Khai thác bệnh sử, người nhà cho biết đã mua sử dụng các sản phẩm được quảng cáo trên mạng với lời hứa hẹn có thể làm tan sỏi thận chỉ trong 1 đến 2 tháng với chi phí thấp. Sau thời gian dài sử dụng, tình trạng bệnh không những không cải thiện mà còn diễn tiến nặng hơn. Bệnh nhân được người nhà đưa vào Bệnh viện An Bình cấp cứu.
Ngày 3.4, thạc sĩ – bác sĩ nội trú chuyên khoa 1 Trần Quốc Phong, Bệnh viện An Bình (TP.HCM), cho biết qua kiểm tra cho thấy bệnh nhân có sỏi thận kích thước khoảng 20 mm gây tắc nghẽn đường niệu. Đây là tình trạng nguy hiểm, có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến chức năng thận nếu không được xử lý kịp thời.
Ngay sau đó, ê kíp Đơn vị Tiết niệu đã tiến hành can thiệp phẫu thuật lấy sỏi. Ca mổ được thực hiện thành công, giúp giải quyết tình trạng tắc nghẽn và bảo tồn chức năng thận cho người bệnh. Sau điều trị, bệnh nhân cho biết trước đó đã tin vào các lời quảng cáo trên mạng và trì hoãn việc điều trị chính thống.
Theo bác sĩ Phong, hiện nay không tồn tại loại thuốc có thể làm tan hoàn toàn mọi loại sỏi thận. Một số thuốc có thể hỗ trợ trong những trường hợp nhất định, đặc biệt với sỏi nhỏ và thành phần đặc hiệu. Tuy nhiên, phần lớn sỏi thận, đặc biệt là sỏi canxi, không thể tự tan bằng thuốc.
Trên thực tế, các thuốc điều trị hiện nay chủ yếu có vai trò hỗ trợ như giảm đau, giãn cơ trơn niệu quản để giúp sỏi nhỏ dễ di chuyển, điều chỉnh môi trường nước tiểu nhằm hạn chế sỏi phát triển thêm, và phòng ngừa tái phát ở những người có nguy cơ cao.
Các chuyên gia cảnh báo, việc tin vào các quảng cáo “thuốc tan sỏi” trên mạng có thể khiến người bệnh trì hoãn điều trị, trong khi sỏi tiếp tục lớn lên, gây tắc nghẽn, nhiễm trùng và tổn thương thận.
Người dân được khuyến cáo nên đi khám sớm khi xuất hiện các dấu hiệu như đau hông lưng từng cơn lan xuống bụng dưới hoặc bẹn; tiểu buốt tiểu rắt, nước tiểu đục hoặc có máu; buồn nôn hoặc nôn kèm đau; đặc biệt là sốt và ớn lạnh vì đây có thể là dấu hiệu nhiễm trùng cần xử lý kịp thời.
“Điều quan trọng không phải là tìm kiếm một loại thuốc được quảng cáo trên mạng, mà là xác định chính xác loại sỏi, kích thước và mức độ ảnh hưởng để có hướng điều trị phù hợp. Nếu không có đánh giá chuyên môn, việc tự ý sử dụng thuốc chỉ mang tính may rủi và tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe”, bác sĩ Phong khuyến cáo.
Công ty TNHH Dược phẩm Kissei ở thành phố Matsumoto, tỉnh Nagano, hôm 18/5 thông báo khoảng 20 bệnh nhân tại Nhật Bản tử vong sau khi sử dụng Tabneos, một loại thuốc điều trị viêm mạch đang lưu hành tại thị trường nội địa, theo Nikkei.
Quá trình giám sát sau lưu hành thuốc ghi nhận 22 trường hợp mắc "hội chứng biến mất đường mật", một tình trạng bệnh lý khiến các đường dẫn mật trong gan bị phá hủy. 13 trong số 20 người tử vong đã mắc hội chứng này. Nhiều trường hợp phát bệnh chỉ trong vòng 3 tháng đầu tiên kể từ khi bắt đầu uống thuốc. Bộ Y tế vẫn đang điều tra, chưa có kết luận cuối cùng về nguyên nhân tử vong.
Hiện khoảng 8.500 bệnh nhân tại Nhật Bản sử dụng Tabneos. Hôm 1/5, Kissei đã bổ sung "hội chứng biến mất đường mật" vào danh mục các tác dụng phụ nghiêm trọng, cụ thể là mục rối loạn chức năng gan.
Cơ quan quản lý y tế quốc gia Nhật Bản chưa thu hồi giấy phép lưu hành Tabneos nhưng đã dừng chỉ định thuốc cho người bệnh mới. Nhà chức trách cũng khuyến nghị bác sĩ thận trọng cân nhắc việc tiếp tục hay dừng liệu trình của người bệnh hiện tại.
