Vợ chồng tôi đều là người tỉnh lẻ, vào TP HCM lập nghiệp với mong muốn ổn định được cuộc sống tại đây. Hiện tại, tổng thu nhập của chúng tôi khoảng 35 triệu đồng mỗi tháng – con số mà người ở quê xem là dư dả. Nhưng thực tế, chúng tôi vẫn thiếu trước hụt sau khi sống giữa thành phố này.
Gia đình tôi có hai con nhỏ, mọi khoản chi gần như đều dồn vào sinh hoạt thiết yếu. Tiền ăn uống, chợ búa, xăng xe, điện nước và tiền học thêm cho các con mỗi tháng khoảng 20 triệu đồng, dù hai con tôi đều học trường công. Chúng tôi không dám ăn ngoài thường xuyên, cũng hiếm khi mua sắm gì đáng kể. Cuối tuần của nhiều gia đình là đi chơi, còn với chúng tôi, thường chỉ là đưa con ra công viên gần nhà cho đỡ tốn kém.
Ngoài ra, vợ chồng tôi đang gánh thêm 12 triệu đồng tiền trả góp mua nhà mỗi tháng. Đó là quyết định không dễ dàng, nhưng nếu không mua bây giờ thì cũng không biết đến bao giờ gia đình mới có một chỗ ở ổn định. Giá nhà ở TP HCM ngày càng xa tầm với, nên chúng tôi chấp nhận vay để giữ một chỗ an cư, chấp nhận áp lực tài chính đè nặng từng tháng.
Tính ra, sau tất cả các khoản cố định, mỗi tháng chúng tôi chỉ còn dư khoảng 3 triệu đồng, trong điều kiện phải chi tiêu rất chặt chẽ. Số tiền đó gần như không đủ để tích lũy cho những việc lớn hơn như chữa bệnh, sửa nhà hay lo cho tương lai học hành của con.
>> Vợ chồng lương 30 triệu vẫn tiết kiệm được 15 triệu một tháng ở Sài Gòn
Những tháng có nhiều đám cưới, đám giỗ, ma chay ở quê hay đồng nghiệp, chúng tôi thực sự “đuối”. Mỗi khoản không lớn, nhưng cộng lại thành gánh nặng. Đi thì tốn tiền, không đi thì áy náy. Nhiều tháng, vợ chồng phải vay mượn thêm của bạn bè mới đủ trang trải.
Sống ở thành phố, cái khó không chỉ là chi phí cao, mà còn là cảm giác lúc nào cũng phải chạy. Chạy để kịp công việc, chạy để đủ tiền chi tiêu, và chạy để không bị tụt lại. Nhìn bề ngoài, chúng tôi có công việc ổn định, con cái được học hành đầy đủ, nhưng phía sau là sự chật vật mà chỉ người trong cuộc mới hiểu.
Đôi khi tôi tự hỏi, với mức thu nhập như vậy mà vẫn khó tích lũy, thì những gia đình thu nhập thấp hơn sẽ xoay xở ra sao? Thành phố mang lại cơ hội, nhưng cũng đi kèm áp lực rất lớn về chi phí sinh hoạt. Nếu không có một nền tảng tài chính vững, việc ở lại thành phố lâu dài thực sự là thử thách.
Chúng tôi vẫn cố gắng bám trụ, vì ở đây có công việc, có hy vọng về tương lai cho con cái. Nhưng mong rằng, sẽ có thêm những giải pháp để giảm bớt gánh nặng chi phí sống, từ nhà ở, giáo dục đến các dịch vụ thiết yếu, để những người lao động như chúng tôi không phải mãi xoay xở trong vòng lặp thu nhập – chi tiêu mà không có dư địa để tích lũy và tiến lên.
Vụ việc giáo viên phạt 5 học sinh bằng cách bắt tự dùng kim tiêm chích vào tay gây phẫn nộ dư luận.
Nhân sự vụ này, tôi muốn bàn đôi chút về vấn đề âm thầm tồn tại từ lâu là: Làm thế nào khi giáo viên biến lớp học thành nơi trút giận, xả stress, nhưng lại gắn cho nó cái mác "nghiêm khắc".
Nhiều người vẫn nghĩ chỉ khi có hành vi gây tổn thương thân thể mới là "bạo lực học đường". Thực tế, những tổn thương tinh thần kéo dài còn nguy hiểm hơn vì âm thầm và khó nhận diện.
