Khi tôi đi câu cá biển về và tổ chức nướng mọi, không nêm nếm bất cứ thứ gì, mời đứa em qua nhà, trong sân vườn chúng tôi vừa nướng cá vừa ăn. Mùi cá biển tươi trên than hồng bốc lên, đứa em bảo sao ngon quá. Một cảm giác tươi ngon như nghe mùi gió biển đâu đây.
Nhưng khi ăn, đứa em này lại chê nhạt nhẽo. Lẽ ra trước khi nướng phải ướp gia vị và cần làm một bát nước chấm thật đậm đà.
Chuyện này làm tôi thắc mắc rằng phải chăng nhiều người đã bị hỏng khẩu vị vì ngày thường ăn phải những món ăn nêm nếm đậm đà, sử dụng gia vị một cách vô tội vạ?
Các món ăn của gia đình tôi khi nấu chỉ cho thêm một chút muối, ngoài ra không nêm nếm những gia vị nào khác.
Trên thực tế, từ tô phở cho tới nấu ăn bếp nhà, nhiều người nấu ăn cứ phải nêm nếm cho thật đậm đà… Nhưng chính cái thói quen nêm nếm vô tội vạ ấy lại đang âm thầm làm hỏng khẩu vị và cả cách chúng ta cảm nhận món ăn.
Chúng ta vẫn thường nhầm lẫn giữa ngon và đậm. Một món ăn nhiều gia vị chưa chắc đã ngon, nhưng một món ăn giữ được vị tự nhiên thì gần như chắc chắn là dễ ăn.
Con cá tươi nướng chỉ cần chút muối vẫn khiến người ta xuýt xoa. Bát canh rau đơn giản, nếu nguyên liệu đủ tốt, khi húp một thìa nước canh thấy vị khoan khoái, người cũng nhẹ nhõm.
Nhưng trong nhịp sống hiện đại, nhiều người dường như không còn đủ kiên nhẫn để cảm nhận những điều đơn giản ấy. Gia vị trở thành lối tắt cho vị giác. Thiếu một chút mặn thì thêm nước mắm, thêm muối, thiếu ngọt thì cho đường, chưa đã miệng thì thêm bột nêm, mì chính..
Và cứ thế, món ăn dần bị phủ kín bởi các lớp vị nhân tạo, đến mức không còn nhận ra nguyên liệu ban đầu có vị gì.
Đáng nói hơn, việc nêm nếm quá tay không chỉ dừng lại ở thói quen cá nhân, mà còn tạo ra một vòng lặp khẩu vị. Ăn mặn quen thì sẽ thấy nhạt là dở. Ăn nhiều gia vị quen thì món tự nhiên lại bị cho là thiếu hấp dẫn.
Một hệ quả khác ít được nhắc đến là sự lãng phí. Như câu chuyện những chén nước mắm pha đầy ắp, thêm đủ thứ tỏi, ớt, sa tế… nhưng chỉ chấm vài lần rồi bỏ lại. Hay những bát phở bị vắt quá nhiều chanh, chan quá nhiều tương, để rồi chính người ăn cũng không thể ăn hết. Đó không chỉ là lãng phí vật chất, mà còn là sự thiếu tôn trọng công sức của người nấu.
Nấu ăn không phải là cuộc thi xem ai cho nhiều gia vị hơn, mà là cách để tôn trọng nguyên liệu và giữ gìn khẩu vị tự nhiên. Ăn uống cũng không chỉ để no hay đã miệng, mà còn là cách rèn luyện sự tiết chế.
Cách đây không lâu, tôi tình cờ gặp lại một người hàng xóm cũ sống cùng tầng trong căn hộ chung cư ở trung tâm Hà Nội mấy năm trước. Câu chuyện chỉ là xã giao, cho đến khi tôi buột miệng hỏi: "Giờ căn hộ ở tòa mình giá khoảng bao nhiêu rồi?". Câu trả lời khiến tôi sững lại: "Gần 100 triệu đồng mỗi m2".
Tôi im lặng vài giây, nghĩ mình nghe nhầm. Bởi đó là căn chung cư tôi từng mua năm 2015 với giá 40 triệu đồng mỗi m2, tương đương gần 2,8 tỷ đồng cho 70 m2. Khi ấy, tôi coi đó là thành quả lớn sau nhiều năm đi làm, gom góp và vay mượn thêm để có được một chỗ ở ổn định giữa thủ đô.