Về phía Kissei, công ty khẳng định luôn cung cấp đầy đủ thông tin về tác dụng phụ ngay khi sự cố xảy ra, đồng thời hãng đang thảo luận trực tiếp phương án xử lý với Bộ Y tế, Lao động và Phúc lợi Nhật Bản.
Trên thế giới, giới chức y tế cũng có những hành động quyết liệt với Tabneos. Ngày 27/4, Trung tâm Đánh giá và Nghiên cứu Thuốc (thuộc FDA Mỹ) đề xuất thu hồi giấy phép lưu hành sản phẩm tại Mỹ. Cơ quan này nghi ngờ đơn vị phát triển có hành vi thao túng dữ liệu và che giấu thông tin trong giai đoạn thử nghiệm lâm sàng.
Trước đó vào ngày 30/1, Cơ quan Quản lý Dược phẩm châu Âu (EMA) cũng rà soát lại loại thuốc này vì lo ngại tính thiếu nhất quán của dữ liệu thử nghiệm giai đoạn cuối.
ChemoCentryx (công ty con của tập đoàn Amgen, Mỹ) phát triển Tabneos từ những ngày đầu. Năm 2017, Kissei mua lại quyền độc quyền kinh doanh tại Nhật Bản từ một đối tác Thụy Sĩ và tham gia các thử nghiệm lâm sàng quốc tế. Hãng chính thức tung sản phẩm ra thị trường nội địa vào tháng 6/2022 sau khi nộp đơn xin cấp phép từ các kết quả thử nghiệm trước đó.
Khi tuổi thọ tăng lên, nhu cầu khám chữa bệnh cũng gia tăng, đặc biệt đối với các bệnh mạn tính như tim mạch, đái tháo đường, huyết áp, ung thư hay những bệnh lý thoái hóa. Trong khi đó, nhiều người cao tuổi không thuộc diện chính sách, không có lương hưu hoặc nguồn thu nhập ổn định vẫn phải đóng bảo hiểm y tế (BHYT) theo hộ gia đình. Mức đóng được giảm dần từ thành viên thứ hai trở đi, cụ thể người thứ hai, thứ ba, thứ tư, thứ năm lần lượt đóng bằng 70%, 60%, 50% và 40% mức đóng của người thứ nhất.
Chi phí này là gánh nặng với một bộ phận người dân, nhất là người sống dựa vào trợ cấp hoặc sự hỗ trợ của con cháu. Vì vậy, cử tri đề nghị Nhà nước nghiên cứu ban hành chính sách cấp miễn phí thẻ BHYT cho toàn bộ người dân từ 65 tuổi trở lên.
Bộ Y tế cho rằng "đây là kiến nghị đáng quan tâm trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn già hóa dân số". Tuy nhiên, việc bổ sung một nhóm thụ hưởng mới với quy mô lớn cần được xem xét trên cơ sở khả năng cân đối Quỹ BHYT, nguồn lực ngân sách và sự đồng bộ của hệ thống an sinh xã hội. Bộ Y tế ghi nhận kiến nghị của cử tri và sẽ phối hợp với các bộ, ngành liên quan để nghiên cứu, xem xét.
Hiện nhiều nhóm chính sách xã hội đã được ngân sách nhà nước đóng hoặc hỗ trợ đóng BHYT. Trong đó, người nghèo, đồng bào dân tộc thiểu số, người có công với cách mạng được ngân sách đóng 100% mức phí; hộ cận nghèo được hỗ trợ 70%; hộ gia đình làm nông, lâm, ngư nghiệp có mức sống trung bình được hỗ trợ tối thiểu 30%.
Ngoài ra, người từ đủ 75 tuổi trở lên đang hưởng trợ cấp tuất hằng tháng và người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ cận nghèo đang hưởng trợ cấp tuất cũng thuộc nhóm được ngân sách nhà nước đóng BHYT. Thân nhân liệt sĩ, thân nhân người có công với cách mạng và một số nhóm khác cũng được hưởng chính sách tương tự theo quy định của Luật BHYT.
Các địa phương có thể căn cứ khả năng ngân sách để quyết định hỗ trợ thêm mức đóng BHYT cho người dân cao hơn quy định tối thiểu hoặc hỗ trợ cho các nhóm chưa thuộc diện được hỗ trợ, theo Bộ Y tế.
Theo các chuyên gia, nếu được thực hiện, chính sách miễn phí BHYT cho người từ 65 tuổi trở lên giúp giảm gánh nặng chi phí y tế cho người cao tuổi, góp phần tăng tỷ lệ bao phủ BHYT toàn dân. Chính sách này cũng góp phần hạn chế tình trạng người dân bỏ điều trị hoặc chậm tiếp cận dịch vụ y tế vì khó khăn tài chính.
