịp thời và cần thiết nhằm đánh giá đúng thực trạng, làm rõ những ưu điểm, tồn tại, bất cập của cơ chế, chính sách; đồng thời góp phần kiến nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để chống lãng phí, khơi thông nguồn lực cho địa phương.
Hải Phòng cam kết phối hợp chặt chẽ, tạo điều kiện thuận lợi nhất để đoàn thanh tra hoàn thành nhiệm vụ.
Ông Lê Tiến Đạt nhấn mạnh đoàn thanh tra phải chỉ ra được những khó khăn, vướng mắc, điểm nghẽn trong quá trình triển khai sắp xếp, xử lý nhà đất dôi dư để kiến nghị giải pháp tháo gỡ. Đoàn phải ban hành kết luận thanh tra trước ngày 25/6.
Ông Đạt đề nghị UBND TP Hải Phòng chỉ đạo các sở, ngành, xã, phường liên quan phối hợp chặt chẽ, bố trí cán bộ có thẩm quyền làm việc với đoàn thanh tra và cung cấp đầy đủ, kịp thời hồ sơ, tài liệu, thông tin theo yêu cầu.
Thông tin tại cuộc họp báo của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ông Mai Văn Phấn, Phó cục trưởng Cục Quản lý đất đai, cho biết đến thời điểm hiện tại chưa có địa phương nào hoàn thành xong xây dựng cơ sở dữ liệu đất đai đảm bảo đúng tiêu chí "đúng - đủ - sạch - sống" thống nhất để dùng chung.
Tuy nhiên theo ông, qua quá trình triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai thực tế cho thấy một số địa phương khối lượng, nhiệm vụ phải thực hiện còn lớn như: Quảng Ninh, Lạng Sơn, Phú Thọ, Tuyên Quang, Thanh Hóa, Nghệ An, Lâm Đồng.
Ông Phấn cho biết qua công tác giám sát và hướng dẫn các địa phương, Cục Quản lý đất đai nhận thấy có ba nguyên nhân chính dẫn đến khối lượng, nhiệm vụ phải thực hiện còn lớn.
Thứ nhất, quyết tâm chính trị của các địa phương, cùng một nhiệm vụ nhưng có nơi thực hiện rất tốt, tiến độ nhanh nhưng cũng có nơi rất chậm. Cục Quản lý đất đai nhận diện đánh giá do công tác chỉ đạo, điều hành chưa thực sự quyết liệt.
Thứ hai, nguồn lực triển khai, một số địa phương tiềm năng nguồn thu từ đất lớn tuy nhiên phân bổ nhiệm vụ xây dựng cơ sở dữ liệu rất hạn chế đã dẫn đến không có kinh phí. Trong khi đó một số địa phương nguồn thu từ đất thấp nên cũng không bố trí được tiền để triển khai.
Thứ ba, công tác phối hợp, trong quá trình triển khai chiến dịch 90 ngày đêm làm giàu, làm sạch cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai những địa phương có sự phối hợp giữa các sở, ngành, xã, phường thì tiến độ rất nhanh, còn những nơi nào công tác phối hợp độc lập thì tiến độ rất chậm.
Để tháo gỡ những vướng mắc trên, ngay sau khi kết thúc chiến dịch 90 ngày đêm, Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã có văn bản chỉ đạo các địa phương tiếp tục hướng dẫn hoàn thiện khối lượng, nhiệm vụ mà chiến dịch đang triển khai.
"Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã tham mưu Chính phủ ban hành Chỉ thị số 05 đẩy nhanh đo đạc bản đồ địa chính, đăng ký đất đai, xây dựng cơ sở dữ liệu. Xác định các nhiệm vụ, làm rõ trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương để triển khai xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về đất đai.
Bộ đã ký ban hành thông tư số 19 hướng dẫn chi tiết các nội dung lồng ghép từ khâu đo đạc đến xây dựng cơ sở dữ liệu để hạn chế độ trễ giữa công đoạn này với công đoạn kia, đáp ứng mục tiêu của Bộ Chính trị đã đề ra đến năm 2026 hoàn thành cơ sở dữ liệu đất đai", ông Phấn cho biết thêm.
Chính phủ vừa ban hành Nghị quyết số 130 về chính sách của Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Với nghị quyết này, Chính phủ thông qua 3 chính sách của Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt do Bộ Quốc phòng đề xuất.
Chính sách thứ nhất là hoàn thiện nguyên tắc phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt bảo đảm đáp ứng yêu cầu bảo vệ quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp và điều ước quốc tế có liên quan.
Chính sách thứ hai là tăng cường biện pháp quản lý, kiểm soát đặc thù các hoạt động có nguy cơ dẫn đến phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Chính sách thứ ba là hoàn thiện cơ chế tổ chức thực thi, nguồn lực phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt.
Chính phủ giao Bộ Quốc phòng chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan tổ chức xây dựng dự án Luật Phòng, chống phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt theo quy định, trình Chính phủ trong tháng 6.
Phó Thủ tướng Phan Văn Giang được Chính phủ phân công chỉ đạo trong quá trình hoàn thiện dự án luật này.