Nhưng chỉ vài năm sau khi dọn vào, căn hộ bắt đầu bộc lộ hàng loạt vấn đề: tường thấm nước, trần nứt, hệ thống ống nước xuống cấp. Việc sửa chữa diễn ra thường xuyên, tốn kém mà không giải quyết triệt để. Đến năm 2021, tôi quyết định bán vội căn hộ với giá 37 triệu đồng mỗi m2, tức khoảng 2,59 tỷ đồng, chấp nhận lỗ hơn 200 triệu để chạy thoát thân.
Vậy mà giờ đây, cũng chính căn hộ ấy - đã hơn 15 năm tuổi - lại được rao bán với giá khoảng 7 tỷ đồng, một con số khiến tôi không biết nên cười hay nên tiếc. Có thể lý do là lạm phát, là dòng tiền đổ vào bất động sản, hay đơn giản là quy luật cung - cầu thay đổi. Nhưng với tôi, điều khó chấp nhận nhất là tốc độ tăng giá này hoàn toàn vượt xa thu nhập thực tế của người lao động.
>> 5 tỷ đồng gửi tiết kiệm hay mua chung cư?
Hơn 10 năm qua, thu nhập của tôi có tăng, nhưng rất chậm. Mỗi năm thêm một chút, không đáng kể so với mức tăng "phi mã" của giá nhà. Nếu bây giờ quay lại mua chính căn hộ cũ của mình, tôi gần như không có cửa. 7 tỷ đồng cho 70 m2 là số tiền mà tôi hiểu rõ, dù làm việc thêm vài chục năm nữa mình cũng chưa chắc tích lũy đủ.
Điều trớ trêu là căn hộ đó không hề "tốt lên" theo thời gian. Ngược lại, nó đã cũ hơn, xuống cấp hơn. Nhưng giá thì lại tăng đến mức khó tin. Tôi không dám nói thị trường sai hay đúng. Nhưng rõ ràng, với mặt bằng giá hiện tại, giấc mơ mua nhà của nhiều người đang ngày càng xa vời. Khi một căn chung cư cũ, từng có vấn đề về chất lượng, lại được định giá ngang ngửa, thậm chí hơn những tài sản giá trị lớn khác, thì câu hỏi "ai sẽ mua nổi?" trở nên rất đáng suy nghĩ.
Tôi cảm thấy bất lực vì nhận ra rằng, dù có cố gắng làm việc, tiết kiệm đến đâu, khoảng cách giữa thu nhập và giá nhà vẫn ngày một bị kéo giãn. Giá chung cư có thể còn tiếp tục tăng, nhưng thu nhập của phần đông người lao động thì không thể "nhảy vọt" để theo kịp. Nếu để sở hữu một căn hộ trong thành phố phải đánh đổi bằng cả đời làm việc, thậm chí vượt quá khả năng của số đông, thì đó không còn là giấc mơ an cư, mà đã trở thành một cuộc đua vô nghĩa.
JimmyNước cờ sai khi tôi mua chung cư 5 tỷ thay vì nhà mặt đất
Tôi kiệt sức vì không theo kịp giá nhà Sài Gòn
'Sai lầm thuê chung cư 15 triệu một tháng thay vì gánh nợ mua nhà'
'3,5 tỷ thuê nhà sống sướng hơn gánh nợ mua chung cư'
Dọn lên chung cư 10 năm tuổi tôi mới thấy nhà mặt đất thua xa
Hành trình tôi mua chung cư 9 tỷ sau 'cú tát' thất nghiệp tuổi 30
Tuần trước họ hàng sang chơi nhà tôi, buổi chiều khi tôi soạn đồ cho con tắm, một người họ hàng tỏ ra ngạc nhiên khi con tôi vẫn chưa biết tự tắm và tự mặc đồ. Cá nhân tôi chỉ thấy con còn nhỏ, vụng về và làm gì cũng chậm và lý do đặc biệt là con tôi rất sợ nước.
Mỗi lần để con tự làm, mọi thứ trở nên rất lâu, quần áo mặc trái, cúc cài lệch, tóc tai ướt nhẹp sau khi tắm... Có hôm con còn loay hoay 20 phút không mặc xong bộ đồ. Tôi thấy sốt ruột nên cứ giúp con tắm rửa và mặc quần áo.