Tôi từng là học sinh trong một môi trường như vậy. Năm lớp 6, tôi học lớp chuyên Toán. Cô giáo chủ nhiệm, vì những vấn đề cá nhân, thường xuyên trút cảm xúc lên học sinh. Lớp có 25 bạn, chia thành 3 tổ, mỗi tổ phải chọn ra một người "có nhiều lỗi nhất" để viết kiểm điểm.
Việc này tưởng như rèn kỷ luật nhưng thực chất tạo áp lực và chia rẽ. Khi không có lỗi rõ ràng, các bạn buộc phải "tạo lỗi" cho nhau. Tôi đã phải viết tới 22 bản kiểm điểm trong một năm học.
Áp lực lặp lại khiến học sinh luôn căng thẳng, mất niềm tin và sợ hãi. Tôi từng nghĩ đến việc bỏ học. Cho đến giờ tôi vẫn ghét cô giáo và 7 bạn cùng tổ của mình thời đó.
Hậu quả không dừng lại ở đó. Có hai bạn khác trong lớp tôi bị ảnh hưởng nghiêm trọng vì viết quá nhiều bản kiểm điểm: Một bạn rơi vào rối loạn tâm lý sau này lớn lên không bình thường được, một bạn học lực sa sút rồi bỏ học. Khi ấy, không có chế tài nào xử lý cô giáo đó.
30 năm trôi qua, tôi tưởng những điều đó đã là quá khứ. Nhưng khi theo dõi con, cháu mình đi học, tôi nhận ra vẫn có những giáo viên như vậy.
Thầy dạy môn toán lớp 9 của con trai tôi không hiệu quả nhưng thường xuyên chửi mắng học sinh, đồng thời gây áp lực để các cháu phải đến nhà học thêm. Điều đáng nói là dù học thêm vẫn không tiến bộ. May mắn là sau khi có quy định không cho giáo viên dạy thêm học sinh của mình, con tôi chuyển sang học thêm một thầy khác và khả năng Toán được cải thiện rõ rệt.
Câu chuyện đó cho thấy một thực tế khi giáo viên thiếu kiểm soát cảm xúc hoặc năng lực không đáp ứng, lớp học rất dễ trở thành nơi trút áp lực cá nhân. Và điều này thường được che đậy dưới danh nghĩa "kỷ luật" hay "nghiêm khắc".
Cần khẳng định rằng giáo dục luôn cần kỷ luật. Nhưng kỷ luật phải nhằm giúp học sinh tiến bộ, chứ không phải để người lớn giải tỏa cảm xúc. Một hình thức kỷ luật đúng sẽ có giới hạn, có mục tiêu rõ ràng và không gây tổn thương tinh thần kéo dài.
Vấn đề là những hành vi trút giận thường khó phát hiện sớm. Khi hậu quả xảy ra - học sinh sợ học, rối loạn tâm lý, hoặc sa sút thì đã quá muộn.
Vì vậy, tôi nghĩ rằng ngành giáo dục cần chuyển từ "xử lý sau sự việc" sang "phòng ngừa từ sớm". Theo tôi, hiệu trưởng các trường phổ thông cần nghiêm túc kiểm tra, đánh giá để phát hiện những giáo viên có dấu hiệu tâm lý thiếu ổn định hoặc hành vi sư phạm lệch chuẩn, từ đó có biện pháp điều chỉnh kịp thời.
Đồng thời, ngành Giáo dục cần coi trạng thái tâm lý của giáo viên là một tiêu chuẩn quan trọng trong chất lượng dạy học. Một người thầy khi bước vào lớp với tâm thế căng thẳng, bức xúc sẽ khó có thể truyền đạt kiến thức hiệu quả, thậm chí còn gây tổn hại cho học sinh.
Lớp học phải là nơi an toàn, nơi học sinh được học hỏi và phát triển, không phải nơi các em phải lo sợ mình sẽ trở thành mục tiêu của những cơn giận dữ.
Trong ký ức của mỗi người, những giáo viên yêu thương học sinh luôn được nhớ đến với sự kính trọng. Ngược lại, những người từng trút giận lên học trò thường để lại một vết đen khó xóa.