Tuy nhiên, để thực hiện, thách thức lớn nhất là nguồn lực tài chính. Hàng triệu người thuộc nhóm tuổi từ 65 trở lên, nếu ngân sách nhà nước đóng toàn bộ mức phí BHYT sẽ tạo áp lực đáng kể lên ngân sách và quỹ bảo hiểm. Do đó, việc mở rộng chính sách cần được tính toán kỹ lưỡng về lộ trình, phạm vi áp dụng và khả năng chi trả dài hạn.
Uống cà phê mỗi ngày không chỉ giúp tỉnh táo, tăng sự tập trung và giảm cảm giác mệt mỏi mà còn có thể mang lại một số lợi ích cho sức khỏe thận. Tuy nhiên, tác động này phụ thuộc vào lượng tiêu thụ, cách pha chế cùng tình trạng sức khỏe của mỗi người.
Hỗ trợ bảo vệ chức năng thận
Theo Mayo Clinic, cà phê chứa nhiều hợp chất hoạt tính sinh học như polyphenol và các chất chống oxy hóa, có thể giúp giảm viêm và hạn chế tổn thương tế bào. Những tác động này được cho là góp phần bảo vệ chức năng thận về lâu dài.
Một nghiên cứu công bố năm 2019 trên tạp chí Nephrology Dialysis Transplantation đã phân tích dữ liệu của hơn 4.860 người trưởng thành mắc bệnh thận mạn tại Mỹ. Người tham gia được chia thành 4 nhóm theo lượng caffeine tiêu thụ hằng ngày. Nhóm uống ít nhất tiêu thụ dưới 28,2 mg caffeine mỗi ngày (tương đương chưa đến 1/3 tách cà phê), nhóm thứ hai tiêu thụ 28,2-103 mg, nhóm thứ ba 103-213,5 mg và nhóm cao nhất trên 213,5 mg mỗi ngày (xấp xỉ từ hai tách cà phê trở lên).
Trong thời gian theo dõi 5 năm, có khoảng 1.280 người tử vong. Sau khi điều chỉnh các yếu tố gây nhiễu, kết quả cho thấy cả ba nhóm tiêu thụ caffeine nhiều hơn đều có nguy cơ tử vong thấp hơn so với nhóm uống ít nhất, với mức giảm dao động từ 22% đến 26%.
Lợi tiểu nhưng không gây mất nước
Caffeine trong cà phê có tác dụng lợi tiểu nhẹ, khiến cơ thể đi tiểu nhiều hơn trong thời gian ngắn sau khi uống. Điều này khiến nhiều người cho rằng cà phê có thể gây mất nước hoặc làm thận phải hoạt động nhiều hơn.
Tuy nhiên, theo Harvard Health, ở những người thường xuyên uống cà phê, cơ thể dần thích nghi với tác động của caffeine. Lượng chất lỏng từ cà phê vẫn góp phần vào tổng lượng nước nạp vào cơ thể mỗi ngày và thường không gây mất nước đáng kể nếu người dùng vẫn uống đủ nước.
Dù vậy, cà phê không nên thay thế hoàn toàn nước lọc. Uống đủ nước vẫn là lựa chọn ưu tiên hàng đầu để hỗ trợ thận đào thải chất thải và duy trì các chức năng sinh lý bình thường.
Giảm sỏi thận
Theo Quỹ Thận Quốc gia Mỹ, caffeine có thể làm tăng thể tích nước tiểu, từ đó giúp giảm sự lắng đọng và kết tinh của các khoáng chất tạo sỏi trong đường tiết niệu. Một số nghiên cứu cũng ghi nhận giảm nguy cơ sỏi thận ở những người thường xuyên tiêu thụ cà phê. Tuy nhiên, lợi ích này không đồng nghĩa với việc uống càng nhiều cà phê càng tốt, theo Very Well Health. Tiêu thụ quá nhiều caffeine có thể gây mất ngủ, bồn chồn, hồi hộp hoặc đánh trống ngực ở một số người.
Với đa số người khỏe mạnh, uống cà phê điều độ không gây hại cho thận và thậm chí có thể mang lại một số lợi ích. Các chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh nên giới hạn lượng caffeine ở mức khoảng 400 mg mỗi ngày, tương đương 3-4 tách cà phê pha thông thường. Tuy nhiên, cà phê không phù hợp với tất cả mọi người.
Caffeine có thể làm huyết áp tăng nhẹ trong thời gian ngắn sau khi uống, đặc biệt ở những người nhạy cảm với chất này. Ngoài ra, lợi ích của cà phê cũng có thể giảm đi nếu thường xuyên thêm nhiều đường, sữa đặc, kem béo hoặc siro hương vị, làm tăng lượng đường và năng lượng nạp vào cơ thể. Người mắc bệnh thận, tăng huyết áp hoặc các bệnh lý nền khác nên tham khảo ý kiến bác sĩ về lượng caffeine phù hợp.