Với trẻ 8 tuổi và sợ nước, việc chưa biết tự tắm, mặc đồ có phải là bình thường không? Tôi nên làm gì để giúp cháu tự lập hơn trong những việc này?
"Nhiều người nói đánh thuế nhà cho thuê để hạn chế đầu cơ, nhưng thực tế người đi thuê như tôi lại là đối tượng phải chịu trận. Ví dụ, căn phòng tôi đang thuê giá 4 triệu một tháng, nếu chủ nhà bị đánh thêm thuế thì họ chỉ cần tăng giá cho thuê nhà lên 4,5 triệu là xong. Với người thu nhập trung bình, mỗi tháng thêm vài trăm nghìn đồng là cả một vấn đề. Cuối cùng, chính sách nhắm vào chủ nhà nhưng lại khiến người thuê, vốn đã yếu thế càng khó khăn hơn".
Đó là lo lắng của độc giả Tabata xung quanh đề xuất đánh thuế nhà thứ hai cho thuê. Thực tế, việc đánh thuế trên lãi chuyển nhượng bất động sản hay với nhà thứ hai trở lên từng được giới chuyên gia, đại biểu Quốc hội đề xuất nhằm hạ nhiệt thị trường, hạn chế đầu cơ. Tại kỳ họp Quốc hội cuối năm ngoái, khi sửa Luật Thuế thu nhập cá nhân, Bộ trưởng Tài chính từng cho biết chưa đủ cơ sở để thu thuế trên lãi mua bán nhà đất cho tới khi có sàn giao dịch bất động sản online, cũng như đủ dữ liệu số hóa đất đai gắn với dữ liệu trên VNeID. Vì vậy, thuế với chuyển nhượng nhà đất đến nay vẫn duy trì 2% trên giá trị giao dịch.
Cùng chung trăn trở việc áp thuế nhà cho thuê có thể đẩy gánh nặng cho người thuê nhà, bạn đọc Ducnim bình luận: "Lý thuyết là đánh thuế để giảm giá bán nhà, nhưng thực tế chủ nhà bao giờ cũng ở 'kèo trên'. Thuế tăng thì họ cộng trực tiếp vào giá thuê và giá bán nhà mà thôi. Cuối cùng, người mua nhà lần đầu hay người đi thuê mới là những đối tượng chịu trận nặng nhất. Thuế này thực chất là đánh vào túi tiền của người lao động đang cần chỗ ở chứ không 'gãi' đúng chỗ ngứa là dân đầu cơ".
>> Bài toán mua hai mảnh đất dưỡng già nhưng bị đánh thuế như dân đầu cơ
Trong khi đó, với quan điểm trái ngược, độc giả Satehanh phản biện: "Chưa chắc việc áp thuế sẽ làm tăng giá nhà. Vì thuế đánh vào đất sở hữu chứ không phải căn nhà. Theo tôi, đã đánh thuế là phải đánh cả với nhà cho thuê vì không làm vậy thì nhà đầu cơ mua đất xong sẽ xây nhà cấp bốn cho thuê giá rẻ để thao túng giá đất. Xây một nhà trọ giá rẻ cũng không hề khó. Những người đầu tư cho thuê sẽ xây mấy tầng lên và nếu có chia đều thuế cho số lượng người thuê thì cũng không bao nhiêu'.
Cùng chung nhận định, bạn đọc Khuongna ủng hộ đề xuất trên: "Đánh thuế bất động sản thứ hai cho thuê đúng là có thể khiến giá thuê nhà tăng trong ngắn hạn, nhưng về dài hạn sẽ góp phần làm giảm giá bán. Giờ nhiều người sở hữu hàng chục mặt tiền, nhà ở cho thuê, nền nhà, đất hoang và họ luôn có xu thế ôm thêm khiến giá nhà vẫn tăng cao. Nếu đánh thuế bất động sản lũy tiến hàng năm ở mức cao, sẽ làm giảm tình trạng này về lâu dài. Tất nhiên, đó cũng chỉ là một giải pháp. Muốn bình ổn giá nhà, hay bớt tình trạng gom đất, để dòng tiền đưa vào đầu tư sản xuất thì cần phối hợp thêm nhiều giải pháp đồng bộ khác".