Tối 15/4, bà Nguyễn Thị Mỹ Hạnh, Hiệu trưởng trường Tiểu học Lương Thế Vinh, phường Bến Cát, cho biết sự việc xảy ra cách đây hai ngày, ở lớp 3.6.
Theo bà Hạnh, 5 học sinh nói chuyện riêng, nghịch ngợm trong lớp bị cô chủ nhiệm phạt bằng cách để các em tự dùng kim tiêm chích vào tay. Số kim tiêm này cô giáo mua cho con trai bị ốm nhưng chưa dùng. Giáo viên bị đình chỉ dạy từ ngày hôm nay.
Sự trở lại của Sơn Tùng M-TP với MV Come My Way đang tạo nên nhiều cuộc thảo luận. Bên cạnh những lời khen về chất lượng hình ảnh, tham vọng quốc tế hóa âm nhạc và việc đưa các chất liệu văn hóa dân gian Việt Nam vào sản phẩm, một số phân cảnh trong MV cũng khiến công chúng xuất hiện nhiều ý kiến trái chiều.
Đáng chú ý, hình ảnh nam ca sĩ xuất hiện trên mô hình chim Lạc - biểu tượng gắn liền với văn hóa Đông Sơn đã trở thành tâm điểm tranh luận. Nhiều khán giả cho rằng việc đứng lên một biểu tượng mang ý nghĩa của văn hóa Việt có thể bị xem là hành động thiếu sự tôn trọng đối với các giá trị truyền thống.
Theo các nhà nghiên cứu văn hóa và khảo cổ học, chim Lạc xuất hiện trên các trống đồng Đông Sơn từ hàng nghìn năm trước, được xem là một trong những hình tượng tiêu biểu của nền văn minh Lạc Việt.
Chính vì vậy, bất kỳ cách thể hiện nào liên quan đến biểu tượng này đều dễ tạo ra những phản ứng từ công chúng. Từ góc độ phê bình văn hóa, điều khiến nhiều người băn khoăn không nằm ở việc sử dụng chim Lạc trong nghệ thuật, mà là cách đặt nghệ sĩ ở vị trí cao hơn hoặc đứng trực tiếp trên biểu tượng.
Với một số khán giả, hình ảnh đó vô tình tạo cảm giác con người đang "đè lên" hoặc "chiếm lĩnh" một giá trị văn hóa vốn được xem là di sản chung.
Cũng có nhiều ý kiến khác cho rằng chuyện này là bình thường, không có vấn đề gì.
Dù đứng ở góc nhìn nào, tranh luận lần này cũng cho thấy một thực tế đáng chú ý: công chúng ngày càng quan tâm hơn đến các biểu tượng văn hóa dân tộc và cách chúng được sử dụng trong nghệ thuật đại chúng.
Trong thời đại toàn cầu hóa, việc đưa di sản văn hóa vào các sản phẩm giải trí là xu hướng đáng khuyến khích. Tuy nhiên, đi cùng với đó là yêu cầu về sự tinh tế, thận trọng và khả năng cân bằng giữa sáng tạo nghệ thuật với sự tôn trọng các giá trị truyền thống.
Nghệ thuật luôn cần những góc nhìn mới để phát triển. Chính vì thế, những cuộc tranh luận như câu chuyện quanh hình ảnh chim Lạc trong MV của Sơn Tùng M-TP không chỉ là câu chuyện của một nghệ sĩ, mà còn là dịp để cùng suy ngẫm về cách gìn giữ và lan tỏa bản sắc văn hóa Việt Nam trong thời đại mới.
Nuôi thú cưng, đặc biệt là chó, từ lâu đã là sở thích và nhu cầu tinh thần chính đáng của nhiều người. Bản thân tôi hoàn toàn tôn trọng điều đó. Thế nhưng, tại các đô thị lớn, việc nuôi chó thiếu ý thức đang vô tình trở thành một vấn nạn, bào mòn sự bình yên và an toàn của không gian chung mỗi ngày.
Nhiều người thường chỉ chú ý khi sự việc đã đi quá xa như có tai nạn hay người bị chó cắn. Thế nhưng trên thực tế, vấn nạn chó thả rông không rọ mõm hay phóng uế bừa bãi đang âm thầm gây ra những hệ lụy dai dẳng về cả an sinh lẫn an toàn đô thị.
Từ việc ô nhiễm tiếng ồn, mất vệ sinh môi trường cho đến tâm lý bất an của người dân tại các khu dân cư và không gian công cộng, sự ức chế tích tụ lâu ngày rất dễ bùng phát thành những xung đột cộng đồng không đáng có.
Tôi đã từng chứng kiến nhiều người rơi vào bế tắc, bất lực chịu đựng hoặc chọn cách đối đầu gay gắt với chủ nuôi nhưng không hiệu quả. Để giải quyết triệt để vấn đề này, điều quan trọng nhất là người dân cần nắm rõ quyền lợi của mình và biết đến những công cụ công nghệ tiện lợi có sẵn.
Thực tế, quy định pháp luật hiện hành rất rõ ràng: Mọi hộ nuôi chó đều có trách nhiệm đăng ký quản lý với chính quyền địa phương, và khi đưa vật nuôi ra nơi công cộng bắt buộc phải có xích giữ, đeo rọ mõm.
Đối với những người nuôi chó văn minh luôn giữ vật nuôi an toàn trong khuôn viên nhà và xích dắt cẩn thận họ hầu như không gây ảnh hưởng đến ai. Sự bức xúc của cộng đồng thực chất chỉ nhắm vào nhóm nuôi chó thả rông, những người vừa vi phạm nghiêm trọng lỗi hành vi (để vật nuôi phóng uế, không rọ mõm) vừa hoàn toàn nằm ngoài tầm quản lý của địa phương.
Để xử lý triệt để, giải pháp hiệu quả và khả thi nhất chính là tận dụng thiết bị công nghệ làm bằng chứng. Ngay tại khu phố, thay vì ngồi canh chừng để bắt quả tang việc phóng uế bừa bãi trước cửa nhà, người dân có thể linh hoạt dùng công nghệ làm bằng chứng.
Nếu vô tình bắt gặp, chúng ta có thể dùng ngay điện thoại thông minh để ghi hình trực tiếp. Còn để xử lý những trường hợp chủ nuôi cố tình dắt chó đi phóng uế vào ban đêm hoặc lúc vắng người, việc lắp một chiếc camera giám sát tự động 24/7 sẽ là giải pháp tối ưu giúp lưu trữ và trích xuất chứng cứ chính xác.
Còn tại các không gian mở rộng lớn như công viên, bờ kè, vỉa hè, bất kỳ người dân nào cũng có thể chủ động dùng điện thoại thông minh ghi lại hình ảnh vi phạm quy định đeo rọ mõm của cả chủ lẫn vật nuôi.
Hiện nay, nhiều người dân vẫn chưa biết đến các ứng dụng hoặc Cổng thông tin Tổng đài 1022 hiện đã có mặt tại các tỉnh thành. Đây là những kênh công nghệ rất thuận tiện, cho phép người dân gửi hình ảnh, video phản ánh vi phạm một cách nhanh chóng, bảo mật thông tin cá nhân mà không phải mất thời gian đi lại hay trực tiếp ra mặt đối đầu.
Đáng chú ý, hiệu quả của giải pháp này sẽ tăng lên gấp bội nếu có sự đồng lòng, chung tay của cả cộng đồng thay vì chỉ phụ thuộc vào một vài cá nhân đơn lẻ. Khi chỉ có một vài người phản ánh, những chủ nuôi thiếu ý thức thường có tâm lý chủ quan, coi đó chỉ là phản ứng đơn lẻ và không chịu thay đổi.
Nhưng nếu ở đâu, từ con hẻm ra đến công viên, bờ kè, họ cũng bắt gặp ánh mắt giám sát của đám đông và những chiếc điện thoại sẵn sàng ghi hình vi phạm, áp lực tâm lý từ cộng đồng sẽ buộc họ phải tự điều chỉnh hành vi.
Đồng thời, việc một địa điểm nhận được nhiều phản ánh đồng loạt từ người dân sẽ tạo thành một "điểm nóng" dữ liệu trên hệ thống, thôi thúc cơ quan chức năng phải nhanh chóng vào cuộc xử lý dứt điểm.
Khi việc sử dụng công nghệ để phản ánh trở thành một thói quen văn minh và phổ biến, nó sẽ tạo ra một lá chắn giám sát tự động của số đông. Đây không chỉ là câu chuyện giải quyết vấn nạn chó thả rông, mà chính là bước đi căn cơ để trả lại sự văn minh, an toàn cho không gian sống đô thị.
